(p. 59) anni anni. [Tel.] (Plu. adj. Pron.) So many, all. సమస్తము. అన్నినాళ్లు so many days. అన్ని anni. [Tel.] n. All (Loc. అన్నిట or అన్నిటిలో in all, in all things. Dative అన్నిటికి to all, on the whole.) వాడు అన్నిటా సమర్థుడు he is clever in every thing. అన్నిటికి నేను ఉన్నాను I will be answerable for all. అన్నిటికి తమ్మునే నమ్మి యున్నాను you are my all in all. అన్నిటికి అన్ని చెప్పుచున్నాడు he gives an excuse for every thing.

(p. 98) aśaktamu, aśaktata or అశక్తి aṣaktamu. [Skt.] n. Weakness, inability, illness, దుర్బలము, అసమర్థత, వ్యాధి. నేను అశక్తముగానున్నప్పుడు when I was ill. అశక్తుడు a-ṣaktuḍu. n. An invalid, a patient, a sick man. రోగి. అశక్తులు invalids, patients.

(p. 101) asamarthamu a-samarthamu. [Skt.] adj. Unable, incompetent. అసక్తమైన. అసమర్థుడు a-samarthuḍu. n. He who is unable or incompetent. అశక్తుడు, చేతకానివాడు.

(p. 316) koṭṭu koṭṭu. [Tel.] v. n. To strike. గంట కొట్టినది the clock has struck. గాలి కొట్టుచున్నది the wind is blowing. కంపు కొట్టినది it smells badly. కొల్లగొట్టినాడు he plundered. పిడుగు ఆ చెట్టును చీలగొట్టినది the thunder bolt struck and split the tree. దాన్ని పురుగులుకొట్టినవి insects have attacked it. వానికి ముఖము కొట్టినది he is surfeited or gorged. వానకొట్టినది there was rain. వానికి ఎండకొట్టినది he was exposed to the sun. కొట్టినపిండి a well bruised flour, -- a phrase implying thorough knowledge of any subject. వానికి రామాయణము కొట్టినపిండి he is thoroughly acquainted with the Rāmāyaṇa. 'కోమలినాకునెట్టియెడ కొట్టినపిండి సమస్తలలోకముల్ నీమదికింపులైనయవి నిర్భరశక్తినిదేసమర్థుడన్.' KP. vi. 30.

(p. 339) kṣama kshama. [Skt.] n. Patience. ఓర్పు. The earth భూమి. క్షమము kshamamu. adj. Able, adequate, fit, appropriate. సమర్థమైన, తగిన. ఈ గ్రంథము శోధక్షమము this book will bear examination. క్షమాపణము kshamāpaṇamu. (for క్షమార్పణము.) n. Pacifying, softening. సముదాయించడము, ఉపశాంతిచేయడము. క్షమించు or క్షమియించు kshaminṭu. v. a. To put up with. ఓర్చు. To pardon మన్నించు. M. VII. v. 122. క్షముడు kshamuḍu. n. One who is able. శక్తుడు.

(p. 351) gaṭṭi gaṭṭi. [Tel.] adj. Hard, firm, strong, substantial. Tight. Able, clever, expert. Brave, courageous, resolute, smart, fine. Loud. గట్టిచెర close imprisonment. గట్టిబొట్టు Full sunna, or the circle -- Appa C. ii. 27. గట్టిమోపుగానుండేదారి a very heavy road. గట్టించు gaṭṭinṭsu. v. a. To load a gun, to beat into a hard mass. గట్టనచేయు. గట్టిగా or ఘట్టిగా gaṭṭi-gā. adv. Well, strongly. Properly, tight, fast. Eminently, especially, seriously, greatly. Loudly, aloud. గట్టిగా రావలసినది you must positively come. గట్టిగా చదువు read aloud. ఇల్లు గట్టిగానున్నది the house is in good condition or is solid-built. గట్టిచేయు gaṭṭi-chēyu. v. a. To make firm. పాఠము గట్టిచేయు to get a lesson by heart. వాడు ఇస్తానన్నమాటను గట్టిచేయుము you should make him keep his promise. గట్టితనము gaṭṭi-tanamu. n. Cleverness, ability. గట్టినాణెము gaṭṭi-nāṇemu. n. Bullion. గట్టినబోది gaṭṭina-bōdi. n. A game played by boys. కాళ. iii. గట్టివ gaṭṭiva. [గట్టి+వాయి.] n. An isolent man. ధూర్తుడు. గట్టివాడు gaṭṭi-vāḍu. n. An able or skilful man. సమర్థుడు. గట్టివాయి gaṭṭi-vāyi. n. A brawling woman. గయ్యాళి, ధూర్తురాలు.

(p. 405) caturamu chaturamu. [for Skt. చదరము.] n. Area, square contents, a four cornered place, a square. చతురభవంతి a square house. చతురపుగజాలు square yards, square measurement. చతురంగము chatur-angamu. n. Chess. చతురంగబలము chatur-anga-balamu. n. An army complete with the 'four arms' of infantry, cavalry, elephants and war chariots. చతురంతయానము chatur-anta-yānamu. n. A palankeen. చతురత్వము chatur-atvamu. n. Sharpness of wit, quickness of intellect. చతురస్రము chatur-asramu. adj. Four cornered, quadrangular. చతురాననుడు chatur-ānanuḍu. n. The four faced; i.e., Bramha. చతురుడు chaturudu. n. A clever man, a genius సమర్థుడు. చతురోక్తి chaturōkti. n. A soft or pleasing word చతుర్థము chaturthamu. adj. Fourth చదుర్థ chaturthi n. The fourth day of the lunar month. చవిత adj. Fourth నాలుగవది. చదుర్దంతము chatur-dantamu. n. Four toothed or double tusked, the name of Indra's elephant. చతుర్దశము chatur-daṣamu. adj. Fourteenth. చదుర్దశి chatur-daṣi. n. The fourteenth lunar day, calculated either from the new or full moon. చతుర్భుజుడు chatur-bhujuḍu. n. The four armed; a name of Vishṇu. చతుర్ముఖుడు chatur-mukhuḍu. n. The four faced; a name of Brahma. చతుర్వర్గము or వర్గచతుష్టయము chatur-vargamu. n. The four objects of human pursuit, viz. duty, wealth, pleasure, salvation. ధర్మార్థ కామ మోక్షములు. చతుశ్శాలము chatuṣ-ṣālamu. n. A quadrangular building enclosing an open square. నాలుగిండ్లబవంతి. చతుష్కము or చతుష్టయము chatush kamu. n. A set of four. A collective term. మూర్రి చతుష్టయము. (M. IX. ii. 227.) the four forms. యుగచతుష్కము the four ages. చతుష్పదము or చతుష్పాదము chatush-padamu. n. A quadruped. చత్వరము chatvaramu. n. A yard or enclosure within a house. ముంగిలి. చత్వారము or చత్వారి chat-vāramu. n. The number four. Purblindness, failing sight, presbyopia; lit. the age of 40 years. Used also for Shortsightedness. చత్వారింశము chatvā-rimṣamu. adj. Fortieth. చత్వారింశత్తు chatvā-rimṣattu. adj. Forty.

(p. 448) cālu ṭsālu. [Tel.] v. n. To suffice, to be enough or sufficient. కావలసినంత అగు, సమృద్ధమగు. To be able. To bear, tolerate, endure ఓపు. చాలును (3rd pers. aor.) it is enough. చాలదు. neg. aor.) it is not enough. అనజాలరు they cannot say. బుద్ధిచాలదు నీకు (Dasav. iv. 195.) you have not sense enough. చాలీచాలకయిది జరిగించినాడు he committed this out of dire necessity. చాలీచాలవు these are barely enough. ఈడుచాలిన grown, of full age. ఈడుచాలని under age, immature. జ్ఞాపకముచాలదు I do not sufficiently remember it. నా గ్రహచారము చాలక యిట్లు సంభవించెను through my luck not being good enough it so happened. వాపులుచాలు enough of these words about relationship. 'వాలి నేనును సురల్ పడినొకవంక జాలితి మొకవంక జాలి రసురులు.' T. iii. 117. On our side we were mighty, and so were our foes. చాలు n. Sufficiency, abundance సమృద్ధి. A line, a row, series, furrow, stripe, track, trace. A flow or stream. Features. తల్లిచాలుపోలిక resemblance to the mother's features. ఈ చాలున in this manner. శ్రేణి, సరణి, జాడ. A. v. 122. R. i. 106. 117. చాల్గల, i.e., చాలుగల. (Vasu. i. 57.) in a stream. చాలుపు or చాల్పు ṭsālupu. n. A line or row. A series, succession. Length: the longer measurement as opposed to the width. చాలుపుగా in a line, one after another, here and there, occasionally. చాలుబడి ability, చాలిక, సామర్ధ్యము. చాలు వాడు one who is able శక్తుడు, సమర్థుడు. చాలుపారు to be fine or pretty వరుసతీరు. 'క మొలచి తలలెత్తి నిక్కుచు సలలితగతి జాలుపారె సస్యములధిపా.' భాగ. x.

(p. 574) daṇṭa danṭa. [Tel.] n. A match, or equal, ౛ంట. A rival, a competitor. A couple or pair. A hero, a genius సమర్థుడు. A dashing or spirted man or woman దిట్టతనము గలవాడు, దిట్టతనముగలది, నేర్పరి. adj. Rival: two, coupled, as twins; spirted, unrivalled. ప్రౌఢమైన. దంటతనము danṭa-tanamu. n. Rivalry, spirt, noble genius. దంటపడు danṭa-paḍu. v. n. To league, or combine. దంటపిల్లలు danṭa-pillalu. n. Twins. కవలు దంటమోములదేవర the two-faced god, i.e., Agni.

(p. 577) dakṣata dakshata. [Skt.] n. Skill, cleverness, ability, నేర్పు. Management, protection. మగదక్ఠతలేనిదై being without any male protector. దక్షత్వము dakshatramu. n. Ability, cleverness, dexterity. సమర్థత. దక్షుడు dakshuḍu. n. A clever or capable man. నేర్పరి. Name of a Brahmā, దక్షప్రజాపతి. కార్ముకదక్షుడు one skilled in archery. మాయాదక్షుడు a clever rogue.

(p. 578) daṭṭuḍu daṭṭuḍu. [Tel.] n. A brave or daring man, a hero; a clever man, a man of ability. చతురుడు, సమర్థుడు, దిట్టతనముగలవాడు, శూరుడు.

(p. 615) dōhalamu dōhalamu. [Skt.] n. Desire, eagerness, or longing. Aspiring, ఇచ్ఛ, ఉత్సాహము. దోహలి dōhali. adj. Expert. నిపుణుడు, సమర్థుడు. 'వెన్నెలను గోపికాచిత్తనిత్తములను నరసి మ్రుచ్చిలనేర్చు దోహలియి తండు.' M. v. iii.

(p. 678) nera , నెరవు, నెరా or నేరా nera. [Tel.] adj. Full. నిండైన. Fine, grand, excellent; great, large, big. నెరమంట a great flame or a great pain. 'పౌరజన కోలాహలంబుతో జంటయై మింటికెగయు నెరమంట గనుంగొని.' S. iii. 269. నెరగొయ్యి a large gully. నెరమాటలు queer speech. 'నెరమాటలు కోడిగములు నరమాటలు జాణతనము.' H. v. 86. నెరకాడు nera-kāḍu. (నెరవు+కాడు.) n. A perfect man. పూర్ణుడు. నెరక neraka. n. A hair. వెంట్రుక. 'నెరకలు తాకినయమ్ముల జొరజొర నెత్తురులువడియ.' Hari vamsa. ii. 192. నెరకొను nera-konu. v. n. To fill, నిండుకొను. 'తమమను కాలాహిప్రపంచము నెరకొని.' Swa. v. 43. నెరడు neraḍu. adj. Rough. గొగ్గి, విషయము. ఆ నేల నెరడుగా నున్నది that ground is rough or uneven. నెరతనము nera-tanamu. n. Respectability 'విజయవివేకశీలతలచే ననుకూలమును నెరతనము నేర్చి.' V. P. ii. 245. నెన్నడుము nen-naḍumu. n. A slender waist. నెన్నుడురు or నెన్నొసలు nen-nuduru. n. The forehead. నెమ్మనము nem-manamu. (నెర+మనము.) n. The heart. నెమ్మొగము or నెమ్మోము nem-mogamu. (నెర+మొగము.) n. A fair face. నెరయు or నెరియు nerayu. v. n. To fill, నిండు. To be fulfilled, నెరవేరు. To become grey, తెల్లనగు. To extend, grow, swell, వ్యాపించు. To shine, ప్రకాశించు. 'సీ కాటుక నెరయంగ కన్నులునలుపుచు.' B. X. §9. 16. నెరయ neraya. adv. Fully, much, greatly. గొప్పగా నెరపు or నెరువు nerapu. v. a. To fill. నించు To fulfil, నెరవేర్చు. To spread, extend, పరచు. To make, చేయు To enlighten, ప్రకాశింపజేయు. 'మధుర భాషల హరిమిద మైత్రినెరపి.' B. viii. 438. adj. Much, great, అధికము. n. The act of spreading. వ్యాపనము. Greyness of hair. నెరయుట. నెరయిక nerayika. n. Filling, నిండుట. Spreading, వ్యాపించుట. The act of turning grey, as hair, తెలుపగుట. నెరపంది or నెరవెంద nera-vanji. n. A kind of plant. అలక్ష్య. వెరవడి or వెరవణి nera-vaḍi. n. Ful speed. A scrawl or device. నెరవడిగా వ్రాసినాడు he scrawled or flourished in writing. Wit, skill. నెరవాది nera-vādi. n. A skilful, or clever man, సమర్థుడు, నేర్పరి. P. iii. 205. నెరవాదితనము skilfulness. నెరవిద్దె or నెరవిద్య nera-vidde. n. Conjuring, sleight of hand. హస్తలాఘవము, జాలవిద్య. Foppery, conceit. నెరవు neravu. n. Fulness. పుర్తి. Spreading, వ్యాపనము. A way, మార్గము. Understanding, తెలివి. A contrivance. ఉపాయము. The name of a certain tree. 'నెరవుగలుగువారు నెరుపుగలవారు, విద్యచేత విర్రవీగువారు పసిడి గలుగువారి బానిస కొడుకులో.' Vēma. 140. నెరవుగలుగువారు, ఉపాయశాలులు. adj. Full. పూర్ణము. Much, great, అధికము. Proper, యుక్తము. Broad, spacious, విశాలము. Spreading, spread, వ్యాపకము, వ్యాప్తము. నెరవేరు nerar-ēru. [From నెరవు much, and ఏరు.] v. n. To be fulfilled, to prosper, thrive, succeed, నెరవేరిన mature. నెరవేర్చు nerav-ērṭsu. v. a. To accomplish, effect, manage, discharge. నెరయ neraya. adv. Entirely, vastly, extremely. In the least, at all. ముగుల, బొత్తిగా.

(p. 681) nērucu or నేర్చు nēruṭsu. [Tel.] v. a. To learn. Added to other infinitives it is translated by the English verb Can. రానేరను I cannot come. తెలియనేరరైరి they were unable to know. చూడనేర్తునే can I bear to see it? నేర్చినేర్చి మాట్లాడుతాడు he is talkative or chatters. నేరక nēraka. adj. Being unable to. రాజరక being unable to come. adv. Unawares, unconsciously, involuntarily. నేర్చినేరక చేసినపని an act committed unconsciously or ignorantly. నేరకచేసినాను I did it unintentionally or unconsciously. నేరరు they cannot do it. 'నీవు ఇచ్చిన శాపంబు గ్రమ్మరింపనేర్తేని గ్రమ్మరింపుము.' M. I. i. 150. నేరబోతు nēra-bōtu. (నేరమి+పోతు.) n. An ignorant man, తెలియనివాడు. నేరమి nērami. n. Ignorance. అజ్ఙానము A mistake, fault, దోషము. అడనేరమి ignorance of acting, want of power to act. పాడనేరమి inability to sing. నేరము nēramu. n. A criminal offence, a crime. తప్పు, అపరాధము. నేరస్థుడు nērasthuḍu. n. A criminal, an offender. నేరిమి nērimi. n. Knowledge, skill, dexterity. నేర్పు, సామర్థ్యము. నేరుచుకొను, నేర్చుకొను or నేర్చికొను nēruṭsu-konu. v. a. To learn. నేరుపరి, నేర్పరి, నేరుపుకాడు, నేర్పుకాడు or నేరుపులాడు nērup-ari. n. A wit, an ingenious or skilful person, a genius. సమర్థుడు. నేరుపు or నేర్పు nērupu. v. a. To teach, నేరవజేయు. n. Art, skill, craft, cunning. A pretext. నేర్పులు arts, wiles, contrivances. నేరుపుగా or నేర్పుగా nērupu-gā. adv. Artfully, duly, skilfully. నేర్పించు nērpinṭsu. v. a. To make one learn, to teach, to cause to teach.

(p. 844) prājñuḍu prāgnyuḍu. [Skt. from ప్రజ్ఞ.] n. A sage, a wise, or learned man. పండితుడు. An able man, సమర్థుడు. ప్రాజ్ఞ or ప్రాజ్ఞి prāgnya. n. A wise or clever woman.