(p. 449) cukka ṭsukka. [Tel.] n. Any small mark; a dot or spot: a drop, a small quantity of liquid. బొట్టు. The round mark (తిలకము) worn on the forehead by Hindus. A star, నక్షత్రము. The planet Venus, శుక్రుడు. A pip on the dice or cards. A comet. తోకచుక్క. చుక్కతిరిగినది it is past midnight. చుక్కకాడ ṭsukka-kāḍa. n. An annual plant, a native of wet rice fields. Spermacoce stricta. Rox. i. 370. చుక్కకార ṭsukka-kāra. n. A sort of fish. Sternoptyx diaphana. Gmelin. చుక్కకూర ṭsukka-kūra. n. A kind of sorrel. చుక్కచేరు a jewel worn on the forehead; a row of stars. చుక్కలచాలు. చుక్కపిల్లి ṭsukka-pilla. n. A kind of fish. చుక్కపిల్లి ṭsukka-pilli. A tabby cat. చుక్కబొట్టు ṭsukka-boṭṭu. n. An ornamental spot worn on the forehead. తిలకము. చుక్కయెదురు a star full in front ఎదురు చుక్క. చుక్కలము ṭsukkalamu. n. A spot in the eye due to an injury or to disease. చుక్కలి or చుక్కిలి ṭsukkali. n. A tree called Trophis Aspera. Rox. iii. 762. బర్రింక. చుక్కలతెరువు the sky ఆకాశము. చుక్కలరేడు the moon. చుక్కవాలు ṭsukka-vālu. n. An evil planet or unlucky star. Particularly of Venus (ఛుక్క, i.e., శుక్రః) for the Hindus believe that every journey will turn out ill if on setting out this star faces them.

(p. 550) teli teli. [Tel.] adj. White. తెల్లని. Bright. Pure నిర్మలము. తెలినవ్వు a bright smile. n. Whiteness. తెలుపు. తెలిగన్నులు teligannulu. n. The whites of the eyes: staring eyes: upturned eyes that shew the white. తెలిగంటి a bright eyed woman చక్కని ఆడుది. తెలిపువ్వు teli-puvvu. n. A phrase for the moon, as being the 'Flower of brilliancy.' H. ii. 4. తెలిగాము teli-gāmu. n. (Lit.) The white or silvery planet, i.e., Venus శుక్రుడు తెలిడమ్మి teli-dammi. n. The white lotus. తెలిదమ్మికంటి teli-dammi-kanṭi. n. The white-lotus-eyed, i.e., Vishnu, పుండరీకాక్షుడు. తెలిపిట్ట teli-piṭṭa. n. The white bird, i.e., swan హంస. తెలిమెకము teli-mekamu. n. The bright beast, i.e., a lion. తెలిమొడవు teli-modavu. n. The white cow, i.e., కామధేనువు. తెలియేరు teḷi-yēru. n. The white river, i.e., the Heavenly Ganges. ఆకాశగంగ.

(p. 1159) vālu or వ్రాలు vālu. [Tel.] v. n. To bend or weigh down. To light or perch. To hang loose; to fall down. కొమ్మ మొదలైనవివంగు, చెట్టుమీదిపక్షిదిగు, కిందికిదిగు, దిగువపడు, వంగు, ౛ారు, ఒరగు. To increase, అతిశయించు. v. a. To transgress, exceed, అతిక్రమించు. వాలినకిన్కమైన in the passion which he felt, వచ్చినకోపముచేత. వాలినకృపను through the grace that descended on thee, వచ్చిన అనుగ్రహమువల్ల. అదివాని పాదములమీదవాలెను she fell at his feet. 'శైలములెత్తికందుకము చందము గానెగవైచినేలకున్ వ్రాలదుతేటి.' R. v. 290. 'వువ్వులవ్రాలదుతేటి' T. iii. 111. వాలు vālu. n. A sword, కత్తి. A slope, a descent. అదోకపాటు. Length, దైర్ఘ్యము. Sharpness, వాడిమి. 'అ రవిరులతేనియలచాలు అతనివాలు.' H. ii. 16. ఇరువాలుదున్నుట అనగా అడ్డము దిడ్డముగా రెండుసారులు దున్నుట. వాలు vālu. adj. Long, sloping, slanting, descending, drooping. దీర్ఘమైన, అదోకపాటుగానుండే. వాలుచూపులు drooping glances. Sharp, వాడిగల. Cruel, క్రూరము. వాలమ్ము or వాలుటమ్ము a sharp arrow. వాటకొంగ valu-konga. n. A stork, వక్కుకొంగ, బకము. వాలుగ or వాలుగా vālu-ga. adv. Slantingly, lengthily, అదోకపాటుగా, నిడుపుగా. వాలుగంటి or వాల్గంటి vālu-ganṭi. n. A bright eyed woman; lit: a long-eyed girl. దీర్ఘములైనకన్నులుగల స్త్రీ, ఆయతాక్షి, విశాలాక్షి. వాలుగడుపు or వాల్గడుపు vālu-gaḍupu. n. A projecting or protuberant belly, బొ౛్జ. వాలుగొమ్ము a canal or sluice. వాలుచు or వాల్చు vāluṭsu. v. a. To bend, incline, slant. కిందికివంచు. To cut off, కోసివేయు. రెప్పవాలుచు to droop the eye-lids, i.e., to close the eyes. రాత్రిఅంతా కన్నులు వాల్చలేదు I did not close my eyes all night. ఆ మంచమును వాల్చినాడు he slanted the couch. 'వాలినకిన్కమైవాలు నీవాడి; వాలువజిహ్వలువాలుతుననిన, జందనగంధులు జలమురెట్టింప.' HD. i. 947. టీ వాలిన, వచ్చిన, కిన్కమై, కోపమువల్ల; వాలు, దీర్ఘమైన; ఈ వాడివాలున, ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిగ్వలు, నాలుకలను; ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిహ్వలు, నాలుకలను; వాలుతుననిన, కోసివేతుననేటప్పటికి. వాలుచుక్క or వాల్చుక్క vālu-ṭsukka. n. The planet Venus or its regent. శుక్రుడు. 'పొలుపొంద తూర్పున బొడిచెవాల్చుక్క.' Sar. D. 558. వాలుచేప vālu-chēpa. n. A kind of fish called Chirocentius nudius. మత్స్యవిశేషము. వాలుడు vāluḍu. adj. Hanging down. వాలుడుకొమ్మలు branches that hang down. n. A kind of tree. ఎర్రవాలుడు the red kind. వాలుడుచెక్క the bark of this tree used in medicine. వాలుడుతైలము the oil extracted from this bark. 'కోరివాలుడుతైలంబు గ్రోలువారు.' P. i. 725. వాలుపు or వాల్పు valupu. n. Bending down, వాల్చుట. వాలుప్రొద్దు vālu-pṛoddu. n. The morning or evening sun, లేతప్రొద్దు, అపరాహ్ణము, వాలుమగడు vālamagaḍu. n. The hero of the sword, i.e., A brave man. శురుడు. 'క తాలిమియుధృతియుప్రజ్ఞా. శీలతయు పరాత్మగుణవిశేషజ్ఞతయున్, కాలోచితకార్యముగల, వాలుమగండేలు జలధవలయితధరణిన్,' P. iii. 32.

(p. 1254) śukruḍu ṣukruḍu. [Skt.] n. The planet Venus or its one-eyed regent who was the Guru of the Asuras, దైత్యగురువు. శుక్రవారము ṣukra-vāramu. n. Friday. భృగువాసరము. శృక్రశిష్యుడు ṣukra-ṣishyuḍu. n. An Asura, అసురుడు.

(p. 1338) sukkuruḍu sukkuruḍu. [from Skt. శుక్రుడు.] n. The planet Venus.

(p. 1359) sōku sōku. [Tel.] v. n. To touch, come in contact with. To be communicated by contagion, to affect or catch, as a distemper. తాకు, తగులు. To be possessed by a demon, to be affected by the evil influence of stars or demons, గ్రహమావేశించు. n. Touching. A touch, contact; a sensation, తాకుట, స్పర్శము. A blow, దెబ్బ, పోటు. An evil spirit, a demon, రాక్షసుడు, పిశాచము. 'నవ్వెదనీమేన నాటింతునాసోకు.' N. ix. 409. 'మూర్ధాభిషిక్తుండు సోకోర్చియిల కుదగునలజళ్లుదీర్చి.' A. iv. 335 'కుమారశిలీము. ఖాళి సోకులనిజగృత్పటల్ విరిసి.' P. iv. 142. దీనిమీద ఎండ సోకుచున్నది it is exposed to the sun. గాలి సోకకుండా ఉండు to be screened from the wind's touch. 'నిప్పు సోకినక్రియ.' Ellana. i. 252. 'పరుసముసోకిన బంగారమైనట్టు.' Vema. 504. 'కమలాప్తుని రశ్మి సోకి కమలినభంగిన్.' ib. 1434. నా మాటలు వాని చెవిని సోకలేదు my words did not reach or enter his ears. ఆ దెబ్బ వానికి సోకలేదు the blow did not hit him. దానికి గాలి సోకినట్లున్నది she appears to have been touched by a demon. సోకుచుక్క the constellation called మూలనక్షత్రము. సోకుటొ౛్జ sōku-ṭ-oḍzḍza. n. The teacher of the Asuras, దైత్యగురువు, శుక్రుడు. సోకుడు sōkuḍu. n. Touching, స్పర్శము. An evil spirit. పిశాచము. An Asura or demon, రాక్షసుడు. Demoniacal possession, గ్రహావేశము. సోకుదయ్యము or సోకుబూచి sōkudayyamu. n. Wind, the god of the winds. వాయువు, మారుతము. సోకులరేడు sōkularēḍu. n. The regent of the S. W. region నైరృతి, మూలరేడు. సోకించు sōkinṭsu. v. a. To put in contact, to cause to touch. తాకించు.