(p. 4) aṅga anga. [Tel.] n. A stride of about three feet. అంగవేయు to stride. అంగకొల measurement ascertained by striding about.

(p. 17) aṃśamu amṣamu. [Skt] n. A share, part, portion, a fraction; the denominator of one; a degree of latitude or longitude (Geog.); a subject భాగము, విషయము, దేవుని యంశమున పుట్టినవాడు he who is born from a portion of the deity, he who is of divine origin; అంశపురుషుడు a fortunate man, a man of talent or parts. వర్ణనాంశము a descriptive part or passage in a poem. ఈ అంశము నాకు తెలుసును I am acquainted with this subject. ఈ అంశములో in this respect. వాడు అన్ని అంశములు తెలిసినవాడు he knows every thing. అంశచక్రము a table consulted by astrologers in casting nativities, an astrological diagram for ascertaining the degree of the sun in any sign. దశాంసము the tenth part; అంశసవరణ = reduction of fractions; అంశనీయము or అంశ్యము = that which is divisible.

(p. 463) jijñāsa jignyāsa. [Skt.] n. The wish to know, a wish to ascertain or enquire. తెలియనిచ్ఛ. An enquiry, a search, an investigation. జిజ్ఙాసువు jignyāsuvu. n. An enquirer, an investigator.

(p. 463) jijñāsa jignyāsa. [Skt.] n. The wish to know, a wish to ascertain or enquire. తెలియనిచ్ఛ. An enquiry, a search, an investigation. జిజ్ఙాసువు jignyāsuvu. n. An enquirer, an investigator.

(p. 551) teliyu teliyu. [Tel. from తెలి lit. to become white or plain.] v. n. To appear, come to light. To be known, perceived, seen, felt. To be discovered, or found. విదితమగు, విశదమగు. To wake up మేలుకొను. To become plain or be favoured ప్రసన్నతనొందు. v. a. To know, to perceive. ఎరుగు. 'సర్వమున్ దెలిపితినంచు గర్వితమతిన్ విహరించితి.' భ. i. శతకము. వానికి ఒళ్లు తెలియలేదు he has lost his senses. ఒళ్లు తెలియకుండాపడినది she lay senseless. కన్నులు తెలియనివాడు a blind man. చీకటిలో పిల్లికి కన్నులు తెలియును. a cat can see in the dark. నీకు తెలిసినదా do you see, understand, or know it? తెలిసితెలియక చేసినాడు he did it unwittingly, unintentionally. మతితెలిసిఉండి being conscious, recollecting himsellf. నాకు బుద్ధితెలిసిననాటినుంచి ever since I grew up. ఈ సంగతి నీకు తెలిసియుండనీ I call upon you to be a witness of this, I wish you to observe this. తెలిసినవాడు one who knows, a man of understanding. నిద్ర తెలిసినప్పుడు when he awoke from sleep. తెలియజేయు or తెలియజెప్పు teliya-jēyu. v. a. To make known, to tell, explain, advise, inform. తెలివి telivi. n. Understanding: perception, consciousness, తెలియడము. Wisdom, వివేకము. Brightness, ప్రకాశము, కాంతి, వికాసము Clearness, (ప్రకాశము) కాంతి. Whiteness తెలుపు. 'దిఙ్ముఖంబులవింత తెలివిచేరె.' స్వా. iii. తెలివినొందగా on coming to oneself, on recovering one's senses. తెలివితోచెప్పు to tell discreetly. తెలివికత్తె telivi-katte. n. A wise woman, వివేకముకలది ప్రాజ్ఞ. తెలివికాడు telivi-kāḍu. n. A man of sense. వివేకము కలవాడు, ప్రాజ్ఞుడు. తెలివిడి teliv-iḍi. n. Understanding. The act of making known, తెలియజేయుట. An illustration దృష్టాంతము. See తెలుపు. తెలిగొను teli-gonu. v. t. To know, to find out. తెలిసికొను. To extort an oath. ప్రయాణముచేయించు. తెలుసుకొను or తెలిసికొను telusu-konu. v. a. To learn, find out, ascertain, understand, know, observe, take notice.

(p. 555) tēlu tēlu. [Tel.] v. n. To float. To swim. To bathe. To succeed, be done, be settled, ratified, take place. To terminate, end, blow over or end (as a storm,) swell, ripen (as a boil,) to emerge, పొడచూపు To fall clear of, so as not to hit. To clear up, become known, or ascertained, be decided, as a question or doubt. To be found, come to light, result, come to pass, to be evident or revealed. To go off or depart, as sleep, sickness, &c. To escape or get off. నేను తేలే ఉపాయము ఇది this is the plan to save myself. ఏ సముద్రమందు పడవేసినా ఇది తేలును in whatever sea you place this boat it will float, i.e., this must prosper whatever may happen. తేలబలుకు (A. iv. 306.) to speak clearly. తేలిన swelling ఉబికిన; large. తేల్చి పలుకు to accent softly, to use the soft accent instead of the harsh one; as పోతన Pōtana for పోతన్న Pōtanna, and ఇపుడు ipuḍu for ఇప్పుడు ippuḍu. తేలదీయు to haul ashore, to pull out or drag out. తేలగిల్లు or తేలగిలబడు tēla-gillu. v. n. To rise to the top. పైకితేలు. To roll or swim, as the eyes. తేలగింపు swimming of the eyes. తేలవేయు tēla-vēyu. v. a. To open (the eyes) wide. కండ్లుతేలవేయు to stop winking తేలచేప tēla-chēpa. n. A kind of fish. H. iv. 225. తేలాడు tēlāḍu. (తేలి+ఆడు.) v. n. To float. తేలు, తేలిఆడు. తేలించు tēlintsu. (causal of తేలు) v. a. To cause to float. To bring up or produce. To accomplish, do, achieve, perform. To fulfil. To glance, as applied to the eyes. తేల్చిపోయు to pour in loosely or lightly. లాలించితేలించు to fondle and please. తేలిక tēlika. n. Lightness, ease. లఘుత్వము. adj. Easy, simple, light. బరువులేని. వానికి ఇప్పుడు ఒళ్లు తేలికగా నున్నది he is well. తేలుపారు tēlu-p-āru. v. n. To arise, to be born పుట్టు.

(p. 625) dhadhruvamu dhruvamu. [Skt.] n. Permanency, stability: certanity. నిశ్చయము. The truth: sure knowledge. adj. Permanent, fixed, enduring, eternal, certain, ascertained. నిలుకడగల, కదలని. ధ్రువకాలు a permanent lease; ధ్రువపైరు a permanent crop, garden produce. ధ్రువకము dhruvakamu. n. The Longitude. (Colour. Essay on Zodiac.) ధ్రువపరుడు dhruva-paruṭsu. v. a. To establish, settle, ascertain or verify. ధ్రువుడు or ధ్రువనక్షత్రము dhruvuḍu. n. The name of the North Pole: the Pole Star.

(p. 651) nijamu nijamu. [Skt.] n. Nature, స్వభావము. adj. Own, peculiar, native, తనది. Perpetual, eternal, శాశ్వతమైన. నిజపోష్యవర్గుడనైన నేను I who am your own dependant: this is a mere phrase like 'your most obedient servant.' The word నిజ prefixed to names of months, as నిజవైశాఖము denotes the proper month, not the అధికమాసము the intercalary month. నిజలాభతుష్టుడై being satisfied with his own resources. నిజస్థితి nija-sthiti. n. The real fact. నిజస్థుడు nijasthuḍu. n. A just upright man. నిజానుచరుడు nij-ānu-charuḍu. n. A personal attendant. ని౛ము niḍzamu. Truth, reality, సత్యము. Certainity, నిశ్చయము. adj. True, certain. సత్యము. Positive, actual ని౛ముగా niḍzamu-gā. adv. Actually, really, positively, truly. ని౛పరుచు or ని౛ముచేయు to verify, prove, try. ని౛పడు niḍza-paḍu. v. n. To be ascertained, verified, identified. ఇది నాకు ని౛పడినది I ascertained this. ని౛మరి niḍza-ari. n. A truthful man or woman. సత్యశీలుడు, సత్యవతి. 'గజిబిజిచేసి భూకాంతుని యెదుట. నిజమరివలె నెంత నిలువ నాడెదవు.' Sar. D. 586.

(p. 658) nirūpaṇamu ni-rūpaṇamu. [Skt.] n. Sight, seeing Investigation, ascertaining, determining., చూపు. అరయిక, తార్కాణ. నిరూపించు ni-rūpinṭsu. v. a. To ascertain, prove, determine, resolve. నిరూపణచేయు. నిరూపితము ni-rūpitamu. adj. Proved, settled. నిరూపింపబడిన.

(p. 659) nirdhāramu or నిర్ధారణ nir-dhāramu [Skt.] n. Certainty; ascertainment, determination; a resolution. నిశ్చయము. నిర్ధారణ చేయు or నిర్ధరించు nir-dhrāraṇa-chēyu. v. a. To determine, or resolve. కాశీ. v. నిర్ధారణీయము or నిర్ధార్యము nir-dhāraṇīyamu. adj. Fit to be determined or settled. నిర్ధారణచేయదగిన. నిర్ధారితము nir-dhāritamu. adj. Settled or determined. నిర్ధారణచేయబడిన. నిర్ధార్యుడు nir-dhāryuḍu. n. A man of determination, one who fights his way in spite of difficulties. దుఃఖములు మొదలైన ఆటంకములు కలిగినను వెనుకతీయక పూనుకొనినపనిని విడువక చేయువాడు.

(p. 680) nēṭu nēṭu. [Tel.] n. Certainty. నిశ్చయము. adj. Good excellent, fine. శ్రేష్ఠము. Firm, దృఢము. నేటుగా well, properly. నేటించు or నేటుకొను nēṭinṭsu. v. n. To become fixed, firm or hard, దృఢపడు. To become sure, నిశ్చయమగు. నేటుచేయు nēṭu-chēyu. v. a. To make certain, to ascertain, నిశ్చయపరుచు. To try, prove, weigh, discriminate. వివరంచు, ఏర్పరుచు, తారతమ్యము విచారించు 'ద్వి పాటితిప్పితివయో పాపపుణ్యముల నేటునేయగలేక, నిష్కారణంబు.' Sāranga. v. 65.

(p. 720) parucu puruṭsu. [Tel. from పడు.] v. a. To cause to fall. పడజేయు. To spread, to scatter. To make, do. ఆటంకపరుచు to make objections. సఫలపరుచు to bring to use, to effect. వారిని లోబరుచుకొన్నాడు he got them into his hands. Added to nouns it changes them into verbs; thus నిశ్చయపరుచు to ascertain, to certify. దృఢపరుచు to establish. భేదపరుచు to distinguish, separate. See పడు & పరచు పరిపించు or పరపించు parip-inṭsu. v. a. To cause to spread. పరుపు parupu. n. Bedding, a mattress. పరుండుటకు పరిచిన శయ్య. పడక.

(p. 1016) mūdala or మూదలిక mūdala. [Tel. మూల + తల.] n. Proof, ascertainment. నిరూపణము, తార్కాణ. మూదలించు mūdalinṭsu. v. a. To prove, to ascertain. నిరూపించు. తార్కాణించు, ముదలకించు, ఎచ్చరించు. 'ఉ పాండునృపాగ్రనందనుడు బావనియుంగ వలున్ జలంబుమై, నొండొరుమూదలించుకొని యొక్కటదాకిన.' M. VIII. ii. 20. మూదలింపు mūdalimpu. n. Proof, assertion. తార్కాణము.

(p. 1082) rūḍhamu rūḍhamu. [Skt.] adj. Sure, certain, true, నిశ్చయింపబడిన. Public, notorious, well-known. ప్రసిద్ధమైన. Opened, blown, as a bud, మొలచిన. రూఢముగా rūḍhamu-gā. adv. Positively, certainly. రూఢి rūḍhi. n. Certainty, truth, నిశ్చయము. Fame, notoriety, ప్రసిద్ధి. రూఢి or రూఢియైన adj. Certain, established, famous, usual or customary. నిశ్చయమైన, ప్రసిద్ధమైన. లోకరూఢిఅయిన universally known, Peculiar, as opposed to యాగిక (etymological or radical,) అనన్య సాధారణమైన. The రూఢ్యర్థము or usual meaning of పంకజము is a lotus but the యాగికార్థము or literal sense is mud-born. రూఢిగా rūḍhi-gā. adj. Positively, certainly. నిశ్చయముగా అది నాకు రూఢిగానున్నది I am confident of it, I know is for certain. రూఢిచేయు or రూఢిపరుచు rūḍhichēyu. v. a. To ascertain, confirm, establish. prove, resolve, determine, నిశ్చయించు, స్థిరపరచు. రేపువెళ్లేటట్టు రూఢిచేసినారు they have determined on going tomorrow. తమరు చెప్పిన దాన్నే రూఢిచేసినారు they have confirmed your statement.

(p. 1083) rūpakamu rūpakamu. [Skt.] n. An allegory, a parable. A metaphor. Also, same as రూపము, రూపము rūpamu. Figure, form, shape, appearance, semblance, ఆకారము. Nature, స్వభావము. Beauty, సౌందర్యము. నిజరూపము, ఉన్నరూపము or కలరూపము the real form the fact, the very truth, reality. అర్థరూపము and పూర్ణరూపము are terms in statuary for the profile and front figure. మారురూపము metamorphosis, another shape, a disguise. రూపకముగా or రూపముగా rūpakamu-gā. adv. In the shape of. రొక్క రూపకముగా చెల్లించినాడా సరుకురూపకముగా చెల్లించినాడా? did he pay it in money or in kind? రూపకమైన rūpakam-aina. adj. In the form of, in the shape of: (a word only used in compounds.) thus, భూరూపకమైన జీవనము subsistence derived from land. రూపాంతరము rup-anlaramu. n. Metamorphosis, another form.మారురూపు. రూపవంతుడు rūpa-vantuḍu. n. A handsome man. అందగాడు. రూపవతి rūpa-vati. n. A beauty or beautiful woman. అందగత్తె. రూపరి or రూపసి rūpari. n. A beauty. చక్కనిపురుషుడు. చక్కని స్త్రీ. రూపాజీవ rūpā-jīva. n. One who lives by her beauty, a harlot. వేశ్యస్త్రీ. రూపించు rūpinṭsu. v. a. To show, అగుపరుచు, చూపు. To prove, ascertain, confirm. నిరూపించు. రూఢిచేయు.