(p. 54) anugu or అనుంగు anugu. [Tel.] adj. Beloved, dear, desired. ప్రియమైన. 'అనుగు శిష్యుడైన.' A. iv. 233. 'అనుగుచెలికాడు.' ib. 542. అనుగు n. A friend. స్నేహితుడు, స్నేహితురాలు. అనుగుతనము anugu-tanamu. n. Friendship. స్నేహభావము, మిత్రత్వము. 'నన్ను గడురంజిలజేసె నితండు వచ్చి యిట్లనుగు తనంబుజూపెనె యటంచుతదుత్సుకతన్ బ్రవర్తిలెన్.' Raghava Pandav. iii. 110. అనుగుకత్తె a female companion. చెలికత్తె.

(p. 431) celi or చెలికత్తె cheli. [Tel.] n. A girl's companion, a playfellow, a gossip, a playmate, a confidante. చెలియ, స్నేహితురాలు. చెలికాడు cheli-kāḍu. n. A companion, a friend. స్నేహితుడు. చెలికారము cheli-kāramu. n. Friendship. చెలిబోటి cheli-bōṭi. n. A female companion, a brides maid.

(p. 632) nanayu , ననచు or ననుచు nanayu. [Tel.] v. n. To expand, bloom, blossom, sprout, పూచు, పుష్పించు, పల్లవించు, చిగిరించు. To be pleasant or fine, ఇంపగు. To excel, అతిశయించు. A. v. 133. ననుపు nanupu. v. n. To agree with one's health or constitution. ఈ దే శము నాకు ననుపలేదు this country does not agree with me. n. Amiability, agreeableness, seductiveness. అనురాగము, ఇంపు, అతిశయము. adj. Agreeable. Swa. ii. 81. ననుపుకాడు or నన్పుకాడు nanupu-kādu. n. A lover. విటుడు. ననుపు కత్తె a sweetheart. ప్రియురాలు, జారస్త్రీ. ననుపుపడు nanupu-paḍu. v. n. To become friends with, or be acquainted with, స్నేహితుడు.

(p. 674) necceli nech-cheli. [Tel. నెర+చెలి.] n. A thick or close friend, a bosom friend. A friend either male or female. స్నేహితుడు, స్నేహితురాలు.

(p. 801) pondu or ఒందు pondu. [Tel.] v. n. To wink, (కన్ను) వాలు. To gain, obtain, get, acquire. To reach, attain to. To have, enjoy. To suffer, experience, meet with joy, grief or death, &c. ప్రాపించు. వానిని లక్ష్మిపొందినది good luck has be fallen him. అవమానమును పొందినాడు he incurred disgrace. సంతోషమును పొందినాడు he was pleased. నష్టమును పొందినాడు he incurred loss. విఘ్నమొందక meeting with no obstacle or cheek. నరకమును పొందినాడు he fell into hell. కన్నుపొందు to sleep. 'ఆ కడుపు నిండగుడువ గానమిరేయెల్ల, గన్నుపొందకున్న కరముడస్సి, యున్నవాడనాకు.' M. I. vi. 322. కన్నుపొందకున్న, అనగా నిద్రలేకుండా ఉండడముచేత. Also, to have intercourse with. కలయు. n. Fitness. suitability, agreement. పొందిక intercourse, friendship, స్నేహము. Joining, union, సంధి. The act of obtaining a thing ప్రాప్తి. Sameness, want of difference, అభేదము. Agreeableness, అనుకూల్యము. adj. Friendly, స్నేహితుడు. 'రాలపొందెరింగి రాలగూర్చినభంగిలోను పొందెరింగిలోనుపరచి.' Vēma. 637. పొందుకాడు ponḍu-kāḍu. n. A friend, స్నేహితుడు. పొందుకొను pondu-konu. v. n. To be fixed or established, నెలకొను. పొందుపడు pondu-paḍu. v. n. To be agreeable or fit, సరిపడు, అనుకూలించు. పొందుపాటు ponda-pāṭu. n. Convenience, suitability, aid, help. వానికి ఆ రూకలు పొందుపాటు కాలేదు he could not get the money. పొందుపాటుచేయు to arrange, అనుకూలముచేయు. పొందించు pondinṭsu. To cause to obtain, get, or experience. నన్ను ఈ శ్రమ పొందించినారు they caused me this trouble. 'మగువత నంబునజగముల తగులము బొందింప గొంతదడవెముకుందా.' B. viii. 446. పొందిక pondika. n., Fitness, agreement, aptness. ఇమిడిక. Intercourse, సహవాసము, కలయిక. 'సీతాకాంతముని స్త్రీల పొందిక లుమరగి.' R. v. 59.

(p. 807) pottu pottu. [Tel.] n. Friendship, partnership, holding in common. స్నేహము, సహవాసము, విశ్వాసము, ఉమ్మడి, అవిభక్తిత. పోరునష్టి, పొత్తులాభము (proverb) quarrelling is a loss, friendship is a gain. పొత్తునగుడుచు to eat together as messmates, బిగిసిగాతిను. వీధులు అందరికిపొత్తు the streets are free or common to all men. ఆ సరుకులు పొత్తున కొన్నారు they bought the goods between them, or as common stock. ఆ పని పొత్తులుపోక పడవేసిపెట్టినారు the work is left undone because they could not settle which of them should do it, ఆ పని నీదంటే నీదని పడవేసిపెట్టినారు. 'నృపుపొత్తుబాముపొత్తుంగపటుండగు మిత్రుపొత్తుగడుసరిపొత్తుం, విపరీత భార్య పొత్తుం నెపమిది నిడువంగవలయు.' Sumati. 129. 'ఇట్టి అవమానపుపొత్తు మనంగ వచ్చునే.' M. IV. iii. 33. పొత్తులవాడు he in whom both parties have an equal right or interest. ఇద్దరికి సమమైనవాడు. 'ఏనుపొత్తులవాడనై యిరువురకును.' ib. XII. v. 257. adj. Friendly, united, associated. స్నేహితము, సంగతము. పొత్తుకాడు pottu-kāḍu. n. A friend, స్నేహితుడు. పొత్తుకత్తె pottu-katte. n. A female friend. స్నేహితురాలు. పొత్తుగుడుచు pottu-guḍuṭsu. v. n. To avail or come to good. పనికివచ్చు.' సత్యములు పొత్తుగుడుచునా సున్నుతాంగి భళిర సత్యములానలైనచ్చునీకు.' Ila. iv. 21. టీ సత్యములు పొత్తుగుడుచునా, బాసలు కలిసివచ్చునా. పొత్తుగుడుపు pottu-guḍupu. n. Eating together as messmates. పంజ్క్తిభోజనము. పొత్తుచేయు pottu-chēyu. v. n. To make friends with, to cultivate friendship, to associate with, స్నేహము చేయు. పొత్తువు pottuvu. n. An epithet of Sarasvati, సరస్వతి.

(p. 985) mitta mitta. [from Skt. మిత్ర.] n. A friend, స్నేహితుడు.

(p. 986) mitramu mitramu. [Skt.] n. A friend, స్నేహితుడు మిత్రుడు mitruḍu. n. A friend. ఆప్తుడు. The sun, సూర్యుడు. మిత్రత్వము mitra-tvamu. n. Friendship. మిత్తభేదము. a breach of friendship. మిత్రలాభము the making of friends. అమిత్రుడు lit. not a friend. i.e., an enemy.

(p. 1130) vayasu or వయస్సు vayasu. [Skt.] n. Age, time of life, any period of life, ప్రాయము. ఈడు. Youth, యౌవనము. వయసువచ్చినవాడు a full grown boy. వయఃకాలము youth, maturity. వయసువచ్చినచిన్నది a grown girl. వయస్తంభము the art of prolonging youth by finding the philosopher's stone. 'వాద వయస్తంభవశ్యాషధములు.' L. vii. 370. వయసుది vayasu-di. n. A young woman. యౌవనవతి. వయసువాడు vayasu-vāḍu. n. A young man. యౌవనవంతుడు. వయస్థుడు vayas-thuḍu. n. A man in the prime of life. పడుచువాడు. వయస్య vaya-sya. n. A female friend. చెలికత్తె, సఖి. వయస్యుడు vayasyuḍu. n. An equal, a friend. స్నేహితుడు, సఖుడు.

(p. 1198) vihitamu vi-hitamu. [Skt.] adj. Ordered, prescribed, ordained, విధింపబడిన. Fit, proper, right, orderly, necessary. Friendly, intimate. Placed, deposited. Done, made. యుక్తమైన, అనుకూలమైన, ఉంచబడ్డ, చేయబడ్డ. వారిగ్రామములు దోచుట విహితముకాదని considering that it is not proper for use to plunder their villages. 'ఇమ్మహాభారతంబిమ్ముల బాయకవిహితావధానులైవినుచునుండువారికి.' M. I. i. 114. విహితము vi-hitamu. n. Friendship, intimacy. Propriety, fitness, justice. స్నేహము, యుక్తము, న్యాయము. అది విహితమే that is proper. అది విహితము కాదు that is not proper. విహితముగా vi-hitamu-gā. adv. In a friendly manner, on good terms, స్నేహముగా, అనుకూలముగా. విహితుడు vi-hituḍu. n. A friend, companion, ally. స్నేహితుడు, అనుకూలుడు. తమకు విహితులైనవారు those who are your friends.

(p. 1272) saṅgaḍamu sangaḍamu. [from Skt. సంగతమ్.] n. Dumb-bells, సాముచేయువారు తిప్పేలోడు. Help, assistance, aid, సహాయము. Friendship, ౛త, స్నేహము. Meeting, చేరిక. Nearness, సమీపము. A retinue, పరిచారము. Service, సేవ. An army, సేన. 'అనవుడు వాడునగుచు నీవిక్రమంబునకు నా వెరపు సంగడంబుగాదె.' M. VII. iv. 59. 'ఉ అంచెలుగట్టి కాలి తొడుసైచనననీవుగదమ్మప్రోదిరా, యంచలివేటి సంగడములయ్యెను.' Swa. v. 72. Trouble, annoyance, ౛ం౛ాటము, సంకటము. సంగడమువాడు sangaḍamu-vāḍu. n. A friend or companion. చెలికాడు, నేస్తకాడు. సంగడి sangaḍi. n. A couple, pair, ౛ంట ౛త, ౛ోడు. Friendship, స్నేహము. A friend, a fellow, a playmate, నేస్తకాడు. A raft or boat made of two canoes fastened side by side. రెండుతాటి. బొండులు జతగాకట్టినతెప్ప. Nearness, సమీపము. A side, ప్రక్క. The back, వెనుక. A crowd, సమూహము. Manner, విధము. 'వ సింగంబులసంగడినొరపగు వీరభటులును.' ఉ. హరి. iv. సంగడి బావులు two wells side by side, జోడుబావులు. సంగడికత్తె sangaḍi-katte. n. A female friend or companion. చెలికత్తె. సంగడికాడు or సంగడీడు sangaḍi-kādu. n. A compeer, fellow, companion, friend, స్నేహితుడు, సంగమడుగు sanga-maḍugu. (సంగడి+మడుగు.) n. A lake or pool near a village, ఊరిసమీపమందు ఎవరు తవ్వరకయే ఎన్నటికిన్ని నీళ్లు ఉండే మడుగు.

(p. 1272) saṅgātamu san-gātamu. [from Skt. సంగతమ్.] n. Friendship, స్నేహము. సంగాతి or సంగాతకాడు san-gāti. n. A friend, companion, comrade. స్నేహితుడు. సంగాతకత్తె sangāta-katte. n. A female friend, స్నేహితురాలు.

(p. 1287) saki or సకియ saki. [from Skt. సఖి.] n. A female friend or companion. చెలికత్తె. A woman, ఆడుది. సకుడు sakuḍu. n. A friend, companion. చెలికాడు, స్నేహితుడు.

(p. 1287) sakhi sakhi. [Skt.] n. A female friend. చెలియ, చెలికత్తె. సఖుడు sakhuḍu. n. A friend, fellow, companion, playmate. స్నేహితుడు. A helper, సహాయుడు. తామరససఖుడు the lover of the lily, an epithet of the sun. సఖ్యము or సఖ్యత sakhyamu. n. Friendship, intimacy, unanimity, good terms. స్నేహము, చెలిమి. సఖ్యపడు sakhyapaḍu. v. n. To be reconciled, agree, come to terms. సమాధానపడు. సఖ్యపరుచు sakhya-paraṭsu. v. a. To make friends, to reconcile. విహితముచేయు, సమాధానపరుచు. సఖ్యుడు sakhyuḍu. n. A friend. చెలికాడు. 'రాముడు సత్యసఖ్యుడు శరణ్యుడు న్యాయపరుండు.' BRK. 529.

(p. 1316) saha saha. [Skt.] n. The earth. భూమి. సహ or సహా. adv. With, together with, even, also, too. కూడ, సహితము. ప్రస్తుతము సహ even now, and at this very time, and now too. సహకారము saha-kāramu. n. A grafted mango. తియ్యమామిడి చెట్టు. సహకారి or సహకారుడు saha-kāri. n. An assistant, one who helps, సహాయుడు. సహకృతుడు saha-kṛituḍu. n. One who is assisted. ఉపకృతుడు. సహగమనము saha-gamanamu. (Sometimes corrupted into సాగుమానము.) n. Lit: going with. A widow accompanying her deceased husband, i.e., the immolation of herself on his pyre. Suttee. మగనిశవముతో కూడా రగలబడి చావడము. సహచరత్వము saha-charatvamu. n. The being a companion. మిత్రత్వము. 'విహీనసహచరత్వంబు విగతా యుధత్వంబువాహనాభావంబునొందితి.' M. ix. ii. 97. సహచరి saha-chari. n. A female companion or attendant. స్నేహితురాలు, చెలియ. A wife. భార్య. సహచరుడు saha-charuḍu. n. An attendant, companion, follower, compeer, mate. కూడ తిరుగువాడు, స్నేహితుడు. సహజ saha-ja. n. A sister. తోడబుట్టువు. సహజము saha-jamu. adj. Lit. Born with. Innate, inherent, natural, proper, true. స్వభావము, కూడబుట్టిన. సహజరేఫ the 'common' ర as distinguished from the obsolete ఱ. n. Nature, స్వభావము. Truth, propriety, justice, నిజము, న్యాయము. 'సభనుగూరుచుండి సహజంబుపలుకక పక్షపాతమాడుపాతకునకు.' Vema. 1990. సహజన్ముడు or సహజుడు saha-janmuḍu. n. A brother. తోడుబుట్టినవాడు. సహదేవిచెట్టు saha-dēvi-cheṭṭu. n. Tamarisc; a thorny plant growing in deserts, and fed upon by camels, Capparis aphylla. కరీరము, వెణుతురుచెట్టు, దేవగంధ. H. iv. 12. సమాధర్మిణి saha-dharmiṇi. n. A lawful wife. ధర్మపత్ని, అగ్నిసాక్షికముగా పెండ్లాడిన పెండ్లాము. సహపఙ్క్తిభోజనము, సహభోజనము or సహవఙ్క్తి sahapangti-bhōjanamu. n. Eating together, dining at one table. కూడా భోజనముచేయడము. వారికిని మాకును సహపఙ్క్తిలేదు they and we do not eat together. సహపాఠి sahapāṭhi. n. A fellow-student. కూడా చదివెడివాడు. సహవాసము saha-vāsamu. n. Association, intercourse, friendship. స్నేహము, కూడియుండుట. సహవాస యోగ్యుడుకాడు he is not fit to associate with. సహా sahā. adv. With, together with, even, too, also, సహితము, కూడా. సహాధ్యాయుడు sahādhyāyuḍu. n. A fellow-student, brother disciple. సహపాఠి. M. I. i. 216. సహోదరుడు sah-ōdaruḍu. n. A brother. తోడబుట్టినవాడు. సయోదరి sah-ōdari. n. A sister. సోదరి.