(p. 22) akṣauhiṇi akshauhiṇi. [Skt. The anikini (అనికిని) consists of 27 vahinis (వాహినులు.) and 27 being the cube aksha (అక్ష) of 3, it is probable that akshauhini is a compound of aksha and vāhini. Wms.] n. A host, a complete army, 21870 గజములు, 21870 రథములు, 95910 గుర్రములు, 106350 భటులుగల సైన్యము.

(p. 440) cadalamu ṭsadalamu. [Tel.] n. An army. సైన్యము.

(p. 422) cīkāku chīkāku. [Tel.] n. Vexation, puzzle. disgust, teazing, pestering. చీకాకు ఉడిగిన (i.e., హరించిన) యోగి a devotee who hath dispelled all those passions that harass the mind. చీకాకు చేయు or చీకాకుపరుచు chīkāku-chēyu. v. t. To displease, vex, trouble, శ్రమపరచు. శత్రుసైన్యమును చీకాకు పరిచినాడు he harassed the foe. చీకాకుపడు chīkāku-paḍu. v. n. To be vexed, harassed, puzzled or tormented.

(p. 575) daṇḍu danḍu. [from Skt. దండము.] n. An army, a multitude, a swarm, సైన్యము, సమూహము. మిడతల దండు a swarm of locusts. దండాట or దండాడింపు danḍ-āṭa. n. Revels, gambols, frolies, merry. making. Tossing red powder over one another at a feast. డేగాట. దండెత్తు danḍ-ettu. (దండు+ఎత్తు.) To raise an army. యుద్ధప్రయత్నముచేయు. To wage war. To invade.

(p. 647) nāsīramu nāsīramu. [Skt.] n. The van of an army. అగ్రేసరసైన్యము, ముందర వెళ్లుదండు, సేనాముఖము. Pride, దర్పము. నాసీరుడు nāsīruḍu. n. A leader, a captain. A. vi. 171. సేనాముఖమందు నిలిచినవాడు.

(p. 752) piccaṭillu piṭsṭsaṭillu. v. n. To quake, shudder, &c. 'నచ్చెమురభేది ధర పిచ్చటిల సైన్యములు హెచ్చి నడవన్ రిపులు రిచ్చపడిచూడన్.' Adilakshimi Vilāsam. iv. 123.

(p. 958) maruḍu maruḍu. [from Skt. స్మరుడు.] n. Manmadha మరుసైన్యము the host of Manmadha, i.e., parrots, cuckoos, &c. మరుకాక the fire of love. మరుచివ్వ. or మరుపని the union of the sexes. మన్మథయుద్ధము, రతి. H. ii. 268. మనరుతేజి a parrot. Ila. i. 34. మరువిల్లు Mons veneris, pudendum muliebre, మదనగృహము.

(p. 1147) vāgu vāgu. [Tel.] v. n. To sound, ring, or emit sound.మోగు. To talk or chatter, అక్కరలేనిమాటలాడు, పదరు. n. A hill stream, a torrent, a channel, a hollow or breach such as that formed by a torrent. కొండనుండివచ్చినకాలువ, సెలయేరు. An army. సైన్యము. 'వాగులన్ వరదలెన్నియువచ్చిన నీరునిల్చునే?' Bhāskara. § 45. వాగుడు vāgudu. n. Sounding, noise, మ్రోగుడు, మ్రోత, ధ్వని. వాగులు vāgulu. n. plu. Waves, అలలు,

(p. 1299) samakūḍu, samakūru or సమకురు sama-kūḍu. [Skt.+Tel.] v. n. To succeed or take effect, to accrue to, to be got, to be accomplished, to happen, occur. చేకూరు, లభించు, సిద్ధించు సంభవించు, కలుగు, ప్రాప్తమగు.' సైన్యముచేసమరజయముసమకూరదు.' M. XII. iii. 179. సమకూరుచు or సమకూర్చు sama-kūrutsu. v. a. To cause, effect, bring about. చేకూరజేయు.

(p. 1339) suḍi suḍi. [Tel.] n. A whirl. ఆవర్తము. A whirlpool. A circlet. A curl or twist in the hair, particularly in the hair of horses. A fold of a leaf. The secondary form [ ృ ] of the letter ఋ. 'సుడియనంగ వట్రువయనబుకారమైవెలయు.' ABA. ii. 351. ఆ గుర్రానికి సుళ్లు బాగా ఉండలేదు the horse has not good 'marks' or curls in its hair. 'అనువగుసుళ్లనొప్పుమలయానిలవాహము నెక్కి.' స్వా. vi. (Verb. plu.) Look! behold! సుడిసమీసుండి, సుసుమ్మియనంగను నిశ్చయార్థకముగా నెగడుచుండు.' ABA. iii. 109. సుడిగట్టు suḍi-gaṭṭu. n. A hill called చక్రవాళము. సుడిగాలి a whirlwind. సుడిగొట్టు suḍi-goṭṭu. n. Wind, గాలి. సుడిగొను suḍi-gonu. v. a. To environ, surround, encompass. చుట్టుకొను. 'బొమముడి సుడిగొనబిడికిటబొడిచి.' R. v. 196. సుడిగోరు suḍi-gōru. n. A ring-like protection for the finger nail used when playing on the lute. సుడిచందువాచేప suḍi-ṭsanduvā-chēpa. n. A certain fish, like a small pomfret but with the tail and fins different, a species of stromateus. సుడిపోవు suḍi-pōvu. v. n. To become useless, వ్యర్థమగు. సుడియ suḍiya. n. Half a bundle of betel leaf. తమలపాకుల మాటలోసగము. A rascal, villain, తులువ. 'చూచియల్లననవ్విసుడియలుమీరు.' Pal. సుడియడిదము, సుడికయిదువు or సుడివాలు suḍi-y-aḍidamu. n. The short circular missile weapon or discus of Vishnu. చక్రాయధము, సుదర్శనము. సుడియు suḍiyu. v. n. To blow like a whirlwind, చుట్టిచుట్టివీచు. To surround, చుట్టుకొను. To appear, పొడచూపు, అగుపడు. To wander, సంచరించు. 'సుధజిందుమోవిపై సుడియుతేనియపల్కు క్షీరోదకన్యాయ సారమెవయ.' UH. i. 52. 'కడుబెట్టిదపుగాలి సుడిసిన నెరదప్ప దిరిగిన మవ్వంపుదీగెమాడ్కి.' TUR. vi. 78. సుడివడు or సుడిబడు suḍi-vaḍu. v. n. To twist or get entangled, to turn. To hesitate, be puzzled, confused, entangled or ensnared, చీకాకుపడు, కలవరపడు. చలించు, తిరుగు, మెలిపడు. To swoon or faint, సొమ్మసిల్లు, మూర్ఛిల్లు. 'ఈ దివడిసడలి సుడివడుచు నెడలోము సోమరిగాలి.' Swa. iii. 38. 'నీదుసైన్యముల్ సుడివడ భీష్ముదాకుటయు జూచి.' M. VI. ii. 294. Plu. సుళ్లు. సుళ్లుమారి suḷḷa-māri. n. One who has bad marks, చెడ్లసుడులుగలవాడు; one who whirls about or gives trouble, చుట్టుబెట్టువాడు.

(p. 1353) sēna sēna. [Skt.] n. An army, forces. చతురంగబలముగల సమూహము, దండు, సైన్యము. సేనాంగము sēn-āngamu. n. A component part of an army, as elephants, chariots, cavalry or infantry. హస్త్యశ్వరథపదాతిసమూహము. సేనాధిపతి or సేనాపతి sēn-ādhi-pati. n. A general, commander; a leader or headman. సేనానాయకుడు, దండుకుయజమానుడు, మొనగాడు, సేనాధిపత్యము or సేనాపతిత్వము sēn-ādhi-patyamu. n. Generalship, leadership, command of an army, సేనానాయకత్వము, దండుయొక్క ఆధిపత్యము. సేనాని sēnāni. n. A general. Also, an epithet of Kumaraswami, the god of war. దండుకుయజమానుడు. కుమారస్వామి. సేనాముఖము sēṇā-mukhamu. n. The front or van of an army. సేనయొక్క అగ్రబాగము.

(p. 1354) sainika sainika. [Skt. from సేన.] adj. Of or relating to an army. దండు సంబంధమైన. సైనికుడు sainikuḍu. n. A soldier, సేనతో సంబంధించినవాడు. బంటు. A general, సేనాధిపతి. సైన్యము sainyamu. n. An army. దండు.