(p. 101) asamu asamu. [Tadbhava form of Skt. యశము] n. Fame, reputation, renown, power, influence, authority, opportunity. కీర్తి, ఉద్రేకము, యశము, అధికారము, బలము, సందు, ఎడము. 'కులగిరిపైనుండి కుంభిని మీదికసమున నురుకు సింహంబుచందమున.' H. D. ii. 2069. తన పనివాండ్లకు అసము ఇచ్చియున్నాడు he has given all his authority to his servants, he has given up the reins to them. మొగుడు అసమిచ్చినందున అది యింత త్రుళ్లుచున్నది she is so conceited as her husband has given the management of things into her hands.

(p. 171) ullāsamu ullāsamu. [Skt.] n. Joy, delight, amusement. సంతోషము. ఉల్లాస పురుషుడు ullāsa-purushuḍu. A luxurious man or man of pleasure. A prodigal. ఉల్లాసి ullāsi. A cheerful man. ఉల్లసించువాడు. 'సమిదుల్లా సిధనంజయుండు.' T. iv. 136.

(p. 415) cidugu chidugu. [Tel.] n. A small stick. చిన్నడుల్ల. సమిధ. చిదుగులు firewood.

(p. 639) nasa nasa. [Tel.] n. Irritation, ticklishnes, soreness of throat, itching. దురద. A pest; harm, danger, ఉపద్రవము. నసనసగానుండే irritable, ticklish. నసగూటి nasa-gūṭi. (నసగూడు+ఇ.) n. An amorous woman, an adulterous woman, కామోద్రేకముకలది. జారిణి. నసగూడు. nasa-guḍu. n. Amorous desire. కామోద్రేకము. 'తిండిచేకండమెండైనదండికతన, వెసగునసగూటిపిసివెర్రికసరురేగి.' H. i. 257. See నవ, నసమిరి or నసిమిరి nasamiri. n. Irritation, itching. దురద. నసలించు nasalinṭsu. v. a. To disturb, to spoil. వికలముచేయు. 'నసలించు నేర్పులు నాగరీకములు.' L. xxii. 111.

(p. 815) posagu posagu. [Tel.] v. n. To agree, fit, suit, be consistent with. To happen, take place, occur, befal. ఒనగూడు, ఒప్పు, పొందుపడు, చక్కబడు, ఇముడు, సరిపడు, అనుకూలించు. To be got, obtained. సంభవించు, దొరకు, లభించు. వీరికి వారికి పొసగదు they do not agree, they are on bad terms. వానికేమి పొసగినది what happened to him? ఈ కర్మము నీకెట్లు పొసగినది how did you get into this trouble? 'భోజనవేళల పొసగునే మాట,' Pal. 44. 'పరసమినుము సోకిబంగారమైనట్లు, కప్పురంబుజ్యోతిగలసినట్లు, పుష్పమందుతావి పొస గినట్లగుముక్తి.' Vēma. i. 81. పొసగ posaga. adv. Duty, fitly. 'చంపదగిన యట్టి శత్రుడుతనచేత, జిక్కెనేనికీడుసేయ రాదు, పొసగమేలుచేసి పొమ్మనుటేచావు.' Vēma. i. 23. పొసగించు posaginṭsu. v. a. To cause to agree or fit. To bring to terms, to persuade. పొసగుడు posagudu. n. Convenience, aid, help, అనుకూల్యము. Happening, ప్రాప్తమగుట.

(p. 820) pōruva pōruva. [Tel.] n. A cloth, sheet. సెల్లా. 'పసమించు మాదరపాకపోరువలచేదడి యారనొత్తి.' T. iii. 15. టీ మాదరపాకపోరు వలచేననగా, సన్నరేకుల చేతను. A layer పొర.

(p. 980) māvaṭamu māvaṭamu. [Tel.] n. A small roll or packet of betel, areca nut, lime, and other ingredients, made up in order to be distributed among guests. తమలపాకులపట్టీ. 'బంగారు చలవలపసమించు తమల పాకుల మావటాలు కొండలుగవైచి.' KP. vii.

(p. 988) misa or మిసమిస misa. [Tel.] n. Sparkle, flash, brilliancy. మిలమిల, మెరుగుకాంతి 'మిసమిసలుతేరు ననుపైన మేనిసొబగు.' T. ii. 68. మిసమిసమను, మిసమిసయను or మిసమిసను to be bright, మెరయు.

(p. 1122) vaṭāramu or వటారు vaṭāramu. [Tel.] n. A lodge. బస. A palace, వగరు. 'ద్వి దరహాసమిగురొత్తదనవటారమున, కరిగిమంత్రులు మొదలగువారిననిపి.' Navanandha. 306.

(p. 1137) valati or వలంతి valati. [Tel.] n. A genius, a skilful person. నేర్పరి. A woman, ఆడుది A place, చోటు. 'నీవడవికరుగ నొడబడి, నీవెను కనెవచ్చినపుడ నిందింతురుమమ్మీవెర్రులితనిమాన్పం గావలతులుగారెయని జగజ్జనులధిపా.' M. XIII. i. 79. 'భాషాకృతిజెప్పవలతులప్ప ద్మముఖులు.' A. i. 13. adj. Obtained, got, పొందబడిన, అధీనమైన. Handsome, elegant, అందమైన. Agreeable. హితమైన, అనుకూలమైన. 'మరకరంద మధుపాన మత్తరోలంబనికరారంబైన నీరజాకరము, వలతియైయాసరోవర సమిపమున నొలసిన యొప్పుతో నొకతపోవనము.' DRU. 1104. వలచితనము valati-tanamu. n. Cleverness, skilfulness. నేర్పు, గట్టితనము. 'వలతి తనం బెలయగనాచెలి కానికినుత్తరంబు చెప్పుచు.' Rasica. v. 132.

(p. 1159) vālumekamu , వాల్మెకము or వాలమృగము vālu-mekamu. n. The sworded beast, i.e., the wild boar. అడవిపంది. 'అలసృపుడు తరువుడిగివెసవలలకు లోబడకపారు వాలమృగములన్ బలుదూపులబడనేయుచు, జులకన బొలియించె బెక్కుసూకరసమితిన్.' Padma. i. 55.

(p. 1239) vrēlmi vrēlmi. [Tel. for వేలిమి.] n. A burnt offering, an offering by fire. హోమము. 'దర్భలలును వ్రేల్మిసమిధలును.' T. i. 27. టీ హోమమునకు చిదుగులును.

(p. 1269) saṃ or సమ్ sam. [Skt.] prefix. When used with Skt. nouns and adjectives, it means beautiful, చక్కని. Much, very, మిక్కిలి. Places before verbs, it means Well, చక్కగా. See. సంక్షోభము, సంక్షోభించు, సంఘటిల్లు, సంచరించు, సంచలించు, సంతుష్టి, సందర్శించు, సంపూర్ణము, సంపూర్తి, సంప్రాప్తి, సంప్రీతి, సంయుక్తము, సంయుతము, సంయోగము, సంరక్షించు, సంస్తుతి, &c. It also means With, together with. సమంచితము worshipped, revered, పూజ్యమైన. సమధికము exceeding, abundant, plentiful, ఎక్కువైన, మిక్కుటమైన, మిక్కిలి అధికమైన. సమన్వితము joined, united, combined, కూడుకొన్న. సంయుక్తమైన. సమర్పించు to give to the great, to offer presents to superiors. పూజ్యులకు ఇచ్చు. సమర్పితము offered, presented, given to superiors, పూజ్యులకు ఇవ్వబడ్డ. సమర్పణ giving to superiors, a thing presented to the great, an offering, పూజ్యులకు ఇయ్యడము పూజ్యులకు ఇచ్చిన వస్తువు. సమవధానంబుతో attentively, జాగ్రతతో. సమాకర్షి far spreading, as scent. సమాకీర్ణము dishevelled, shed, scattered, sprinkled, intersprersed, చల్లబడ్డ, వెదచల్లబడ్డ. సమాగతము that which is come right, చక్కగావచ్చిన; got, obtained, పొందిన. సమాగమము union, junction; a coming, arrival. coming together, meeting, assembling. చేరడము, కూడడము. కలియడము. రావడము. సమాదరము respect, esteem, honour, సన్మానము, మర్యాద. సమాదృతము respected, esteemed, సన్మానించబడ్డ. గొప్పచేయబడ్డ. సమాశ్లిష్టము embraced, కౌగిలించుకొన్న. సమాశ్వాసము consolation, condolence, soothing, comforting, సాంత్వనము, ఓదార్చడము. సమిద్ధము shinning, glowing, blazing, ప్రకాశమానమైన. 'ఏదేవుచారుసమిద్ధకళాంశసంభవులలము పద్మజభవులునేను.' BX. 68. సముచితము proper, right, fit, యోగ్యమైన, న్యాయమైన. సముచ్ఛ్రయము height, elevation, ఔన్నత్యత; opposition, వినోధము. సముచ్ఛ్రాయము height, elevation, ఔన్నత్యము. సముచ్ఛ్రితము high, tall, lifted up, raised, పాడుగైన, ఉన్నతమైన. సముచ్ఛ్రితుడు he who is high or elevated, ఉన్నతుడు. సముఝ్ఘితము abandoned, left, quitted. త్యజింపబడ్డ, విడువబడ్డ. సమత్కటము much, excessive; drunk, mad, furious; superior, high, మిక్కుటమైన, తాగి మదించిన, వెర్రి, శ్రేష్ఠమైన, ఉన్నతమైన, సముత్సుకము high, lofty, tall, ఉన్నతమైన. నముతుకము zealously active, fond of, attached to, మిక్కిలి అభిలాషగల. సముత్సుకుడు one who is eager, ఆశగలవాడు. యాత్రా సముత్సుకుడై wishing to make a journey. సముదంచితము worshipped; thrown up, tossed. పూజితమైన, విసరబడ్డ, వ్యాపింపబడ్డ. సముదగ్రము high, tall, large, vast, ఉన్నతమైన, స్థూలమైన, సముదగ్రత height, tallness, largeness, ఔన్నత్యము, స్థౌల్యము. సముదీర్ణము generous, great, excellent, intense, దాతయైన, దివ్యమైన. 'సముదీర్ణవాహుదర్పోజ్వలులైన పుత్రులు.' M. XV. ii. 185. సముద్గతము produced, born, పుట్టిన, ఉత్పన్నమైన. సముద్గమము birth, production, ఉత్పత్తి, కలుగడము, సముద్దండము violent, fierce, ప్రచండమైన, సముద్యతము ready, prepared, సిద్ధమైన. సముద్ధతము rude, ill mannered, misbehaved, మోట, పెడసరమైన, ధూర్తమైన. సముద్ధతి ill behaviour, effrontery, audacity, misbehaviour, ధుర్తత, దుర్మార్గము. 'తనరొమ్ముకరసముద్ధతి గ్రుద్దుకొనుచు.' Sar. D. 420. సముద్ధతుడు a boor, a clown, ధూర్తుడు. సముద్ధరణము drawing up, raising, lifting (as water from a well, &c.) నీళ్లుతోడడము; eradicating, వేరుతో పెరకడము. సముద్ధురము heavy, thick, gross, full, గురువైన, సంపూర్ణమైన. సముద్ధూళించు to smear oneself (with ashes), (విభూతి) పూసికొను. సముద్బూషించు to praise, స్తుతించు. సమున్నద్ధము proud. గర్వించిన, సమున్నద్ధుడు a proud man, a wiseacre, చదువురాకపోయినను తన్ను చదువరిగా నెంచుకొనువాడు. సమపస్థితము arrived, present, ready, near at hand, సమాగతమైన, ప్రస్తుతపు. తటస్థమైన, సముపేతము having, possessed of, కూడుకొన్న. సమ్మిళితము mingled, కలపబడిన. సమ్మేళనము meeting, joining, mixing, చేరడము. కలియడము సమోపనివాసుడు a by-stander, he who was present, పక్కన ఉండినవాడు. అక్కడనుండినవాడు. సమ్మోదము great pleasure, delight or joy, మిక్కిలి సంతోషము సమ్మోహము or సమ్మోహనము bewilderment, fascination, stupefaction. దిగ్భ్రమ. సమ్మోహిని or సమ్మోహినిగా in common, not separately. పొత్తుగా. సమ్మోహిని ఉన్న కొంతబాడవపొలము a certain boggy spot.

(p. 1300) samamu samayu. [from Skt. శమ్.] v. n. To be ruined or destroyed, to perish, to die. నశించు, చచ్చు. 'చమురులేని దివ్వె సమిసిపోవు.' Vema. 139. 'తమవారినెల్లను సమయించితానుమసమసె.' M. XIII. v. 466. సమయించు or సమయజూచు samayinṭsu. v. a. To destroy, kill. సంహరించు, నాశముచేయు, చంపు, చెరువు. 'అనుజుల దనయుల మత్పరిజనులను సమయించి వారు సమరోల్లాసంబున.' M. IX. ii. 16. సమసిపోవు samasi-pōvu. v. n. To be ruined or destroyed, to perish, to die. To be expended, consumed, worn out. నశించు, చచ్చు, అయిపోవు, అలసిపోవు.

(p. 1301) samaṣṭi or సమిష్టి samashṭi. [Skt.] n. The whole, the entirety. మొత్తము, సర్వము, సమస్తము. adj. Collected, collective, joint. సమష్టిఆప్తి joint property. సమష్టిగా or సమిష్టిగా samashṭi-gā. adv. Collectively. వారు సమష్టిగానున్నారు they live as one family.