(p. 648) niṇḍu ninḍu. [Tel.] v. n. To be filled, to be full. పూర్ణమగు. నింట or నిండుట ninṭa. n. Fullness, as of water (జల) పూరము. నిండ, నిండా or నిండుగా ninḍa. adv. Fully. Much, entirely, utterly. Perfectly, నిండాదెబ్బలుకొట్టినాడు he struck many blows. నిండాదండములు పెట్టినాడు he offered many compliments. వాన నిండాకురిసినది it rained heavily. నిండా సంతోషించినాడు he was much pleased. నిండాభయపడిరి they feared greatly. నిండారు or నిండబడు ninḍ-āru. v. n. To be full. నిండారు or నిండు n. Fullness, completion. పూర్ణత్వము. నిండించు ninḍintsu. v. a. To fill. నిండు or నిండైన ninḍu. adj. Full, abundant, much. నిండు కుండ a full vessel. నిండుకుండ తొణకదు a full pot does not spill. నిండుమనిషి a pregnant woman. నిండుకొను ninḍu konu v. n. To be filled: (metaph.) to be pacified, to be silent. ఈవేళ నా యింట్లో నిండుకొని ఉన్నది a phrase meaning (by rule of contrary) I have nothing to eat or give.

(p. 716) parighōṣamu pari-ghōshamu. n. Sounding, noise, మ్రోత. Thunder, ఉరుము. పరిచరుడు pari-charuḍu. n. A guard or bodyguard, an attendant, a servant. చౌకిపారాలు జాగ్రతగాచేసే భటుడు. A sentinel, సేననుకాచుభటుడు. పరిచర్య or పరిచారము pari-charya. n. Service, attendance, dependence. సేవ. పరిచరించు pari-charinṭsu. v. n. To serve. పరచర్యచేయు. పరిచారకుడు pari-chārakuḍu. n. A man servant. పరిచారిక pari-chārika. n. A maid servant. పరిచార్యుడు pari-chāryuḍu. n. One fit to be attended on or served. పరిజనము pari-janamu. n. A train of followers, attendants. పరివారము. పరితపించు pari-tapinṭsu. v. n. To grieve. to be sorrowful. పరితాపము or పరీతాపము pari-tāpamu. n. Pain, anguish, sorrow, affliction, సంతాపము. Heat, fever, జ్వరభేదము. Trembling, భయము, కంపము. పరితోషము or పరితుష్టి pari-tōshamu. n. Pleasure, satisfaction, delight, gratification, great joy , మిక్కిలి సంతోషము. పరితోషించు pari-tōshiṇṭsu. v. n. To rejoice greatly. పరిత్యజించు pari-tyajinṭsu. v. a. To abandon, or quit బొత్తిగావిడుచు. పరిత్యాగము pari-tyāgamu. n. Abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up. దేహపరిత్యాగము dēha-pari-tyāgamu. n. Dying, giving up life. పరిత్యాగపత్రిక pari-tyāga-patrika. n. A writ of divorce. పరిత్యక్తము pari-tyaktamu. adj. Abandoned. పరిత్యాజ్యము pari-tyājyamu. adj. Fit to be abandoned. పరిత్రాణము pari-trāṇamu. n. Preservation, protection, fostering, రక్షణము. పరిత్రాసుడు pari-trāsuḍu. adj. Afraid, భయము గలిగిన. 'విదళిత జనసంఘమహోగ్ర కల్మష పరిత్రాసున్.' Ved. Ras. iii. 29. పరిదానము pari-dānamu. n. Barter, exchange. వినిమయము, వస్తువులను మార్చుకొనుట. A bribe., పరిదానముపట్టు to receive a bribe. పరిదేవనము pari-dēvanamu. n. A lamentation, విలాపము, కలవరింత. M. II. iii. 35. పరిధానము pari-dhānamu. n. A cloth, or lower garment. కట్టుబట్ట, దోవతి. నిర్ముక్తపరిధాన she who is stripped. పరివక్వము pari-pakvamu. adj. Ripe, mature. Cooked, dressed. పరిపాకము pari-pākamu. n. Maturity, perfection; the fruit or consequence of actions. పరిపాలకుడు pari-pālakuḍu. n. A good protector, cherisher, or patron. చక్కగా కాపాడువాడు. పరిపాలన or పరిపాలనము pari-pālana. n. Protection, patronage. fostering care, government. పరిపాలించు or పరిపాలనచేయు pari-pālinṭsu. v. a. To protect or cherish, to govern or rule. ఆయన రాజ్యపరిపాలన చేయునప్పుడు during his reign. పరిపాలితము pari-pālitamu. అడజ. Well protected or ruled. పరిపూర్ణము pari-pūrṇamu. adj. Complete, full, replete, పరిపూర్తి pari-pūrti. n. Completeness, completion, fullness, satiety, satisfaction. పరిపోషించు pari-pōshinṭsu. v. a. To nourish well, చక్కగా పోషించు. The noun forms are పరిపోషకుడు, పరిపోషణము, పరోపోషితుడు. పరోభ్రమణము pari-bhramaṇamu. n. Wandering, roaming, travelling. పరిభ్రమించు pari-bhraminṭsu. v. n. To travel, roam or wander in all directions. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట గుండ్రమైన. పరిమర్దనము pari-mardanamu. n. Rubbing, grinding, trampling or destroying. పరిమర్దితము pari-marditamu. adj. Rubbed, ground, trampled. పరిమార్జనము pari-mārjana-mu. n. A thorough cleaning or cleansing, అంతట తుడుచుట, పరిశుద్ధము చేయడము. పరిమితము pari-mitamu. adj. Meted, measured, limited. పరిమితి pari-miti. n. A limit పరిమాణము. పరిరంభము, పరిరంభణము or పరీరంభము pari-rambhamu. n. An embrace. అలింగనము. పరిలుతత్ pari-luṭhat. adj. Rolling. పొరలుచుండునట్టి. T. i. 5. పరివట్టము pari-vaṭṭamu. [from Skt. పరివేష్టము.] n. A cloth or head band, used on particular ceremonial occasions at a temple. పరివర్జనము pari-varjanamu. n. Entire abandonment, బొత్తిగా విడుచుట. Killing, చంపుట. పరివర్తితము pari-varti-tamu. adj. Wholly abandoned, బొత్తిగావిడువబడిన. పరివర్తనము, పరివర్తము or పరీవర్తము pari-vartanamu. n. The act of going round any thing, చుట్టివచ్చుట. A return, వెనుకకు తిరుగుట. An exchange, వస్తువుల మార్పు. పరివర్తించు pari-vartinṭsu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు, తిరుగు. పరివాదము or పరీవాదము pari-vādamu. n. Reproach, censure. నింద. M. XI. i. 197. పరివాదిని pari-vādini. n. A lute with seven strings. ఏడుతంతులగలవీణ. పరివారము or పరీవారము pari-vāramu. n. Dependants, a train, or retinue. Those who are about a prince, his escort. పరిజనము. పరివారదేవతలు pari-vāra-dēva-talu. n. Attendant gods. పరివారాంగన a handmaid, a waiting woman. పరివాసితము pari-vāsitamu. adj. Scented, perfumed. Parij. iv. 35. పరివృతము or పరీవృతము pari-vritamu. Encompassed, surrounded. చుట్టబడిన. పరివేషము or పరినెశము pari-vēshamu. n. A halo encircling the sun or moon, గాలిగుడి. పరివేష్టించు pari-vēshtinṭsu. v. a. To surround, or encompass. చుట్టివచ్చు. పరివేష్టనము pari-vēshṭanamu. n. Surrounding. చుట్టివచ్చుట. Also, పరివట్టము (q. v.) పరిశీలన or పరిశీలనము pari-sīlana. n. An enquiry, investigation. శోధనము. పరోశీలించు pari-sīlinṭsu. v. a. To enquire into, investigate, test, examine, మిక్కిలి శోధించు. పరోశుద్ధము pari-ṣuddhamu. adj. Sacred, holy, pure, clean. మిక్కిలి శుద్ధిపొరిదిన. పరోశుద్ధి pari-ṣuddhi. n. Purity, holiness. పరిశోధన or పరి శోధనము pariṣō-dhana. n. An enquiry. మిక్కిలి శోధించుట. పరిశోధించు pari-ṣōdhinṭsu. v. a. To examine well, investigate: to try or search thoroughly, మిక్కిలి శోధించు. పరిశ్రమ or పరిశ్రమము pari-ṣrama. n. Industry, assiduity, thorough acquaintance. పరిశ్రమించు pari-ṣraminṭsu. v. n. To be industrious or diligent. మిక్కిలి కష్టపడు. పరిశ్రాంతము pari-ṣrāntamu. adj. Fatigued, exhausted, harassed. పరిశ్రాంతి pari-ṣrānti. n. Fatigue, exhaustion, harassment. మిక్కిలి ఆయాసము.

(p. 722) paryavasānamu pary-avasānamu. [Skt.] n. The end, conclusion, termination, finishing, completion, accomplishment, fulfilment, upshot. ముగియుట. ఇది జగడములో పర్యవసానమయినది this ended in a quarrel. పర్యవసించు pary-avasinṭsu. v. n. To end, terminate. ముగించు. పర్యవస్థ pary-avastha. n. Quarrelling. విరోధించుట.

(p. 780) pūramu pūramu. [Skt.] n. A flood, a flow, the flowing of the tide. ప్రవాహము. adj. Filled, నిండిన. పూరకము pūrakamu. adj. Filling, completing. n. That which fills or completes, filling up. A citron, Citrus medica. మాదిఫలము. Closing the right nostril and drawing up air through the left. ఊపిరిని పూరించుట. పూరకుడు pūrakuḍu. n. One who fills, నించువాడు. పూరగించు pūra-ginṭsu. v. a. To fulfil. నెరవేర్చు. To pass, as time, కడపు. పూరణము puraṇamu. n. Filling, completing: stuffing: the inside of a pie. నిండించుట. adj. That which fills, నించునది. పూరించు pūrinṭsu. v. a. To fill, to fill with air, to sound a horn. నించు. 'హరిపూరింప దదాస్యమారుత సుగంధాకృష్టమై.' పూరీ or పూరిక pūri. n. A kind of sweet thin cake made of wheat flour. పూరితము pūritamu. adj. Filled, full, complete. నింపబడిన.

(p. 918) bharti or భర్తీ bharti. [H.] n. Fullness, completion, filling up. భర్తీచేయు bhartīchēyu. v. a. To fill up a deficiency.

(p. 1246) śāntamu ṣāntamu. [Skt.] adj. Calm, patient, tranquil, meek, humble; appeased, calmed, stilled, శమితము. n. Patience, mildness, gentleness, tranquility. ఓర్పు, తాలిమి, సమానము. శాంతి ṣānti. n. Tranquility, calmness, quietness, rest, peace, serenity. Stoicism, absencce of passion, quietism. Convalescencce, cessation or alleviation of disease. A religious rite to avert inauspicious accidents or to procure remission of disease. కామక్రోధాదిరాహిత్యము, ఉపళమసము, రోగాదులమట్టుపడడము, క్రూరగ్రహాదులకు ఉపశమనముగా చేసే క్రియ. గ్రామశాంతి a ceremony on completing a village to propitiate evil spirits, &c. ఋతుశాంతి the consummation of a marriage. రోగశాంతి the curing of a disease. తాపశాంతి allaying heat or excitement. దాహశాంతి quenching thirst. శాంతించు ṣāntintsu. v. n. To become calm, to be pacified, శాంతిని పొందు. To improve in health, to become better. మట్టుపడు. గుణపడు. శాంతిపరచు ṣānliparaṭsu. v. a. To mitigate, alleviate, calm, మట్టుచేయు.

(p. 1285) saṃsiddhi sam-siddhi. [Skt.] n. Nature. స్వభావము. Perfection, completion, accomplishment. లెస్సగాలభించడము, చేకూరడము. సంసిద్ధుడు sam-siddhuḍu. n. One who is perfect or accomplished. సంపూర్ణుడు. 'విశ్రుతగుణసంసిద్ధుడు.' P. iii. 35.

(p. 1302) samāpakamu samāpakamu. [Skt.] adj. That which completes. ముగించునది. సమావకక్రియ samāpaka-kriya. n. A finite verb. అసమాపకక్రియ an incomplete verbal form which cannot finish a sentence. సమాపనము samāpanamu. n. Finishing, completing. Killing, destroying, ముగించుట, చంపడము, సమాప్తము sam-āptamu. adj. Finished, completed, ముగిసిన. సమాప్తమగు or సమాప్తియగు sam-āptam-agu. v. n. To become finished or completed. ముగింపబడు. సమాప్తి sam-āpti. n. The end, completion, close, conclusion, finis. ముగింపు. Death, చావు. సమాప్తించు or సమాప్తిచేయు sam-āplinṭsu. v. a. To finish, end, close, conclude, ముగించు. సమాన్యము sam-āpyamu. adj. That which is fit to be ended, terminable, ముగింపదగిన.

(p. 1327) sārlā sārlā. [Tel.] n. Success, completion, achievement, good result. కార్యసిద్ధి, అనుకూలత. సార్లాఅగు sārlā-agu. v. n. To succeed, to be finished. సఫలమగు, అనుకూలమగు. ఆ పని సార్లాకేలేదు the undertaking did not succeed. సార్లాచేయు sārlā-chēyu. v. a. To settle, prepare, get ready, పరిష్కారము చేయు, సిద్ధముచేయు. దాన్ని సార్లాచేసుకొనెను he brought it about, settled it. అది సార్లాఅయినది the thing succeeded well. సార్లాపడు sārlā-paḍu. v. n. To be gained, to come to a good result, to prosper, అనుకూలపడు, సఫలమగు. సార్లాపరచు or సార్లాపెట్టు sārlā-paraṭsu. v. a. To bring about, get (a thing) done, get is settled. అనుకూలపరచు, తిర్చు.

(p. 1333) siddhamu siddhamu. [Skt.] adj. Ready, prepared, అయితమైన. Accomplished, completed, fulfilled, ఈడేరిన. Cooked, boiled, వండబడిన. Constant, eternal, ఎడతెగని, నిత్యమైన. Real, right, true, certain, న్యాయమైన, రూఢమైన, యథార్థమైన, ప్రసిద్ధమైన. పడడమునకు సిద్ధమైయుండినందున as it was ready to fall. n. Readiness, accomplishment. Reality, truth. నిష్పన్నముగానుండడము, సన్నద్ధముగానుండడము, తాత్వికత, వాస్తవము. The twenty first of the astronomical Yogas. విష్కంభాదియిరువైయేడు యోగములలో యిరువైయొకటోది. సిద్ధపడు siddha-paḍu. v. n. To get ready, to be ready or prepared. సిద్ధపరచు siddha-paraṭsu. v. a. To make ready, prepare. తయారుచేయు, సిద్ధముచేయు. సిద్ధపరుషుడు siddha-purushuḍu. n. One who by devout abstraction and severe mortification has acquired spiritual perfection and superhuman powers. యోగబలముచేత అమానుషశక్త గలవాడు, మహాపురుషుడు. సిద్ధక్రియ siddha-kriya. n. An action done by a sage or saint. An elixir or miraculous medicine. సిద్ధపురుషుని చేత చెప్పబడ్డమహౌషధము. సిద్ధముగా siddhamu-gā. adv. In readiness, ready. Actually, verily, doubtlessly. నిజముగా, తాత్వికముగా, నిస్సందేహముగా, సన్నద్ధముగా. సిద్ధముగానున్నది it is ready. సిద్ధముగాచెప్పు to tell positively or definitely. సిద్ధాంతము siddh-āntamu. n. Demonstration. An established truth, a principle. A conclusion, result, decree, doctrine. స్థిరమైనపక్షము, స్థాపనము, నిర్ణయము. An astronomical work. నవవిధ జ్యోతిషగ్రంథము. సూర్యసిద్ధాంతము solar astronomy. సిద్ధాంతపంచాంగము an almanac. సిద్ధాంతి siddh-ānti. n. A follower of the Mimamsa philosophy. One who demonstrates or established his conclusions. A mathematician or astronomer; one who prepares an almanac. పంచాంగము గుణించువాడు. సిద్ధాంతీకరించు sinddh-āntī-kar-inṭsu. v. a. To lay down as a rule or doctrine, to establish or demonstrate. సిద్ధాంతముచేయు. సిద్ధానుస్వారము siddh-ānu-svāramu. n. The letter N, when an integral part of a word and not merely inserted to save elision, సహజమైనసున్న. సిద్ధార్థి siddh-ārthi. n. The name of a Telugu year. సిద్ధార్థుడు siddh-ārthuḍu. n. A name of Buddha. సిద్ధి siddhi. n. Fulfilment, accomplishment. The attainment of any object, success: the fruit, effect. Ascetic perfection: acquirement of supernatural powers; final beatitude. నిష్పత్తి, ఈడేరుట, నెరవేరడము. వాంఛితప్రాప్తి, అణిమాదులు చేకూరడము. ఇష్టసిద్ధి, అభీష్టసిద్ధి or మనోరథసిద్ధి the gratification of a wish. క్రియాసిద్ధి the completion of a deed. మంత్రసిద్ధి a charm taking effect. కాయసిద్ధి the state of being invulnerable. 'కొట్టిన నవియకుండుట కాయసిద్ధి.' L. xix. 166. ఆయన సిద్ధినిపొందినాడు he died or went to heaven. సిద్ధిరస్తు let (him) be happy, be it successful. సిద్ధించు siddintsu. v. n. To be effected, fulfilled or accomplished; to be gained, acquired, attained. ఈడేరు, సమకూడు, లభించు, ప్రాప్తమగు. ఆయనకు మోక్షము సిద్ధించినది he gained final beautitude. సిద్ధుడు siddhuḍu. n. A person who has acquired supernatural powers by magic methods; a sort of demigod; a sage, a seer, దేవయోనివిశేషము, ఆణిమాదిగుణోపేతో విశ్వాస సుప్రభృలు, వ్యాసాదులు. సిద్ధురాలు siddhu-r-slu. n. A female recluse who has acquired supernatural powers by magical methods, ఆణిమాది సిద్ధిగల స్త్రీ.

(p. 1368) snātakuḍu snātakuḍu. [Skt.] n. A Brahmin who is a householder, duly intiated after completing his studies. వివాహార్థముగా స్నాతకవ్రతము చేయువాడు, స్నానశీలవ్రతుడు, సమావర్తనముచేసి గృహస్థు అయినవాడు. If at the end of this period, he has not acquired a knowledge of the Vedas, he is called వ్రతస్నాతకుడు. If he has acquired this knowledge before the end of the period, he is called విద్యాస్నాతకుడు. If he finishes his studies with the expiration of the period, he is termed ఉభయస్నాతకుడు. స్నాతుడు snātuḍu. n. One who has bathed, స్నానము చేయువాడు, నీళ్లుపోసుకొన్నవాడు.' సుప్నాతులై.' M. XIII. iii. 102. స్నానము snānamu. n. Bathing, ablution, a bath. ముణగడము. కంఠస్నానము bathing all but the head. శిరస్న్సానము bathing the whole body. కటిస్నానము bathing up to the middle. స్నానఘట్టము a bathing place. ప్రాతస్న్సానము a morning bath. అభ్యంగస్నానము bathing after having anointed the head with oil. స్నానమైన తరువాత after bathing. కృతస్నానుడై having bathed. జ్ఞానస్నానము Christain baptism.