(p. 274) kārakamu kārakamu. [Skt.] adj. Making, causing. సందేహకారకమైన causing doubt or doubtful. సంతాపకారకమైన grievous. దుఃఖకారకమైన grievous, causing sorrow. కారకహేతువు the efficient or active cause. In Telugu it is used to denote heat. కారకజ్వరము a burning fever. కారకదేహము a hot or fervish temperament. మేహకారకము venereal feverishness. పిత్తకారకము bilious feverishness. కారకములు నాలుగువిధములు stimulants are of four sorts.

(p. 274) kāraṇamu kāraṇamu. [Skt.] n. A cause, source, motive. హేతువు. కారణశరీరము the fleshly or mortal body as opposed to జ్ఞానశరీరము the spiritual body. ఇందుకు కారణభూతమైన దుఃఖము grief which caused this event.

(p. 621) dhātuvu dhātuvu. [Skt.] n. The essence of anything. సారము. One of the constituent elements of the earth, or of the body. A fossil or mineral red chalk, పర్వతధాతువు జేగురు. మణిశిలలోనగు ఎర్రని ధాతువు, శిలావికారము A red mark on the forehead, బొట్టు. The pulse. ధాతువు ఆడు, నడుచు or కొట్టుకొను to beat as the pulse. A grammatical root. A relic. Thus దంతధాతువు is the Tooth-relic, being the tooth of Gautama Buddha. ధాతువాదము dhātu-vādamu. n. Assaying, in mineralogy. The art of Chemistry. T. iii. 65. రసవాదము. 'ధాతువాదింబు హేతువారంబు' Amuk. i. ధాతువాది dhātuvādi. n. A mineralogist. A critic, grammarian. A Chemist రసవాది, A. v. 231. వైయాకరణి. ధాతువుచూచు dhātuvu-ṭsūṭsu. v. n. To feel the pulse. సప్తధాతువులు or మహాధాతువులు the seven great principles of nature, రోమత్వగ్మాం సాస్థిస్నాయుమోవ్రాణములు.

(p. 654) nimittamu nimittamu. [Skt.] n. A cause, reason, motive, mark, sign, token, omen. హేతువు, చిహ్నము, గురి, శకునము, దుర్నిమిత్తము a bad omen. As an affix: Respecting, regarding, on account of, because of. అందునిమిత్తము for that reason, therefore ఉప్పునిమిత్తము పోయినది she is gone for salt. ఆ యాస్తికిని నాకును నిమిత్తము లేకుండా చేసినారు they cut me off from the estate. దీన్ని అడగడమునకు నీకేమి నిమిత్తము what business have you to ask this? అతని దర్శననిమిత్తమై పోతిని I went to visit him. నిమిత్తముమాలినపని an unreasonable act. నిమిత్తముమాలినమాట a groundless assertion. నానిమిత్తమై నీవు కొంచెము ప్రయాసపడవలెను you must take a little trouble for me, or on my account.

(p. 831) pratyayamu pratyayamu. [Skt.] n. Knowledge, apprehension. జ్ఞానము. Trust, faith, belief, confidence, విశ్వాసము. An oath, ordeal, శపథము. A cause, reason, motive, హేతువు. Custom, ఆచారము. Fame, ఖ్యాతి. (In Gram.), An affix to roots and words forming derivatives and inflections.

(p. 835) pramāṇamu pra-māṇamu. [Skt.] n. Measure, scale; standard; limit; quantity, size, bulk, extent, అంగుళీమానము, జేన, మూఠ, గజము మొదలైనవి. Proof, testimony, authority. A cause, reason, motive. ప్రత్యక్షాది జ్ఞానకారణము, హేతువు. Truth. An oath, adjuration. సత్యము. ప్రమాణముచేయు to make an oath, to take an oath, to swear. ప్రమాణముచేయించు to administer an oath. వేదము శబ్దప్రమాణముగానున్నది the Veda is the standard of revealed truth. శాస్త్ర ప్రత్యక్షాది ప్రమాణములు the methods of Reasoning or Inference. These are: ప్రత్యక్షము actual perception, అనుమానము inference, ఉపమానము analogy, శాబ్దము authority or revelation, ఐతిహ్యము tradition. ప్రమాణీకరించు pramāṇī-karinṭsu. v. a. To consider as true. సత్యముగానెంచు. ప్రమాణీకము pramāṇīkamu. n. Fidelity, faithfulness.

(p. 837) prayōgamu pra-yōgamu. [Skt.] n. An application, use or employment, as of a weapon, tool, word, or a spell. Administration of a medicine, నడుపుట. A usage. In grammar, a voice. కర్తృ కర్మ క్రియల కూడిక. మహాబిల్వాదిప్రయోగము a prescription of Bilwa and other drugs. దీనికి కాళిదాస ప్రయోగమున్ణది Kalidasa has used this word. యక్షీణీప్రయోగముచేయు to bewitch or send a devil into (a person.) ఈ ఔషధప్రయోగముచేసినాడు he administered this medicine. విషప్రయోగముచేసి చంపినాడు he killed him by means of poison. బాణప్రయోగముచేసినాడు he used an arrow, i.e., discharged it. ప్రయోగించు pra-yōginṭsu. v. a. To use, practise, administer; use, as a weapon. ఉపయోగించు. ప్రయోజకుడు pra-yōjakuḍu. n. One who uses. The original instigator of any act. A clever man, a genius. కార్యమును నెరవేర్చువాడు. వాడు శుద్ధ అప్రయోజకుడు he is quite a useless person. ప్రయోజనము pra-yōjanamu. n. Use, advantage, profit. A thing to be kept or observed, as a holy day, or a feast పండుగ. An affair, business. కార్యము. A cause, motive. హేతువు. శుభప్రయోజనము a happy occasion (as a wedding.) రేపు మాయింట్లో కొంచెము ప్రయోజనము గనుక రావడానికి వల్లలేదు I cannot come to-morrow as there are some rites to be observed at home. అక్కడికి నీవుపోయినందుకు ఏమి ప్రయోజనము what is the use (good, or advantage) of your going there? ప్రయోజనప్రస్తుతములకు వారిని మేముపిలువడములేదు we do not invite them to parties. In Grammar, ప్రయోజ్యకర్త the indirect agent (in the instrumental case.) ప్రయోజకకర్త the direct agent (in the nominative case.)

(p. 972) mātramu mātramu. [Skt.] n. Quantity, measure, proportion, computation, whether by number, rate, weight, extent, or capacity. పరిమాణము. వాడు అట్లు చెప్పిన మాత్రమున or మాత్రాన as soon as he said so. ఆమాత్రపు దేవళము so large a temple. ఆ గ్రంథము ఉండే మాత్రపువాడు a man likely to have that book. బకమాత్రపుమనిషి a sort of fellow, not much of a man. ఏమాత్రము or ఎంతమాత్రము how much, how far, to what amount, in what degree. ఆమాత్రము so far. నాకు తెలిసిన మాత్రము as far as I know. ఎంతమాత్రముకాదు far from it, by no means, not in the least. అది యేమాత్రము న్యాయముకాదు it is anything but right. ఎంతమాత్రము హేతువులేదు there is not the smallest reason. మనుష్యమాత్రులకు అలవి కాదు it is impossible for mortals. adj. & adv. Only, merely, alone, simply, exclusively. నేను మాత్రము వచ్చినాను I alone came.

(p. 1282) sambhavamu sam-bhavamu. [Skt.] n. Birth, production. The origin, cause, reason. motive, ఉత్పత్తి, పుట్టుక. హేతువు. adj. Arising from, produced from, descending from. ఉత్పన్నమైన, ఉద్భూతమైన, కలిగిన. పాపసంభవము caused by sin. సంభవించు or సంభవిల్లు sambhav-inṭsu. v. n. To be born, happen, occur. పుట్టు, ప్రాప్తమగు. కలుగు. సంభవింపజేయు sambhav-impa-jēyu. v. a. To bring about, cause, effect. ప్రాప్తమగునట్లు చేయు.

(p. 1317) sahētukamu sa-hētukamu. [Skt.] adj. Having a reason, with a reason. హేతువు తోకూడిన.

(p. 1322) sādhakamu sādhakamu. [Skt.] adj. Completing, effecting, finishing. సాధించునది. n. Practice, exercise. Vouchers in evidence. Instruments, means, medium; authority for the use of a word. అభ్యాసము, అలవాటు, దస్తావేజు, ఉదాహరణము. కత్తిసాధకము sword exercise. నీవు చెప్పేమాటకు సాధకముకదర్దా have you any means of proving what you say? సాధకబాధకములు the pros and cons of a case. సాధకముచేయు sādhakamu-chēyu. v. a. To practise, exercise or use. అభ్యాసముచేయు. సాధకుడు sādhakuḍu. n. A conqueror, masterer, achiever, సాధించువాడు, నిష్పాదకుడు, సాధనకర్త. A devotee, ఉపాసకుడు. 'అయ్యోగియోగ సాధకుండకానేరడు.' A. iii. 90. 'స్వానుభూతి లేకశాస్త్రవాసనలచే సంశయంబు చెడదు సాధకునకు.' (Vema. 115.) సాధనము sādhanamu. n. A way, means, medium, instrument, agent, contrivance, expedient, tool, implement. Authority, reason. నిష్పాదనము, ఉపకరణము. సామగ్రి, ఉపాయము, హేతువు. సాధనసంపత్తి ways and means. మూలసాధనము the principal means. 'చక్రగదాశంఖ శార్ఙ్గాదిసాధను.' BX. సాధనీయము sādhan-īyamu. adj. That which can be realised or accomplished, practicable. సాధింపదగిన.

(p. 1392) hētuvu hētuvu. [Skt.] n. Cause, reason, motive, ground, object, purpose, కారణము. హేతుకము hētukamu. n. Reason, cause. కారణము. 'కమలాభిరుచి హేతుకంబైన తేజంబు.' Ila. i. 69. హేతుభూతము hētu-bhūtamu. adj. Being the cause. కారణము గానుండే. A. vi. 133. హేతుభూతుడు hētu-bhūtuḍu. n. One who is the cause. కారణకర్త. 'ఎవ్వడఖిల జగత్త్రాణ హేతుభూతుడు.' N. ii. 90.