(p. 74) amarcu or అమరుచు or అమరించు amarṭsu. [Tel.] v. a. To prepare, make ready. To engage. To provide, supply, furnish. సిద్ధముచేయు, జాగ్రతచేయు. ప్రయాణమునకు కావలసినదాన్ని అమర్చినాడు he prepared every thing for the journey. 'సొమ్ములు మేనవేడుకన్ వెలయునమర్చి.' H. i. 230. 'అధమ వృత్తి కధికునమరించుపతి తిట్టుగుడుచుగాదె.' P. i. 177. అమరిక amarika. n. Neatness. అందము. Tranquility, quietness, mildness. శాంతము, నెమ్మది. అమరికగలవాడు he who has presence of mind.

(p. 554) tēru tēru. [Tel.] v. n. To become settled or clear (as water.) తేటపడు. To be rescued, allayed or relieved. To pass off, as a fainting fit. To escape. To recover, as from illness or danger. తేరుకొను, తెప్పిరు. To extend or reach. To shine forth, ప్రసన్నత నొందు. To happen, come to pass, or come forth, కలుగు. To rise, as cream or scum. To be finished or over, to reach the end. ముగియు, కడతేరు, ముగించు, జిగితేరెడుసొమ్ములు glittering jewels. తేరకయుండగా when it was in abeyance. వానికి ఒళ్లు తేరకఉండగా while he was still an invalid. తేరుకొను tēru-konu. v. n. To recover (from illness.) to gain strength or become convalescent. స్వస్థతనొందు. తేరుగడ tēru-gaḍa. n. Finishing, ending. ముగియుట. Recovering consciousness తెలివిడి. తేరుగడలెక్క a settled account. తేర్చు or తేరుచు tērṭsu. v. a. To make clear, clarify. తేరజేయు. To rectify, to correct. To finish. To cause to rejoice, ప్రసన్నతనొందించు. To relieve, console. To kill చంపు. తేరనారు tēra-vāru. v. n. To become clear. To dawn. 'తూర్పు తేరవారగా.' HK. ii. 34. తేరి tēri. adv. To the end, fully, to the full. తేరిచూచు, తేరజూచు, తేరుకొనజూచు or తేరిపారచూచు to look hard, to gaze earnestly, to look steadfastly; to see clearly. తేరి tēri. n. Clarified ghee. కాచితేరిన నెయ్యి.

(p. 609) doṅga donga. [Tel. √ తీ to take lit. One who takes.] n. A thief or robber. A rogue. cheat, or hypocrite. A wretch, or miscreant: a culprit or felon. Any injurious substance as a thief in a candle or a hand core in the heart of a palmyra or plantain shoot. adj. False, delusive, sly, feigned, pretended, hypocritical, dishonest, dishonourable, mischievous, stolen, wicked, sinful. దొంగనేల land unjustly got, మోసముచేసి అపహరించిన నేల. దొంగ యిసుక a quicksand, క్రిందినీళ్లు తెలియకుండ మీదనుండు ఇసుక. దొంగనిద్ర feigned sleep. దొంగసొమ్ములు stolen goods, దొంగిలించిన సొమ్ము. దొంగికూడు food obtained fraudulently, ఇతరులెరుగకుండ మోసముచేసి తిను కూడు. దొంగగొడ్డు a curst cow, a beast, that strays into other's fields to graze there, దొంగమేత మేయుపశువు. దొంగబీగము a false key, మారుబీగము. దొంగరేయి that part of the midnight which is most favourable for robbers to go about. దొంగ భక్తి hypocrisy. దొంగమాట a deceitful word. a lie. 'దొంగవాకిట మంచమువేసినరీతిగా' a proverb implying 'make friends for the purpose of runing one.' దొంగతనము, దొంగపని or దొంగరికము donga-tanamu. n. Theft, robbery, roguery, cunning, craft, a trick, a fraud. దొంగతనంబు లీవగలు this is mere pretence. దొంగతనముగా donga-tanamu-gā. adv. Secretly, by stealth, unawares. దొంగిలించు or దొంగిలు dongilinṭsu. v. a. To steal. అపహరించు.

(p. 764) puṭapuṭa puṭa-puṭa. [Tel. anuk.] n. The noise caused by fast running, గునగున. 'చిటిపొటిసొమ్ములు పెట్టుక పుటపుటగా వీధి వెంట పొరిగిండ్లబడిన్.' H. v. 25. పుటపుటన puṭa-puṭana. n. The act of breaking forth. పొటమరించడము. adj. Much అధికము. అతిశయము. Grand, fine. ప్రవృద్ధము. 'కొంతెరు కనగుమదము పుటపుటన.' A. i. 34. 'కంకణంబుల రత్నంపుదళుకులు చెదరనుంకించివైచు చేమంతి బంతులం బుటబుటనై.' Swa. iii. 47.

(p. 926) bhūṣa or భూషణము bhūsha. [Skt.] n. Ornament, embellishment. An ornament, a jewel. అలంకారము, తొడవు, సొమ్ములు. 'ఒక్కయెడనిక్కట్టైనచో దానినా నారత్నోజ్వల భూషలూడ్చుకొని యానందంబుతోడన్ పురింజేరెన్.' S. iii. 507. Flattery, praise, భూషించు bhūshintsu. v. a. To praise, laud. స్తుతించు. భూషితము bhūshitamu. adj. Adorned, decorated, dressed. భూషితుడు bhūshituḍu. n. One who is adorned, అలంకరింపబడినవాడు.

(p. 943) maṭṭi maṭṭi. [Tel.] n. Earth, soil, mud Scurf or dandruff. మట్టితిన్నపామువలె పడియున్నాడు he is as stupid as a snake gorged with mud. మట్టిగుర్రమున నమ్మి యేటిలోదిగుట to rely on a mud horse and go into a river, i.e., to trust to appearances. మట్టితైలము or మట్టినూనె maṭṭi-tadama. n. Earth oil kerosene or petroleum. మట్టాడు maṭṭ-āḍu. (మట్టి + ఆడు.) v. n. & a. To walk. నడచు. To wander, roam, సంచరించు. To spread, వ్యాపించు. To cut to pieces, తనుమాడు.' అత్తూపుగములు తుత్తమురుదొట్టి మట్టాడి అట్టహాసంబుచేసి.' R. v. 191. మట్టియ Same as మట్టి and మట్టె (q. v.) మట్టు maṭṭu. v. a. To tread or trample, to crush. తొక్కు. n. Trampling, walking over. త్రొక్కుడు. Limit, bounds, measure, restriction, extent; moderation. పర్యంతము. ప్రమాణము. మితి, కొలత, తగ్గుదల. A settle or ring of cord, fibre, &c. to prevent a pot from rolling over, కుదురు. A place, ప్రదేశము. పైమట్టు the upper place or part. అడుగుమట్టు the bottom. ఆ బల్లమట్టుపట్టి తీసుకొనిరా measure the plank కావడిమట్టు the frame or bottom of the slings in a Kāvadi. వానికి తెలివిమట్టు he is wanting in sense. వానితో చెప్పినది నాబుద్ధే మట్టు I was a fool to tell him this. ఈ సంవత్సరము జనముమట్టు this year the assembly is but small. వానికి పుణ్యగతులుమట్టు he has no chance of heaven. మట్టుబీర a kind of బీరకాయ (q. v.) మట్టుగిన్నె a cup with a foot or base attached to it. adj. Limited, small. మితము, తక్కువ. మట్టుకు as far as, up to as much as, in regard to, until, as long as. దీనికి ఒకమట్టుమితములేదు there is no end or limit to it. మట్టుమర్యాదలేనివాడు he who has neither modesty nor moderation. మట్టుమీరవద్దు you must not go beyond bounds. అతడు వచ్చువరకు అని దీనికి ఒకమట్టుపెట్టిరి they laid it aside until his arrival, మనసుచెదరనీక మట్టుపెట్టి.' (Vēma. ii. 278.) curbing and restraining the mind. ఈ మట్టున లేచిపోయిరి with this they went away or thereupon they went away. పోడుగుపడి అంతమట్టున వాన నిలిచినది there was a thunderbolt and then the rain ceased. వానికి అంతమట్టుకు తెలియదు he does not know so much. ఎంతమట్టుకు పోయినావు how far did you go? గొంతుమట్టుకు నీళ్లువస్తున్నవి the water is up to the neck. వాడు ఎంతమట్టుకుంటే అంతమట్టుకు సంతోషిస్తాడు he contents himself with as much as he gets. నా ప్రాణములు ఉన్న మట్టుకు as long as I have life. నామట్టుకు నేను ఉంటాను నీమట్టుకు నీవు ఉండు I shall keep to myself, you keep to yourself. బియ్యము కావలసిన మట్టుకు చిక్కును you can get as much rice as you want. సొమ్ములుమట్టుకు నాకు వద్దు as for the jewels I do not want them. అంతమట్టుకు మంచిపని చేస్తిని so far you did well. ఇంతమట్టుకు వచ్చిన తరువాత ఇకనేమి దాక్షిణ్యము when the matter has come to such a push what is the use of delicacy? వానికి తిండిమట్టుకు బాగా కావలెను he cares for nothing but his dinner. నేనుమట్టుకు పోతిని I alone went. వాని ఒళ్లు శానామట్టుకు నాసిగానున్నది his health is in a great measure recovered. మట్టుఅగు. మట్టుకొను or మట్టుపడు maṭṭu-agu. v. n. To lessen or be diminished. తగ్గు, అడగు. కుదురుపడు. రోగము మట్టుపడినది the disease is moderating. వానికి దాహము మట్టుపడినది his thirst was slackened. మట్టుగా maṭṭu-gā. adv. Moderately, మితముగా. వర్షము మట్టుగానున్నప్పుడు when the rain is moderate. దగ్గు మట్టుగానున్నది the cough is now moderate. మట్టుగా తిన్నాడు he ate moderately. మట్టు చేయు or మట్టుపరచు maṭṭu-chēyu. v. a. To lessen, moderate, diminish. తగ్గించు. వానికి జీతము మట్టుచేసినారు they diminished his pay, వానికి జీతము మట్టుచేసినారు they diminished his pay, వానికి జీతము తగ్గించినారు. మట్టుపెట్టు maṭṭu-peṭṭu. v. a. To keep down, suppress, అడచు. To kill, చంపు. మట్టుమిగులు or మట్టుమీరు maṭṭu-migulu. v. n. To exceed the limits, అతిక్రమించు.

(p. 987) minna minna. [Tel.] n. A gem, a jewel. రత్నము. That which is noble or preminent. మేటి, శ్రేష్ఠము, తల్లజము. 'కొణిదెకాపులు మొదలైనక్షోణిదనరు, కాపులకునెల్ల మిన్నయక్కాపుకొడుకు.' H. iv. 171. 'లేత తమ్మిపూదూండ్లకు మిన్నయెన్నజిగిదొల్కెడుచేతులు.' ib. i. 64. adj. Noble, superior, high. శ్రేష్ఠమైన, పొడుగైన. 'ముందు వేరొక్క తెమిన్న సొమ్ములిడ.' N. ix. 417.

(p. 989) mīḍu mīdu. [Tel.] n. The upper surface; top, head. ఉపరిభాగము, ఊర్ధ్వము. Futurity. భవిష్యత్కాలము. What is vowed, or set aside for sacrifice, దేవతకు నియమించిన ముడుపు. That which is next, the next thing, పరము. మీదుకట్టు mīdu-kaṭṭu. v. a. To devote, sanctify, set aside in the name of God. మీద or మీదను mīda. postposition. Above, on, upon, on the top of, at, against. నామీదవచ్చినతప్పు a fault laid on me. ఆ పనిమీదనున్నాడు he is engaged in that business. వారిని ఈపనిమీద పంపెను he sent them upon this business. ఇక మీద in future. ఉపాయముమీదచేసిన effected by stratagem. పనిమీదపని task after task. మధ్యాహ్నము మీద in the afternoon. మాటమీదమాట word upon word. నామీదకోపముచేసి being angry with me. టప్పాలుమీద పంపుము send a letter by post. గడియలమీదనున్నది it is hourly expected. మీదట mīdaṭa. adv. or prep. After. ఇకమీదట in future. అటుమీదట after which, then. వారుపోయనమీదట after they went away. ఇకమీదట నీకు వారిసహవాసమువద్దు do not have any thing to do with them hereafter. మీదటి mīdaṭi. (Irreg. infl. of మిదు. See మీది.) adj. Subsequent. ఆమీదటిపనులు the subsequent acts. మీదటికి mīdaṭiki. adv. In future, next year. మీదటికి వానలేకుంటే if there should be no rain next year. మీది mīdi. (infl. of మీదు) adj. Upper, higher, the next, above, on. మిదికొమ్మ the top branch. నా మిది ప్రేమ (her or his) love towards me మీది మాట the next word. మీదిపనులు what is to be done afterwards. మీదిమన్ను the upper layer of earth. మీదిగుడ్లు staring eyes: (as in the song దొప్పచెవులు, దోసెకడుపు, మిట్టనొసలు, మీదిగుడ్లు.) దాని మీది సొమ్ములు the jewels which were on her. పాలమిదిమీగడ the cream upon milk. మీదికి mīdiki. (Dative of మీదు) Upon, against. ఆదండు ఏఊరిమీదికి పోయినది against which village is the army gone? ఆ తప్పు మామీదికి వచ్చినది that fault was laid upon us. మీదుమిక్కిలి mīdu-mikkili. adj. Very much, కడు మిక్కిలి.

(p. 1140) valuva, valuvamu, valuvu. valvamu or వల్వ valuva. [Tel.] n. A fine garment, a cloth, వస్త్రము. 'చెలునొందువలువలువెల హెచ్చుసొమ్ములు.' T. iii. 5.

(p. 1250) śiñja ṣinja. [Skt.] n. The twang of a bow, వింటినారి మ్రోత. A tinkle, tinkling sound, jingle, అండెమ్రోత, శింజానము ṣinjā-namu. n. Tinkling, jingling, సొమ్ములధ్వని. 'మంజుల శింజానమంజీరరవము.' DRA. page. 244. శింజితము ṣinji-tamu. n. Ringing, tinkling. భూషణములమ్రోత. శింజిని ṣinjini. n. A bow string. వింటినారి. A leg ornament, కాలి అందె.

(p. 1357) somma somma. [from Skt. శ్రమః.] n. Faintness, swoon. మూర్ఛ. Torpidity, lack of sensation, తిమురు. నా కాలు సొమ్మగా నున్నది my leg is asleep. 'సొమ్మ తెలిసి.' అచ్చ. యు. కా. సొమ్మసిల్లు, సొమ్మసిల్లు, సొమ్మగొను, సొమ్మపోవు or సొమ్మలుపోవు somma-silu. v. n. To faint, to swoon. మూర్ఛపోవు. 'క అనియొక గుహకుంజని తెచ్చిన సొమ్ములు గాంచి సొమ్మసిలితెలిసి, దురంతనితాంతచింత మనమునగనుగొని.' R. v. 279.

(p. 1357) sommu sommu. [from Skt. స్వమ్.] n. Money. ధనము. Property, goods, jewels, అధీన వస్తువు, సొత్తు. భూషణము, ఆభరణము. ఇది నీసొమ్మా is this your money? 'ధృతి శుచిత్వ మహత్వపతివ్రతాత్వ, సత్యసౌశీల్య శమదమాచారవిధులు, జానకీదేవి సొమ్ములు గాని కావు సొమ్ములివికాంతకని పల్కె సూర్యసుతుడు.' R. v. 283. Also, cattle (a sense peculiar to the North.) గోసమూహము, గోధనము.