(p. 62) aparādhamu apa-rādhamu. [Skt.] n. A fault, sin, guilt, (commonly) a fine, punishment, penalty. శిక్షార్హమైన కర్మము, పాపము, నేరము, (వాడుకగా) నేరమునకై పుచ్చుకొనే రూకలు. అపరాధమును మన్నించు or కాచు to pardon, overlook. అపరాధక్షమయు to beg pardon. అపరాధము వేయు to inflict a fine. అపరాధముతీయు to take a fine. అపరాధి n. An offender, delinquent. నేరము చేసినవాడు. అపరాద్ధము adj Criminal, guilty, erring, faulty. అపరాధియైన, పాపియైన.

(p. 85) arhata arhata. [Skt.] n. Worthiness, fitness. యోగ్యత. అర్హము arhamu. adj. Worthy, proper, fit, liable, acceptable. తగిన. అర్హుడు arhuḍu. n. He who is worthy. యోగ్యుడు. శిక్షార్హులు those who merit punishment.

(p. 99) aśvamu aṣvamu. [Skt.] n. A horse. గుర్రము. అశ్వగతి the pace of a horse. అశ్వదూత a messenger who rides on horseback. అశ్వపాది horsefooted. అశ్వమేథము the sacrifice of a horse, performed anciently by Hindu rajahs. అశ్వరథము a carriage drawn by horses. గుర్రపు బండి, గుర్రాలబండి. అశ్వవైద్యుడు a veterinary surgeon. అశ్వశాల a stable. అశ్వశాస్త్రము veterinary science. అశ్వశిక్ష the training of horses. అశ్వశిక్షకుడు a rough-rider, a horse-breaker. అశ్వారూఢుడు or అశ్వారోహుడు one who is mounted on horseback. రవుతు.

(p. 593) diddu diddu. [Tel. Cf. Tam: తిరుత్తు.] v. a. To correct, rectify, set straight. శిక్షించు, సవరించు. To prepare, make ready, train, సింగారించు. To deck, adorn, trim, mould, dispose, చక్కబెట్టు. To teach, నేర్పు. దిద్దు, దిద్దుగడ, దిద్దుడు, దిద్దుబడి or దిద్దుపాటు diddu. n. Trimming; a correction, alteration. సవరించుట, శిక్షించుట. దిద్దించు diddinṭsu. v. a. To make one correct.

(p. 666) nītamu or నీతకము nītamu. [from Skt. నియతము.] n. A vow, an order. నియమము. Talk, chatter, words, సుద్దులు. [Skt.] adj. Brought, obtained, తేబడిన, పొందింపబడిన. Trained, punished, శిక్షింపబడిన, 'వినురా యిటువంటి నీతములనేకంబుల్' T. iii. 93. 'ఓహోహోపురుహుతుడెంతటి గృహస్థో నీతమిల్ పల్కె.' T. iv. 214.

(p. 711) paraṅgi parangi. [from 'Frank'.] n. A Frenchman. A Feringee. Applied generically to any European. శ్వేతముఖుడు. హంస. i. Also, a root, పరంగిచెక్క, introduced by the Europeans. The China Root, Smilax china. Ainslie. i. 70. ఒక విధమైన మూలిక. పరంగిసాంబ్రాణి parangi sāmbrāṇi. n. The foreign or refined myrrh. పరంగీలాగికెంపు a ruby which is red like a European (the Europeans being usually described as a red, not as a white people by the Hindus.) 'వ దుష్టజనశిక్షణ శిష్టజనరక్షణంబులు నెరపుటకు విన్నపంబులకు డగ్గరు రౌడ్రకరుణారసంబులతెరంగున మొరుంగు పరంగీలాగి కెంపులపోగులు బెడంగుచూప.' చంద్ర.

(p. 798) pai or పయి pai. [Tel.] n. The upper part of any thing, the outer part or exterior మీదు, ఉపరిభాగము. adj. Upper, higher superior. External. Extra. పైచుంగుడి petty sums that remain over. వానిపైబట్ట the garment he had on. ఆపైయేడు the next year, either before or after, ముందుఏడు. పైవిరోధము seeming enmity. పైపనులు the further acts; also, out-door work. వాడు నాకు పైచెయ్యిగానుండును he is my superior. వట్టిపైమాటలు this is mere talk. పైమినుకు mere external beauty. పైవెల్లువ freshes in a river. దానికి అందరును పైబడుదురు all are eager to get it. పైకొను or పయికొను pai-konu. v. n. and a. To exceed, మీరు. To come upon (with hostile intent) మీదికి వచ్చు. To get upon, mount, on attack and overcome. కవియు. To attempt, యత్నించు. To happen, కలుగు. పైకొలుపు pai-kolupu. To cause to happen, to fall upon, &c. 'తన తరుణియగునో కాదోయని సందియ మందినిక్క మరయుదునని పైకొను ఘనపరితాపంబున వనితంగనిపల్కె.' HK. v. 53. పైగస్తీ pai-gasthī. [H.] n. A patrol.పైగా pai-gā. adv. Above, up. Into the bargain, besides, above all; in the next place. పై౛ాలిపశువు pai-ḍzali-paṣuvu. n. A brindled ox. పైన or పైని paina. adv. On the top, upon, over, above. In future, hereafter. పైనచెప్పు go on, speak on. పైననడపవలసినదియేమి what is to be done afterwards? నిన్ను శిక్షించేవాడు పైన ఉన్నాడు there is one above who will punish you. పైనబడకుము or పైబడకుము do not touch me. పైపక్కపడు pai-pakka-paḍu. v. n. To caress, పక్కలపైనబడు. 'అయ్యయయ్యయటంచు నెయ్యంబుమీరగా పలుమారు పైబక్కబడకయుంట.' N. ix. 103. పైపడు or పైబడు pai-paḍu. v. n. To fall upon, attack, పైకొను, కవియు. To exceed మీరు ఆ గుర్రమునకు అందరును పైబడుచున్నారు all of them are contending for the horse. M. x. i. 145. పైపాటు pai-pāṭu. n. An attack or encounter, కవియుట. పైపైగా pai-pai-gā. adv. Easily, superficially, cursorily, సులభముగా. పైయెద్దు or పైవన్నెయెద్దు pai-y-eddu. n. An ox with the belly alone white, called a sheeted ox. పైవిలాసము pai-vilāsamu. n. A superscription or address on a letter.

(p. 1022) metta metta. [Tel.] adj. Soft, mild, gentle, మెత్తని, మృదువైన.n. Bedding, a mattress, cushion, pad. పరుపు, సాగరముమోసే యెద్దు గంతమీదిపరుపు. A saddle or numdah, గుర్రపుపల్లము. మెత్తగా metta-gā. adv. Softly, slowly. మృదువుగా. మెత్తగా పిండికొట్టు to pound or beat fine. మెత్తగిల్లు metta-gillu. v. n. To become soft, మెత్తనగు. మెత్తడి mettaḍi. n. A sprat, a small inferior fish. ఒకచేప. మెత్తన mettana. n. Softness, మృదుత్వము. Mildness, slowness. శాంతి. 'చిత్తంబులోగల శిక్షచేయించు, కత్తికిమెత్తనగలదెయెందైన.' Sar. D. 584. చెయ్యిమెత్తనచేయు to grease one's palm or to bribe. adj. Soft, gentle, మృదువైన. adv. Softly, straight, తిన్నగా మెత్తని mettani. adj. Soft, mild, slow, yielding, meek, మృదువైన. మెత్తనివాడు a soft, patient man. మెత్తపడు or మెత్తబారు metta-pa-ḍu. v. n. To soften. మృదువగు. To be mollified, yield, శాంతపడు, అణగు. మెత్తపాటు metta-pāṭu. n. Softness, మృదుత్వము. Delay, ఆలస్యము.

(p. 1087) rēvantuḍu rēvantuḍu. [Skt.] n. A horse breaker, a horse trainer. అశ్వశిక్షకుడు. 'రేచిపట్టగలేరు రేవంతులైవ.' Pal. 53.

(p. 1148) vāca vācha. [Skt.] n. Another form of వాక్కు. (q. v.) వాచంయముడు vacham-yamuḍu. n, A sage or prophet, మునీశ్వరుడు, మౌని. వాచకము vāchakamu. n. A word, a significant sound, శాస్త్రశిక్షిత వాక్కు, వాచ్యార్థమును తెలుపుశబ్దము. (Vulgarly) fluency in reading, వడిగాచదివేశక్తి. వాచస్పతి vāchas-pati. n. The lord of speech, i.e., Brihaspati. వాచా vāchā. adv. Orally, verbally, viva voce, by word of mouth. ఆయన వాచా చెప్పినాడు he said it orally. వాచాటుడు or వాచాలుడు vāchāṭuḍu. n. A talkative man, one who talks idly or blamably, a tattler, వాగుపోతు, ప్రేలేవాడు, మాటకారి. 'వాచాటులగు జరఠవనితలు.' A. iv. 43. వాచాలము vāchālamu. adj. Chattering, talkative, gabbling, talking much. ప్రేలే, వాగే, పనికిమాలిన మాటలాడే. వాచాలత or వాచాలత్వము vāchālata. n. Talkativeness, readiness or fluency of speech, tattling, ప్రేలడము, వాగడము, తరచుగా మాటలాడడము. 'రాజెల్కలున్ వాచాలత్వముజూపె.' G. vii. 10. వాచించు vāchinṭsu. v. a. To tell, చెప్పు. To read, చదువు. వాచికము vāchikamu. n. News, intelligence, tidings. చెప్పిపంపించిన వర్తమానము, సమాచారము. 'కాంచన పత్రికావళుల గౌతుకమాచక వాచికంబు వ్రాయించిసమస్తదేశ వసు ధేశులకంపిన.' Vasu. v. 80. టీ వాచికము, సమదేశవాక్కు. వాచ్యము vāchyamu. adj. Fit or proper to be spoken or said. చెప్పదగిన. Blameworthy, vile,contemptible, low, out-caste. నిందింపదగిన, నింద్యము, హీనము. In grammar, the voice or mood of a verb. కర్మవాచ్యము the active voice; కర్మణివాచ్యము the passive voice.

(p. 1176) vinatamu vi-natamu. [Skt.] adj. Bowed, bent, stooping, humble, modest. Trained, disciplined, వంగిన, నమ్రమైన, గురుశిక్షితమైన. వినతి vi-nati. (వి+నతి.) n. Humility, modesty, reverence, వినయము. A salutation, bowing, నమస్కారము. వినతుడు vi-natuḍu. n. A humble, modest or unassuming man, వినీతుడు, నమ్రుడు.

(p. 1177) vinītamu vi-nītamu. [Skt. వి+నీతము.] adj. Humble, modest, trained. వినయముగల. శిక్షితమైన. వినీతుడు vi-nītuḍu. n. One who is humble, modest, unassuming; one who is educated or trained. వినయముగలవాడు, చక్కగా రక్షింపబడినవాడు.

(p. 1243) śabdamu ṣabdamu. [Skt.] n. A sound, noise, roar, report, tone, voice. ధ్వని, నివాదము. స్వరము, కూత. A word, speech, శాస్త్రశిక్షితమైన వాక్కు. శబ్దశాస్త్రము ṣabda-ṣāstramu. n. Grammar, philology. వ్యాకరణము. శబ్దించు ṣabdinṭsu. v. n. To sound. ధ్వనించు, మ్రోగు. శబ్దనుడు ṣabdanuḍu. n. One who makes a sound. శబ్దించువాడు. శబ్దప్రమాణము argument based on revelation or authority. శబ్దితము ṣabditamu. adj. Sounded, శబ్దము చేయబడిన.

(p. 1250) śāsanamu ṣāsanamu. [Skt.] n. A command or order, ఆజ్ఞ. Punishment. శిక్షించుట. శిక్ష. An edict, act or command, a charter or royal grant of land, or of villages, &c., usually inscribed on stone or copper. A writing; an inscription, a deed, a contract. Government rule. భూమ్యాదిదానార్థలేఖ్యము రాజు తాను దానము చేసిన భూమ్యాదులకై వ్రాసియిచ్చిన కాలు, అధికారము, రాజ్యపాలనము. Science, శాస్త్రము. శిలాశాసనము a charter inscribed on stone. తామ్రశాసనము a grant or charter inscribed on a copper plate. మరణశాసనము a will. దానశాసనము a deed of gift. 'ధారదత్తమైన తామ్రపుపలకలులావు టుంగరము నలంకెజేసి ముడియమీదరాజముద్ర యమరియుండనదిగొశాసనంబు.' Vēma. 1217. 'మీయట్టిపుణ్యాత్ముల శాసనం బెరుగనేరమింజేసి.' Padma. iii. 58. క్రూరశాసనము a tyrannical government. శాసనికుడు or శాసకుడు ṣāsani-kuḍu. n. A governor or commander. శాసనీయము or శాస్యము ṣāsanīyamu. adj. Fit to be punished, punishable. నిగ్రహార్హము, తాడనీయము. శాసనుడు ṣāsanuḍu. n. A ruler, or commander, ఏలువాడు. ఉగ్రశాసనుడు a tyrant. M. III. ii. 43. శాసించు ṣāsinṭsu. v. a. To command, ఆజ్ఞాపించు. To punish, శిక్షించు. శాసితము ṣāsitamu. adj. Ordered. ఆజ్ఞాపింపబడిన. Governed, ruled, ఏలబడ్డ. శాసితుడు ṣāsituḍu. n. One who is ordered. 'నీవనయము శాసితుండ వయియాయుధ హస్తుడవైనజాలదే.' BRy. iii. 757. శాస్త ṣāsta. n. A ruler, governor, one who disciplines, controls or punishes. దేశాధిపతి. శాసించువాడు, శిక్షించువాడు. శాస్తి ṣāsti. n. Punishment, chastisement, correction. శిక్ష, దండన. 'గొనయంబెక్కడియమ్ము గూర్చి యికనీకున్ శాస్తిగా వింపకేజనవాబాణమమోఘమంచు.' N. vii. 355. శాస్త్రము ṣāstramu. n. A science, art, law. నియమన గ్రంథము. తర్కశాస్త్రము the science of Logic. వ్యాకరణశాస్త్రము the science of grammar. వైద్యశాస్త్రము the sciencce of medicine. బ్యోతిశ్శాస్త్రము the science of Astronomy వేదాంతశాస్త్రము the science of Theology. ధర్మశాస్త్రము the science of law, a system, or code of ordinancces, a code of laws, jurisprudence. శిల్పిశాస్త్రము the science of Architechture. అలంకారశాస్త్రము Rhetoric. మాపశాస్త్రము the science of cookery. నీతి శాస్త్రము the science of morals. గణితశాస్త్రము the science of Arithmetic. దోహదశాస్త్రము the science of Agriculture. యోగశాస్త్రము the Yoga Philosophy. ఆయుధశాస్త్రము the science of war, or weapons. శాస్త్రి ṣāstri. n. A man of science, a learned man, one skilled in the arts. A title, liek 'Doctor,' assumed by learned Smarta Brahmins. శాస్త్రముతెలిసినవాడు. పండితుడు. The respectful plural is శాస్త్రులు or శాస్త్రులవాడు. శాయ్త్రసీము ṣāstrīyamu. adj. Of or belonging to a science, scientific. శాస్త్ర సంబంధమైన, శాస్త్రసమ్మతమైన. శాస్త్రీయమర్యాద a prescribed form. శాస్త్రయమైన శబ్దము a scientific phrase. శాస్త్రోక్తము .ṣāstr-ōktamu adj. Declared or commanded in the Laws or Codes. Proper, legal, in accordance with the scientific usage. శాస్త్రవిహితమైన.

(p. 1250) śikṣa ṣiksha. [Skt.] n. Punishment, correction, chastisement, discipline, శాసనము, శిక్షించుట. Instruction, teaching, అధ్యాపనము. విద్యభ్యాసము. One of the Vēdāngas which deals with the art of pronounciation. శిక్షించు or శిక్షచేయు ṣikshinṭsu. v. a. To punish, chastise. To drill, teach, instruct, శాపించు. అభ్యాసము చేయించు. అధ్యాపనముచేయు. శిక్షితుడు ṣikshituḍu. n. One who is taught, drilled, instructed, trained, or punished. అభ్యస్తుడు. శాసితుడు, శిక్షింపబడినవాడు. A skilful man. నేర్పరి.