(p. 12) antaśayya antasayya. [Skt.] n. The last bed or the bed of death; death; the burying or burning ground.

(p. 126) āvaṭamu āvaṭamu. [Tel.] n. Manner, good style, mode. నూతి కట్టకడవ ఆవటమున in peril, like a pitcher on the brink of a well. ఆవటముగశయ్యదీర్చి (G. v. 60.) Arranging his bed properly. 'నేతి బీరావటములాయెనేమి?' Velag. iii. 95. ఆవటించు āvaṭinṭsu. To take, live upon. వాడు గాలి ఆవటించి బ్రతికెను. P. iv. 53. He lived upon mere air: he starved. To help (one to food or to drink.) To serve up a meal. See Vasu. iii. 152. To serve up a meal. See Vasu. iii. 152. ఆవటిల్లు āvaṭillu. v. n. To be confused. కలుగు. కలతనొందు.

(p. 384) geṇṭu genṭu. [Tel.] v. n. To move, shake, stir, go. చలించు, తొలగు. 'ధరణీమండలమమ్మహాంబునిధిమీదన్ నిల్పినల్ దిక్కులన్ ధరణీధ్రమ్ములు గెంటకుండనిడి.' V. P. i. 78. v. a. To thrust, push away, force, cause to totter. To toss aside. చలించు, తొలగు. n. Movement చలనము. గెంటుపడు genṭu-paḍu v. n. To miss. తప్పుట. గెంటని genṭani. adj. Immoveable, not to be shaken (as love), resistless, irrepressible, not to be turned away. స్థిరమైన, ఎడతెగని. 'అక్కలకంతితమ్మరసమంటగ గెంటనిప్రేమ వానినున్ జెక్కులముద్దు పెట్టుకొని.' T. ii. 96. గెంటించు genṭinṭsu. v. t. To push. To cause one to be pushed or sent away. యశోదశయ్య నొయ్యనచిన్ని నల్లనయ్యనునిచిచయ్యననయ్యవ్యకూతు నెత్తుకొని మరల నింటికింగెంటింపక వచ్చి.' B. X. iii. 45.

(p. 517) talivamu talivamu. [Tel.] n. A bed. శయ్య.

(p. 579) daḍibamu daḍibamu. [Tel.] n. A bed. పరుపు, మెత్త. తల్పము, శయ్య.

(p. 720) parucu puruṭsu. [Tel. from పడు.] v. a. To cause to fall. పడజేయు. To spread, to scatter. To make, do. ఆటంకపరుచు to make objections. సఫలపరుచు to bring to use, to effect. వారిని లోబరుచుకొన్నాడు he got them into his hands. Added to nouns it changes them into verbs; thus నిశ్చయపరుచు to ascertain, to certify. దృఢపరుచు to establish. భేదపరుచు to distinguish, separate. See పడు & పరచు పరిపించు or పరపించు parip-inṭsu. v. a. To cause to spread. పరుపు parupu. n. Bedding, a mattress. పరుండుటకు పరిచిన శయ్య. పడక.

(p. 929) bhōgamu bhōgamu. [Skt.] n. Enjoyment, possession, అనుభవము. Happiness, సుఖము. Food, భోజనము. A snake's body or crest. పాముశరీరము, లేక, పాముపడగ అష్టభోగములు the eight kinds of enjoyment as Home గృహము, Bed శయ్య, Clothes వస్త్రము. Ornaments ఆభరణము, Woman's company స్త్రీ, Flowers పుష్పము, Scent గంధము and Betel తాంబూలము. ఏకభోగము undivided possession. ఏకభోగగ్రామము a village in the hands of one single person. పాలిభోగము separate possession. పాలిభోగగ్రామము a village whereof the land is the property of several persons, each of whom holds his land as a separate property and always retains the same fields. ఈ సంవత్సరము ఒక భోగము పండినది ఒక భోగము పోయినది one crop turned out well, one crop turned out ill. భోగగృహము bhōga gṛihamu. n. A bed room. పడకగది. భోగబంద bhōga-banda. n. A mortgage in which the article pledged or mortgaged may be converted to use, as land, houses, cattle, &c. the profits of which are to be appropriated by the lender or mortgagee in lieu of interest. భోగమంటపము bhōga-manṭapamu. n. An open hall or porch of a temple, in which festivals are celebrated. కళ్యాణ మంటపము. భోగవతి bhōga-vati. n. The name of the Capital of the Nagas or serpents, పాతాళము. శేషసర్పపట్టణము. The name of the infernal Ganges. పాతాళగంగ. A fashionable lady. భోగముగలది. భోగస్త్రీ bhōgā-stri. n. A kept woman, mistress or concubine, a prostitute. 'విచిత్రవీర్యుని భోగస్త్రీయందు విదురునింబుట్టించె.' Vish. vi. 425. భోగశిపత్రి bhōgāṣi-patri. n. A name of Garuda. 'భోగాశిపత్రితరస్ఫూర్త్యనుబావ.' Swa. v. 133. టీ పన్నగాశనపతత్రి. గరుత్మంతుడు. భోగి bhōgi. n. A happy man. భోగముగలవాడు. One who lives in splendour or luxury. అనుభవశాలియైనపురుషుడు. A serpent. సాము. The name given to the eves of some particular feasts. పండుగతొలినాడు. భోగించు bhōginṭsu. v. a. To enjoy, అనుభవించు. To be happy, సుఖించు, భోగించుట bhōginṭsuṭa. n. Enjoyment. Plu. భోగించుటలు. 'మనమానాడుమహావినోదముల ప్రేమల్ మీరభోగించుటల్ వినుము.' Radha. iii. 25. భోగిని bhōgini. n. A royal concubine. రాజు ఉంచిన బోగముది. An inferior wife of king. పట్టాభిషిక్తురాలుకాని రాజుభార్య. A female serpent. ఆడుపాము. భోగ్యత bhōgyata. n. Deliciousness, sweetness. దీనిభోగ్యత దేనికీలేదు nothing is more delicious than this. భోగ్యము bhōgyamu. n. Use, usufruet, enjoyment, or something given in pledge or on mortgage. భోగ్యపత్రము a mortgage bond, wherein the lender assumes the temporary use of the property mortgaged. adj. Enjoyable, fit to be enjoyed, delicious, agreeable as food. అనుభవింపదగిన. ఆ ప్రసాదము భోగ్యముగానుండలేదు that food was not agreeable. భోజనము bhōjanamu. n. Food, a repast or meal, ఆహారము. Eating, కడుపు. భోజనముచేయు to eat, to dine. భోజనకస్తూరి small oranges pickled. భోజరాజు or భోజుడు bhōja-rāju. n. The name of a king celebrated by Sanskrit poets as a bountiful patron. భోజ్యము bhōjyamu. adj. Edible, fit to eat, eatable. భుజింపదగిన n. Food, ఆహారము.

(p. 938) mandemēlamu mande-mēlamu. [Tel.] n. Over-familiarity leading to insolence, meddling, impertinence. మించినచనువు. అధిక స్నేహము. అధిక ప్రసంగము. Disregard, carelessness, ఉపేక్ష. 'వ సితచ్ఛత్రచామరశంఖకిరీట విచిత్ర శయ్యాసౌధ సింహాసనంబులు కైకొనుట మనమందె మేలంబునంగాదె.' B. X. ii. 666. 'చిన్ననాటిది మన చెలిమినూహించి, మన్నింపవలసెనీ మందెమేలంబు.' Sārang. D. ii. 238.

(p. 1243) śayanamu ṣayanamu. [Skt.] n. Lying down sleeping sleep. నిద్ర. A bed, a couch, పరుపు, మంచము. శయనించు or శయించు ṣayan-īyamu. v. n. To lie down, recline, to go to bed. పండుకొను, పరుండు శయనీయము ṣayan-īyamu. n. A bed, a mattress. మంచముమీదపరిచిన పరుపు. శయ్య. శయాళువు or శయితుడు ṣāyāḷuvu. n. A sleepy, slothful, or sluggish man. నిద్రాళువ, నిదురపోతు తూగిపడువాడు. అలసుడు, మందుడు. శయ్య ṣayya. n. A bed, mattress, పడక, పరచినపరుపు. Stringing or tying words together, style, శబ్దగుంభనము. 'నతతంబువేదశాస్త్ర ప్రసంగము మాని శయ్యలొక్కొకసారి చదువసాగె.' T. ii. 72. 'అరసివిశుద్ధశబ్దములు నర్థములున్ ధ్వని వైభవం బలం కరణమురీతివృత్తులును కల్పనపాకము శయ్యయున్ రసస్ఫురణము.' ib. ii. 60. పుష్పశయ్య a bed of flowers.

(p. 1287) sakina , సకినె or సగిన sakina. [from Skt. శకునము.] n. An artificial bird, the figure of a bird. కృత్రిమపక్షి, కిర్రుబిళ్ల. A doll, బొమ్మ. A chirping noise, కీచుకీచుమనుధ్వని. 'తెలిముత్తియంపుబల్, సకిసెలకూకలం గిలకిలన్నగు మోహన శయ్యనున్నెడన్.' Vasu. vi. 111. టీ సకల =కీచుబిళ్ల 'సకినలతలగడల్ చప్పుడైననుతోనకవకివల్ గొణుగుపావురపుజోళ్లు.' N. ix. 482. టీ సకినెలతలగడలు, ఒత్తితే కుంఞ్ కుంఞ్ అనే పీకబిళ్లలుంచిన దిండ్లలు. సకినల మంచము sakinala-manṭsamu. n. A bedding formed on a frame of wood, having orifices covered with perforated brass buttons that make a whistling or squeaking sound, గిలకలపట్టెమంచము. కోళ్లు బొమ్మలుగా చేసిన మంచము. 'ఈగ వ్రాలిన నందంద యెలుగులొసగునట్టి, సకిలమంచములు.' Swa. vi. 3. 'పచ్చలరచించిన చిల్కల కోళ్లనందమౌసకి నేలపట్టెమంచమున.' H. i. 73. సకినము sakinamu. [from Skt. శకునము.] n. An omen. సకినంపుబులుగు a bird of omen, an owl. కనకాక్షిగూబ, పైడికంటి.

(p. 1350) sezja sedzdza. [from Skt. శయ్యా.] n. A bed, a couch, శయ్య. A basket of plaited cocoanut leaves to hold flowers, fruits, &c. The box worn by Jangams, containing the lingam. పూలుమొదలైనవి పెట్టేబుట్ట, సంపుటము, లింగకాయ మొదలైనవి ఉండేసంచి. 'రాత్రియునగుటయు శిలయెనెజ్జగాగసీతార్తుడై యుండె.' M. XII. iii. 202.

(p. 1289) sazja sạḍzḍza. [from Skt. సర్జః.] n. A kind of grain. Holcus spicatus, గంటెలు. 'సజ్జకవణంపుమేపునం.' A. iv. 5. An upper story in a house, శిరోగృహము. adj. Ready prepared, ఆయితము. స౛్జ saḍzḍza. [from Skt. శయ్య.] n. A bed, couch or cot. శయ్య. A box, పెట్టె. A basket, బుట్ట. స౛్జకము saḍzḍza-kamu. adj. Beautiful, pleasant. మనోజ్ఞము. స౛్జకట్టు saḍzḍza-kaṭṭu. adj. Prepared, ready, ఆయితము. స౛్జరసము saḍzḍza-ra-samu. n. The resin or exudation, of the Sal tree. యక్షధూపము, సజ్జక్షారము. స౛్జగడ్డి saḍzḍza-gaḍḍi. n. A kind of root like seaweed, the alkali of which is స౛్జకారము impure chlorate of soda సజ్జక్షారము. Ainslie. i. 395.

(p. 1381) haṃsa or హంసము hamsa. [Skt.] n. A swan. A certain fabulous bird supposed to be a swan. Also, a water-fowl, probably the Ruddy Shieldrake. శ్వేతగరుత్తువు. నీళ్లువిడిచి పాలుద్రాగే పక్షి. 'రాజహంసలు గాని రాజహంసలుకారు.' Vasu. pref. 62. The name of one of the vital airs. శారీరవాయువు, ఉచ్ఛ్యాసనిశ్వాసరూపమైన వాయువు. The Divine Spirit, పరమాత్మ. హంసగమనము a decent and modest gait. హంసగమన, హంసగామిని or హంసయాన a woman who walks elegantly. adj. (In composition), Best, excellent. శ్రేష్ఠము. రాజహంస a noble prince. హంసకము hamsakamu. n. An ornament for the feet. పాదకటకము, కాలికడియము, కాలిఅందె. హంస తూలికా తల్పము a swan's down-bed or couch, a bed stuffed with the wool of the shrub, Asclepias gigantea (జిల్లేడు) or of the silk cotton tree (శాల్మలి or బూరుగు.) హంసరెక్కలపరుపు, లేక, బూరుగుదూదిపరుపు. హంసపాదము hamsa-pādamu. n. A star, caret or asterisk. ఇక్కడ తప్పిపోయినది అవతల వ్రాసియున్నదనే దానికి గురుతు. హంసపాది or హంసపాదిచెట్టు hamsa-pādi. n. A creeping plant, Cissus pedata or Coldenia procumbens. గోధాపది, సువహా, చెప్పుతట్ట చెట్టు. హంసయంత్రము hamsa-yantramu. n. A hinge. మొల, కీలు. 'కవాటహంసయన్త్రేణ యథా సంపర్తతె, తథాలసనరః స్వస్యాంశయ్యాయాంపరివర్తతే.' Sanskrit translation of Proverbs XXVI. 13. హంసవళి hamsa-vaḷi. n. A kind of cloth. వస్త్రవిశేషము. BD. iii. 105. హంసవాహనుడు hamsa-vāhanuḍu. n. An epithet of Brahma, because he rides upon a swan. బ్రహ్మ. హంసి or హంసిక hamsi. n. A female swan. ఆడుహంస. హంసుడు hamsuḍu. n. The sun, సూర్యుడు. A spiritual preceptor, గురువు. A liberal or moderate prince, one who is not covetous nor ambitious. లోభగుణములేని నృపుడు.