(p. 41) atuku atuku. [Tel.] n. Junction, union patch. ౛తపరిచినది. అతుకులబ్రతుకు living in another man's house. అతుకు v. n. To join. To agree with, to be fit. అంటుకొను అతుకు లేక అతికించు, v. t. To solder, cement, join, unite to. అంటించు, చేర్చు, జరపరచు. అతుకుబడి fixing; posting; the engagement to cultivate taken from the ryot at the commencement of the Revenue year; leasing. అతుకుబడిచేయు to rent out. అతుకుబాటు giving or letting out on rent.

(p. 158) uddi uddi. [Tel.] n. A match, an equal, a rival. Rivalry, equality. A bank or dam with a channel on it, into which water is pumped to be conveyed to higher lands. The name of a certain tree. Bignonia spathacea. Rox. iii. 103. జత, సమానము. ఉద్దిచూపు to rival. ఉద్దులు equals సమానులు. ఉద్దులుద్దులుగా పోరాడి fighting hand to hand. ఉద్ది uddi. adj. Paired, couple, side by side. ఉద్దించు uddinṭsu. v. a. To pair, match, couple. జతపరచు, పోలు, ఉద్దికాడు uddikāḍu. n. A match, an equal. A friend ౛తకాడు, చెలికాడు.

(p. 390) gōkarṇamu gō-karṇamu. [Skt.] n. A sort of antelope supposed to be the nil ghai. కడితిమృగము. H. iii. 9. An oblong cup made of a divided cocoanut shell ౛త్త. The name of a district lying south of the Konkan. పరశురామక్షేత్రము.

(p. 603) dustu dustu. [Tel.] n. A cloth. వస్త్రము. A suit of clothes, ఒక౛తబట్టలు. Beauty, అందము.

(p. 614) dōyi dōyi. [Tel.] n. A couple, a pair. ౛త. చనుదోయి a pair of breasts. తొడదోయి the thighs: 'రాఘవుడు దేవిందొడదోయి పైనునిచి.' T. U. R. X. 144. తామరదోయి a pair of lilies. కందోయి or కన్నుదోయి a pair of eyes, the two eyes. దోయికట్టు dōyi-kaṭṭu. v. n. To keep company with each other, to go together. ౛తకూడు. దోయిడి dōyiḍi. adj. Empty. శూన్యము, రిత్త. దోయిడిచేతులు empty hands. దోయిలి dōyili. n. The two hands joined as to form a cup. అంజలి. దోయిలించు dōyi-linṭsu. v. n. To join the hands like a cup.

(p. 709) pammu or పంబు pammu. [Tel.] v. n. &a. To excel, to display, to cover, to spread. అతిశయించు, విజృంభించు, కవియు, ఆవరించుకొను, క్రమ్ముకొను. 'పౌజులుతగనేర్చిపమ్మిపోరాడ, బలములెక్కడివయ్య బ్రహ్మినాయునకు.' Pal. 294. '౛తరూచ్చి తారవజ్రాలలబమ్మినకమ్మి గ్రమ్మినమణి రథాంగములగములు.' Vasu. i. 63.

(p. 785) peṇṭipaḍu penṭi-paḍu. v. n. To match or equal. To pair. ౛తగూడు, కనగూడు. 'ద్వి మృగపక్షి పశువులు మేతలువదలి, పగలురేయును బెంటిపడి సాయవయ్యె.' L. iii. 136.

(p. 872) balla balla. [Skt.] n. A bench, plank, board, table. A ship's deck. The disease called spleen. గుల్మము. వారు బల్లమీద కూర్చుండిరి they were sitting on a bench. రెండుబల్లలను ౛తచేయుము join the two planks together. అతనికడుపులో బల్లకట్టుకొన్నది or బల్లపెరిగినది he has a enlargement of the spleen. నీరుబల్ల the dropsy బల్లకట్టు balla-kaṭṭu. n. A large flat bottomed boat, a raft. వెడలుపైన అడుగుగల పడవ. బల్లకూర్పు balla-kūrpu. n. Wainscotting, planking, joiner's work. బల్లకూర్పుటిల్లు a house built of boards. బల్లకోల balla-kōla. n. A sort of spear of harpoon. పంట్రకోల. 'భ్రమితేంద్రియములను బలునిర్రె నేసి, భాషాప్రణీతమన్బలుబల్లకోల, నీషణత్రయమను నెలుగుకన్నొడిచి.' BD. v. 1443. బల్లగోలలవారు balla-gōlala-vāru. n. Lancers. 'వరుసనుబహుపుష్ఫ వాటికల్ నాటి, జాలవారిని దివ్వటీలను బల్లగోలలవారిని గుడిపూజరులను.' BD. iii. 1016.

(p. 1031) mēḷanamu mēḷanamu. [Skt.] n. Mecting, union, coming together. Connection, affinity, as of two languages. కలియడము, కూడిక. మేళము mēḷamu. n. Union, కూడిక. A set of musical instruments, వాద్యముల౛త. A band of musicians, a set of dancers or singers. The music used by them. వేషగాండ్రయొక్కయు నటుల యొక్క యుగుంపు, పాటగాండ్రగుంపు. ఆ పెండ్లికి నాలుగుమేళములను పిలిపించినారు they sent for four bands to come to the wedding. అది యిప్పుడు మేళానికి పోవడములేదు she does not now dance. పోకిరిమేళము a pack of rascals. మేళతాళములు instrumental music. మేళవించు or మేళగించు mēḷa-vinṭsu. v. n. To unite, be joined, ౛తగూడు, కలియు. v. a. To mix, unite in harmony, as the sound of various instruments. కలుపు, ౛తకుర్చు, శ్రుతికూర్చు. 'అతడు నపుడు పాటకాయి తముగ, వీణెమేళవించి వెలుపలి మొసలనునిచిలోనికరగి.' KP. ii. 98. 'వీరశృంగారములు మేళవించునట్టి, చెలువమునవిందు ముఖులు.' Jaimini. v. 125.

(p. 1053) yatnamu yatnamu. [Skt.] n. An effort, excrtion, endeavour; a method, measure, step, plan, scheme, intention, design, purpose. ౛తనము, ఉద్యోగము, కడక, ఉపాయము. దైవయత్నము a decree or interposition of Providence, the finger of God. యత్నించు or యత్నపడు yatninṭsu. v. n. To endeavour, attempt, try, intend, design, ప్రయత్నముచేయు. యత్నపడిఉన్నాడు he intends or is about to do it. See ప్రయత్నము.

(p. 1070) rā rā. [Tel.] The infinitive of imperative of వచ్చు. See note under రమ్ము. మా యింటికిరా come, to my house. రాదలచినాడు he thought of coming. రాలేను I cannot come. 'దగ్గిర రానెదుర్కొని.' (T. iv. 173.) when he drew near, (she) turned towards him. రాక, రాకడ or రావడము rāka. n. Coming, arrival, approach. వచ్చుట. రాకపోకలు coming and going. రాక. adv. Without coming. రాకపోవు or రాకయుండు rāka-pōvu. v. n. Not to come or arrive. రాకు or రాకుము rāku. v. imp negative. Come not, do not come, రావద్దు. రాబడి rā-baḍi. n. Income, వచ్చుబడి. రాగాపోగా rāgā-pōgā, (lit: coming or going.) adv. In the end, finally, at last one way or another, with one thing or another. రాగాపోగా నిలిచినదియిది after all this is the remainder. రాడు rāḍu. (3d. pers. sing. masc. neg. aorist of వచ్చు.) He will not come, he does not come. రాదు rādu. (3rd. pers. sing. neut) It does not come. It is used as an auxiliary signifying prohibition: కోపపడరాదుగాని చెప్పుతాను you must not be angry but I will tell you. నిరాశకారాదు we should not give up hope. అట్లు చేసినట్టు ఎంచరాదుగాని we must not imagine he has done so, but yet. నేను ఇక్కడ ఉండరాదు. I must not stop here. రాని rāni. (neg. rel. participle of వచ్చు.) Which has not come which shall not come or does not happen. పనికిరాని or అక్కరకురాని useless. చెప్పరానిమాట what is not fit to be said. వచ్చీరానిమాటలు a half formed pronunciation as that of a child beginning to speak. వాడు వచ్చీ రానివానితో౛తే his coming is as useless as if he were absent. చదువురానివాడు one who cannot read, an illiterate man. చదవరానిజాబు an illegible letter, or a letter that should not be read. 'వచనములు రానికడుచిన్న వానినిన్ను' thee, a child unable to speak. Yamunā Charya Charitra. i. 73. రాను rānu. (first person neg. aor. of. వచ్చు.) I will not come or I do not come. Also, a noun neaning coming, as రానుపోను both coming and going, as రానుపోను both coming and going. రానుపోను పదిదినములుపట్టును to go and return will take ten days. రానున్నది that which is to come or to happen. 'రానిదికోరినరాదది రామన్నది కోరకున్న రాకుండదుగా' (Sumati. 137.) what cannot happen though desired: that which will happen though desired: that which will happen though undesired will not fail to come to pass. రాబట్టు rā-baṭṭu. v. a. To receive, receive back, recover, regain. వచ్చినదాన్ని రాబట్టు receive that which is sent to you. రామి rāmi. (negative verbal noun of వచ్చు.) The not coming, non-arrival, రాకపోవడము. plu. రాములు. చేయరామి impracticability. తిప్పరామి the difficulty of turning (it.) కానరామి the not seeing, the impossibility of seeing. 'అక్కచుడు రామినప్పుడు పొక్కుచునీదేవయాన' (Yayati. iii. 126.) grieved at his not coming or at his non-arrival.

(p. 1188) vilavila vila-vila. [Tel.] n. Convulsiveness, తన్నుకొనుటయందగు ధ్వన్యమకరణము, విహ్వలత. adv. Convulsively, గి౛గి౛. విలవిలకొట్టుకొను or విలవిలలాడు vila-vila-koṭṭu-konu. v. n. To be convulsed, or in convulsions. గి౛గి౛తన్నుకొను. విలవిలపోవు vila-vila-pōvu. v. n. To be convulsed. విహ్వలతజెందు. విలవిలాడించు vila-vila-l-āḍinṭsu. v. a. To convulse. గి౛గి౛లాడించు. విలవిలలాడించే vila-vila-l-āḍinchē. adj. Convulsive. గి౛గి౛లాడించే.

(p. 1169) vizjōḍu , వి౛్జోడుగానుండే or వి౛్జోడైన viḍz-dzōḍu. [Tel. వీడు+౛ోడు.] adj. Odd, not even, not a pair, discordant. ౛తకాకుండాఉండే. ౛ోడుకాని, సరికాని. 'సీ శ్రుతులువి౛్జోడైనచోదంత్రి బిగిసిరాబీడించి కిటకిటబిరడద్రిప్పు.' Vaijayanti. i. 86. వి౛్జోడుపడు viḍzdzōḍu-paḍu. v. n. To become discordant, to differ, భేదపడు.

(p. 1309) sari sari. [from Skt. సదృశః.] n. The end. అంతము. Similarity, likeness. సామ్యము, సమానము, సమము. Propriety, fitness, యుక్తము. [From Skt. సరః.] n. A garland, wreath. హారము. See also సరియ. ఆ వంశము ఇతనతో సరి that family terminates with him. సరిలేని మాణిక్యము a matchless gem. పెలసరికి at the end of the month. నెలసరికి up to that day. నీకు నాకు సరి there is an end of everything between us. సరికాని వారు those who are not equals. 'సరికాని వారితో సరసమాడెడువాని.' (Kālahas. §. 66.) he who takes liberties with such as are not his equals. సరికానిపని improper behaviour or conduct. సరికిసరి tit for tat. గోధుములు బియ్యానికి గోధుములు బియ్యానికి సరికిసరి ఇస్తారు they barter wheat for an equal quantity of rice.సరికిసరి చేసినాడు he repaid them according to what they had done. సరి. adj. Equal, like. సమము, ఈడైన. Just, right, proper, fit, correct, suitable, యుక్తమైన, తగిన, Corresponding to. Even, level, not odd, మిట్టపల్లములులేని. Ended, finished, సమాప్తము. అతనికి సరిలేడు he has no equal. రాత్రి అయినా సరే పగలు అయినా సరే be it day or be it night. ఇది సరికాదు this is not right. ఈ ఉత్సవము నేటితో సరి this feast is finished with this day. adv. Equally. సమానముగా, సరిగా. Fully, పూర్ణముగా. 'జలధి తోజలధియు సరిబోరుకరణి.' DRY. 2224. 'సరిబల్కుమని యదల్చు.' T. iii. 143. సరి (interj.) Well! Yes! very well! very good! Aha! Aha! Oh! బాగాయె; అంగీకారార్థము. సరికట్టు sari-kaṭṭu. v. n. To be equal or similar. దృష్టాంమగు. v. a. To attempt, యత్నించు. See సరిపడు below. సరికడచు sari-kaḍaṭsu. v. n. To exceed, excel. ముందుమించు, మీరు, అతిక్రమించు. సరిగా sari-gā. adv. Equally, abreast, properly, rightly, correctly, in good order, completely, fully. సమముగా, ౛తగా, ౛ోడుగా, యుక్తముగా, న్యాయముగా, క్రమముగా, సంపూర్ణముగా, ఆ రెండు పల్లకీలు సరిగా వచ్చుచుండెను the two palanquins were coming on abreast. సరిగెఅల్పులు sari-gelpulu. n. Quits (at dice or games), సమానమైన జయములు. సరిగొను sari-gonu. v. a. To resemble. సమానమగు. To kill, destroy. చంపు, రూపుమాపు. M. VII. iv. 277. సీ సరియన్న విరిపొన్న సరిగొన్నగరిమచేగంభీ రమగునాభిగాంచుదాని.' T. iv. 62. సరిచేయు ari-chēyu. v. a. To arrange or put in order, to put straight, to level or make even. To complete, end or finish. To equalize, క్రమపరచు, వంకర లేకుండా చేయు, మిట్టపల్లములు లేకుండా చేయు, ముగించు, సమానము చేయు. To ruin, నాశముచేయు, సరిచూచు sari-ṭsūṭsu. v. a. To compare, review, collate. సంప్రతించు, సరిగానుండజూచు. సరితూగు sari-tūgu. v. a. To counterbalance, to be equal in weight, to be equal. సమానమగు. సరిపడు, సరితాకు or సరికట్టు sari-paḍu. v. n. To be equal, fit, suit, agree. To be on good terms. To be complete, to be finished, expended, exhausted. సమానమగు, జతపడు, అనుకూలమగు, పొసగు, యుక్తమగు, అయిపోవు. ఆ బియ్యము సరిపడిపోయినవి the rice is all done. మీకు సరిపడితే ఉంచుకొండి keep it if you like it. మేమంటే సరిపడక not being on good terms with us. సరిపడని discontented. సరిపుచ్చు or సరిపెట్టు sari-putstsu. v. a. To equalize, సమముచేయు. To finish, end, complete, consume. ముగించు, కాజేయు, కార్యాంతముచేయు. సరిపోవు sari-pōvu. v. n. To be equal, become equal, సమానమగు. To fit, suit, agree. To be finished or terminated. To be expended, spent. To be ruined, or destroyed, అయిపోవు, వ్యయమైపోవు, నశించు. To be reconciled, సమాధానమగు. A. vi. 90. నోటికి సరిపోయినట్టు మాట్లాడినాడు he said everything that came to his tongue. అవి నీకు సరిపోతవవి these will suit you. నీవు తిట్టినదానికిని నేను కొట్టినదానికని సరిపోయినవి the blows I have given are a fair payment for your abuse. ఆ బియ్యము ఆ తపేలాకు సరిపోయినవి the rice was just enough to fill the vessel. సరిపొద్దు or సరిప్రొద్దు sari-poddu. n. Midnight, అర్థరాత్రి. P. iii. 45. సరిబిత్తరము sari-bittaramu. n. A kind of wrestling. మల్ల బంధవిశేషము. సరిబేసులు sari-bēsulu. n. A kind of game played by boys, పిల్లకాయలు ఆడే ఒక ఆట. 'గుళ్లుదాగుడుముచ్చిళ్లు గోలిపెట్టెలేలపాటలు, సరిబేసు లీలకూతలాదిగాశైశవక్రీడలాడి.' Vish. vii. 212. సరియగు sari-y-agu. v. n. To become equal, సమానమగు, to be destroyed, నశించు. సరియైన sari-y-aina. adj. Equal, like; just, right, proper, fit. Corresponding to. Level, straight; even, not odd. సమమైన, యుక్తమైన, తగిన, నూటియైన, ఈడైన, అవిషయమైన, మిట్టపల్లములు లేని. సరిలేని sari-lēni. adj. Matchless, unequalled. అసమానమైన. సరివచ్చు sari-vatstsu. v. n. To match, be alike, సమానమగు. సరిసమానము sari-samānamu. (a pleonasm.) n. Equality. సమము, తనకు సరిసమానము ఎవరులేరనుకొనుచున్నాడు he imagines that he has no equal. సరేగదా sarē-gadā. interj. Very well!

(p. 1346) sūṭi sūṭi. [Tel.] n. An aim an expedient. గురి, ఉపాయము. Manner, విధము. ఈ పని సూటిపడునా will this business succeed? నీ మనసుకు సూటిగా ఉన్నట్టయితే if it seems right to you. adj. Straight, not crooked, right, చక్కని, తిన్నని, తిరుగుళ్లులేని, సరియైన. 'సూటిమార్గముజూపే శూలధరుడు.' Chenna v. 415. సూటిగా sūṭi-gā. adv. Duly, straight, in a light line. సరిగా, నొసటికి సూటిగా రాయివేసినాడు he threw the stone straight at his forehead. సూటికాడు sūti-bāḍu. n. A marksman, గురికాడు. A handsome person, అందగాడు. సూటిగొను sūṭi-gonu. v. n. To fit, suit, agree. ౛తపడు, పొసగు, సరిపడు. 'సూటిగొనసాటివచ్చు ౛క్కవనుక్కడించి.' Bilh. ii. 194. సూటిపడు sūṭi-paḍu. v. n. To hit correctly, సరితాకు.