(p. 51) anātha a-nātha. [Skt.] adj. Without a master or protector, forlorn, unprotected, without a husband. దక్షతలేని, దిక్కులేని, మొగుడులేని. అనాథ a-nādha. n. A destitute, a poor helpless wretch. నిరాదరువుగా నుండేవాడు, దిక్కుమాలినవాడు.

(p. 124) ālari ālari. [Tel.] adj. &n. Unprotected, destitute. ఆనాథ, నాధుడులేనిది. An ill tempered man, a bad man. దుశ్శీలుడు.

(p. 277) kālamu kālamu. [Skt.] n. Time, occasion, period. Season, weather. The tense of a verb. Death చావు. Blackness నలుపు. భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములు the past, future, and present tenses. కాలముచేయు to die. వర్షాకాలము the rainy season. శీతకాలము winter. ఎండకాలము summer. the bright fortnight or moonlight weather. చీకటికాలము the dark fortnight. కాలముజరుపు to demur: to put off. మీరు ఎట్లా కాలము జరుపుకొంటున్నారు how do you pass your time, or how do you live? కాలత్రయము at the three times of the day, morning, noon and night, or, the present, past and future. కాలత్రయములందున్ను perpetually. కాలకంఠము kāla-kaṇṭhamu. n. The black-throat, i.e., a sparrow పిచ్చిక. A peacock నెమలి. A wagtail కాటుకపిట్ట. కాలకంఠుడు or కాలకంధరుడు kāla-kaṇṭhuḍu. An epithet of Siva. కాలకూటము kāla-kūṭamu. n. Mortal poison: venom. విషభేదము. కాలక్షేపము kāla-kshēpamu. n. Passing or spending time. విద్యాకాలక్షేపము literary pursuits. వట్టికాలక్షేపము mere pastime. గ్రంథకాలక్షేపము reading. కాలక్షేపముచేయు to pass one's time, నీవు ఇప్పువు ఎట్లా కాలక్షేపము చేస్తున్నావు how do you now live? కాలక్రయము kāla-krayamu. n. The price of the day: the present rate; the current price. కాలఖండము kāla-khaṇḍamu. The liver. కారిజము. కాలచక్రము. kāla-chakramu. The circle of time. కాలజ్ఞముల kālagnyamu. A cock, as knowing the hour. కాలజ్ఞవత్రి kālagnyapa/ /ri. n. A cock, also, the cuckoo. 'కాలజ్ఞపత్రిరుతం బెట్లు చెలంగుమానకుపితస్త్రీ కర్ణదంభళియై.' A. v. 110. కాలజ్ఞానము kāla-gnyānamu. n. Knowledge of time Predictive knowledge. Certain histories or legends are written under this name, as the విద్యారణ్యకాలజ్ఞానము, the సర్వజ్ఞకాలజ్ఞానము, the చెన్నబసవకాలజ్ఞానము being the visions or predictions regarding particular saints. కాలజ్ఞుడు kālagnyuḍu. n. An astrologer జ్యోతిష్యుడు. కాలధర్మము. kāla-dharmamu. n. The debt of nature. Death మురణము. అకాలమ్పత్వువు untimely death. కాలప్రవృత్తి kāla-pravritti. n. Evacuation. నేడు నాకు కాలప్రవృత్తికాలేదు I had no motion to-day. కాలయాపనము kāla-yāpanamu. n. Delay, loss of time. కాలవహ్ని kāla-vahni. n. The devouring flames destined to burn up the world. A consuming fire, a conflagration. కాలవిళంబము kāla-vīḷambamu. n. Tardiness, loss of time, delay. కాలసూత్రము kāla-sūtramu. n. A name of a region in the hell of the Hindu Purānas. కాలహరణము kāla-haraṇamu. n. Delay, loss of time. కాలాంతకుడు kāl-āntakuḍu. n. One who brings the end. An epithet of Siva. కాలాంతరము kāl-āntaramu. n. Another time. కాలాంతరమందు or కాలాంతరేణ through the lapse of time, at another time. కాలాతీతము kal-ātītamu. n. Delay, loss of time. కాలాతీతమైనది it is now too late. కాలార్కుడు kāl-ārkuḍu. The sun that at the last day shall scorch up the world. కాలావధి kāl-āvadhi. n. The end of a year or season. కాలావసానము kāl-āvasānamu. n. The end of time, i.e., death. కాలికము kālikamu. adj. Regarding time. బహుకాలికమైన of long standing. ఈషత్కాలికమైన temporary, momentary. కాలోచితము kāl-ōchitamu. adj. Seasonable. కాలోచితపుమాటలు such words as suited his purpose.

(p. 347) gaṇḍa ganḍa. [Tel. and Kan.] n. A male. జగ డొబ్బడగండా a mighty hero. adj. Large పెద్ద. గండకత్తెర ganḍa-kattera. n. Large shears. The shears of destiny. Chenn. iv. 222. KP. iii. 115. (Metaphorically.) difficulty, distress, straits, a plague. వాని పెండ్లాము వానికి గండకత్తెరగానున్నది his wife is a perfect plague to him. గండగొడ్డలి ganḍa-goḍḍali. n. A bill hook: a sort of battle-axe. పరశువు. గండమృగము ganḍa-mṛigamu. n. The rhinoceros. BD. iii. 2170.

(p. 355) gati gati. [Skt.] n. Way. త్రోవ. Going, gait, pace, march, passage. గమనము. Means, resource, fund, contrivance, expedient, remedy. ఉపాయము. Refuge, resort, help, aid. దిక్కు. Fate, lot, destiny, state, hap, condition, situation. విధి. An adventure. (In the Līla, the different cantos are called గతులు.) Salvation, rescue రక్షణము. Ability, power శక్తి. నాగతి యేమి what is to become of me? ఇందుకు వేరేగతి ఉన్నది for this there is another remedy. దైవగతి divine providence. గతిలేని helpless, destitute, abject. వానికి దానిని చెల్లించుటకు గతిలేదు he is unable to pay it, he is without means of payment. పుత్రుడులేనివారికి గతిలేదు the childless have no hope (or prospect) of heaven. పటుగతి strongly దిట్టముగా. గతించు gatinṭsu. v. n. To pass away, elapse, కడచు. To die. చచ్చు. గతికల్పించు to devise an expedient. గతికుడు gatikuḍu. n. He who has a resource. అనన్యగతికుడై having no other resource. గతుడు gatuḍu. n. One who is gone or entered. ఆనందాబ్ధిగతుండనై I plunged in a sea of bliss. గత్యంతరము gat-y-antaramu. n. An alternative: an other means, or resource.

(p. 436) cēru chēru. [Tel.] v. n. To arrive, reach the destination, come to hand. To be close or in contact. To lean ఒరగు. To draw near or approach సమీపించు. To be connected with, united to. To be added, joined, included. To belong, appertain. To be assembled or collected. ఆపద్దు ఈ లెక్కలో చేరదు that item does not belong to this account. ఇది ఆ చట్టములో చేరదు this does not fall under that rule. వాకిలి చేరమూసినావా have you shut the door? తలుపుచేరదెరిచి (BD. v. 234.) setting the door ajar. చెచ్చెరనారాజు చేరంగపిలిచి calling him near or close. చేరపట్టు to bring close (as a boat to ship.) n. A string, a cord, a string of pearls or flowers. సరము, త్రాడు, గొలుసు. A row or a string of spawn in fish. ఉట్టిచేరు the cord on which a net hangs. పాలచేరులు the milk glands. కురువిందచేరులు necklaces of Kuruvinda seeds. కనకపుచేర్లు gold chains. చేరుచు or చేర్చు chēruṭsu. v. t. To put together, to join, unite, mix, combine, include, add. చేరజేయు. To assemble, accumulate. To admit, as a member, to introduce. కౌగిటచేర్చు to embrace. చేరుకొను chēru-konu. v. a. To touch, to lean upon, to join. శత్రువులతో చేరుకొన్నాడు he joined the enemy. చేరుగడ chēru-gaḍa. n. Nearness సమీపము. A refuge, దిక్కు, శరణము. adj. Near సమీపమైన. చేరుగొండి chēru-gonḍi. adj. Stray, strayed. Mischievous. దుష్టము, చేరుగొండి పశువు a stray cow; a wife who has been irregularly married. చేరుచుక్క or చేర్చుక్క chēru-ṭsukka. n. A jewel worn on the forehead. ముత్యాలబొట్టు, పాపటబొట్టు. చేరుడు chēruḍu. adj. Accidental, what comes by chance, not expected. చేరుడుపశువులు stray cattle. చేరుడు బియ్యము rice that is roughly pounded or bruised. చేరుపు, చేర్పు or చేరుబడి chērupu. n. Nearness, closeness, connection. చేరుపుదిమ్మ an abutment. చేరుపాటు chēru-pāṭu. n. Arrival. చేరువ or చేర్వ chēruva. n. Nearness, neighbour-hood; సమీపము. An assemblage, సమూహము, An army, host. సేన. adj. Near. సమీపమైన. చేరువకాడు chēruva-kāḍu. n. The leader of an assembly, a chairman, ఒక సమూహమునకధిపతి. A commander of an army సేనాధిపతి. సేనాధిపతి. A watchman కావలివాడు. చేరువకోల, చేరులకోల, చేర్కోల or చేర్లకోల chēruva-kōla. n. A whip. ౛ాటి కొరడా చేరుబొందు chēru-bondu. n. A strap of leather to beat with కొట్టే తోలు పట్టెడ.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 545) tekkali tekkali. [Tel.] n. Theft. దొంగతనము. A trick. వంచన. A fault ప్రమాదము. Severity, difficulty. adj. Deceitful, stealthy. పంచకము. 'తెకజ్కలిమృత్యుభయము.' భాగ. vi. తెక్కలి గర్భము దాల్చెను she became pregnant by stealth. తెక్కలికాడు tekkali-kāḍu. n. A thief. A swindler. తెక్కలిదైవము delusive destiny! cheating hopes. తెక్కలికొను tekkali-konu. v. a. To steal or plunder. తెక్కలిపాటు tekkali-pāṭu. n. Danger, misfortune, calamity, విపత్తు.

(p. 584) daśa daṣa. [Skt.] n. State, condition. అవస్థ. Power, authority, influence. Luck. fortune. బాల్యదశ childhood. వృద్ధదశ old age. క్రామదశవచ్చెను a time of famine came. నీ జాతకప్రకారము రెండు దశలు భాగ్యనుభవించివలసి నదిన్ని రెండుదశలు గ్రహచారము అనుభవించవలసినదిన్ని your destiny gives you two portions of good and two of evil. ఆ రాజు ఎన్ని దశలు బాగ్యమును అనుభవించినాడు what proportion of the king's life was happy? గ్రహదశ the influence of the stars. మహాదశ the rule or away of the predominant planet, qualified or modified by అంతర్ధశ the several influences of the minor planets. అతడు జీవదశనున్నప్పుడు when he was alive. కష్టదశలోనున్నాడు he is in difficulties.

(p. 596) diṣṭamu dishṭamu. [Skt.] n. Fate, destiny, time. భాగ్యము, సమయము. adj. Taught. ఉపదేశింపబడిన.

(p. 653) nippacca nippaṭsṭsa. [Tel. నిరు+పచ్చ.] n. Ruin. నాశము. నిప్పచ్చరము nippaṭsṭsa ramu. n. Poverty, indigence, దారిద్య్రము. adj. Penniless, utterly destitute, శూన్యము.

(p. 672) nusulu or నుసలు nusulu. [Tel.] v. a. To stretch the body in or after sleep. ఒళ్లు విరుచుకొను. v. n. To stir, మెదలు. To delay, ఆలస్యముచేయు. To undertake, పూను. మైనుసులుచు stretching oneself. 'వ్యసనములనుదగిలి మసలబోక.' Vēma. iii. 35, నొసల వ్రాయువ్రాత నుసిలితే పోవునా? will mere rubbing your forehead blot out your destiny? Vēma. 1796. 'చ వెరవున నంగముల్ నుసులువ్రేటుల వమ్మగదాకి.' M. IX. i. 198. n. Lightness, ease. లాఘవము, తేలిక.

(p. 692) pakṣamu pakshamu. [Skt.] n. A side, flank. పక్క. A wing, as being the side of a bird. రెక్క. The feather of an arrow. A side or party. Bias of mind, partiality. A fortnight, as one half of the month. An argument, position or assertion. A hypothesis. పూర్వపక్షము a refutation. A class, or tribe. A group or multitude, సమూహము. కేశపక్షము a lock of hair. అతని పక్షమున on his behalf, behoof or favour. ఆ పక్షమందు in that case, on that supposition, supposing so, provided it be so. ఇట్లుచెప్పే పక్షమందు if he says so, upon his saying this. మొదటిపక్షమందు on the first supposition. పక్షకము pakshakamu. n. A back door. దిడ్డివాకిలి. పక్షతి pakshati. n. The first lunar day of either the dark or bright fortnight, పాడ్యమి. The root of a wing, రెక్క మొదలు, పక్షద్వారము pakshadvāramu. n. A back door, a side door. దిడ్డివాకిలి. పక్షపాతము paksha-pātamu. n. Leaning to one side, i.e., partiality. ఒక పక్క కొరుగుట. అక్షరపక్షపాతము love of learning. పక్షపాతి paksha-pāti. n. One who is partial. పక్షాంతరము pakshāntaramu. n. An alternative. ఈ పక్షము కూడనందున పక్షాంతరము చెప్పెదను this view of the question or hypothesis not answering, I shall explain the alternative or the other side. వాడు పక్షాంతరమును అవలంబించినారు they adopted another view. పక్షి pakshi. n. A bird. A poor wretch. A miserable destitute object. పక్షులు poor wretches. నేను పక్షివంటివాడను or నేనొక పక్షిని I am as helpless or desolate as a homeless bird. పక్షిణి pakshiṇi. n. A period of thirty six hours, a night and two days. రెండుపగళ్లు నొకరాత్రియు, లేక, రెండురాత్రులు నొకపగలునుగలకాలము. పక్షీకరించు pakshi-karinṭsu. v. a. To be partial to, to countenance. పక్షముంచు. పక్ష్మము pakshmamu. n. An eyelash. రెప్పవెండ్రుక. పక్ష్మలము pakshmalamu. adj. having eyelashes, రెప్పవెండ్రుకలుకల. పక్ష్మలించు pakshmalinṭsu. v. n. To wink, రెప్పజేయు.

(p. 883) biga or బిగియ biga. [Tel.] adv. Tightly. బిగతొక్కు biga-tokku. v. a. To tread in or tread down tight. బిగపట్టు or బిగబట్టు biga-pattu. v. a. & n. To stop, to withhold, keep back, check, suspend. ఊపిరి బిగబట్టు to hold the breath in. వాన బిగబట్టినది the rain held off. నా జీవితమును బిగబట్టినాడు he kept back my pay. బిగాది bigādi. adj. Penniless, destitute. n. A beggar. 'సీ ఆకతాయబిగాదియడిబండ గుండడుమొండి కట్టె గులాము మొట్టె గోవు.' H. v. 128. బిగి bigi. n. Tightness. Firmness of flesh or body. Rigidity, austerity, superciliousness. దృఢత్వము, బిగువు. adj. Tight, hard, firm. Rigid, austere, proud, arrogant. బిగిబద్ద a stick that holds any two things tight. బిగించు, బిగియించు, బిగుచు or బిగియజేయు biginṭsu. v. a. To tighten to fasten: to stop, suspend. To be stubborn. అత్తవారింటికి పోనని బిగించుకొనియున్నది she stayed at home refusing to go to her husband's house. బిగింపు bigimpu. n. Rigidity, stiffness. Austerity నీ బిగింవులుపనికిరావు your stiffness will do no good. బిగితము bigitamu. (బిగి+ఇతము.) adj. Firm, దృఢము. బిగిమానము bigi-mānamu. n. Tightness, firmness. Rigidity. Austerity. Superciliousness. 'ఈయండజరాజయాన కెనయౌపురుషుండు మదన్యుడీజగన్మండలి నెవ్వడంచు బిగిమానముతో బురికేగెవంతటన్.' N. vii. 67. బిగియు bigiyu. v. n. To be tight. బిగువగు, బిగువుచేయు. To be proud or arrogant. 'వెలుపలవిడిదిలో విచ్చేసియుండి, పి లువబంపినవేళ బిగియకవచ్చి.' L. v. 132. బిగుతు bigutu. n. Tightness, tension, adj. Tight. బిగువు biguvu. n. Tightness, Rigidity, stiffness, austerity. Superciliousness, బింకము. బిగువుకొను biguvukonu. v. n. To become tight, బిగువగు. బిగువులు biguvulu. n. A stays, or rafter in a building. A bundle, sheaf, or rafter in a building. A bundle, sheaf, pack, bale. నీలియాకు రు 1కి 1్ బిగువుల వంతున వేస్తున్నారు they sell indigo stalks at sixteen bundles a rupee. చొప్ప వరహా 1కి బిగువులు వంతున వేస్తున్నారు బిగువులు 30 వంతున thirty packs or bundles of straw per pagoda. బిగ్గ or బిగ్గన bigga. adv. Tightly. All at once. Vijaya. iii.24. బిగ్గర, బిగ్గెర or బిగ్గిర biggara. adv. Tightly, firmly. Aloud. బిగ్గరగా నవ్వు to laugh out. బిగ్గరగా మాట్లాడు to speak loudly. బిగ్గిలి biggili. adv. Tightly (said of an embrace.)