(p. 93) avatariñcu ava-tarinṭsu. [Skt.] v. n. To come down, to get down into. దిగు. To be born. పుట్టు. To appear, to put on a form, to become incarnate. అవతారమెత్తు. విష్ణువు మత్స్యముగా అవతరించెను Vishnu appeared as a fish. కృష్ణుడుగా అవతరించెను he was born as Krishna, or he appeared as Krishna or he put on the form of Krishna. అవతారము ava-tāramu. [Skt.] n. Incarnation, metamorphosis. The descent of a deity from heaven in a particular shape, the appearance of any deity upon earth, origin. దేవుడు రూపాంతరమును ఎత్తడము. విష్ణువు ఎత్తిన దశావతారములు the ten incarnations of Vishnu. రామావతారమెత్తినప్పుడు when he appeared on earth as Rama. వాడు గర్వావతారము he is pride incarnate, అది క్షామావతారము she is the genius of famine. (Shakesp. 2. Hen. IV. act. 3.) 'famine in the abstract, famine embodied, or personified.' అవతారపురుషుడు avatāra-purushuḍu. n. A god man, a divinē being in human form. మహాత్ముడు.

(p. 151) uṭaṅkamu uṭaṇkamu. [Tel.] n. Summing up, a summary. టూకి, సంగ్రహము. ఉటంకి uṭanki. adj. Clever, active, ready, nimble, brief. ఉటంకించు uṭankinṭsu. v. a. To note, make a note or abstract of; to note down as a memorandum. To state, cite. To sum up or abstract. ఉటంకితనము uṭanki-tanamu. n. Vivacity, briskness.

(p. 183) eggurutu or ఎగ్గుర్తు eggurutu. [Tel. ఎగువ+గురుతు] n. An abstract, a memorandum. ఎగ్గురుతులెక్క an abstract of an account.

(p. 184) eḍagillu or ఎడగిలియుండు eḍa-gillu. [Tel.] v. n. To stand out of the way, stand aside, get out of the way ఒత్తిగిల్లు. ఎడజేయు eḍa-jēyu. v. n. To do away with, abolish. ఎడతాకు eḍa-tāku. v. t. To meet, to unite. ఎడతీయు eḍa-tīyu. v. a. To remove or abstract. తొలగించు. ఎడతెగు eḍa-tegu. v. n. To break off, separate. ఎడతెగకుండ incessantly, without interval. ఎడతెరపి eḍa-terapi. n. Interval వ్యవధానము.

(p. 187) eda eda. [Tel.] n. The heart. Fear. Growth. ఎదనుపెట్టు to keep or cherish in the bosom. ఎదపడు eda-paḍu. v. i. To be alarmed. భయపడు. ఎదాన (for ఎదను) వేసికొను to purloin, to abstract or misapply. ఎదాయెదలు dispersed, scattered.

(p. 395) gōṣpārā gōshpārā. [H.] n. An abstract, an index, a tabular statement, wherein each article in a general account is reduced to its proper head.

(p. 506) tanamu tanamu. [Tel.] An affix, added to many nouns and adjectives to give them an abstract or a collective force like త్వం in Sanskrit words, and ness, tion, ment in English words, thus: దొరతనము government, దండితనము greatness, మంచితనము goodness, పిల్లతనము childishness, గట్టితనము solidity, గొప్పతనము largeness, మిటారితనము playfulness, గొల్లతనము the peasantry, the shepherd class, బల్లితనము the being a lizard: the being born as a lizard, కాపుతనము the farmer class. It is added like-wise to past participles as తెలియ నితనము silliness, ignorance. చేతకానితనము awkwardness.

(p. 526) tāḷābandu tāḷā-bandu. [H.] n. A complete abstract of the actual receipts and expenditure of the revenue for the past year.

(p. 1008) mumukṣuvu mumukshuvu. [Skt.] n. One who desires to give up the world. A sage abstracted from all human passion and feeling. One who is pious, heavenly minded, or devout. మోక్రేచ్ఛగలవాడు.

(p. 1057) yōgamu yōgamu. [Skt.] n. Junction, meeting, union, కూడిక, కూర్పు. Fortune, అపూర్వవస్తుప్రాప్తి. సద్యోగము a lucky conjuncture, good fortune, or luck. దుర్యోగము misfortune. దైవయోగము Divine Providence. దైవయోగముతప్పి unhappily, unfortunately. Accession of property, or wealth. ద్రవ్యము. A prescription, a recipe. ఔషధము, మహాబిల్వాది యోగము a prescription including Bilva roots. Devotion, spiritual worship, the practice of abstraction and meditation. ధ్యానము. Of these forms of worship there are eight named (a) యమము restraining the passions, (b) నియమము providing a proper place, &c, for worship, (c) stopping the breath in three modes called రేచకము, పూరకము or కుంభకము, (d) ప్రత్యాహారము withdrawal from sense perception, (e) ధ్యానము meditation, (f) ధారణము repression of all physical movements, (g) మననము fixing the mind on the deity, and (h) సమాధి complete immersion in thought so that the thinker is dead to the world. ధ్యానయోగము an act of faith or meditation. మంత్రయోగము a magical operation. యోగపట్టె or యోగపట్టము yōga-paṭṭe. n. A magic girdle worn by ascetics. యోగదృష్టి the second sight, obtained by devotion, superhuman sagacity or perspicacity. యోగాభ్యాసము the keeping the body in a fixed posture for spiritual worship, the practice of abstract contemplation. యోగనిద్ర or జ్ఞాననిద్ర the divine sleep, or supernatural stupor which yōgis or saints strive to attain. యోగమాయ supernatural stupor. యోగవాగలు, యోగవాగములు or యోగవాగాలు yōga-vūgalu. n. Magical boots supposed to be worn by hermits. తలచినచోటికి తీసికొనిపోవు మంత్రిశక్తిగలపాదుకలు. 'యోగవాగలు మెట్టి యొకపాదమూది.' HD. ii. 135. 'యోగపట్టెలవారు నొప్పారు యోగ, వాగెలవారును.' L. xxiii. 31. యోగక్షేమము yōga-kshēmamu. n. Welfare, well-being, good circumstances. యోగి yōgi. n. A devotee, hermit; an ascetic in general, మని, యోగాభ్యాసము చేయువాడు. యోగిని yōgini. n. A woman who practises Yoga, a female mendicant. A nymph or fairy, attendant on Durga the good goddess. తాపసస్త్రీ. క్షుద్రదేవతావిశేషము. యోగురాలు yōgu-r-ālu. n. A female mendicant. జటిని.

(p. 1072) rāja rāja. [Skt.] adj. Royal; belonging to a king. Lunar, belonging to the moon. Chief, eminent. రాజసంబంధమైన, చంద్ర సంబంధమైన, శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. 'అరయ రాజానుగ్రహముగల్గుగాకేమి, కలువలదళ ములగె లువనోపు .' R. i. 124. రాజకము rājakamu. n. An assembly of kings. రాజులసమూహము. adj. Pertaining to Government. దివాణపు వారివల్ల సంభవించునది. An act of oppression by the government or by the king, as opposed to దైవికము evil regarded as a visitation of God. రాజక. దైవికములు casualties. రాజము rajamu. In composition denotes superiority (శ్రేష్ఠత్వము.) చాపరాజము a noble bow. 'జమదగ్ని కతడిచ్చె చాపరాఝంబు.' DRB. 603. 'మఘరాజము' (N. ix. 200.) a noble sacrifice. రాజకార్యము rāja-kāryamu. n. A royal deed, politics. రాజయొక్కపని, దివాణపుపని. రాజగృహము rāja-grihamu. n. A palace. రాజయెక్కనగరు. రాజగృహము rājatvamu. n. Royalty. రాజైయుండడము. రాజదంతము rāja-dantamu. n. A bright or chief tooth, i. c., a fore tooth. ముందరిపల్లు. రాజధర్మములు rāja-dharmamulu. n. The duties incumbent on a king. రాజనీతులు, విధివత్తుగా రాజు చేయవలసినపనులు. రాజధాని rāja-dhāni. n. A metropolis or royal residence. A presidency. రాజుయొక్క ప్రధాననగరము. రాజబంధువులు the king's kinsmen. రాజభాగము the king's share, Government's share of produce. రాజనీతి rāja-nīti. n. Royal polity, civil and military government. రాజుయొక్కధర్మము. రాజన్యుడు rāja-nyuḍu. n. A man of the royal or military caste, క్షత్రియుడు. రాజన్వంతము rājan-vantamu. adj. Having a good king (as a country.) రాజపత్ని a queen. రాజుయొక్క భార్య. రాజపురోహితుడు a king's household priest. రాజబీజి rāja-bīji. n. One of royal descent. రాజవంశమునందు పుట్టినవాడు. రాజమార్గము rāja-mārgamu. n. The king's high way, a public road, ఘంటాపథము. పెద్దబాట. రాజమాషము rāja-māshamu. n. The pulse termed Dolichos catjang. అలచందలు. రాజయక్ష్మము rāja-yakshmamu. n. Pulmonary consumption. క్షయరోగము. రాజయోగము rāja-yōgamu. n. A simple and easy mode of abstract meditationn, as distinguished from the austere and rigorous modes. రాజయోగి rāga-yōgi. n. One who practises the రాజయోగము. రాజయోగ్యము rāja-yogyamu. adj. Proper or suitable for a sovereign. రాజార్హమైన. రాజరాజు or రారా౛ు rāja-rāḍzu. n. An emperor, or universal monarch. రాజులరాజు. The god of riches, కుబేరుడు. Also, an epithet of Duryōdhana, దుర్యోధనుడు, and of the moon, చంద్రుడు. రాజరీతి rāja-rīti. n. Royal style. Also, Tinsel, హొన్నిత్తడి, కాకిబంగారు. రాజర్షి rājarshi. n. A man of the క్షత్రియ caste who by religious austerity has become a saint. రాచవాడై యుండినముని. రాజవంతము having a king. as a country. రాజవల్లభము rāja-vīdhi. n. A kind of cloth. B. D. iii. 102. రాజవీధి rāja-vīdhi. n. The main street of a town. పెద్దవీధి. రాజశేఖరము rāja-sēkharamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 102. రాజవీధి rāja-ṣrī. n. A title like Mr. prefixed to names, రాజసర్పము rājasarpamu. n. A large species of snake. రాజసూయము rāja-sūyamu. n. A hecatomb or sacrifice performed by a monarch, after subduing other kings as in the case of Yudhistira and others. ఒకవిధమైన యజ్ఞము. రాజహంస or రాజహంసము rāja-hamsa. n. A white goose or swan with red legs and bill; perhaps the flamingo. ఎర్రనికాళ్లు మూతిగల తెల్లహంస. Also, a phrase for an excellent king, రాజశ్రేష్ఠుడు. రాజాంకుడు rāj-ānkuḍu. n. Siva: who has the moon as his emblem. శివుడు. రాజాంగము rāj-āngamu. n. Government. ప్రభుత్వము. ఇప్పుడు ఆ రాజాంగము తలక్రిందులైనది that government is now upset. రాజసము rājasamu. [from రజస్ dust.] adj. Impetuous. రజోగుణము వల్ల కలిగిన, ఐహిక గుణోత్పన్నమైన. రాజసయజ్ఞము or రాజసపూజ worship offered to obtain a particular object such as fame, కామ్యారర్థముగాగాని దంభార్థముగాగాని చేయు పూజ. n. That which is of the earth, worldly, earthly. Passionateness, heat of temper. Hauteur, pride, arrogance. వారిద్దరిలో నొకడు రాజసుడు. ఒకడు సాత్వికుడు one man is haughty, the other man is meek. వాడు పలకకుండా రాజసముగా నుండినాడు he haughtily refused to reply. రాజాదనము rāj-ādanamu. n. A name applied to three different trees. Butea frondosa, Buchanania latifolia, and Mimusops kauki, మోరుగుచెట్టు, ప్రియాళువు, మోరటిచెట్టు, చారమామిడిచెట్టు, పాలచెట్టు. రాజావర్తము raj-āvartamu. n. A sort of lapis lazuli having a sky blue or lilac tint. This stone is ground down into powder which painters use for a delicate light blue tint. రాజార్హము worthy of a king, రాజునకుతగిన. రాజోపచారము rāj-ōpachāramu. n. Attendance on a king. homage of servants to their master. రాజునకు జరిగేశిశ్రూష.

(p. 1301) samādhi samādhi. [Skt.] n. A grave, or tomb. శవమునుపాతి పైనికట్టినది. గోరీ. Deep meditation on the Deity, devout abstraction, absorption of thought. దేవునియందు తదేకధ్యానముగానుండడము. సమాధిస్థానము a place where a recluse sits when praying or meditating. దేవధ్యానము మీదనుండునప్పుడు కూర్చుండేచోటు. వారు జలసమాధిని పొందిరి they found a watery grave.

(p. 1333) siddhamu siddhamu. [Skt.] adj. Ready, prepared, అయితమైన. Accomplished, completed, fulfilled, ఈడేరిన. Cooked, boiled, వండబడిన. Constant, eternal, ఎడతెగని, నిత్యమైన. Real, right, true, certain, న్యాయమైన, రూఢమైన, యథార్థమైన, ప్రసిద్ధమైన. పడడమునకు సిద్ధమైయుండినందున as it was ready to fall. n. Readiness, accomplishment. Reality, truth. నిష్పన్నముగానుండడము, సన్నద్ధముగానుండడము, తాత్వికత, వాస్తవము. The twenty first of the astronomical Yogas. విష్కంభాదియిరువైయేడు యోగములలో యిరువైయొకటోది. సిద్ధపడు siddha-paḍu. v. n. To get ready, to be ready or prepared. సిద్ధపరచు siddha-paraṭsu. v. a. To make ready, prepare. తయారుచేయు, సిద్ధముచేయు. సిద్ధపరుషుడు siddha-purushuḍu. n. One who by devout abstraction and severe mortification has acquired spiritual perfection and superhuman powers. యోగబలముచేత అమానుషశక్త గలవాడు, మహాపురుషుడు. సిద్ధక్రియ siddha-kriya. n. An action done by a sage or saint. An elixir or miraculous medicine. సిద్ధపురుషుని చేత చెప్పబడ్డమహౌషధము. సిద్ధముగా siddhamu-gā. adv. In readiness, ready. Actually, verily, doubtlessly. నిజముగా, తాత్వికముగా, నిస్సందేహముగా, సన్నద్ధముగా. సిద్ధముగానున్నది it is ready. సిద్ధముగాచెప్పు to tell positively or definitely. సిద్ధాంతము siddh-āntamu. n. Demonstration. An established truth, a principle. A conclusion, result, decree, doctrine. స్థిరమైనపక్షము, స్థాపనము, నిర్ణయము. An astronomical work. నవవిధ జ్యోతిషగ్రంథము. సూర్యసిద్ధాంతము solar astronomy. సిద్ధాంతపంచాంగము an almanac. సిద్ధాంతి siddh-ānti. n. A follower of the Mimamsa philosophy. One who demonstrates or established his conclusions. A mathematician or astronomer; one who prepares an almanac. పంచాంగము గుణించువాడు. సిద్ధాంతీకరించు sinddh-āntī-kar-inṭsu. v. a. To lay down as a rule or doctrine, to establish or demonstrate. సిద్ధాంతముచేయు. సిద్ధానుస్వారము siddh-ānu-svāramu. n. The letter N, when an integral part of a word and not merely inserted to save elision, సహజమైనసున్న. సిద్ధార్థి siddh-ārthi. n. The name of a Telugu year. సిద్ధార్థుడు siddh-ārthuḍu. n. A name of Buddha. సిద్ధి siddhi. n. Fulfilment, accomplishment. The attainment of any object, success: the fruit, effect. Ascetic perfection: acquirement of supernatural powers; final beatitude. నిష్పత్తి, ఈడేరుట, నెరవేరడము. వాంఛితప్రాప్తి, అణిమాదులు చేకూరడము. ఇష్టసిద్ధి, అభీష్టసిద్ధి or మనోరథసిద్ధి the gratification of a wish. క్రియాసిద్ధి the completion of a deed. మంత్రసిద్ధి a charm taking effect. కాయసిద్ధి the state of being invulnerable. 'కొట్టిన నవియకుండుట కాయసిద్ధి.' L. xix. 166. ఆయన సిద్ధినిపొందినాడు he died or went to heaven. సిద్ధిరస్తు let (him) be happy, be it successful. సిద్ధించు siddintsu. v. n. To be effected, fulfilled or accomplished; to be gained, acquired, attained. ఈడేరు, సమకూడు, లభించు, ప్రాప్తమగు. ఆయనకు మోక్షము సిద్ధించినది he gained final beautitude. సిద్ధుడు siddhuḍu. n. A person who has acquired supernatural powers by magic methods; a sort of demigod; a sage, a seer, దేవయోనివిశేషము, ఆణిమాదిగుణోపేతో విశ్వాస సుప్రభృలు, వ్యాసాదులు. సిద్ధురాలు siddhu-r-slu. n. A female recluse who has acquired supernatural powers by magical methods, ఆణిమాది సిద్ధిగల స్త్రీ.

(p. 1383) hariñcu or హరియించు harinṭsu. [Skt.] v. n. To be digested, to waste away, to perish, go off or disappear, as a disease, to subside, క్షయించు, క్షీణించు, జీర్ణించు, అడగు. భేదికియిచ్చిన ఔషధము హరించిపోయినది the medicine was carried off. i.e., the medicine did no good. v. a. To counteract, expel, as an antidote does; to carry off. To take by violence, usurp, plunder, rob, steal, kill, destroy. దోచుకొను, దొంగిలించు, చంపు, నాశముచేయు, అడచు. మజ్జిగ మామిడి పండ్ల విషమును హరించును butter-milk counteracts the bad effects of mangoes. 'చోరవృత్తిని హరించి తముంగొని పోవుచుండగా.' N. i. 239. హరణము hara-ṇamu. n. Seizing, taking away forcibly, removing, carrying or bearing off; as of pain, &c. Stealth, theft, rape. Lapse or passing of time. నివారణము. హరించుట. గ్రహణము. A special gift or bonus: a nuptial present, అరణము, అల్లునికి కూతురికి. అరణము, అల్లునికి కూతురికి ఇచ్చినసొమ్ము. భుక్తికైనాహరణభరణ శక్తి చూచినాను I did to the best of my power to gain my bread. మిక్కిలి కాలహరణ మయినది there has been much loss of time. ఆ సొమ్మును చెల్లించకుండా కాలహరణము చేయుచున్నాడు he is putting off the payment of the money. వాడు ఊరక కాలహరణము చేస్తున్నాడు he is wasting the time. హరింపు harimpu. n. Waste, loss, embezzlement, abstraction. నాశము, నష్టము, దోపిడి, అపహారము. హరింపులోకితెచ్చు to digest, జీర్ణించు. హరికుడు hari-kuḍu. n. A thief, a gambler. తస్కరుడు, ద్యూతకారుడు. హరికప్రయోగము gambling, ద్యూతము. 'రాజమృగాదిముఖబంధనంబును హరిక ప్రయోగంబును.' G. ix. 177.

(p. 485) zōgamu ḍzōgamu. [from Skt. యోగము.] n. Meditation, abstraction. ౛ోగపట్టె or ౛ోగపట్టియ ḍzōga-paṭṭe. n. A hermit's belt. యోగపట్టము. జోగి ḍzōgi. [from యోగి.] n. A beggar. భిక్షకుడు. A vagrant. A hermit. జోగిది a female rover, or a hermit. అడవి౛ోగులు roamers in the woods, vagrants. ౛ోగిణి a certain female goddess; a witch సోదెకత్తె.