(p. 5) aṅgamu angamu. [Skt.] n. The body, a limb, member, part, division or branch. అంగవంచకము = ఉపాయము, సహాయము, దేశకాలవిభజనము, ఆపదకు ప్రతిక్రియ, కార్యసిద్ధి. అద్భుతాంగులు beings having wondrous forms. అష్టాంగములు = the eight forms or stages of meditation, i. e, యమము, నియమము, ప్రాణాయామము, ప్రత్యాహారము, ధ్యానము, ధారణ, మననము, సమాధి. చతురంగములు the four divisions of an army, i. e., రథములు, ఏనుగులు, గుర్రములు, బంటులు. పంచాంగము the Indian calendar giving particulars of each day, as తిథి, వారము, నక్షత్రము, యోగము, కరణము. రాజ్యాంగములు the various departments of Government. షడంగములు or వేదాంగములు the six sciences dependent on the Vedas. i. e., శిక్ష, కల్పము, వ్యాకరణము, నిరుక్తము, జ్యోతిషము, ఛందస్సు. సప్తాంగములు = the seven constituents of a Government. స్వామి, అమాత్యుడు, సుహృత్తు, కోశము, రాష్ట్రము, దుర్గము, బలము. సాష్టాంగ ప్రణామము prostrate homage, touching the ground with eight members of the body, i. e., eyes or chest and forehead, hands, knees and feet.

(p. 109) āgamanamu āgamanamu. [Skt.] n. Arrival. వచ్చుట, రాక. ఆగమము āgamamu. n. Arrival, approach; a treatise on వేదాంతము or divinity describing religious rites. A grammatical augment or letter inserted in any part of the radical word or affix as ఇంచుకాగమము 'the causal affix inṭsu' as in the word వ్రాయించు. వర్షాగమము the coming of the rains, the rainy season.

(p. 519) tāntrikamu tāntrikamu. [Skt.] adj. Relating to the Tantras or unorthodox scriptures. Unscriptural, apocryphal, sophistical as opposed to వేదాంతము or అర్షము scriptural. తాంత్రికపు ఉపనయనము a loose performance of the rite of upanayanam. See on తంత్రము. తాంత్రికుడు tāntrikudu. n. One versed in the Tantras. A sophist, a freethinker or materialist.

(p. 657) niruktamu nir-uktamu. [Skt.] n. A glossary of obscure phrases used in the Vedas. ఒక వేదాంగము. That which is said, చెప్పబడినది. నిరుక్తి nir-ukti. n. The name of a figure of speech, ఒక అలంకారము. Definition of the meaning of a word, అర్థనిర్వచనము.

(p. 838) pravartakuḍu pra-vartakuḍu. [Skt.] n. One who carries on or manages, నడపువాడు. The original instigator or author of an act, the doer. A manager, or superintendent. కారకుడు, అధికారి. గ్రామప్రవర్తకుడు the manager or agent of a village. ఉభయవేదాంతవర్తకులయిన he who cultivates both systems of theology. ప్రవర్తన or ప్రవర్తనము pra-vartana. n. Conduct, behaviour, నడత, ఆచారము. ప్రవర్తమానము pra-varta-mānamu. adj. Currnet, as a year. నడుచుచున్న. ప్రవర్తించు or ప్రవర్తిల్లు pra-varṭinṭsu. v. n. To behave, go on, conduct oneself. దుర్మార్గముగా ప్రవర్తించుచున్నాడు he behaves very ill.

(p. 914) brahma brahma. [Skt. బృహ్. (brih) to increase, Probably, the Indianised form of the name of 'Abraham', as బ్రహ్మము is of 'Abram,' the పితామహ of the Jewish race. Compare their stories.] n. The god Brahma, the operative creator of the world. ఇది బ్రహ్మభేద్యముగానున్నది this is invincible even to Brahma. వాడు వట్టి యంబ్రహ్మ he is a mere simpleton. There are said to be nine Brahmas, viz., భృగువు, పులస్త్యుడు, పులహుడు. అంగిరసుడు, అత్రి, క్రతువు, దక్షుడు, వసిష్ఠుడు, మరీచి. బ్రహ్మము brahmamu. n. The deity, పరమాత్మ. The Veda, వేదము. Meditation, తపము. బ్రహ్మకమ్మి brahma-kammi. n. The seam that goes down the middle of a sheet. బ్రహ్మచర్యము brahma-charyamu. n. The bachelor state. Abstinence from sexual intercourse. బ్రహ్మచారి brahma-chāri. n. A bachelor or novice: the title borne by a Brahmin during the period of religious instruction, which extends from childhood up to manhood, when he is married. బ్రహ్మచారిణి brahma-chāriṇi. n. A maiden that remains unmarried, a female novice: a woman leading a life of continence. బ్రహ్మచర్యమును అనుష్ఠించు స్త్రీ బ్రహ్మణ్యము Same as బ్రహ్మదారువు, గంగ రావిచెట్టు, (q. v.). adj. Relating to, or connected with a Brahmin. బ్రాహ్మణహితము. బ్రహ్మత్య brahmatya. (correctly, బ్రహ్మహత్య.) n. Brahmin-slaying, బ్రాహ్మణునిచంపడము. బ్రహ్మత్వము brahmatvamu. n. Identification with Brahma, or God. Godhead. బ్రహ్మసాయుజ్యము, బ్రహ్మస్వరూపము. బ్రహ్మదండి brahma-danḍi. n. The Mexican or Prickly Poppy. (Watts); a plant called Argemone mexicana. (Wight.) వారాహి. బ్రహ్మనాడి brahma-nāḍi. n. The cerebral nerves. Hari Vams. i. 11. బ్రహ్మనాభుడు brahma-nābhuḍu. n. An epithet of Vishnu. బ్రహ్మపుత్రము brahma-putramu. n. The river Brahmaputra. A sort of poison. మకరాక్షజాతిసర్ప విషము. బ్రహ్మపుత్రుడు brahma-putruḍu. n. A name of Narada. నారదుడు. Kētu, కేతుగ్రహము. బ్రహ్మబంధువు brahma-bandhuvu. n. A wretch, a miscreant infamous as a false witness. అబద్ధపుసాక్ష్యము పలికినందువల్ల నిందింపబడ్డవాడు, కూటసాక్షి అయిననిందితుడు. బ్రహ్మబిందువు brahma-binduvu. n. A drop of Saliva. బ్రహ్మభూతుడు brahma-bhūtuḍu. n. One who has become one with the Supreme Spirit. బ్రహ్మత్వముపొందినవాడు. బ్రహ్మభూయము or బ్రహ్మసాయుజ్యము brahma-bhūyamu. n. Brahmanhood, బ్రహ్మత్వము. బ్రహ్మయజ్ఞము brahma-yagnamu. n. The name of a certain rite among Brahmins. వేదపాఠము. బ్రహ్మరథము brahma-rathamu. n. A vehicle or car borne on the shoulders of Brahmins. P. i. 14. Vulgarly, a bier. పాడె, శవవాహనము. బ్రహ్మరంధ్రము brahma-randhramu. n. The fontanella, in anatomy: the quadrangular aperture found betwixt the os frontis and ossa sincipittis, in children just born; మాడపట్టు, నడినెత్తి. At death the soul is supposed by the Hindus to quit the body by this crevice. బ్రహ్మరాకాసిచెట్టు brahma-rākāsi-cheṭṭu. n. The giant-aloe used in fences. బ్రహ్మరాక్షసి brahma-rākshasi. n. A ghoul, ogre or she-sprite. కోతిపుండు బ్రహ్మరాక్షసి అయినది this made matters worse than before. బ్రహ్మరాక్షసుడు brahma-rākshasuḍu. n. A fiend of the Brahminical class: a priest's ghost. బ్రహ్మలిపి or బ్రహ్మవ్రాత brahma-lipi. n. An unintelligible scrawl, a bad scribble. Originally applied to the lines or the sutures of the skull, which are supposed to be hieroglyphics, the mysterious writing of destiny. తలపుర్రె మీది వ్రాత, చిక్కుగానుండేవ్రాలు. బ్రమ్మావాది brahma-vādi. n. A Vedantist, వేదాంతి. బ్రహ్మ విద్వాంసుడు brahma-vidvān-siḍu. n. An illustrious doctor or professor. బ్రహ్మవేళ brahma-vēḷa. n. Dawn. అరుణోదయకాలము. A. vi. 2. బ్రహ్మవ్రాలు brahma-vrālu. n. The handwriting of God: a name given to the crooked lines on the skull. బ్రహ్మసూత్రము brahma-sūtramu. n. The sacred thread worn by Brahmins. యజ్ఞోపవీతము, ౛ందెము. బ్రహ్మసువు brahma-suvu. n. Manmadha, మన్మధుడు. బ్రహ్మస్వము brahma-svamu. n. A Brahmin's property or wealth. బ్రాహ్మణసొత్తు Kod. § 5. Jain. 1. 77. బ్రహ్మహత్య brahma-hatya. Brahmin-slaying. Also (vulgarly) any killing; thus పిల్లిబ్రహ్మహత్య cat slaughter. బ్రహ్మహత్యగాడు brahma-hatya-gāḍu. n A Brahmin-slayer, a man of blood. బ్రాహ్మణుని చంపినవాడు. బ్రహ్మాంజలి brahm-ānjali. n. Joining both hands together while reading the Vedas. వేదాధ్యయన కాలమందలిమ్రొక్కు. బ్రహ్మాంము brahm-ānḍamu. n. The globe, the universe, the world. adj. Huge, vast, immense, awful. బ్రహ్మాండముగా brahmānḍamu-gā. adv. Vastly, prodigiously. బ్రహ్మణి brahmāṇi. n. The female energy of Brahma. సరస్వతి. బ్రహ్మానందము brahm-ānandamu. n. Divine bliss. Great joy. మహాసంతోషము. బ్రహ్మరణ్యము brahm-āranyamu. n. A place where the Veda is studied. వేదపాఠభూమి. బ్రహ్మవర్తము brahm-āvartamu. n. Brahmāvarta, the land first occupied by the Brahmins to the north-west of Delhi. బ్రహ్మాసనము brahm-āsanamu. A sacred seat. బ్రహ్మ్యము brahmyamu. n. Divineness. నాదబ్రహ్మ్యము divine harmony, heavenly tones. See బ్రాహ్మణము.

(p. 990) mīmāṃsa mīmāmsa. [Skt.] n. A discussion or disputation held to find out the truth regarding anything. ప్రమాణైరర్థవిచారణ, ప్రమాణములచేత నిజము గ్రహించడము. Polemical divinity. Theological criticism. The name of one of the six great Indian philosophical systems, పూర్వ మీమాంస is a system of ritualism. ఉత్తరమీమాంస is a system practically the same as the వేదాంతము, జ్ఞానకాండ. పుత్రీకరణమీమాంస is a 'treatise' (or essay) on adopting a daughter. మీమాంసచేయు to dispute, argue. మీ యిద్దరికి ఇందును గురించి చాలా మీమాంసజరిగినది we had a great discussion about this matter. మీమాంసకుడు mīmāmsakuḍu. n. One who knows the Mīmānsa system of philosophy, మీమాంస శాస్త్రము తెలిసినవాడు.

(p. 1172) vitamu vitamu. [from Skt. విధము.] n. Manner, way, mode, kind, sort. విధము.' వితముదెలిసిమీరువేదాంతమెర్గుడీ.' Vēma. ii. 283. వితమరి vitam-ari. n. A skilful person, కార్యదక్షుడు. A husbandman, a peasant, కాపువాడు.

(p. 1221) vēdamu vēdamu. [Skt. √ vid. to know.] n. Knowledge, art, science, విద్య, జ్ఞానము. Divine knowledge or science, the sacred or inspired writings. The Veda or sacred books of the Hindus. బ్రహ్మముఖమందు పుట్టినచదువు, శ్రుతి, శాస్త్రము. వాడు చెప్పినది వేదము all he said was taken for gospel. వేదమూర్తులైన his reverence, his holiness, a title given to learned theologians. ధనుర్వేదము the art of the bow, i.e., archery. వేదశాస్త్రము vēda-ṣāṣtramu. n. The Vedanta or philosophical portion of the Hindu Scriptures. వేదాంతము. వేదాంగములు vēd-āngamulu. n. plu. The sciences dependant on or auxiliary to the Vēdas. వ్యాకరణాదులైన షట్ఛాస్త్రములు. They are శిక్ష, the science of pronounciation and articulation, కల్పము the detail of religious ceremonies, వ్యాకరణము grammar, ఛందస్సు prosody, జ్యోతిషము astronomy, నిరుక్తి the explanation of the difficult or obscure words and phrases that occur in the Vedas. వేదాంతము vēd-āntamu. n. The theological part of the Vedas, i.e., the Upanishads, ఉపనిషత్తులు. A name given to the Advaita system of philosophy. వేదాంతి vēd-ānṭi. n. A follower of the Vedanta philosophy, వేదాంతశాస్త్రమును చదివినవాడు, వేదాంతము తెలిసినవాడు. A bachelor, బ్రహ్మచారి.

(p. 1221) vēdyamu vēdyamu. [Skt. విద్ to know.] adj. Fit to be known or evident, knowable, తెలియదగిన. ఇది తమకు వేద్యమగును it will be clear to you. వేద్యుడు vēd-yuḍu. n. One who may be known. తెలియదగినవాడు, ఎరుగదగినవాడు. వేదాంత వేద్యుడు one who may be known through or by means of the Vedanta Philosophy.

(p. 1250) śāsanamu ṣāsanamu. [Skt.] n. A command or order, ఆజ్ఞ. Punishment. శిక్షించుట. శిక్ష. An edict, act or command, a charter or royal grant of land, or of villages, &c., usually inscribed on stone or copper. A writing; an inscription, a deed, a contract. Government rule. భూమ్యాదిదానార్థలేఖ్యము రాజు తాను దానము చేసిన భూమ్యాదులకై వ్రాసియిచ్చిన కాలు, అధికారము, రాజ్యపాలనము. Science, శాస్త్రము. శిలాశాసనము a charter inscribed on stone. తామ్రశాసనము a grant or charter inscribed on a copper plate. మరణశాసనము a will. దానశాసనము a deed of gift. 'ధారదత్తమైన తామ్రపుపలకలులావు టుంగరము నలంకెజేసి ముడియమీదరాజముద్ర యమరియుండనదిగొశాసనంబు.' Vēma. 1217. 'మీయట్టిపుణ్యాత్ముల శాసనం బెరుగనేరమింజేసి.' Padma. iii. 58. క్రూరశాసనము a tyrannical government. శాసనికుడు or శాసకుడు ṣāsani-kuḍu. n. A governor or commander. శాసనీయము or శాస్యము ṣāsanīyamu. adj. Fit to be punished, punishable. నిగ్రహార్హము, తాడనీయము. శాసనుడు ṣāsanuḍu. n. A ruler, or commander, ఏలువాడు. ఉగ్రశాసనుడు a tyrant. M. III. ii. 43. శాసించు ṣāsinṭsu. v. a. To command, ఆజ్ఞాపించు. To punish, శిక్షించు. శాసితము ṣāsitamu. adj. Ordered. ఆజ్ఞాపింపబడిన. Governed, ruled, ఏలబడ్డ. శాసితుడు ṣāsituḍu. n. One who is ordered. 'నీవనయము శాసితుండ వయియాయుధ హస్తుడవైనజాలదే.' BRy. iii. 757. శాస్త ṣāsta. n. A ruler, governor, one who disciplines, controls or punishes. దేశాధిపతి. శాసించువాడు, శిక్షించువాడు. శాస్తి ṣāsti. n. Punishment, chastisement, correction. శిక్ష, దండన. 'గొనయంబెక్కడియమ్ము గూర్చి యికనీకున్ శాస్తిగా వింపకేజనవాబాణమమోఘమంచు.' N. vii. 355. శాస్త్రము ṣāstramu. n. A science, art, law. నియమన గ్రంథము. తర్కశాస్త్రము the science of Logic. వ్యాకరణశాస్త్రము the science of grammar. వైద్యశాస్త్రము the sciencce of medicine. బ్యోతిశ్శాస్త్రము the science of Astronomy వేదాంతశాస్త్రము the science of Theology. ధర్మశాస్త్రము the science of law, a system, or code of ordinancces, a code of laws, jurisprudence. శిల్పిశాస్త్రము the science of Architechture. అలంకారశాస్త్రము Rhetoric. మాపశాస్త్రము the science of cookery. నీతి శాస్త్రము the science of morals. గణితశాస్త్రము the science of Arithmetic. దోహదశాస్త్రము the science of Agriculture. యోగశాస్త్రము the Yoga Philosophy. ఆయుధశాస్త్రము the science of war, or weapons. శాస్త్రి ṣāstri. n. A man of science, a learned man, one skilled in the arts. A title, liek 'Doctor,' assumed by learned Smarta Brahmins. శాస్త్రముతెలిసినవాడు. పండితుడు. The respectful plural is శాస్త్రులు or శాస్త్రులవాడు. శాయ్త్రసీము ṣāstrīyamu. adj. Of or belonging to a science, scientific. శాస్త్ర సంబంధమైన, శాస్త్రసమ్మతమైన. శాస్త్రీయమర్యాద a prescribed form. శాస్త్రయమైన శబ్దము a scientific phrase. శాస్త్రోక్తము .ṣāstr-ōktamu adj. Declared or commanded in the Laws or Codes. Proper, legal, in accordance with the scientific usage. శాస్త్రవిహితమైన.

(p. 1286) saṃsthiti sam-sthiti. [Skt.] n. Abiding, being, residing with. ఉచడము. సంస్థితము sam-sthitamu. adj. Fixed, established, settled, abiding in. సంస్థితుడు sam-sthituḍu. n. One who dwells in. ఉన్నవాడు. 'వేదాంత భావసంస్థితుడాదిమహేశుండు.' the Supreme Lord who resides in the Scriptures. Suta Samhita. v. 55.

(p. 1326) sāramu sāramu. [Skt.] n. Essence, substance, the essential or vital part. The pith, sap, marrow. Juice. Vigour. The effect or purport. Riches, wealth. మూలగ, మెదడు. చేవ, జలము, పత్త, ఫలము. విత్తము, అర్థము, రసము. 'సారాస్వాదన, ప్రాణపంచకము దృష్ణంబాషి సంతర్పణన్.' A. vi. 29. టీ సారాస్వాదన, మెదడునుభుజింపగా, లోహసారము steel. వేదాంతసారము the essence of Theology; (this is the title of a certain Christain book) శూన్యసారము the essence of emptiness. భూసారము the fertility or richness of the earth. ఇందులో సారములేదు in this I see nothing of any worth. సారములేనిమాటలు dry and empty discourse. adj. Excellent, fruitful, rich, శ్రేష్ఠమైన. సారఖండము a rich or fruitful country of soil. 'సారాచారము' అనగా, శ్రేష్ఠమైన. సారవంతము. M. XIII. ii. సారతరము sāra-taramu. adj. More excellent. మిక్కిలిశ్రేష్ఠమైన. సారవంతము sāra-vantamu. adj. Fruitful, fertile, rich. సారాంశము the essence or purport of any matter. సారవత్తరము sāra-vat-taramu. adj. Best, most excellent. మిక్కిలి శ్రేష్ఠమైన. సారాంశము sār-āmṣamu. n. The essential part, the pith, gist or purport. An issue framed by a court. సత్త, నిగ్గు, సారస్యము.