(p. 93) avadhāraṇamu ava-dhāraṇamu. [Skt.] n. Certainty, determination, resolution. Emphasis. నిశ్చయము. అవధారు See అవధరించు.

(p. 234) kaḍaka or కడంక kaḍaka. [Tel. from కడకు q. v.] n. An attempt; courage, determination యత్నము, స్థైర్యము, ఉద్రేకము, పూనిక.

(p. 353) gaḍusu gaḍusu. [Tel.] adj. Hard, difficult. Cruel, reckless, unfeeling, inflexible. Firm, steadfast. Pertinacious, stubborn, intractable, obstinate, bluff, freespoken, bold, sharp, stout. అసాధ్యము. కఠినము, ప్రౌఢ గడుసునేల hard ground. కుత్సితమైన. గడుసుడిక్కలు stout calves of legs. గడుసువాన a sharp shower of rain. గడుసు n. Hardness, determination. Shrewdness, bluffness. కాఠిన్యము, ధైర్యము. గడుసరి gaḍusari. n. A stubborn man, an unfeeling man, a bold man అసాధ్యుడు, కఠినుడు, ధైర్యముగలవాడు. గడుసరితనము gaḍusari-tanamu. n. Stubborness, unfeeling conduct. గడుసుపడు gaḍusu-paḍu. v. n. To become bold. ధీరుడగు.

(p. 414) cittamu chittamu. [Skt.] n. The mind or intellect; the heart, considered as the seat of intellect: inclination, will, pleasure. మీచిత్తము (or simply చిత్తము) your pleasure! as you please! yes, sir! చిత్తానకు తేవలెను be so good as to consider this. ప్రవేశము చిత్తగించలవెను pray acknowledge the receipt of this letter. చిత్తానుసారముగా according to one's own pleasure or as one see fit. చిత్తగించు chitta-ginṭsu. v. a. To listen, grant attention keep or retain in mind, attend to, mind, note, observe, remark, examine, investigate. మనస్కరించు. To think, తలచు; to hear a prayer, to consider యోచించు. At the close of a letter the words చిత్తగించవలెను. 'Please to consider this' are equivalent to the phrase ('I remain, &c') అట్లు చిత్తగించినాడు he came to this decision (used of a superior.) చిత్తగించవలెను I beg you to or, do me the favor to. చిత్తచాంచల్యము chitta-chānchalyamu. n. Aberration of the intellect. Insanity. చిత్తచాంచల్యము chitta-vṛitti. n. Temper, wish, inclination, disposition. Will, pleasure, determination. చిత్రుడు and చిత్తురాలు chittuḍu. adj. Minded. This is used in compound phrases, thus: సంతోషచిత్తుడు a cheerful man. క్రూరచిత్తులై cruel-hearted. శాంతచిత్తుడు a gentle character.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 546) tegu tegu. [Tel.] v. n. To break, burst, sever, snap, or be separated. To be cut or split, as the skin or flesh with a blow. To burst, as a lake. To be parted out, as shares. ఖండితమగు, ఛిన్నమగు. To be sharp, as a cutting instrument. To venture సాహసించు. To be mellowed, trained or broken in, as a musical voice తీర్పగు. దాని గొంతుతెగినది he voice is tuned aright. To be finished or break off, as a work. తీర్పగు. To die చచ్చు. 'మార్జాలముడగ్గరి శశకపింజలంబులు తెగవె.' P. iii. 96. వగతెగెను the dispute was terminated. తెగ tega. n. A sort, kind, class. సజాతీయసమూహము. A crowd or flock. సమూహము. A sect, branch or division in a sect. A community, family, kin. Manner విధము. Side పక్షము. A bowstring అల్లెత్రాడు. Stringing a bow అల్లెత్రాటిని ఎక్కపెట్టుట. A length నిడుపు. తెక్కొను for తెగకొను See above. తెగగొట్టు tegagoṭṭu. v. a. To snap off, to cut, or sever నరుకు. తెగకోయు to cut off, to deduct. తెగగొరుకు to bite through. తెగచూచు to stare. తెగనమ్ము to sell off. v. t. To heat soundly. తెగనాడు teganāḍu. v. n. To speak rigorously. తెగబట్టు to hold fast. తెగబడు or తెగబారు tega-baḍu. v. n. To dare, to venture. తెగించు. తెగవేయు tegavēyu. v. t. To cut off, నరుకు. తెగమొగమాడి quite out of countenance. మిక్కిలి ముఖభంగమునుపొంది. 'తెగమొగ మోడియున్న జననిందితులొందుదు రెందధోగతుల్.' UR. K. vii. 267. తెగిన gashed, wounded, broken. భూమి తెగిపోయినది the field was cut up, ploughed up or destroyed by the flood. తెగుడు teguḍu. n. Breaking. తెగుట. తెగుడల tegudala. n. End, termination. అంతము. Decrease క్షయము. తెగుదెంపు tegudempu. (తెగు+తెంపు.) n. A decision. తీర్పు. తెగుబడి tegu-baḍi. n. Breaking. తెగుట. Ploughing. దుక్కి. Sale అమ్మకము. తెగులు tegulu. n. An outbreak (of disease.) Disease, sickness, plague, pain, blight, evil, murrain, rot. వ్యాధి, పీడ. తెగులుగొంటు tegulu-gonṭu. n. A sick person, an invalid. వ్యాధిగ్రస్తుడు, వ్యాధిగ్రస్తురాలు. తెగులుగొను tegulu-gonu. v. n. To become sick to fall sick. వ్యాధిగ్రస్తమగు. తెగువ teguva. n. Darin , resolution. సాహసము. Sharpness, decision, decidedness, determination. Hastiness, wilfulness. Suddenness, abruptness. Wreaking or satiating passion. Liberality. A charitable disposition దాతృత-వము. తెగువ దేవేంద్రపదవి our daring is a very heaven, i.e., revenge is sweet! వాడికి తెగువపుట్టినది he has become courageous, or venturesome. తెగుదారి tegu-dāri. (తెగువ+దారి.) n. A courageous person. సాహసికుడు, సాహసికురాలు. A donor, a charitable person. దాత. తెగువడు teguvadu. (తెగుడు+పడు.) v. n. To be separated or severed. వేరుపడు.

(p. 659) nirdhāramu or నిర్ధారణ nir-dhāramu [Skt.] n. Certainty; ascertainment, determination; a resolution. నిశ్చయము. నిర్ధారణ చేయు or నిర్ధరించు nir-dhrāraṇa-chēyu. v. a. To determine, or resolve. కాశీ. v. నిర్ధారణీయము or నిర్ధార్యము nir-dhāraṇīyamu. adj. Fit to be determined or settled. నిర్ధారణచేయదగిన. నిర్ధారితము nir-dhāritamu. adj. Settled or determined. నిర్ధారణచేయబడిన. నిర్ధార్యుడు nir-dhāryuḍu. n. A man of determination, one who fights his way in spite of difficulties. దుఃఖములు మొదలైన ఆటంకములు కలిగినను వెనుకతీయక పూనుకొనినపనిని విడువక చేయువాడు.

(p. 663) niścayamu niṣchayamu. [Skt.] n. Certainty, reality. Resolution, determination. నిర్ణయము. adj. Real, intrinsic, actual, true, certain. మరణము నిశ్చయము death is inevitable. నిశ్చయించు niṣchayinṭsu. v. n. To be determined, settled. v. a. To determine, settle, resolve. నిర్ణయించు. నిశ్చయించుకొను niṣchayinṭsukonu. v. a. To determine for oneself, to come to a conclusion. నిశ్చితము niṣchitamu. adj. Ascertained, settled. నిశ్చయింపబడిన. నిశ్చితాత్ముడు niṣchit-ātmuḍu. n. One who is steadfast in heart. నిశ్చయింపబడిన మనస్సు గలవాడు. నిశ్చితార్థము niṣchit-arthamu. n. Resolution, determination. The formal demanding of a bride: a settlement, a betrothal.

(p. 689) pantamu pantamu. [Tel.) n. A bet or wager, పమదెము. Determination, perseverance. A vow. ప్రతిజ్ఞ, శపథము. Rivalry. పోటి. Courage, heroism, పౌరుషము. Way, manner. విధము. నీకు వారితో పంతమేలు why do you wager against them? పంతము మీరగా emulously, eagerly. పంతకాడు panṭa-kāḍu. n. A man who is under a vow, ప్రతిజ్ఞకలవాడు. A rival, పోటీచేయువాడు. A man of determination, పౌరుషముకలవాడు. పంతగించు pantaginṭsu. v. n. To vow, to wager, ప్రతిజ్ఞచేయు. To persevere. To rival, పోటిచేయు. To lay down a rule, to command, విధించు.

(p. 728) pavāḍamu or పావాడము pavāḍamu [Tel.] n. A pretended immolation of a human victim who is afterwards resuscitated. A vow or determination to effect an object.

(p. 828) pratijña prati-gnya. [Skt.] n. An agreement, engagement, undertaking, asseveration, solemn avowal, determination, resolution, vow. శపథము. Assent, అంగీకారము. ప్రతిజ్ఞాతము prati-gnyātamu. adj. Acknowledged, admitted. అంగీకరింపబడ్డది.

(p. 828) pratina pratina. [from Skt. ప్రతిజ్ఞ.] n. A vow, determination. ప్రతిజ్ఞ, పంతము. 'నేడుదుశ్శాసనుని నెత్తురనిలసుతుడు, మదమున ద్రావుటజూచికొరత, ప్రతినదీర్చునతండనిభయము బొంది.' M. IX. i. 74.

(p. 885) birudu or బిరుదము birudu. [Tel.] n. A badge resembling a medal. An honorary distinctive mark. శూరలాంఛనము. బిరుదుగల honored with a badge. Courage, శౌర్యము. Resolution, a vow, ప్రతిజ్ఞ. An able man, సమర్థుడు. A hero, a brave man. శూరుడు. బిరుదువాద్యము. the naubat of Muhammadans, being music which a distinguished person is privileged to use at his abode. 'బిరుదులనైనను బిరిగివారలనైన.' B. viii. 418. బిరుదులాడు birudul-āḍu. n. A man of determination, ప్రతిజ్ఞావంతుడు. బిరుదుజెట్టి a champion, a wrestler who has received an honorary badge. బిరుదావళి birudāvaḷi. n. The heading of a letter, or the address in correspondence. Titles. 'వందిబృంద పరిపఠ్యమానకంసాదివధబిరుదావళీ ప్రబంధ బంధురేణ.' Bharata Champu.

(p. 1269) saṅkalpamu san-kalpamu. [Skt.] n. Resolve, determination, resolution, intention, will. A project, design. A religious or solemn vow, or declaration. మనోవ్యాపారము, మనోనిశ్చయము, ఎన్నిక. దేవుని సంకల్పము providence, the will of God. సంకల్పజుడు or సంకల్పభవుడు sankalpa-juḍu. n. Lit. 'The will-born,' a name of Manmadha, as 'born from the will.' మన్మథుడు. సంకల్పించు or సంకల్పముచేసికొను sankaḷpinṭsu. v. n. To determined, resolve, project, plan, decree, as Providence does. ఉద్దేశించు, నిశ్చయించుకొను, ఎంచు.