(p. 110) ācariñcu ācharinṭsu. [Skt.] v. a. To practise, to observe, to be used to, to do habitually. To put in practice (the precepts of religion), to perform (bathing, &c.) To celebrate (a religious festival.) ఆచరణము ācharaṇamu. n. Doing, performing. ఆచారము, నడత. ఆచారము ācharamu. n. Practice, custom. Rule, fashion, mode, a course of conduct, institute or observance, Religious observance. మతాచారముచొప్పున according to the principles of the creed. ఆచారి āchari. n. A caste title borne by the Vaishnavite Brahmins, the men of the blacksmith and goldsmith castes. సదాచారి a man of good principles. ఆచార్యత్వము āchāryatvamu. n. The office of a priest. ఆచార్యుడు āchāryuḍu. n. A teacher. A priest: a spiritual guide or preceptor: one who invests the student with the sacrificial thread and instructs him in the mysteries of the religion.

(p. 167) ummali ummali. [Tel.] n. Mud, mire. బురద, రొంపి. 'కనకపు చుట్టుతోటల సుగంధఫలంబులు రాలవాటి పై పనసలు పండి త్రెళ్లలింపడు పాటున రొంపులు గట్టి వాటి మీదసె రసదాళిప్రోలి రసధారలు నించగ నైనయుమ్మలిం జనువడిపాంధులందుబడ సారెహసింతురుశాలిపాలికల్.' H. v. 107. 'కరులుమ్మలిలో జిక్కిన కరులెత్త౛ాల యుండు గాదేవుడమిన్.' P. ii. 172.

(p. 274) kāravi kāravi. [Skt.] n. The spice called carraways. H. ii. 249. A kind of anise. సదాప.

(p. 683) nokkamu nokkamu. [Tel.] n. A sort of dill or fennel. శతాహ్వయము, పెద్దసదాప.

(p. 757) pilugu or పినుగు pilugu. [Tel.] n. A selfish man, లబ్ధుడు. A mere formalist. కపటి, మాయగాడు. 'క కలదాసన్యాసికిబహు, కలధౌతసువర్నపూర్ణకుంథ సదాయ, ప్పిలుగుయతిమరపుమోసము, కలనేనియులేక దాణిగనిరక్షించున్.' P. i. 222.

(p. 886) bilugu bilugu. [Tel.] adj. Hypocritical. కపటమైన, మాయమైన. 'కలదాసన్యాసికిబహు కలధౌతిసువర్నపూర్ణకంథసదాన, బ్బిలుగుయతిమరపుమోసము, కలనేనియులేక దానిగనిరక్షీంచున్.' P. i. 222.

(p. 1068) rasamu rasamu. [Skt.] n. Juice, fluid, liquid, extract, essence. Taste, flavour, రుచి. Taste, sentiment, emotion, passion, affection, humour. Quicksilver, పాదరసము. The షడ్రసములు or six flavours are మధురము or తీసి sweet; ఆమ్లము or పులుసు sour; తిక్తము or వగరు astringent; లవణము or ఉప్పు salt; కటువు or కారము pungent; కషాయము or చేదు bitter. రసఖండమైనభూమి or రసవత్తైనభూమి strong soil, which is not exhausted. నీరసమైనభూమి land that is exhausted. కోపరసము the spirit of wrath. దయారసము the spirit of love, kind feelings. ఈ పద్యములో రసములేదు this is a tasteless verse. విరసమైనమాటలు rude language. The nine రసములు or humours produce the following స్థాయీభావములు (symptoms.) 1. శృంగారరసము (love) produces రతి enjoyement. 2. నీరసము (honour) produces ఉత్సాహము daring. 3. కరుణారసము (mercy) begets విస్మయము marvel. 5. హాస్యరసము (merriment) produces హాస్యభావము laughter. 6. భయానకరసము (timidity) leads to భయము fright. 7. బీభత్సరసము (austerity) begets జుగుప్స sarcasm. 8. రౌద్రరసము (wrath) leads to క్రోధము cruelty. 9. శాంతరసము. (gentleness) produces శమభావము calmness. రసకర్పూరము rasa-karpūramu. n. A white sublimate or muriate of mercury, కర్పూరరసము. రసగుండు rasa-gunḍu. n. A ball coated with quicksilver, రసముపూరినగుండు. రసజ్ఞు rasa-gnya. n. The tongue, నాలుక. రజజ్ఞత rasa-gnyata. n. Skill, judgement, taste, critical discernment, తెలివి. రసజ్ఞుడు rasa-gnyuḍu. n. A man of taste, a critic. గుణదోషములనెరిగినవాడు. రసదాడి or రసదాళి rasa-dāḍi. n. Sugar cane. చెరుకు. 'మమధురస్థూలదాడిమబీజములతోడ, దసరారురసదాడిగనెలతోడ.' A. ii. 85. A fine sort of plantain. అరటిలో భేదము. రసదాళిక rusa-dāḷika. n. A kind of sugar, చెరుకుదినుసు. రసన rasana. n. The tongue., నాలుక. రసనేంద్రియము rasan-ēndriyamu. n. The sense of taste. రసవతి rasa-vati. n. A kitchen. వంటఇల్లు. రసవర్గములు rasa-vargamulu. n. plu. The various condiments or ingredients such as salt, pepper, &c. సంబారములు. రసవాదము rasa-vādamu. n. Alchemy, chemistry, పాదరసమునుకట్టి బంగారుచేయువిద్య. రసవాది rasa-vādi. n. An alchemist, a chemist, రసమునుకట్టి బంగారుచేయువాడు. రససిందూరము rasa-sindūramu. n. A sort of factitious cinnabar, made with zinc, mercury, blue vitriol and nitre, ఔషధవిశేషము. రససిద్ధి rasa-siddhi. n. Alchemy, రసవాదము. 'ధమనీయఖంబున గ్రాలించిమెరుంగుపసిడి గనెరససిద్దిన్.' R. vi. 10. రసాంజనము a kind of collyrium. అంజనవిశేషము. రసాతలము rasā-talamu. n. A name of Hades. పాతాళలోకము. రసాభాసము ras-ābhāsamu. n. Bad taste, inelegance. adj. Disagreeable, disgusting. విరసమైన. ఆ శ్లోకమును దిద్ది రసాబాసము చేసినాడు in correcting the verse he has spoiled it, he showed bad taste in correcting it. రసాభాసముగా మాట్లాడినాడు he spoke coarsely. ఆయిల్లు నిండా రసాభాసముగా నున్నది that house is very disagreeable. ఊరేగుచుండగా వాన వచ్చి అంతా రసాభాసమైపోయినది when the marriage procession was going on, there was a shower and everything was upset. రసాయనము ras-āyanamu. n. A panacea, a medicine preventing old age and prolonging life, జరావ్యాధిహరౌషధము. Butter milk, sweet curds, గోరసము, చల్ల. Poison, విషము. 'తననచో మాధుర్యమెనయు నా యివి చూడుమన్నట్లు మేలిరసాయనములు, ఒప్పుగా గిన్నియలనుంచి యపచరించి.' T. iii. 18. టీ రసాయనములు, తీసిగలిగిన పదార్థములు. రసాల rasāla. n. A pudding or mess of curds, mixed up with sugar and spices. పెరుగులో ననేక ద్రవ్యములు వేసి చేసినది. రసాలము rasālamu. n. The sugar cane, చెరుకు. Also, the sweet mango tree, తియ్యమామిడి చెట్టు. రసావళ్లు ras-āvaḷḷu. n. A kind of cakes. 'తన యింటనప్పుడాయితమొనరించినకమ్మదావు లొలుకురసావళ్లునుమినుపవడలు జాపట్లునుగోదుమ పిండివంటలున్ గలవనినన్.' Vish. iii. 377. రసి or రసిక rasi. [Tel.] n. The pus, or matter of a sore, serum. పుంటిచీము. రసిక rasika. [Skt.] n. A woman of taste. రసికురాలు. రసికత or రసికత్వము rasikata. [Skt.] n. Good taste or judgement. రసజ్ఞత. రసికుడు rasikuḍu. A man of taste. శృంగారాదిరసములను గ్రహించువాడు, రసజ్ఞుడు. రసితము rasi-tamu. n. Sound noise, thunder. ధ్వని, ఉరుము.

(p. 1068) rastāḷi rastāḷi. [Tel. for రసదాళి.] n. A kind of plantain, ఒకవిధమైన అరటిపండు.

(p. 1195) visamu visamu. [from Skt. విషము.] n. Poison. విషము. విసదారి visa-dāri. (for విషధరము.) n. A snake. పాము. విసపాల visa-pāla. n. A kind of tree. విసపాలవిత్తు visa-pāla-vittu. n. A destroyer, నాశకుడు. విసపుమేతరి visapu-mētari. n. The eater of poison; an epithet of Siva. విసబొద్ది visa-boddi. n. A kind of tree called పాఠవృక్షము.

(p. 1242) śatamu ṣatamu. [Skt.] n. A hundred. వంద. నూరు. adj. Hundred, నూరు. అష్టోత్తరశతము a hundred and eight. శతకము ṣatakamu. adj. Hundred, నూరు. n. A collection of one hundred stanzas; a set of 100 verses, on a subject, in the same metre, and having one unvaried chorus. నూరు పద్యములుగల గ్రంథము. భాస్కరశతకము the epigrams of Bhaskara. వేమనశతకము the verses of Vemana. 'తుత్సుతశతకంబుకంటె.' M. I. iv. 102. శతకోటి sāta-kōṭi. n. One thousand millions. నూరుకోట్లు. A thunderbolt, వజ్రాయుధము. శతఘ్ని sata-ghni. n. A weapon, literally 'the slayer of an hundred.' శస్త్రభేదము. A club two yards long and fitted with iron spikes, నాలుగుమారలవిడివిగలయినుపముండ్ల కర్ర. శతదళము or శత పత్రము ṣata-daḷamu. n. Lit: the hundred leafed, i.e., the lotus. తామర. 'శతదళమంజరీధవళ.' A. iv. 145. శతధృతి ṣata-dhṛiti. n. One to whom hecatombs are offered in sacrifice; an epithet of Brahma or Indra, బ్రహ్మ or ఇంద్రుడు. శతపది ṣata-padi. n. A centipede. రోకటి బండ, కట్లజెర్రి, చెవిచొరుపాము, కర్ణజలూక శతపుష్ప or శతాహ్వయ sata-pushpa. n. Anise, a sort of dill or fennel. పెద్దసదాపచెట్టు. శతభిషము saṭa-bhishamu. n. The name of one of the lunar mansions, ఒకనక్షత్రము. శతమన్యుడు ṣata-manyuḍu. n. An epithet of Indra. ఇంద్రుడు. శతమానము n. ṣatamānamu. A certain weight, a palam, ఒకపలము. A palam of silver or gold. పలపరిమాణ జతసువర్ణములు. The tāli-boṭṭu, a neck ornament tied on a bride's neck by the bridegroom at the time of marriage, తాళిబొట్టు. A hundred fold, నూటికొలది. శతాంగము ṣat-āngamu. n. A chariot, a car, స్యందనము, రథము. శతాంశము ṣat-āmṣamu. n. One hundred part: నూటిలో నొకభాగము. శతానందుడు ṣat-ānanduḍu. n. An epithet of Brahma. బ్రహ్మదేవుడు.

(p. 1248) śāli ṣāli. [Skt.] n. Rice in the husk, paddy. వరిధాన్యము. An affix denoting 'One possessed of.' ధైర్యశాలి a brave man. బలశాలి a strong man. పులికితంగశాలి he who is thrilled or in an ecstasy. శాలేయము ṣālēyamu. n. Land fit for producing a particular rice called Sali. రాజనపువడ్లు పండే భూమి. A sort of dill, or fennel, Anethum panmorium, Anethum sawna. Rox. పిన్నసదాపచెట్టు, శాల్యోదనము sāly-ōdanamu. n. Food prepared from excellent rice.

(p. 1253) śiṣṭamu ṣihṭamu. [Skt.] adj. Disciplined, trained. శిక్షింపబడిన, ఆజ్ఞాపింపబడిన. Obedient, docile, విధేయతగల, శాంతమైన. సుబుద్ధిగల. Principal, eminent, ప్రధానమైన. 'సృష్టిబుట్టినయట్టి శిష్టజీవులకు.' L. i. 45. శిష్టాచారము ṣishṭ-āchāramu. n. A rule an established line of conduct. తెలిసిన పెద్దలనడవడి, సాధువ్యవహారము. శిష్టి ṣishṭi. n. An order, command. ఆజ్ఞ. శిష్టుడు ṣishṭuḍu. n. One who follows traditional custom; a pious, holy, righteous, good or honest man. సాధువు, సద్వ్యవహారవంతుడు, సదాచారసంపన్నుడు, సజ్జనుడు. One who is commanded, ఆజ్ఞాపింప బడినవాడు.

(p. 1254) śīlamu ṣīlamu. [Skt.] n. Nature, disposition, character; good conduct or disposition, good character; purity. స్వభావము, సద్వృత్తము, పవిత్ర చరిత్రము, ఆచారము. శీలత or శీలత్వము ṣilata. n. Disposition, quality, గుణము. భయశీలత timidity. శీలవంతుడు or శీలసంపన్నుడు ṣīla-vantuḍu. n. A man of good conduct or disposition. సదాచారపరుడు. శీలించు ṣīlinṭsu. v. a. To accustom, to practise, వాడుకపరుచు. To examine, పరిశీలించు శీలుడు ṣīluḍu. n. (In composition,) one who is possessed of, or endowed with, he who practises or is versed in. స్వభావముగలవాడు. భయశీలుడు a timid man.

(p. 1291) sat sat. [Skt.] adj. True, good, virtuous. Excellent, venerable, respectable, pure, holy. యథార్థమైన, ఘనమైన, మంచి, పావనమైన. One verse says 'చదువనివాడజ్ఞుండగు చదివినసదసద్వివేక చతురతగలుగున్.' సత్కర్మము or సత్కార్యము a good deed. అపత్ not good, evil. సత్కవి a good poet, మంచి కావ్యకర్త. సత్పాత్రము worthy, deserving, fit. యోగ్యమైన, అర్హమైన. సత్పాత్రుడు one who is worthy, deserving or fit, అర్హుడు, తగినవాడు. సత్పురుషుడు a good man, మంచివాడు, సత్పథము a good way, మంచిదోవ. The final letter undergoes the usual phonetic changes when the word is used in composition: e.g. సన్మార్గము a good way, సమ్మనీంద్రుడు a holy sage; &c. సచ్చరితుడు a virtuous, honest or upright man, మంచి నడతగలవాడు. సచ్చిదానందము God, as the fountain of being, intelligence, and happiness: lit. 'it that is good, wise, and happy.' నిత్య జ్ఞానానంద స్వరూపపరబ్రహ్మము. సచ్ఛుద్రుడు a pious Sudra, సదాచారముగల శూద్రుడు. సజ్జనత్వము magnanimity, goodness, సభ్యత్వము. సజ్ఞనుడు a respectable man, a good man, సభ్యుడు. సదునష్ఠానము a good practice, సదాచారము. సదమలము pure, spotless, నిర్మలము. సదాచారము virtuous conduct, correct deportment, మంచినడత, సదాచారి a virtuous man. సదాచారులు the wise, the good. సదుత్తరము a proper answer or reply, ప్రతివాక్యము సదుపాయము an excellent means, a good expedient, మంచిసాధనము. సద్గతి beatitude, salvation, future bliss, ముక్తి. 'సద్గతియె చేకురు.' Swa. ii. 80. సద్గుణము virtue, a good quality, సుశీలము. సద్భక్తి true religion, zeal strong faith, fidelity, పూజ్యులయందలి మిక్కిలి అనురాగము. సద్భావము goodness, kindness, politeness, విద్యమానత, దయశిష్టాచారము. సద్వినయము true humility, మంచినమ్రత. సద్వ్యాపారము good behaviour, good conduct, మంచివృత్తి. సద్వ్యాసంగము love of good acts, మంచియిచ్ఛ, సున్నుతము praised, applauded, commended, స్తోత్రము చేయబడ్డ, కొనియాబడ్డ. సన్నుతి sincere praise, commendation, laud. చక్కనిస్తుతి, స్తోత్రము. సన్నుతించు to praise, applaud, commend, చక్కగా స్తోత్రముచేయు, మెచ్చుకొను. సన్మహత్త్వము greatness, urbanity, గొప్పతనము, శ్రేష్ఠత. Chenn. ii. 77. సన్మార్గము good or virtuous conduct, మంచినడత. సన్మార్గి or సన్మార్గుడు one of virtuous conduct, one who behaves well, మంచినడతగలవాడు. 'సన్మార్గికి కలియుగమున సౌఖ్యముగలదే.' G. v. 69. సమ్మని or సమ్మనీంద్రుడు a venerable sage or hermit మహర్షి. M. I. i. 173.

(p. 1292) satramu satramu. [Skt.] n. A kind of sacrifice. యజ్ఞవిశేషము, అనేకదినములుచేసే యజ్ఞము. Liberality, munificence. సదాదానము, నిరంతరము, ఇవ్వడము, ఎడతెగనియీవి. 'నిజచ్ఛాత్రసత్రంబబునకు.' A. vi. 30. A choultry or rest house for travellers, an inn or hotel, అన్నదానగృహము. బాటసారులు దిగడమునకై కట్టియుండేటిది. See. సత్తిరువు. సత్రశాల satra-ṣāla. n. An almonry, an apartment in which mendicants are presented with food and gifts. నిత్యాన్నదానముచేసే యిల్లు.