(p. 101) asambhavamu a-sambhavamu. [Skt.] adj. Improbable, unlikely, non-existent. సంభవించునది కాని, కలుగని.

(p. 304) kūru kūru. [Tel.] v. n. To come on, as sleep, or thirst. కలుగు. To collect, as sand in a drain. చేకూరు to accrue or be gained, to happen (as fear) ప్రాప్తమగు, సంభవించు. v. a. To fill, to stuff. To load (a gun), to fill or collect. కూరువ or కూర్వ kūruva. n. The ribs of a ship or boat. Also in carpentry, a bent piece of wood. ఓడకూర్పునకువేసే వంకర కొయ్య.

(p. 448) cālu ṭsālu. [Tel.] v. n. To suffice, to be enough or sufficient. కావలసినంత అగు, సమృద్ధమగు. To be able. To bear, tolerate, endure ఓపు. చాలును (3rd pers. aor.) it is enough. చాలదు. neg. aor.) it is not enough. అనజాలరు they cannot say. బుద్ధిచాలదు నీకు (Dasav. iv. 195.) you have not sense enough. చాలీచాలకయిది జరిగించినాడు he committed this out of dire necessity. చాలీచాలవు these are barely enough. ఈడుచాలిన grown, of full age. ఈడుచాలని under age, immature. జ్ఞాపకముచాలదు I do not sufficiently remember it. నా గ్రహచారము చాలక యిట్లు సంభవించెను through my luck not being good enough it so happened. వాపులుచాలు enough of these words about relationship. 'వాలి నేనును సురల్ పడినొకవంక జాలితి మొకవంక జాలి రసురులు.' T. iii. 117. On our side we were mighty, and so were our foes. చాలు n. Sufficiency, abundance సమృద్ధి. A line, a row, series, furrow, stripe, track, trace. A flow or stream. Features. తల్లిచాలుపోలిక resemblance to the mother's features. ఈ చాలున in this manner. శ్రేణి, సరణి, జాడ. A. v. 122. R. i. 106. 117. చాల్గల, i.e., చాలుగల. (Vasu. i. 57.) in a stream. చాలుపు or చాల్పు ṭsālupu. n. A line or row. A series, succession. Length: the longer measurement as opposed to the width. చాలుపుగా in a line, one after another, here and there, occasionally. చాలుబడి ability, చాలిక, సామర్ధ్యము. చాలు వాడు one who is able శక్తుడు, సమర్థుడు. చాలుపారు to be fine or pretty వరుసతీరు. 'క మొలచి తలలెత్తి నిక్కుచు సలలితగతి జాలుపారె సస్యములధిపా.' భాగ. x.

(p. 558) toṭṭu or తొట్టుకొను toṭṭu. [Tel.] v. n. To spread వ్యాపించు. To happen, come on (as thirst,) to chance ఆవిర్భవించు, పుట్టు, సంభవించు. To flow ప్రవహించు, స్రవించు. 'పిట్టవునీవు వారినిధి బెద్దలకెల్లను బెద్ద వెల్లిగా దొట్టు నొకానొకప్పుడతి దూరముతుంగ తరంగసంఘముల్ బిట్టడుచున్' P. i. 546. టీ వెలల్లిగాదొట్టు. వెల్లువగా ప్రవహించును. To stop up from flowing ఎగదట్టు. 'క ధరిత్రీవిభుడువేయిచేతుల, నావాహినినీరు తొట్టునట్లుగబట్టెన్.' V. P. vi. 199. To be filled నిండుకొను. 'చెక్కులదొట్టిన కన్నీరు వోవ దుడుచుచు బలికెన్.' Swa. iii. 52. To move జరగు. 'పొట్టలుచీలినదొట్టువారు.' రా: యు, కాం. v. t. To touch, స్పృశించు. To adopt, అవలంబించు. To begin, మొదలుపెట్టు. 'అత్తూపుగముల దుత్తురముగా దొట్టిమట్టాడి అట్టహాసంబుచేసి.' R. v. 191. తుత్తురముగా దొట్టి = తుత్తురుముచేసి. తొట్టు totṭu. n. A field within the bed of a tank. చెరువు కట్టలోపలి పొలము. A side, direction, quarter. పార్శ్వము, వైపు, దిక్కు. 'పార్థివచనుమేతొట్టున బొరలకుమనవుడు.' G. V. 257. Profit, gain. ఫలము, లాభము. Connection, relationship సంబంధము, స్పృక్కు. A sudden sound తటాలనుధ్వని. Also, same as తెట్టువ. (q. v.) తొట్టున toṭṭuna. adv. Quickly, at once. దబ్బున. తొట్టువ Same as తెట్టువ.

(p. 577) dakku dakku. [Tel.] v. n. To be available for enjoyement. అనుభివయోగ్యమగు. To fall to one's share or lot; to be saved, to escape. adj. Enjoyable. అనుభయోగ్యము. మీ ప్రాణములు దక్కవు your lives will not be saved. ఈ రూకలు దక్కనిచ్చేదారిలేదు I have no chance of keeping the money. దక్కొను dak-konu. (దక్కు+కొను.) v. n. To be independent. స్వంతంత్రుడగు. To happen, కలుగు. విక్ర. ii. దక్కించు dakkinṭsu. v. a. To rescue, preserve, defend, save, get, redeem. దక్కించుకొను. I get into one's possession, appropriate. to have. To secure for oneself. To digest. ఆ యిల్లు తనకు దక్కించుకొన్నాడు he got the house into his own hands. దక్కోలు dak-kōlu. n. Occurrence. కలుగుట, సంభవించుట. adj. Taken, usurped: స్వాధీనమైన. Possible, feasible, attainable. దక్కోలుగానిచ్చు dakkōlu-gā-n-iṭsṭsu. v. a. To offer in sacrifice: to present as a gift to a god. దక్కోలుపడు Same as దక్కొను.

(p. 612) dosagu or దొసవు dosagu. [Tel.] n. Fear, evil, harm. భయము, కీడు, ఆపద. విఘ్నము. 'తే అహవంబున బంధుక్షయంబుసేయ మెల్ల కెల్ల విధంబుల నుపశమింప, గోరి రప్పాండవేయులు వారి కిట్టు దొసగు వచ్చనె తలువలతోడబుట్టి.' M. V. iv. 54. v. n. To happen, సంభవించు.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 734) pāṭillu or పాటిలు pāṭillu. [Tel.] v. n. To happen, to occur, to be produced, to be brought about, సంభవించు, కలుగు. వచ్చు, ప్రాప్తమగు. 'పాండవులకు బాటిల్లిన యనర్థంబులకెల్లను మూలంబు వీడెకాడె.' M. VII. v. 123.

(p. 810) ponaru or ఒనరు ponaru. [Tel.] v. n. To happen, occur, అగు, పొసగు, కలుగు, సంభవించు. 'చ అనఘయపూర్వ భవదాగమునంబు దలంపనొక్కచో, బొనరినకయ్యమిప్పుడెగ బోయ గవచ్చినయట్లుతోచె.' T. iv. 226. n. Happening, కలుగుట. Suitability, harmony, agreement, పొందిక. Pleasantness, ఇంపు. పొనరు ponar-āru. v. n. To be fine or agreeable, ఒప్పు. పొనరుపడు ponaru-paḍu. v. n. To be agreeable, to suit, పొందుపడు. పొనరుచు or పొనర్చు ponaruṭsu. v. a. To cause to be done, to accomplish, కావించు. To cause to happen, పొసగించు. To fabricate, కల్పించు. 'క పొనరిచియాడెడుమాటల, గొనదల పకదుర్వినీత కోటిధనంబుల్' M. XII. ii. 199.

(p. 815) posagu posagu. [Tel.] v. n. To agree, fit, suit, be consistent with. To happen, take place, occur, befal. ఒనగూడు, ఒప్పు, పొందుపడు, చక్కబడు, ఇముడు, సరిపడు, అనుకూలించు. To be got, obtained. సంభవించు, దొరకు, లభించు. వీరికి వారికి పొసగదు they do not agree, they are on bad terms. వానికేమి పొసగినది what happened to him? ఈ కర్మము నీకెట్లు పొసగినది how did you get into this trouble? 'భోజనవేళల పొసగునే మాట,' Pal. 44. 'పరసమినుము సోకిబంగారమైనట్లు, కప్పురంబుజ్యోతిగలసినట్లు, పుష్పమందుతావి పొస గినట్లగుముక్తి.' Vēma. i. 81. పొసగ posaga. adv. Duty, fitly. 'చంపదగిన యట్టి శత్రుడుతనచేత, జిక్కెనేనికీడుసేయ రాదు, పొసగమేలుచేసి పొమ్మనుటేచావు.' Vēma. i. 23. పొసగించు posaginṭsu. v. a. To cause to agree or fit. To bring to terms, to persuade. పొసగుడు posagudu. n. Convenience, aid, help, అనుకూల్యము. Happening, ప్రాప్తమగుట.

(p. 1044) mōcu mōṭsu. [Tel.] v. n. To rest on, ఆను. To happen, occur, కలుగు, సంభవించు. 'మాకునధికమైన, మోహరసముమూరిమోచియున్నదియీకొ, మారుండొక్క రూపమాకు మీకు.' Vish. vii. 98. 'ముట్టినకర్మములు మూరి మోచినకతనన్.' ib. viii. 413. v. a. To bear, to carry, మోయు, వహించు. భరించు. To begin with, మొదలుకొను. 'భూతేశ్వరునియాజ్ఞ దలమోచి యిల్లాలుదానుగదలి.' Kālahasti 1. 502.

(p. 1072) rāja rāja. [Skt.] adj. Royal; belonging to a king. Lunar, belonging to the moon. Chief, eminent. రాజసంబంధమైన, చంద్ర సంబంధమైన, శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. 'అరయ రాజానుగ్రహముగల్గుగాకేమి, కలువలదళ ములగె లువనోపు .' R. i. 124. రాజకము rājakamu. n. An assembly of kings. రాజులసమూహము. adj. Pertaining to Government. దివాణపు వారివల్ల సంభవించునది. An act of oppression by the government or by the king, as opposed to దైవికము evil regarded as a visitation of God. రాజక. దైవికములు casualties. రాజము rajamu. In composition denotes superiority (శ్రేష్ఠత్వము.) చాపరాజము a noble bow. 'జమదగ్ని కతడిచ్చె చాపరాఝంబు.' DRB. 603. 'మఘరాజము' (N. ix. 200.) a noble sacrifice. రాజకార్యము rāja-kāryamu. n. A royal deed, politics. రాజయొక్కపని, దివాణపుపని. రాజగృహము rāja-grihamu. n. A palace. రాజయెక్కనగరు. రాజగృహము rājatvamu. n. Royalty. రాజైయుండడము. రాజదంతము rāja-dantamu. n. A bright or chief tooth, i. c., a fore tooth. ముందరిపల్లు. రాజధర్మములు rāja-dharmamulu. n. The duties incumbent on a king. రాజనీతులు, విధివత్తుగా రాజు చేయవలసినపనులు. రాజధాని rāja-dhāni. n. A metropolis or royal residence. A presidency. రాజుయొక్క ప్రధాననగరము. రాజబంధువులు the king's kinsmen. రాజభాగము the king's share, Government's share of produce. రాజనీతి rāja-nīti. n. Royal polity, civil and military government. రాజుయొక్కధర్మము. రాజన్యుడు rāja-nyuḍu. n. A man of the royal or military caste, క్షత్రియుడు. రాజన్వంతము rājan-vantamu. adj. Having a good king (as a country.) రాజపత్ని a queen. రాజుయొక్క భార్య. రాజపురోహితుడు a king's household priest. రాజబీజి rāja-bīji. n. One of royal descent. రాజవంశమునందు పుట్టినవాడు. రాజమార్గము rāja-mārgamu. n. The king's high way, a public road, ఘంటాపథము. పెద్దబాట. రాజమాషము rāja-māshamu. n. The pulse termed Dolichos catjang. అలచందలు. రాజయక్ష్మము rāja-yakshmamu. n. Pulmonary consumption. క్షయరోగము. రాజయోగము rāja-yōgamu. n. A simple and easy mode of abstract meditationn, as distinguished from the austere and rigorous modes. రాజయోగి rāga-yōgi. n. One who practises the రాజయోగము. రాజయోగ్యము rāja-yogyamu. adj. Proper or suitable for a sovereign. రాజార్హమైన. రాజరాజు or రారా౛ు rāja-rāḍzu. n. An emperor, or universal monarch. రాజులరాజు. The god of riches, కుబేరుడు. Also, an epithet of Duryōdhana, దుర్యోధనుడు, and of the moon, చంద్రుడు. రాజరీతి rāja-rīti. n. Royal style. Also, Tinsel, హొన్నిత్తడి, కాకిబంగారు. రాజర్షి rājarshi. n. A man of the క్షత్రియ caste who by religious austerity has become a saint. రాచవాడై యుండినముని. రాజవంతము having a king. as a country. రాజవల్లభము rāja-vīdhi. n. A kind of cloth. B. D. iii. 102. రాజవీధి rāja-vīdhi. n. The main street of a town. పెద్దవీధి. రాజశేఖరము rāja-sēkharamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 102. రాజవీధి rāja-ṣrī. n. A title like Mr. prefixed to names, రాజసర్పము rājasarpamu. n. A large species of snake. రాజసూయము rāja-sūyamu. n. A hecatomb or sacrifice performed by a monarch, after subduing other kings as in the case of Yudhistira and others. ఒకవిధమైన యజ్ఞము. రాజహంస or రాజహంసము rāja-hamsa. n. A white goose or swan with red legs and bill; perhaps the flamingo. ఎర్రనికాళ్లు మూతిగల తెల్లహంస. Also, a phrase for an excellent king, రాజశ్రేష్ఠుడు. రాజాంకుడు rāj-ānkuḍu. n. Siva: who has the moon as his emblem. శివుడు. రాజాంగము rāj-āngamu. n. Government. ప్రభుత్వము. ఇప్పుడు ఆ రాజాంగము తలక్రిందులైనది that government is now upset. రాజసము rājasamu. [from రజస్ dust.] adj. Impetuous. రజోగుణము వల్ల కలిగిన, ఐహిక గుణోత్పన్నమైన. రాజసయజ్ఞము or రాజసపూజ worship offered to obtain a particular object such as fame, కామ్యారర్థముగాగాని దంభార్థముగాగాని చేయు పూజ. n. That which is of the earth, worldly, earthly. Passionateness, heat of temper. Hauteur, pride, arrogance. వారిద్దరిలో నొకడు రాజసుడు. ఒకడు సాత్వికుడు one man is haughty, the other man is meek. వాడు పలకకుండా రాజసముగా నుండినాడు he haughtily refused to reply. రాజాదనము rāj-ādanamu. n. A name applied to three different trees. Butea frondosa, Buchanania latifolia, and Mimusops kauki, మోరుగుచెట్టు, ప్రియాళువు, మోరటిచెట్టు, చారమామిడిచెట్టు, పాలచెట్టు. రాజావర్తము raj-āvartamu. n. A sort of lapis lazuli having a sky blue or lilac tint. This stone is ground down into powder which painters use for a delicate light blue tint. రాజార్హము worthy of a king, రాజునకుతగిన. రాజోపచారము rāj-ōpachāramu. n. Attendance on a king. homage of servants to their master. రాజునకు జరిగేశిశ్రూష.

(p. 1122) vaccu vaṭsṭsu. [Tel.] v. n. To come, arrive. To happen, occur, take place. చేరు, సంభవించు, కూడు, ప్రాప్తమగు. రేపువత్తురు they will come tomorrow. నిన్నవస్తిమి we arrived yesterday. నాతో కూడావచ్చినాడు he accompanied me. మనసువచ్చినన్నికాగితాలు పుచ్చుకొన్నాడు he took as many papers as he pleased. నీ మనసువచ్చినట్టు చెయ్యి do as you please. This verb is used (like Come in all languages), in numerous senses. వచ్చేతేప next time. వచ్చేనెలలో in the next month. వచ్చేకడగండ్లు రాకమానవు the evil that must happen will happen. As an auxiliary, it is added to the present participle of any verb to denote long habit or continuance, as చదువుచువచ్చినాడు he continued to read. అట్లుచేయుచు వచ్చినాడు I have been doing so all along. అక్కడికి పోవుచువచ్చినాడు he used to go there. It is also joined to the past participle of the verb వలయు. ఇట్లు చేయవలసి వచ్చినది it became necessary to do so. It is added to the infinitive in A. ఇది మాకు తెలియవచ్చినది it came to our knowledge. నాకు బుద్ధిచెప్పివచ్చినాడు he went so far as to advise me. వచ్చు or వచ్చును (the third person singular aorist of వచ్చు) is used with the infinitive as an auxiliary signifying permission, possibility or probability. నీవు అక్కడికి పోవచ్చును you may go there. మేము రావచ్చునా? may we come? అట్లు కావచ్చును it may be so perhaps. రాదు (the neg. aor. 3rd person singular) means must not or cannot. నీవు అక్కడికి పోరాదు you must not go there. నేను చేయరాదు I cannot do it. అట్లా చెప్పరాదా can you not say so? Added to a dative, వచ్చు is used to mean To be got, gained, acquired, to be available. ఆ భాష వానికి వచ్చినది he has learned the language, he knows that tongue. ఈ బియ్యము నెల దినాలకు వచ్చినవి this rice lasted for one month. వానికేమివచ్చినది what happened to him? ఇయ్య మనసువచ్చినది he was inclined to give it. వానికి బుద్ధివచ్చినది he has learnt sense. వానికి మీసాలువచ్చినవి his whiskers have grown. దానికి మళ్లీ కండ్లు వచ్చినవి she has recovered her sight. ఆ బిడ్డకు పళ్లు వచ్చినవి the child has cut its teeth. ఇక్కడ సకారమునకు లోపము వచ్చినది there is an elision of the letter S. వానికి అన్నానికే లోపము వచ్చినది he is even in want of food. వానికి ఒంటికివచ్చినది he fell sick. ఇది పనికివచ్చును this will do, this will be useful. ప్రాణమునకు వచ్చే perilous, hazardous. ఇది నీ ప్రాణమునకు వచ్చును this will put your life in peril. నోటికివచ్చినట్టు వానికి తిట్టినాడు he gave them all the abuse he could think of. అతని పేరు నాకు రాలేదు I cannot recollect his name. ఆ పాఠము వానికి రాలేదు he does not know the lesson. వచ్చుబడి vaṭsṭsubaḍi. n. Income. ఆయతి. రాబడి. వానికి నిండా వచ్చుబడియున్నది he has a large income. వచురాములు vatstsu-rāmulu. (వచ్చుట+రామి.) n. Coming and not coming. వచ్చుటయును రామియును.

(p. 1123) vaṭra or వట్రన vaṭra. [from Skt. వర్తులము.] n. Roundness. నర్తులము, గుండ్రన. వట్ర. వట్రని or వట్రముగానుండే adj. Round. గుండ్రని. వట్రము vaṭramu. adj. Short, హ్రస్వము. n. A bag in which betel and nut are kept. వక్కాకుతిత్తి. వట్టపడు vaṭrapaḍu. v. n. To become less, to be diminished, decreased, or lessened, తగ్గు. వట్రపెట్టు vaṭra-peṭṭu. v. a. To diminish, decrease, make less, తక్కువపరుచు. తగ్గించు. వట్రించు, వట్రిల్లు or వట్రిలు vaṭrinṭsu. v. n. To make round, or cut round. గుండ్రనగాచేయు. To turn, తిరుగు. To turn back, పరాఙ్ముఖమగు. To happen, occur, కలుగు, వచ్చు. సంభవించు. To be agreeable or pleasant. ఒప్పు. 'నగుబాటు వట్రిల్లెనాతులలోన.' BD. v. 103. వట్రువ or వట్రువు vaṭruva. adj. Round, circular. బటువైన. గుండ్రని. n. Roundness, గుండ్రము. వర్తులము. వట్రువసుడి vaṭruva-suḍi. n. Lit: 'The round twirl,' i.e., the letter ఎ the secondary form of ఋ.

(p. 1272) saṅgatamu san-gatamu. [Skt.] adj. Joined, united, come together, coherent, consistent, proper, just, adequate, reasonable, suitable, appropriate, applicable. యుక్తమైన, యోగ్యమైన, సంలగ్నమైన, సంయుక్తమైన. 'కమనీయ వజ్రసంగతక వాటములు.' HD. i. 13. n. Friendship, స్నేహము. Meeting, చేరిక. సంగతి san-gati. n. A circumstance, matter, case, subject, affair, business, event, occurrence: the contents of a writing. Association, junction, union, company, society. Fitness, decorum, propriety. కార్యము, వ్యవహారము. పని, విషయము, సహవాసము, సాంగత్యము, యుక్తము, యోగ్యము, సంపర్కము. అతడు చెప్పిన సంగతి ఏమంటే he stated as follows. ఈ సంగతి నాకు తెలిసి on knowing this. ఆ సంగతి నేను వినలేదు I did not hear of it. అతడు బ్రతికియుండే సంగతి చనిపోయిన సంగతి తెలియలేదు I do not know whether he is alive or dead. సంగతిని or సంగతిగా san-gati-ni. adv. Properly, fitly. యుక్తముగా, తగినట్టుగా. 'పట్టు వస్త్రములు భూషణముల్ గల చందనంబులున్, సంగతిగట్టియుందొడిగి సయ్యనజూచె.' ప్రసన్న రాఘవశతకము. సంగతించు san-gatinṭsu. v. n. To happen, occur. సంభవించు. ప్రసక్తించు. సంగతుడు san-gatuḍu. n. (In composition,) one who is accompanied by, or beset by. కూడుకొన్నవాడు. 'అపరాహ్ణసంగతుండగుత పనుంగని ప్రొద్దుగ్రుంక దడవేగుదురీరిపులన.' M. VI. ii. 341.