(p. 107) akīrṇamu ā-kīrṇamu. [Skt.] adj. Sprinkled, scattered. Also dishevelled, loose, as locks.

(p. 409) cindara chindara. [Tel.] n. Ruin, breaking. A fragment, bit, shattered piece. Dilapidation, ugliness, disagreeableness. 'చెవులు చిందరచేసెఝిల్లికానినదంబు' the crickets chirped with earsplitting shrillness. HD. i. 1745. చిందర adj. Ugly, disagreeable, ruinous. చిందరవందర chindara-vandara. adv. (anuk) Piece-meal; here and there; in pieces, in shatters. Anir. iii. 92. చిందరవందరచేయు or చిందర చేయు chindara-vandara-chēyu. v. n. To shatter or shiver. To hack, to cut to pieces, to spoil. చిందరవందరలుగా adv. tossed: at random, in confusion: recklessly, dishevelled, flying loose as hair. చిందరపోవు to spring a leak తూటుపోవు. చిందరగొను to be enraged or furious. విజృంభించు. చిందరరేగు to be infused with ఆవేశమెత్తు.

(p. 410) cimpiri chimpiri. adj. Curly headed, dishevelled.

(p. 411) cikku or చిక్కుకొను chikku. [Tel.] v. n. To be found, to be caught, or ensnared. దొరకు. To remain, be left మిగులు. అది నాకు చిక్కినది I have got it. To stop or halt, to remain. వెనుకచిక్కు to remain behind, to fall in the rear. To grow thin or lean. కృశించు. చిక్కని సొమ్ముగానున్నది it is unattainable, it cannot be got. చిక్కించుకొను chikkinṭsu-konu. v. a. To get, obtain. చేతిలో చిక్కించుకొను to get into one's hands, to get hold of. వెతలచిక్కు to be seized with sorrow. ధైర్యము చిక్కనందున as I dared not do so. చిక్కినది the rest, the remainder. చిక్కిపోవు chikki-povu v. n. To become lean. చిక్కు n. A tangle, మెలి. A puzzle, perplexity, intricacy, confusion, entanglement, difficulty, distress, trouble. సంకటము, ఇబ్బంది. చిక్కులుపడు to be in distress or to get into difficulty సంకటపడు. చిక్కులబెట్టు to entangle, to involve, puzzle, to distress or harass; to pinch or stint. చిక్కతీయు to disentangle. చిక్కుగానున్నది it is puzzling. చిక్కుపడ్డ tangled or dishevelled as hair, చిక్కయిన. చిక్కుపాటు entanglement. చిక్కుపడుట, సంకటపడుట. చిక్కు adj. Puzzling, perplexing, entangled, intricate, confused, difficult, troublesome, baffled. చిక్కుజడలు tangled hair. చిక్కుకంపు a rancid smell (of oil .) చిక్కుతాళము. n. A lock with many wards, and which, like a patent lock, can only be opened by those who know it.

(p. 428) cedaru or చెదురు chedaru. [Tel.] v. n. To scatter; to be dispersed, dissipated, or spent. To splash, to be disordered, dishevelled. To fail or wander, as the mind or attention. To be dazzled. చంచలించు. చెదర గొట్టు chedara-goṭṭu. v. a. To disperse, rout, defeat. చెదరబడు. Same as చెదరు.

(p. 623) dhūtamu dhūtamu [Skt.] adj. Tossed, flowing, dishevelled. ఎగరగొట్టబడిన.

(p. 868) barike barike. [Tel.] n. A small stick or bough, a switch. A dried rough palmyra bough, గురుకులగుల యెండిన తాటిమట్ట. adv. Rough, dishevelled. చింపిరి.

(p. 1185) viri viri. [Tel.] n. A flower, పువ్వు. adj. Blooming, blown, as a flower, వికసించిన. Dispersed, scattered, dishevelled, తొలగిన. Free from, liberated. వీడిన, విముక్తమైన. 'లీల నీ ప్రావృడాగమవేళయందు నిండు జాబిల్లిపండువెన్నెలలు మింట నెడనెడలగాయ నదికంటివేకరింబు, మొగలు విరియెండవలె దాపమున దేరల్చు.' R. vi. 21. విరిపువ్వు a blooming flower. విరిగొందులు flower lanes. A. v. 122. విరిపానుపు a flowery couch. విరివిలుకాడు. Manmadha. విరిబోడి or విరిబోణి viri-bōḍi. n. A blooming girl, a woman, స్త్రీ.

(p. 1185) viriyu viriyu. [Tel.] v. n. To blow, open or expand, as a flower, వికసించు. To burst, crack or open. To be loosed or dishevelled, as hair. To break or disperse, as an army. వీడిపోవు, పగులు, చెదరు. To move away from, to be removed, తొలగు. To rejoice, ఉప్పొంగు. నీళ్లుచల్లగానే సున్నపు రాళ్లు విరిసినవి on being sprinkled with water, the burning limestones cracked. 'విరిసిదూలెడు పల్లవెండ్రుకలు.' B. X. 22. 'ఇట్లువిరిసినసేనల్.' M. VII. ii. 40. 'కడుపువిరియంగదిని పండ్లుకుడుములెల్ల.' S. iii. 216. మబ్బువిరిసిపోయినది the cloud is dispelled. విక్కవిరియు vikka-viriyu (విరియు+విరియు.) v. n. To blow or blossom well, as a flower, మిక్కిలి వికసించు. విరియబడు Same as విరియు. విరియబారు viriya-bāru. (విరియన్+పారు) v. n. To blow, or expand, as a flower, వికసించు. To burst or crack, వీడు, పగులు. To expand, extend, వ్యాపించు. విరియబోయు viriya-bōyu. v. a. To hang loose, as hair, తలవెండ్రుకలను వ్రేలాడవిడుచు. To slack lime, సున్నపురాళ్ల మీద నీళ్లుచల్లివిచ్చునట్లుచేయు. తలవిరియబోసికొను to wear one's hair dishevelled. విరియించు viriyinṭsu. v. a. To open a flower, to make it bloom. To break. వికసింపజేయు, విరుచు. 'ఇలసుమనోగుణంబు విరియించెదు ప్రాణమటంచునెంచుమ, మ్మలయగజేసె దౌరమలయానిల.' T. iv. 113.

(p. 1264) ślathamu ṣlathamu. [Skt.] adj. Slack, loose, lax, relaxed, dishevelled (as hair) ౛ారిన, వదలిన, వీడిన.

(p. 1269) saṃ or సమ్ sam. [Skt.] prefix. When used with Skt. nouns and adjectives, it means beautiful, చక్కని. Much, very, మిక్కిలి. Places before verbs, it means Well, చక్కగా. See. సంక్షోభము, సంక్షోభించు, సంఘటిల్లు, సంచరించు, సంచలించు, సంతుష్టి, సందర్శించు, సంపూర్ణము, సంపూర్తి, సంప్రాప్తి, సంప్రీతి, సంయుక్తము, సంయుతము, సంయోగము, సంరక్షించు, సంస్తుతి, &c. It also means With, together with. సమంచితము worshipped, revered, పూజ్యమైన. సమధికము exceeding, abundant, plentiful, ఎక్కువైన, మిక్కుటమైన, మిక్కిలి అధికమైన. సమన్వితము joined, united, combined, కూడుకొన్న. సంయుక్తమైన. సమర్పించు to give to the great, to offer presents to superiors. పూజ్యులకు ఇచ్చు. సమర్పితము offered, presented, given to superiors, పూజ్యులకు ఇవ్వబడ్డ. సమర్పణ giving to superiors, a thing presented to the great, an offering, పూజ్యులకు ఇయ్యడము పూజ్యులకు ఇచ్చిన వస్తువు. సమవధానంబుతో attentively, జాగ్రతతో. సమాకర్షి far spreading, as scent. సమాకీర్ణము dishevelled, shed, scattered, sprinkled, intersprersed, చల్లబడ్డ, వెదచల్లబడ్డ. సమాగతము that which is come right, చక్కగావచ్చిన; got, obtained, పొందిన. సమాగమము union, junction; a coming, arrival. coming together, meeting, assembling. చేరడము, కూడడము. కలియడము. రావడము. సమాదరము respect, esteem, honour, సన్మానము, మర్యాద. సమాదృతము respected, esteemed, సన్మానించబడ్డ. గొప్పచేయబడ్డ. సమాశ్లిష్టము embraced, కౌగిలించుకొన్న. సమాశ్వాసము consolation, condolence, soothing, comforting, సాంత్వనము, ఓదార్చడము. సమిద్ధము shinning, glowing, blazing, ప్రకాశమానమైన. 'ఏదేవుచారుసమిద్ధకళాంశసంభవులలము పద్మజభవులునేను.' BX. 68. సముచితము proper, right, fit, యోగ్యమైన, న్యాయమైన. సముచ్ఛ్రయము height, elevation, ఔన్నత్యత; opposition, వినోధము. సముచ్ఛ్రాయము height, elevation, ఔన్నత్యము. సముచ్ఛ్రితము high, tall, lifted up, raised, పాడుగైన, ఉన్నతమైన. సముచ్ఛ్రితుడు he who is high or elevated, ఉన్నతుడు. సముఝ్ఘితము abandoned, left, quitted. త్యజింపబడ్డ, విడువబడ్డ. సమత్కటము much, excessive; drunk, mad, furious; superior, high, మిక్కుటమైన, తాగి మదించిన, వెర్రి, శ్రేష్ఠమైన, ఉన్నతమైన, సముత్సుకము high, lofty, tall, ఉన్నతమైన. నముతుకము zealously active, fond of, attached to, మిక్కిలి అభిలాషగల. సముత్సుకుడు one who is eager, ఆశగలవాడు. యాత్రా సముత్సుకుడై wishing to make a journey. సముదంచితము worshipped; thrown up, tossed. పూజితమైన, విసరబడ్డ, వ్యాపింపబడ్డ. సముదగ్రము high, tall, large, vast, ఉన్నతమైన, స్థూలమైన, సముదగ్రత height, tallness, largeness, ఔన్నత్యము, స్థౌల్యము. సముదీర్ణము generous, great, excellent, intense, దాతయైన, దివ్యమైన. 'సముదీర్ణవాహుదర్పోజ్వలులైన పుత్రులు.' M. XV. ii. 185. సముద్గతము produced, born, పుట్టిన, ఉత్పన్నమైన. సముద్గమము birth, production, ఉత్పత్తి, కలుగడము, సముద్దండము violent, fierce, ప్రచండమైన, సముద్యతము ready, prepared, సిద్ధమైన. సముద్ధతము rude, ill mannered, misbehaved, మోట, పెడసరమైన, ధూర్తమైన. సముద్ధతి ill behaviour, effrontery, audacity, misbehaviour, ధుర్తత, దుర్మార్గము. 'తనరొమ్ముకరసముద్ధతి గ్రుద్దుకొనుచు.' Sar. D. 420. సముద్ధతుడు a boor, a clown, ధూర్తుడు. సముద్ధరణము drawing up, raising, lifting (as water from a well, &c.) నీళ్లుతోడడము; eradicating, వేరుతో పెరకడము. సముద్ధురము heavy, thick, gross, full, గురువైన, సంపూర్ణమైన. సముద్ధూళించు to smear oneself (with ashes), (విభూతి) పూసికొను. సముద్బూషించు to praise, స్తుతించు. సమున్నద్ధము proud. గర్వించిన, సమున్నద్ధుడు a proud man, a wiseacre, చదువురాకపోయినను తన్ను చదువరిగా నెంచుకొనువాడు. సమపస్థితము arrived, present, ready, near at hand, సమాగతమైన, ప్రస్తుతపు. తటస్థమైన, సముపేతము having, possessed of, కూడుకొన్న. సమ్మిళితము mingled, కలపబడిన. సమ్మేళనము meeting, joining, mixing, చేరడము. కలియడము సమోపనివాసుడు a by-stander, he who was present, పక్కన ఉండినవాడు. అక్కడనుండినవాడు. సమ్మోదము great pleasure, delight or joy, మిక్కిలి సంతోషము సమ్మోహము or సమ్మోహనము bewilderment, fascination, stupefaction. దిగ్భ్రమ. సమ్మోహిని or సమ్మోహినిగా in common, not separately. పొత్తుగా. సమ్మోహిని ఉన్న కొంతబాడవపొలము a certain boggy spot.