(p. 161) upatāpamu upa-tāpamu. [Skt.] n. Grief, weariness; disease, trouble. సంతాపము, రోగము, తొందర.

(p. 536) tuṇḍuḍuku tunduḍuku. [Tel. తుడుకు+తుడుకు.] n. Remorse, సంతాపము. Sorrow విచారము. Confusion కలత, క్షోభము. Temerity, foolhardiness. Tottering, shaking, motion. Uncertainty, changeableness. తొట్టుపాటు, దుడుకు, ఉప్పొంగడము, ఉద్రేకము, ఉల్లాసము. 'తుదయదిగాదటంచనిన, తుందుడుకేటికి పొమ్ముయింటికిన్.' UH. iv. 183.

(p. 537) tukatuka tuka-tuka. [Tel.] n. Ebullition. ఉడుకుటయందు ధ్వన్యనుకరణము. Closeness. Sorrow సంతాపము. Anger కోపము. అంబలి తుకతుకమని ఉడుకుచున్నది the porridge is boiling aloud.

(p. 716) parighōṣamu pari-ghōshamu. n. Sounding, noise, మ్రోత. Thunder, ఉరుము. పరిచరుడు pari-charuḍu. n. A guard or bodyguard, an attendant, a servant. చౌకిపారాలు జాగ్రతగాచేసే భటుడు. A sentinel, సేననుకాచుభటుడు. పరిచర్య or పరిచారము pari-charya. n. Service, attendance, dependence. సేవ. పరిచరించు pari-charinṭsu. v. n. To serve. పరచర్యచేయు. పరిచారకుడు pari-chārakuḍu. n. A man servant. పరిచారిక pari-chārika. n. A maid servant. పరిచార్యుడు pari-chāryuḍu. n. One fit to be attended on or served. పరిజనము pari-janamu. n. A train of followers, attendants. పరివారము. పరితపించు pari-tapinṭsu. v. n. To grieve. to be sorrowful. పరితాపము or పరీతాపము pari-tāpamu. n. Pain, anguish, sorrow, affliction, సంతాపము. Heat, fever, జ్వరభేదము. Trembling, భయము, కంపము. పరితోషము or పరితుష్టి pari-tōshamu. n. Pleasure, satisfaction, delight, gratification, great joy , మిక్కిలి సంతోషము. పరితోషించు pari-tōshiṇṭsu. v. n. To rejoice greatly. పరిత్యజించు pari-tyajinṭsu. v. a. To abandon, or quit బొత్తిగావిడుచు. పరిత్యాగము pari-tyāgamu. n. Abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up. దేహపరిత్యాగము dēha-pari-tyāgamu. n. Dying, giving up life. పరిత్యాగపత్రిక pari-tyāga-patrika. n. A writ of divorce. పరిత్యక్తము pari-tyaktamu. adj. Abandoned. పరిత్యాజ్యము pari-tyājyamu. adj. Fit to be abandoned. పరిత్రాణము pari-trāṇamu. n. Preservation, protection, fostering, రక్షణము. పరిత్రాసుడు pari-trāsuḍu. adj. Afraid, భయము గలిగిన. 'విదళిత జనసంఘమహోగ్ర కల్మష పరిత్రాసున్.' Ved. Ras. iii. 29. పరిదానము pari-dānamu. n. Barter, exchange. వినిమయము, వస్తువులను మార్చుకొనుట. A bribe., పరిదానముపట్టు to receive a bribe. పరిదేవనము pari-dēvanamu. n. A lamentation, విలాపము, కలవరింత. M. II. iii. 35. పరిధానము pari-dhānamu. n. A cloth, or lower garment. కట్టుబట్ట, దోవతి. నిర్ముక్తపరిధాన she who is stripped. పరివక్వము pari-pakvamu. adj. Ripe, mature. Cooked, dressed. పరిపాకము pari-pākamu. n. Maturity, perfection; the fruit or consequence of actions. పరిపాలకుడు pari-pālakuḍu. n. A good protector, cherisher, or patron. చక్కగా కాపాడువాడు. పరిపాలన or పరిపాలనము pari-pālana. n. Protection, patronage. fostering care, government. పరిపాలించు or పరిపాలనచేయు pari-pālinṭsu. v. a. To protect or cherish, to govern or rule. ఆయన రాజ్యపరిపాలన చేయునప్పుడు during his reign. పరిపాలితము pari-pālitamu. అడజ. Well protected or ruled. పరిపూర్ణము pari-pūrṇamu. adj. Complete, full, replete, పరిపూర్తి pari-pūrti. n. Completeness, completion, fullness, satiety, satisfaction. పరిపోషించు pari-pōshinṭsu. v. a. To nourish well, చక్కగా పోషించు. The noun forms are పరిపోషకుడు, పరిపోషణము, పరోపోషితుడు. పరోభ్రమణము pari-bhramaṇamu. n. Wandering, roaming, travelling. పరిభ్రమించు pari-bhraminṭsu. v. n. To travel, roam or wander in all directions. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట గుండ్రమైన. పరిమర్దనము pari-mardanamu. n. Rubbing, grinding, trampling or destroying. పరిమర్దితము pari-marditamu. adj. Rubbed, ground, trampled. పరిమార్జనము pari-mārjana-mu. n. A thorough cleaning or cleansing, అంతట తుడుచుట, పరిశుద్ధము చేయడము. పరిమితము pari-mitamu. adj. Meted, measured, limited. పరిమితి pari-miti. n. A limit పరిమాణము. పరిరంభము, పరిరంభణము or పరీరంభము pari-rambhamu. n. An embrace. అలింగనము. పరిలుతత్ pari-luṭhat. adj. Rolling. పొరలుచుండునట్టి. T. i. 5. పరివట్టము pari-vaṭṭamu. [from Skt. పరివేష్టము.] n. A cloth or head band, used on particular ceremonial occasions at a temple. పరివర్జనము pari-varjanamu. n. Entire abandonment, బొత్తిగా విడుచుట. Killing, చంపుట. పరివర్తితము pari-varti-tamu. adj. Wholly abandoned, బొత్తిగావిడువబడిన. పరివర్తనము, పరివర్తము or పరీవర్తము pari-vartanamu. n. The act of going round any thing, చుట్టివచ్చుట. A return, వెనుకకు తిరుగుట. An exchange, వస్తువుల మార్పు. పరివర్తించు pari-vartinṭsu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు, తిరుగు. పరివాదము or పరీవాదము pari-vādamu. n. Reproach, censure. నింద. M. XI. i. 197. పరివాదిని pari-vādini. n. A lute with seven strings. ఏడుతంతులగలవీణ. పరివారము or పరీవారము pari-vāramu. n. Dependants, a train, or retinue. Those who are about a prince, his escort. పరిజనము. పరివారదేవతలు pari-vāra-dēva-talu. n. Attendant gods. పరివారాంగన a handmaid, a waiting woman. పరివాసితము pari-vāsitamu. adj. Scented, perfumed. Parij. iv. 35. పరివృతము or పరీవృతము pari-vritamu. Encompassed, surrounded. చుట్టబడిన. పరివేషము or పరినెశము pari-vēshamu. n. A halo encircling the sun or moon, గాలిగుడి. పరివేష్టించు pari-vēshtinṭsu. v. a. To surround, or encompass. చుట్టివచ్చు. పరివేష్టనము pari-vēshṭanamu. n. Surrounding. చుట్టివచ్చుట. Also, పరివట్టము (q. v.) పరిశీలన or పరిశీలనము pari-sīlana. n. An enquiry, investigation. శోధనము. పరోశీలించు pari-sīlinṭsu. v. a. To enquire into, investigate, test, examine, మిక్కిలి శోధించు. పరోశుద్ధము pari-ṣuddhamu. adj. Sacred, holy, pure, clean. మిక్కిలి శుద్ధిపొరిదిన. పరోశుద్ధి pari-ṣuddhi. n. Purity, holiness. పరిశోధన or పరి శోధనము pariṣō-dhana. n. An enquiry. మిక్కిలి శోధించుట. పరిశోధించు pari-ṣōdhinṭsu. v. a. To examine well, investigate: to try or search thoroughly, మిక్కిలి శోధించు. పరిశ్రమ or పరిశ్రమము pari-ṣrama. n. Industry, assiduity, thorough acquaintance. పరిశ్రమించు pari-ṣraminṭsu. v. n. To be industrious or diligent. మిక్కిలి కష్టపడు. పరిశ్రాంతము pari-ṣrāntamu. adj. Fatigued, exhausted, harassed. పరిశ్రాంతి pari-ṣrānti. n. Fatigue, exhaustion, harassment. మిక్కిలి ఆయాసము.

(p. 935) maṇḍrāḍu manḍr-āḍu. [Tel.] v. n. To be grieved. సంతాపించు. మండ్రాటము man-ḍr-āṭamu. n. Grief, సంతాపము. ఉ. హరి. ii.

(p. 958) marugu marugu. [Tel.] v. n. To be concealed or hidden, చాటగు. To be dejected, to be in deep sorrow, కుందు, సంతాపించు. మరుగు or మరువు marugu. n. Privacy, cover,shelter, a screen, concealment, the hidden part of any thing, అగోచరస్థానము చాటు. తమమరుగుజొచ్చినాను I have sought shelter with you. ఆతోట నిండా మరుగుననున్నది that garden is very private. మరుగుగోడ a curtain or screen placed before a door. మరుగుపెరడు or మరుగుదొడ్డి a privy or necessary. ఆమాటను మరుగుచేసినారు they kept that word secret. adj. Hidden, unseen, invisible, imperceptible, obscure, sheltered. మరుగుపడు marugu-paḍu. v. n. To disappear, to be hidden. కానకిపోవు. మరుగుపరుచు marugu-parutsu. v. a. To conceal, keep secret. మరుకువ marukura. n. Sorrow, grief, సంతాపము. మరువ maruva. (మరుగు + వా.) n. A pot, కుండ. adj. Dumb, మూగైన. మరువకందు maruva-kandu. n. An epithet of Agastya, కుంభ సంభవుడు. మరువవాడు maruva-vāḍu. n. A dumb man. మూగవాడు.

(p. 963) mallu mallu. [Tel. from మల and also Skt.] n. A name (like Pug, or Jack) for a monkey. కోతి. A wrestler or boxer. జెట్టివాడు, వస్తాదు. Wrestling, a struggle. జెట్టిపెనకువ. మల్లట, మల్లాట or మల్లాడుట mall-aṭa. n. Struggling, wrestling, పెనగులాడుట. మల్లచ రచు malla-ṭsaraṭsu. (మల్లట + చరచు.) v. n. To clap oneself on the breast or shoulder (as wrestlers do in challenging their opponets.) భూజాస్పాలనముచేయు. 'దుర్యోధనునిందెగిన వానిని కాకనితన్ననప్పుడు కృతార్థునింగాదలంచుచు మల్లచరచినం.' M. IX. i. 412. మల్లచరపు malla-ṭsarapu. n. Clapping the shoulder with the hands in token of a readiness to fight. మల్లడి mallaḍi. n. A struggle, పెనకువ. Grief, పరితాపము. A crowd. గుంపు. మల్లడించు or మల్లడిగొను to rise or gather in a mob, గుంపుకూడు. To unfold or display, విజృంభించు, అతిశయించు. To grieve or be afflicted, సంతాపమునుపొందు, పరితపించు. 'తేంట్లుమల్లడిగొని చుట్టి రా పనసలన్.' A. i. 21. 'మనమునజయకాంక్ష మిగులమల్లడిగొనగన్.' BKY. ii. 773. మల్లాడు mall-āḍu. v. n. To struggle, పెనగులాడు. మల్లుడు malluḍu. n. A wrestler. జెట్టివాడు. మల్లుకట్టు mallu-kaṭṭu. v. a. To oppose, obstruct, అడ్డగించు, మల్లుపెనగు mallu-penagu. v. a. To struggle like a wrestler, జెట్టిపెననకువగా పెనగులాడు. మల్లగుల్లము malla-gullamu. n. A discussion, a dispute. మల్లగుల్లాలుపడుచున్నారు they are disputing or wrangling.

(p. 1118) vanta vanta. [Tel.] n. Vexation, regret. మనోదుఃఖరూపమైన విచారము. Sorrow, grief, సంతాపము. Pain, బాధ. A cry, ఏడ్పు. 'రవి బాసిగాసిలెడుపద్మిని కైవడి వంతనొంది వర్తిలుపతి.' R. v. 168. 'నావంతయేమిచెప్పుదు నావంతయు సుఖములేదు.' Bmj. iii. 33. A rivulet. ఏరు, కుల్య, చిన్నకాలువ. 'ఎనుపోతునపుడుకుమ్మరి తనయింటికిరాకయున్న తత్పురినిండ్లన్ వనముల వంతలడొంకల గనుగొనుచున్ వచ్చివచ్చికనియచ్చోటన్.' H. v. 79. 'వంతలగ్రంతల చెట్ట గట్టనాహార మతింజరించి.' P. i. 496.

(p. 1121) vaga vaga. [Tel.] Grief, vexation, melancholy, regret, remorse. దుఃఖము, సంతాపము, విచారము, శోకము. Intention, ఆలోచన, Mode, way, manner, విధము. రీతి, దోవ, గతి. Amorous action, శృంగారచేష్ట, విలాసము, కూటికివగలేనివాడు he who has no means of living. 'క శ్రీరాముడు నీయలమట. లారసి పలు నగలబలుకునర్థగభీరో, దారోక్తివింటె జనకకు, మారీ.' R. v. 37. 'వగచినబోయినకార్యము, మగుడునె వగవంగా లోకమాన్యుండగునే, వగపుణ్యగతికి మూలమె, వగపెల్లవిధాల విడువవలయు నరేంద్రా.' M. XI. i. 22. adj. Beautiful, handsome. అందమైన. 'కొసరువగనవ్వుకొనగోట కొప్పుదువ్వు.' T. ii. 98. వగకత్తె or వగలాడి vaga-katte. n. A coquette, belle. శృంగారచేష్టలుగలస్త్రీ, విలాసవతి. A rogue, a deceiver, మాయలాడి. వగకాడు or వగలాడు vaga-kāḍu. n. A fop, a beau, a gallant. వన్నెకాడు. నీటుకాడు, సొగసుకాడు, విలాసవంతుడు. వౚు vagaṭsu. v. n. To grieve, sorrow. దుఃఖించు. శోకించు. To regret, repent, పశ్చాత్తాపపడు. To cry, ఏడ్చు. v. a. To consider, think, విచారించచు, ఆలోచించు. తలచు. 'నీపరాభవంబె నాపరాభవమార్య వగివవలదు మగువదెగువదెత్తు.' R. v. 274. వగతెగు vaga-tegu. v. n. To be settled or decided. తీరు, పరిష్కారమగు, పరిష్కృతమగు. వగతెంచు vaga-denṭsu. v. a. To decide, settle, determine. వగతెగువట్లుచేయు. తీర్చు, పరిష్కారముచేయు. 'తెలియగజాలకున్న వగదెంచెద రేపవియింటికేరె.' S. iii. 509. వగవ or వగవగ vagava. adv. Grievingly, sorrowfully. 'వగవగసాధులగుపేదవారికి నెగ్గుల్ మొగిజేయుదురు.' M. 1. i. 130. వగపు vagapu. n. Grief. మనోదుఃఖ రూపమైనవిచారము, శోకము.

(p. 1166) vicāraṇa vi-chāraṇa. [Skt.] n. Investigation, examination, inquiry, search, research, యథార్థనిరూపణము, వివేచన, నిష్పాదనము, ఉచితానుచితములువిచారించడము, పరిశీలన, చర్చ. అతనికి మావిచారణలేదు he takes no notice of us. విచారణకర్త vi-chāraṇa-karta. n. An inquirer, a superintendent, an investigator. విచారించువాడు, విచారణచేయువాడు. విచారము vi-chāramu. n. Thought, investigation, examination, consultation, discussion, disputation, reasoning. ఆలోచన, వివేచన, చర్చ. Grief, sorrow, care, చింత, సంతాపము, విచారపడు vi-chāra-paḍu. v. n. To be sorrowful, to grieve, వ్యాకులపడు, సంతాపించు. విచారణీయము or విచార్యము vi-chāranīyamu. adj. Fit to be or that which ought to be discussed or investigated. విచారణచేయదగిన, పరిశీలనచేయదగిన. విచారించు or విచారణచేయు vi-chārinṭsu. v. a. To investigate, examine, inquire into. విమర్శచేయు, పరిశీలనచేయు. v. n. To reflect, consider, deem, suppose, think. ఎంచు, ఆలోచించు. అట్లు విచారించినాడు such was his opinion. To grieve, సంతాపించు. విచారితము vi-chāritamu. adj. Investigated, examined, judged, discussed, tried. పరిశీలనచేయబడిన.

(p. 1276) santāpamu san-tāpamu. [Skt.] n. Heat, burning heat. కాక, వేడిమి, వెట్ట. Affliction, pain, distress. The fever of desire సంతాపించు an interjection showing sorrow. నంతాసిండు san-tāpinṭsu v. n. To be afflicted, to be distresseed, to be grieved, దుఃఖితమగు, ఖేదితమగు, పరితపించు. సంతాపితుడు san-tā-pituḍu. n. He who is pained, distressed, or afflicted. భిన్నుడు, దుఃఖితుడు, పరితపించువాడు.

(p. 484) zūvaramu ḍzūvaramu. [Tel.] n. Sorrow. సంతాపము.

(p. 484) zūvaramu ḍzūvaramu. [Tel.] n. Sorrow. సంతాపము.