(p. 18) aṃsamu amsamu. [Skt.] n. A shoulder, భుజశిరస్సు. అంసకూటము, a bull's hump. అంసపాదికట్టె a small forked prop which supports the woodwork on which a roof is laid. A small forked stake used at intervals to relieve the shoulders of those who bear a car, &c., in procession. అంసఫలకము, the upper part of the spine.

(p. 319) kopuru , కొప్పరము or కొప్రము kopuru. [Tel.] n. A shoulder, the scapula or shoulder blade. The hump of an ox. మూపు, భుజిశిరస్సు. కొప్పరించు koppar-inṭsu. n. To grin. ఇగిలించు. To heat metal in the fire, to calcine a drug. కాల్చు, పుటమువేయ. To be proud అతిశయించు, విజృంభించు . 'రేవెలుంగురాచిప్పలం గప్పురంపు గుప్పేలం గొప్పరించిన.' Parij. ii. 60. కొప్పరింత koppar-inta. n. Pride. అతిశయము, విజృంభణము.

(p. 515) tala tala [Tel.] n. The head. శిరస్సు. The hair on the head. తలవెండ్రుకలు. The top కొన. The front ముందుభాగము. Height ఎత్తు. Whole మొత్తము. An occasion, a time సమయము, ఎడ. An attempt, endeavour పూనిక. A field, place రంగము. A side పక్షము. Telugu books were usually written on palm-leaves connected by a cord running through: and to tear out a leaf or rescind a bond, the top is torn. Hence తలచించిన denotes Rescinded. తలతో నడిచి వస్తున్నాను I will come even though I walk on my head. తలకొవ్విన tala-kovvina. adj. Fat-headed, proud, silly. ఇంతపనిచేస్తే వారిలో ఎట్లు తలయెత్తవచ్చును if he did this how could he shew his face among them? తలతో చెల్లించెను he paid for it with his head, it cost him his life. తలకుఎక్కేపని a perilous undertaking. తలకు ఎక్కినది it got into his head, he is intoxicated. తలకొట్టివేయు to decapitate or behead. తల (for తలను) మోయు to carry on the head. శిరసావహించు. BD. v. 309. ఒకతల on the one hand. తలకట్టు tala-kaṭṭu. n. The crest, tire, top, head-dress. పోగా. Chief ముఖ్యము. The head or leader. The mark denoting అ (a) as in క ka, ప pa, స sa. అతివల తలకట్టు she was the crown of her sex. తలకడచు taḷa-kaḍaṭsu. v. n. To excel, outstrip, push before. M. IX. i. 179, 185, 205. తలమీరు, అతిక్రమించు. తలకప్ప tala-kappa. n. A newt. తలకిందు. తలక్రిందు. తలకెడవు. తల్లకెడవు or తల్లక్రిందు tala-kindu. adv. Upside down. Topsy-turvy. తలక్రిందుగాపడు to fall upside down. తలకిందులు tala-kindulu. adv. Upside down. n. Confusion. తలకొట్లమారి tala-koṭla-māri. (from తలకొట్లు blows on the head, and మారి a wretch.) n. A brawler, a riotous man. అవినీతుడు. తలకొట్లమారితనము outrageousness, brawling riot, dissipated behaviour. తలకొరివి tala-korivi. n. The fire placed on the chest of a corpse which is to be cremated, the head-torch which the heir applies to ignite the funeral pile. వీడే మనకు తలకొరివి he was our secret foe. తలకొవ్వు tala-kovvu. v. n. To be wilful, stubborn, headstrong. hotheaded, or giddy. మదించు. తలకోల tala-kōla. n. A noose, on a staff (కోల) to hold the head of a mischievous cow. తలగడ or తలగడ or తల్గడ talagaḍa. n. A pillow for the head. తలగుడ్డ tala-guḍḍa. n. A turban. తలచమురు tala-ṭsamunu. n. Oil. నూనె. తలచించు tala-chinṭsu. v. a. To cancel, to tear the head or beginning of a document, where the seal is. తలచీదర tala-chīdara. n. A headache. తలుంచు tala-ṭsunṭsu. n. Front locks or forehead tresses. ముందరినెత్తిజుట్టు. తలచుట్టు tala-ṭsuṭṭu. n. A headdress. పాగా. తలదూపు tala-ṭsūpu. v. n. To show the head, i.e., to make its appearance. పొడచూపు. To seem, to appear తోచు. తలతల to every man. తలత్రాడు the head rope. తలతిక్క tala-tikka. n. A headache. Madness, pride, impudence. తలదన్ను tala-dannu. [from తన్ను.] v. n. To excel. Lit: to trample on one's head. నా తల దన్నుకొని పుట్టినవాడు he was born to excel me. తలదువారము the chief gate తలవాకిలి. తలనొప్పి tala-noppi. n. A headache: a source of quarrel, a grudge. తలపన్ను tala-pannu. n. A poll tax. తలపారు tala-pārv. v. n. To run, to disperse and flee. తలపారెడు lengthy. తలపారియుండే ద్వీపము a long island. తలపిడస tala-piḍasa. n. The name of a plant. H. iv. 14. See తలపెట్టు. తలపొలము, తలబ్రాలు, &c. తలబిరుసు tala-birusu. n. Stubbornness. adj. Stubborn. తలమునుక or తలమున్క tala-munuka. n. Bathing over head. శిరస్స్నానము. Reaching up to the head as water శిరఃప్రమాణము, తలబంటి, తల లోతుగలిగి యుండుట. తలమునుకలు tala-munukalu. n. Peril, hazard. Tikk. UR. vi. 57. M. vi. iii. 199. తలముణకలగు tala-muṇa-kalagu. v. n. To be in an agitation of joy or sorrow. తలయెత్తు tala-y-cttu. v. n. To prosper, వర్ధిల్లు. To sprout up, మొలచు, తలవంచుకొను tala-vanṭsu-konu. v. t. To hang down the head, to be grieved or ashamed. తలవంపు tala-rampu. n. Humiliation, hanging down the head. T. iii. 66. అవమానము.

(p. 565) tōdamu tōdamu. [Skt.] n. Pain. దుఃఖము. శిరస్తోదము headache.

(p. 620) dhariñcu dharinṭsu. [Skt.] v. a. To wear or put on. To bear, తాల్చు. To hold or contain. ఆజ్ఞ శిరస్సునధరించు to obey (an order), bow to (a command); lit: to bear it on the head. గర్భముధరించు to become pregnant, lit: to bear a womb.

(p. 924) bhujamu bhujamu. [Skt.] n. The shoulder, the arm. భుజంగభుక్కు bhujanga-bhukku. n. The snake-eater, i.e., a peacock, నెమలి. భుజగము, భుజంగము or భుజంగమము bhujagamu. n. A snake. పాము. భుజంగుడు bhujanguḍu. n. A libertine, a lover. భుజంగ ఏవజానీతె భుజగ చరణంసఖే the feet of a snake and the tricks of a lecher, are known to himself alone. 'పగరాజుల భుజంగుబ్రహ్మినాయడు' Pal. 291. Brahmi Náyak who hast dishonoured all his foemen. భుజకీర్తి bhuja-kīrti. n. A certain ornament for the arm. బాహుపురి. భుజాంతరము the breast chest. రొమ్ము. Balaram. v. 71. భుజశిరస్సు bhujasirassu. n. The shoulder, మూపు.

(p. 993) mundu mundu. [Tel.] n. The front. ఎదురు. adj. Fronting, fore. Previous, former, preceding, early. After, next. ముందువెనుకలు before and behind, what comes before and what comes behind. adv. In front, in the beginning, at first, first. ముందుపని ముందరచేయవలెను you must first do what is first wanted. దానిముందుమాటకేమి అర్థము what is the meaning of the preceding word? ముందువెనుకలుగా పోవుచుండిరి they were going along, some before, some behind. ర వంతైనా ముందువెనుక చూడక without considering causes or consequences. ముందుకు వెనుకకు backwards and forwards, to and fro. Postposition: Before. వారు రాకముందు before they come. ముందుపడు or ముందగు mundu-paḍu. v. n. To go before, to lead. ముందర or ముందల mundara. n. The front, ఎదురు. A former time, మునుపు. Beginning, మొదలు. adv. Before, in front. First, in the first instance. Formerly, previously. Hereafter, next, in future. After, following, next. అంతకుముందగ before that. ముందరి or ముందటి fronting, opposite, former, previous. ముందటి కాలమునందు in former times. ముందరిపోటు a wound in front. 'ముందరిపోటులుమానును ముందెందైననుగలదు.' Vēma. ముందరిమాట. lit. the word before, i.e., the following word; also, the preceding word. ముందరికి forwards. ముందర పల్లము వెనుక మిట్ట a ditch before, and a hill behind, i.e., to be in a fix, to be caught in the horns of a dilemma. ముందరికి తెచ్చు to bring forward, promote. ముందరికి వచ్చు to come to the front, to be promoted, to prosper. ముందల mundala. (ముందు + తల.) n. The front part of the head, శిరస్సు యొక్క ముందుభాగము. 'ధట్టించిముందలల్ బట్టియీడ్చి.' URK. iv. 112. ముందట mun-daṭa. adv. In front, before. ఎదుట.

(p. 1034) moṇḍi moḍi. [Tel.] adj. Maimed, crippled, defective, imperfect. చేతులు కాళ్లు తెగిన, అంగహీనమైన. Bare; lopped. Blunt. blunted, మొక్కపోయిన. Stubborn, obstinate, perverse, pertinacious, impertinent, incorrigible, unmanageable, ungovernable, refractory, unruly, మూర్ఖమైన. మొండిమాటలు stubborn or rude language. మొండిపిల్లకాయ an obstinate or refractory boy. మొండిగోడలు bare walls. మొండిగంటము a blunt stylus. మొండి చెయి a maimed hand. మొండిచేతులు bare hands, i.e., hands without any ornament. మొండితోక a docked tail. మొండిమెడ a bare neck, i.e., without any necklace. వానిది మొండిప్రాణము he is tenacious of life. మొండికట్టె or మొండరి monḍi-katṭe. n. A stubborn wretch. మూర్ఖుడు. మొండిచేయి, మొండాడు or మొండాటలాడు monḍi-chēyu. v. n. To be unruly; to oppose. ఆ గుర్రము మొండిచేస్తున్నది the horse is stubborn. మొండితనము monḍi-tanamu. n. Stubbornness, obstinacy. మూర్ఖత్వము. మొండిపారిన monḍi-pārina. adj. Callous. కాయకాచిన. మొండిపురుగు monḍi-purugu. n. The 'stumpy' snake, or Amphisbœna, which looks as if the tail was lopped off. మొండు Another form of మొండి. మొండెము or మొండియము monḍemu. n. A stump. The trunk of a body after the head is lopped off. శిరస్సులేని శరీరము, కజంధము. A fragment, a limb lopped off, a separated member, ఖండము. మొండెపుగాము monḍepu-gāmu. n. An epithet of Rāhu. రాహువు.

(p. 1072) rājilamu rājilamu. [Skt.] n. A snake equally thick at each end as if it had two heads, Amphisæna. క్షీరాకార నిర్విషద్విశిరస్సర్పము, మత్స్యభేదము. 'వల్మీకమునకు వాసవగిరికిని రాజిలంబునకు నురగవిభునకు కలవింకమునకు నుఖగకులాధివునకు.' BRY. ii. 223. ఈ ప్రయోగమువల్ల ఇది దిక్కుమాలినపామని తెలుస్తున్నది.

(p. 1080) ruṇḍamu ranḍamu. [Skt.] n. The head separated from the trunk, దేహవిముక్త శిరస్సు, తెగివతల. రెండుకొమ్ముల నొక్కిరుండంబు గాడ ప్రాణవియోగతాపమున భక్తుండు.' BD. iv. 66.

(p. 1131) varamu varamu. [Skt.] n. A boon or blessing sought in prayer, a divine gift. దేవతాదుల వల్ల పడసిన అనుగ్రహము. adj. Best, excellent, noble. శ్రేష్ఠమైన. వరరత్నము an excellent gem. సరోవరము a beautiful lake. వరదుడు vara-duḍu. n. A benefactor, one who bestows a boon. వరమిచ్చువాడు, కోరికను నెరవేర్చువాడు. వరవర్ణిని vara-varṇini. n. An excellent woman, a woman in general. ఉత్తమస్త్రీ. ఆడుది. వరసతి vara-sati. n. A fine or excellent woman. నిండా పతివ్రతగానుండేటిది. Vēma. వరాంగము var-āngamu. n. The head, శిరస్సు. The organ of generation. వరారోహ var-ārōha. n. An excellent woman, a lady. ఉత్తమస్త్రీ. వరుడు varuḍu. n. A excellent man. శ్రేష్ఠుడు. One who chooses or selects (a wife), వరించువాడు. A husband, మగడు. A bridegroom, పెండ్లికొడుకు.

(p. 1145) vahiñcu or వహియించు vahintsu. [Skt. వహ్ to carry.] v. a. To bear, support, sustain, assume, undertake. అతడు ఈ ప్రతిష్ఠను వహించినాడు he gained this reputation. నామీద కార్పణ్యమును వహించువాడు he entertained ill will against me.ముష్కరమును వహించు to become obstinate. తమ౛ాబును శిరసావహించినాను I have the honor to acknowledge your letter. వహనము vahanamu. n. Carrying, bearing, వహించచుట. Anything that carries. A ship, ఓడ. వహిత్రము vahitramu. n. A raft, a float, a vessel. నౌకాభేదము. BD. ii. 509. &. iv. 113. వహ్ని vahni. n. Fire, the god of fire. అగ్ని.

(p. 1191) viśiraskuḍu vi-ṣiraskuḍu. [Skt.] adj. Beheaded, headless. తలనరకబడిన. వాణ్ని విశిరస్కునిగాజేసిరి they beheaded him.

(p. 1207) veḍa veḍa. [Tel.] adj. Trifling, petty, mean, base, అల్పము, తుచ్ఛము. Useless, fruitless, vain, కొరగాని, వ్యర్థమైన. Wrong, erroneous, wicked. Excessive, చెడు, మిక్కుటమైన. Deformed, వికృతము. adv. Slightly. ఇంచుక. 'అట్టిమహాత్ముడొక్కనికి నాశ్రితుడై వెడ గూడుజిరయుం బెట్టగనిల్చి వాని మది బ్రీతిని వైదగువృత్తి బేరునుం.' M. IV. ii. 190. 'వెడదోషమునుజెప్పి. వడినవ్వ, మరలునధ్వగుకొలది.' A. iv. 203. వెడదోవ = దబ్బరమార్గము.' వెడమాయనక్కమాటల.' P. iv. 578. వెడవిలుతుడు, వెడవిల్తుడు, వెడవిలుకాడు or వెడవింటి veda-vilutuḍu. n. The god with the little bow, i.e., Manmadha. మన్మథుడు. వెడవెడ veḍa-veḍa. adj. Very small or petty, అత్యల్పము. సూక్ష్మము. adv. Gradually, slowly, tardily, gently; again and again, repeatedly, సూక్ష్మముగా, మందముగా, మెల్లమెలగా, తిన్నగా, మాటిమాటికి. 'వానమాటలకులోలోవెడవెడవగుచు.' P. iv. 526. 'నిడువెండ్రుకలగుంపుమలచి వైచివేగవెడ వెడదడియొత్తి విధయుతముగ.' A. v. 94. టీ వెడవెడ, మెల్లమెల్లనే. 'వెడవెడనిద్ర బొందికను నిచ్చినపాంథులమీద.' M. V. ii. 123. 'కొంతసేపు వెడవెడ జింతించి శిరసొకింతయెత్తి సున్నంపు టెలుగుతోనిట్టులనియె.' Swa. iii. 132.

(p. 1251) śira ṣira. [Skt.] n. Any tubular vessel of the body, a nerve, a vein, a tendon, an intenstine, ధమని, నరము, ఈనె. శిరము, శిరస్సు or శిరసు ṣiramu. n. The head top. తల. శిరసావహించు ṣirasā-vahinṭsu. n. v. a. To place on the head; to acknowledge the receipt of (orders, &c.) ఆజ్ఞను శిరసావహించి in submission to your command, obediently, submissively. శిరస్త్రము or శిరస్త్రాణము ṣiras-tramu. n. A helmet, ఇనుప గోలుసులతో కట్టిన కుళ్లాయి. మకుటము, బొమిడికము. శీరోగృహము ṣirō-gṛihamu. n. A turret, an upper room. చంద్రశాల. శిరోజము or శిరోరుహము ṣirō-jamu. n. An hair on the head. తలవెంట్రుక. శిరోధి ṣirōdhi. n. The neck, మెడ. శిరోభారము a headache. శిరోమణి ṣirō-maṇi. n. A gem worn in the crest or on the head. చూడామణి.