(p. 98) aśāstrīyamu a-ṣāstrīyamu. [Skt.] Opposed to the Sāstras. శాస్త్రసమ్మతముకాని.

(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 208) oḍidāramu oḍi-dāramu. [Tel.] n. A string worn round the waist by women స్త్రీల మొలనూలు.

(p. 247) kamma kamma. [Tel.] n. A branch, or bough of any tree of the palm species. మట్టు. A letter or bond written upon a palm leaf, a bond or agreement. లేఖ. A kind of large drop ear-ring worn by Hindu women. స్త్రీల కర్ణబూషణము. దుద్దు కమ్మ a globular ear-ring: పెద్దకమ్మ or బందరు కమ్మ an ear-ring formed as a cup which hides the whole ear. కమ్మ or కమ్మవారు. n. The name of a class of Telugu Sudras. కమ్మకత్తి a sort of bill-hook used by them. కమ్మది a female of that caste.

(p. 292) kuṭṭamitamu kuṭṭamitamu. [Skt.] n. Coyness, reluctance. దంతపీడనాదులచేత కోపభావమభినయించినను లోపల మిక్కిలి ఆనందమును పొందునట్టి స్త్రీల యొక్క శృంగారచేష్టావిశేషము.

(p. 398) grāmamu grāmamu. [Skt.] n. A village. ఊరు. A scale in music. షడ్జాదిస్వరము. గ్రామత్రయము the three tones, treble, tenor and base. A crowd or multitude సమూహము. as గుణగ్రామము or శబ్దగ్రామము. గ్రామకార్యము grāma-kāryamu. n. Village affairs: worldly matters. గ్రామకంఠము grāma-kanṭhamu. n. The glebe, or pasture land appertaining to a village. గ్రామణి grāmaṇi. n. A chief: a head man. గ్రామాధిపతి. గ్రామణి adj. Chief, head, leading. ముఖ్యుడు నరగ్రామణి, the noblest of men. దుర్గ్రామణి a wicked ruler. గ్రామణ్యము grāmanyamu. n. The rule or headship of a town. Imperiousness, violence, outrage. గ్రామణ్యముగా scoffingly. గ్రామదేవత grāma-dēvata. n. A village god or goddess. These are the original Dravidian deities. Among them the male deities are chiefly these: పోతురాజు, కాట్రేడు, అంకాళు, గంగయ, చెన్నడు and మైలారు. The principal village goddesses are పెద్దమ్మ, కాట్రేణి, అంకాళమ్మ, ఎక్కళమ్మ, ఎల్లమ్మ, మల్లమ్మ, మామిళ్లమ్మ, మైసమ్మ or మైసూరమ్మ, (i. e. మహిషీ.) మారియమ్మ, మారెమ్మ (who probably is meant for 'Maria') యాగాతమ్మ (that is, Saint Agatha,) and సుంకలమ్మ or సుంకెళమ్మ, of whom one inflicts the cholera, another the small pox (see అమ్మవారు) another murrain, another blight. None have any beneficent powers, and they are worshipped to avert their displeasure. గ్రామసింహము grāma-simhamu. n. The lion of the village, i.e., a dog. గ్రామస్థుడు grāma-sthuḍu. n. A villager. స్వగ్రామస్థుడు a fellow citizen or neighbour. గ్రామాంతము grām-āntamu. n. The outlying portion of a village, i.e. the Panchama quarter. మాలపల్లె. గ్రామాదులు grām-ādulu. n. Villages. Lit. Villages, &c. గ్రామ్యము grāmyamu. adj. Village-born; produced in or relating to a village. Vulgar, rude, rustic. Common, colloquial, unclassical, inelegant: The opposite of శాస్త్రీయము. In Grammar the term is applied to conversational forms as వస్తాడు, తెస్తాడు, like they're, I'm, you're, he's, in English, which are supposed to be in admissible in literature, though they occur in all even the best poets. గ్రామ్యధర్మము grāmya-dharmamu. n. Sexual intercourse. సంభోగము. Lit. what is usual or the fashion, or way of the world.

(p. 619) dhanamu dhanamu. [Skt.] n. A herd of cattle. ఆవులమంద. (Gf. Lat. pecus.) Treasure, property, resources, wealth. In mathematics, it is the equivalent of the word 'plus.' (Warren.) (Metaphorically) a talent 'అభిమానంబు ధనంబుగా' (Bobbili Padya. ii. 129.) surely honour is wealth. క్రయధనము the price paid, the cost price, the purchase money. స్త్రీధనము dowry or pin-money. ధనద్విగుణము అయినది the interest equalled the principal. ధనదాయపరులు beneficent persons. ధనంజయుడు dhanan-jayuḍu. n. A title of Agni or Vulcan, the god of fire: as being the 'vanquisher of wealth.' Also, of Arjuna, అర్జునుడు. ధనంజయపురము dhananjaya-puramu. n. A volcano. The యోని, as being the abode of vital heat. అగ్ని మండలము or అగ్నిపురము. ధనడము dhanadamu. adj. Beneficient, liberal. ధనదుడు dhanduḍu. n. A beneficent or liberal man. దాత. A name of Kubēra, the god of riches. ధనికుడు, ధనవంతుడు, ధని or ధనుడు dhanikuḍu. n. One who is rich, a wealthy man, a rich man. పాండిత్యధనుడు one who has a richly stored mind: a highly accomplished man. తపోధనులు great saints: those who abound in penances. పుణ్యధనులు those who are rich in good works. See ధన్యము.

(p. 759) pisāḷamu pisāḷamu. [Tel.] n. Brilliance, వికాసము, ప్రకాశము. A jest, పరిహాసము. Spreading, వ్యాపనము. A trick, దొంగయెత్తు. పిసాళి pisāḷi. adj. Brilliant, తళతళమనే, ప్రకాశముగల. Spreading, వ్యాపనముగల. Artful, దొంగయెత్తుగల. 'సకియ క్రొందళుకు బిసాళి చూపులకోవు, ముగుదనిద్దవు ముద్దుమోముగోము.' Rasica. iii. 133. An artful or cunning person, కుత్సితపురుషుడు, స్త్రీయును. 'మొరసుమోటు పిసాళినామూఢుడు.' ABA. iii. 11. పిసాళించు pisāḷ-inṭsu. v. n. To be brilliant, to flash, to be displayed. తళతళలాడు, వెలుగు, విజృంభించు, మించు. To be fragrant, పరిమళించు. To spread, వ్యాపించు. To jest, పరిహాసములాడు. To pretend, దొంగయెత్తువేయు. 'సీ సద్యోవినిర్భిన్న సారంగనాభికా హృతమై పిసాళించుమృగమదంబు.' Swa. ii. 59. 'ద్వి కొడుకుకు విలపించుకొనుచు నీవున్న, నెడపకెవ్వరు సేతురీపనులెల్ల, చాలులేలెమ్ము పిసాళింపకనుచు.' HD. ii. 1906. టీ పిసాళింపకు, మాయచేయకు. v. a. To ridicule, పరిహసించు.

(p. 777) puṣpamu pushpamu. [Skt.] n. A flower. పువ్వు. Menses, స్త్రీరజస్సు. పుష్పంధయము pushpandhagamu. n. A bee. తుమ్మెద. పుష్పకము pushpakamu. n. A chariot, a car, or stately conveyance used by Kūbēra or Krishna. కుబేరవిమానము, కృష్ణునితేరులలో నొకటి. పుష్పకేతువు, పుష్పధన్వుడు or పుష్పశరుడు pushpa-ketuva. n. An epithet of Manmadha. పుష్ఫదంతము pushpa-dantamu. n. The name of the elephant that is supposed to support the earth at the North-west corner. పుష్పపాము pushpa-pāmu. n. A certain snake. resembling the one given in Russell's serpents. 2. 5. పుష్ప మంజరి pushpa-manjari n. A bouquet of flowers. పూగుత్తి. పుష్పమంజరులు pushpa-manjarulu. n. A sort of grain. A. i. 75. R. i. 111. పుష్పరథము or పుష్యరథము pushpa rathimu n. A pleasure chariot, a car or carriage for any purpose excepting war. విమానము, సవారీరథము, క్రీడాయోగ్యమగు రథము. పుష్ఫరసము pushpa-rasamu. n. The nectar of honey of flowers, పూదేనె. పుష్పలావిక pushpa-vantula. n. The 'Luminaries:' i.e., the sun and the moon,. సూర్య చంద్రులు. పుష్పవతి or పుష్పిణి pushpa-cati. n. A menstruous woman. ఋతుమతి, భాండదూమైనస్త్రీ, రజస్వల, ముట్టుది. పుష్పవనము or పుష్పవాటిక pushpa-vanamu. n. A flower garden. పూదోట. పుష్పవర్షము or పుష్పవృష్టి pushpa-varshamu. n. Lit: a shower of flowers, a poetical phrase for the strewing or scattering of flowers on joyful occasions. Colloquially, it means a slight or vernal shower: a mere sprinkling of rain. పుష్పసమయము pushpa-samayamu. n. Spring, the season of flowers. పుష్పించు pushpinṭsu. v. n. To flower, to bloom. పూచు, వికసించు. పుష్పితము pushpilamu. adj. Flowered. పూచిన.

(p. 787) peṭṭa peṭta. [Tel.] n. A female of animals. పశుపక్షిస్త్రీజాతి. A hen, ఆడుకోడి. పెట్టకుక్క a bitch. S. ii. 44. 'ఎదపదనునంబొదలు పెట్టలకుంజుట్టంబులై.' Swa. iv. 51. టీ పెట్టలకు, ఆడుపందులకు, చుట్టంబులై, తగులాటము లైనవై. పెట్టమారి peṭṭa-māri. n. A cock that looks like a hen, ఆడుకోడివలెనుండు పుం౛ు.

(p. 801) pondu or ఒందు pondu. [Tel.] v. n. To wink, (కన్ను) వాలు. To gain, obtain, get, acquire. To reach, attain to. To have, enjoy. To suffer, experience, meet with joy, grief or death, &c. ప్రాపించు. వానిని లక్ష్మిపొందినది good luck has be fallen him. అవమానమును పొందినాడు he incurred disgrace. సంతోషమును పొందినాడు he was pleased. నష్టమును పొందినాడు he incurred loss. విఘ్నమొందక meeting with no obstacle or cheek. నరకమును పొందినాడు he fell into hell. కన్నుపొందు to sleep. 'ఆ కడుపు నిండగుడువ గానమిరేయెల్ల, గన్నుపొందకున్న కరముడస్సి, యున్నవాడనాకు.' M. I. vi. 322. కన్నుపొందకున్న, అనగా నిద్రలేకుండా ఉండడముచేత. Also, to have intercourse with. కలయు. n. Fitness. suitability, agreement. పొందిక intercourse, friendship, స్నేహము. Joining, union, సంధి. The act of obtaining a thing ప్రాప్తి. Sameness, want of difference, అభేదము. Agreeableness, అనుకూల్యము. adj. Friendly, స్నేహితుడు. 'రాలపొందెరింగి రాలగూర్చినభంగిలోను పొందెరింగిలోనుపరచి.' Vēma. 637. పొందుకాడు ponḍu-kāḍu. n. A friend, స్నేహితుడు. పొందుకొను pondu-konu. v. n. To be fixed or established, నెలకొను. పొందుపడు pondu-paḍu. v. n. To be agreeable or fit, సరిపడు, అనుకూలించు. పొందుపాటు ponda-pāṭu. n. Convenience, suitability, aid, help. వానికి ఆ రూకలు పొందుపాటు కాలేదు he could not get the money. పొందుపాటుచేయు to arrange, అనుకూలముచేయు. పొందించు pondinṭsu. To cause to obtain, get, or experience. నన్ను ఈ శ్రమ పొందించినారు they caused me this trouble. 'మగువత నంబునజగముల తగులము బొందింప గొంతదడవెముకుందా.' B. viii. 446. పొందిక pondika. n., Fitness, agreement, aptness. ఇమిడిక. Intercourse, సహవాసము, కలయిక. 'సీతాకాంతముని స్త్రీల పొందిక లుమరగి.' R. v. 59.

(p. 835) pramadamu pra-madamu. [Skt.] n. Joy , pleasure, delight. ఆనందము, సంతోషము. ప్రమదవనము or ప్రమదావనము pramada-vanamu. n. A ladies'pleasure-ground, or park. అంతఃపురస్త్రీలు విహరింపదగిన ఉద్యానవనము. ప్రమద pra-mada. n. A wanton girl, an attractive woman; a maid, damsel, lady, అతికామవతి, అతిగర్వవతి, స్త్రీ.

(p. 918) bharaṇamu bharanamu. [Skt.] n. Cherishing, maintaining, nourishing, supporting భరించుట. Dowry, స్త్రీధనము. Wages, hire. కూలి, జీతము. భుక్తికైనాహరణభరణ శక్తి చూచినాను I did it to the best of my ability to get my bread. భత్యభరణములు batta and wages. Also, a land measure in Ganjam equal to about one-fifth of an acre.

(p. 929) bhōgamu bhōgamu. [Skt.] n. Enjoyment, possession, అనుభవము. Happiness, సుఖము. Food, భోజనము. A snake's body or crest. పాముశరీరము, లేక, పాముపడగ అష్టభోగములు the eight kinds of enjoyment as Home గృహము, Bed శయ్య, Clothes వస్త్రము. Ornaments ఆభరణము, Woman's company స్త్రీ, Flowers పుష్పము, Scent గంధము and Betel తాంబూలము. ఏకభోగము undivided possession. ఏకభోగగ్రామము a village in the hands of one single person. పాలిభోగము separate possession. పాలిభోగగ్రామము a village whereof the land is the property of several persons, each of whom holds his land as a separate property and always retains the same fields. ఈ సంవత్సరము ఒక భోగము పండినది ఒక భోగము పోయినది one crop turned out well, one crop turned out ill. భోగగృహము bhōga gṛihamu. n. A bed room. పడకగది. భోగబంద bhōga-banda. n. A mortgage in which the article pledged or mortgaged may be converted to use, as land, houses, cattle, &c. the profits of which are to be appropriated by the lender or mortgagee in lieu of interest. భోగమంటపము bhōga-manṭapamu. n. An open hall or porch of a temple, in which festivals are celebrated. కళ్యాణ మంటపము. భోగవతి bhōga-vati. n. The name of the Capital of the Nagas or serpents, పాతాళము. శేషసర్పపట్టణము. The name of the infernal Ganges. పాతాళగంగ. A fashionable lady. భోగముగలది. భోగస్త్రీ bhōgā-stri. n. A kept woman, mistress or concubine, a prostitute. 'విచిత్రవీర్యుని భోగస్త్రీయందు విదురునింబుట్టించె.' Vish. vi. 425. భోగశిపత్రి bhōgāṣi-patri. n. A name of Garuda. 'భోగాశిపత్రితరస్ఫూర్త్యనుబావ.' Swa. v. 133. టీ పన్నగాశనపతత్రి. గరుత్మంతుడు. భోగి bhōgi. n. A happy man. భోగముగలవాడు. One who lives in splendour or luxury. అనుభవశాలియైనపురుషుడు. A serpent. సాము. The name given to the eves of some particular feasts. పండుగతొలినాడు. భోగించు bhōginṭsu. v. a. To enjoy, అనుభవించు. To be happy, సుఖించు, భోగించుట bhōginṭsuṭa. n. Enjoyment. Plu. భోగించుటలు. 'మనమానాడుమహావినోదముల ప్రేమల్ మీరభోగించుటల్ వినుము.' Radha. iii. 25. భోగిని bhōgini. n. A royal concubine. రాజు ఉంచిన బోగముది. An inferior wife of king. పట్టాభిషిక్తురాలుకాని రాజుభార్య. A female serpent. ఆడుపాము. భోగ్యత bhōgyata. n. Deliciousness, sweetness. దీనిభోగ్యత దేనికీలేదు nothing is more delicious than this. భోగ్యము bhōgyamu. n. Use, usufruet, enjoyment, or something given in pledge or on mortgage. భోగ్యపత్రము a mortgage bond, wherein the lender assumes the temporary use of the property mortgaged. adj. Enjoyable, fit to be enjoyed, delicious, agreeable as food. అనుభవింపదగిన. ఆ ప్రసాదము భోగ్యముగానుండలేదు that food was not agreeable. భోజనము bhōjanamu. n. Food, a repast or meal, ఆహారము. Eating, కడుపు. భోజనముచేయు to eat, to dine. భోజనకస్తూరి small oranges pickled. భోజరాజు or భోజుడు bhōja-rāju. n. The name of a king celebrated by Sanskrit poets as a bountiful patron. భోజ్యము bhōjyamu. adj. Edible, fit to eat, eatable. భుజింపదగిన n. Food, ఆహారము.

(p. 931) bhrukuṃsuḍu bhrukumsuḍu. [Skt.] n. A man who puts on a woman's garb. A male actor or dancer in female apparel. స్త్రీవేషధారి. స్త్రీ వేషము వేసికొని ఆడేపురుషుడు. నాట్యపురుషుడు. 'హరికొల్వునన్వివిధలాస్యస్పద్ధి సుభ్రూభ్రుకుంసలవాదుల్సరిదీర్చిపుచ్చి.' A. iv. 61. టీ భ్రుకుంసల, నర్తకులయొక్క.