(p. 105) ahitamu a-hitamu. [Skt.] n. Unfriendliness, enmity. వైరము. అహితము adj. Unfriendly, inimical. విరోధమైన, శత్రుత్వమైన. అహితుడు a-hituḍu. n. An enemy, a rival. శత్రువు.

(p. 123) ārvēramu ārvēramu. [Tel. another form of ఆరివేరము.] n. Quarrel, enmity. కలహము, ద్వేషము.

(p. 266) kāka kāka. [Tel. imperative of అగు.] v. n. (So) be it. అనుటయునట్లు కాకయనె on his saying so, so be it, said he. కాకయేమి why not? నీవు సుఖముగా నుందువుగాక mayest thou be happy. పోసిరోకాక probably they poured; they may have poured. కాక (negative imperfect participle of అగు.) Not being so, disliking. గిట్టక, సరిపడక. adv. Spitefully, through enmity. నామీదకాక యిది చేసినాడు he did this through ill will to me. కాక. (affix.) Except, besides, unless, but: ఇదికాక and besides this, further.

(p. 367) giṭṭu giṭṭu. [Tel.] v. n. To die, expire. చచ్చు, నశించు. 'పుట్టిరేని వారుగిట్టిరేని' what though they be born, what though they die (Vēma). To suit, agree, match or meet, to be met. అనుకూలించు. to gnash. వాడికి పండ్లుగిట్టుకొనిపోయినవి his teeth were set in agony. వానికిని నాకును గిట్టదు he and I do not agree. నాకు గిట్టనివారు those who hate me, my ill wishers. ధరగిట్టక not agreeing on a price. అది నాకు గిట్టదు I do not like it, I cannot endure it. గిట్టీగిట్టక ఉన్నారు they are hardly on good terms. గిట్టని unsuitable. గిట్టమి disagreement, enmity. గిట్టమితనము spitefulness. v. a. To attack, meet with; లేండ్లగమిగిట్టుకోల్పులి the tiger that attacks the deer. M. 9. 1. 260. కలియు, కదియు, పైపడు, తాకు, పొదుపుకొను. 'శక్తిదండకృపాణ పాశములు నీటెగదయు శూలముగొని నిశాచరుని గిట్టి' T. v. 111. గిట్టుబడి or గిట్టింపు giṭṭubaḍi. n. Profit (in trade): in demand. గిట్టింపైన సరుకులు goods that are profitable to the seller, good articles.

(p. 573) tvamu tramu. [Skt.] An affix like tion, ing, ness, ship, &c. in action, doing, signifying the act or state of. మంత్రిత్వము the ministery; శత్రుత్వము. enmity, &c. ఋత్వము the vowel ఋ.

(p. 657) nir nir. A Sanskrit particle prefixed in words of that language and implying negation, privation, &c. This prefix varies in accordance with the rules of Sanskrit sandhi. In some cases it becomes నిష్ as నిష్ఫలమైన fruitless. When attached to a word which begins with S, it becomes నిస్, as నిస్సందేహముగా doubtlessly. When it is followed by a vowel, it remains unaltered as నిరాటంకముగా unchecked. The compounds in which this prefix is used are here put together. నిరంకుశము nir-ankuṣamu. adj. Unrestrained, free, uncontrolled, resistless. అడ్డములేని. నిరంజనము nir-anjanamu. adj. Free, void of passion or emotion, stainless. నిర్దోషమైన. నిరంతరము nir-antaramu. adj. Continued, continuous, without interval. Interminable, endless. ఎడతెగని, దట్టము. adv. Always, constantly, frequently, generally. నిరపరాధుడు nir-aparādhamu. adi. Blameless, innocent, harmless. నిరపరాధి or నిరనరాధుడు nir-aparādhi n. One who is innocent. నిరపాయము nir-apāyamu. adj. Harmless, అపాయములేని. నిరపేక్షము ṇir-apēkshamu. adj. Undesired, అపేక్షలేని. నిరర్గళము nir-argalamu. adj. Unobstructed, unrestrained, unimpeded. Resistless. అడ్డములేని, నిరర్థకము nir-arthakamu. adj. Vain, fruitless, improfitable, unmeaning. ప్రయోజనములేని. నిరవగ్రహుడు nir-avagrahuḍu. n. One who is unimpeded, independent. అడ్డపాటులేనివాడు, స్వతంత్రుడు. నిరవద్యము nir-avadyamu. adj. Unobjectionable, unexceptionable. నిర్నిరోధకమైన. Vasu. ii. 99. నిరవధికము nir-avadhikamu. adj. Unlimited. మేరలేని. నిరహంకారము nir-ahankāramu. n. Humility, modesty. నిరాకరించు nir-ākarinṭsu. v. a. To transgress, disobey, disregard, neglect, contemn, తిరస్కరించు. నిరాకారము or నిరాకృతి nir-ākāramu. n. Disregard. తిరస్కారము. What is viewless or invisible. The sky, ఆకాశము. adj. Viewless, shapeless, invisible. నిరాకారుడు nir-ākāruḍu. n. One who is without form, the Deity. పరమాత్ముడు. నిరాకృతము nir-ākṛitamu. adj. Removed, rejected, despised, expelled, disregarded. నిరాక్షేపముగా nir-ākshēpamu-gā. adj. Unquestionably, without objection. నిరాఘాటము nir-āghāṭamu. adj. Irresistible, మీరరాని. Easy, unobstructed, without hesitation. నిరాంతకముగా nir-ātankamu-ga. adj. Without scruple or fear, నిర్భయముగా, నిశ్శంకముగా. నిరాదరణ nir-ādaraṇa. n. Helplessness. Disregard. నిరాధారము nir-ādhāramu. adj. Groundless, helpless. నిరాపనింద nir-āpa-ninda. n. Blame, censure, అపదూరు. నిరాబారి nirābāri. n. A saint, sage. ముని. Nila. i. 29. నిరామయము nir-āmayamu. adj. Well, hale, recovered from sickness, free from disease. నిరామయుడు nir-āmayuḍu. n. One who is free from disease. నిరాయాసముగా nir-āyāsamu-gā. adv. Easily, without difficulty. నిరాయుధహస్తుడు nir-āyudha-hastuḍu. adj. Unarmed. నిరాలంబము ṇir-alambamu. n. Independent, అవలంబములేని. నిరాశ nir-āṣa. n. Despair, despondency. ఆసలేమి. నిరాశ్రయుడు nir-āṣrayuḍu. adj. Unprotected, unpatronaized, helpless. అశ్రయములేని. నిరాశకము nirāsakamu. adj. Opposing, rejecting, expelling. Antagonistic, as the potency of medicine. n. A specific, or panacea. నిరసించునది. నిరాస్పదము nir-āspadamu. adj. Groundless. నిరాహారము nir-āhāramu. adj. Fasting. ఆహారము లేని. నిరాళుడు nir-āḷuḍu. n. One who is unrestrained, ప్రతిబంధకము లేనివాడు 'నిన్నొరు లెరుగంగరామి నిశ్చయము, నిరాళుండ వీవు.' L. ii. 210. నిరుద్యోగము nir-udyōgamu. n. Unemployedness: the being in a state of idleness. adj. Passive, inert, unengaged, at leisure. నిరుద్యోగి nir-udyōgi. n. One who is umemployed. నిరుపద్రవము nir-upadravamu. adj. Harmless. ఉపద్రవములేని. నిరుపమానము nir-upamānamu. adj. Incomparable, matchless, సాటిలేని. నిరపహతి nir-upahati. adj. Undisturbed, untroubled, unchecked. నిరుపాధి nir-upādhi. n. Ease, freedom from pain. నిరుపాధికము nir-upādhikamu. adj. Causeless, నిర్హేతుకమైన. నిర్గుణము nir-guṇamu. adj. Indescribable. incomprehensible. Devoid of quality or definable attribute. నిర్గుణుడు nir-guṇuḍu. n. One (the Deity) who is devoid of properties or qualities. The Indescribable One. నిర్ఘటము nir-ghaṭamu. n. A crowded bazaar or shop, బహుజనసమ్మర్ధము గల అంగడి. నిర్జనము nir-janamu. adj. Devoid of human beings, lonely, private, solitary, జనములేని. నిర్జరుడు nir-jaruḍu. n. One who is not subject to decrepitude. An immortal or god. నిర్జరసతి a goddess. నిర్జలము nir-jalamu. adj. Waterless, జలములేని. నిర్దయత nir-dayata. n. Unkindness, దయలేమి. నిర్దయుడు or నిర్దయాత్మకుడు nir-dayuḍu. n. An unkind man, దయలేనివాడు నిర్దోషము nir-dōshamu. adj. Faultless, innocent దోషములేని. నిర్దోషులు the innocent. నిర్దోషముగా nir-dōshamu-gā. adv. Faultlessly, innocently. నిర్దోషత్వము nir-dōshatvamu. n. Innocence, faultlessness. నిర్ధనుడు nir-dhanuḍu. n. One who has no money, a poor man, ధనములేనివాడు. నిర్ధూమధామము nir-dhūmadhāmamu. n. Utter destruction: utter ruin and ashes. 'మీరు తొక్కిన చోటు నిర్ధూమధామంబు.' Dab. 232. నిర్నిద్రము nir-nidramu. adj. Sleepless, awake. నిర్నిమిత్తము nir-ni-mittamu. adj. Needless, causeless. నిర్నీతి nir-nīti. n. Immorality. నిర్భయము nir-bhayamu. adj. Fearless. నిర్భయతన్ fearlessly. నిర్భరము nir-bharamu. adj. Unbearable, సహింపగూడని. Much, excessive, great, అధికము. నిర్భాగ్యుడు nir-bhāgyuḍu. n. One who is luckless, unlucky, or cursed భాగ్యములేని వాడు, దరిద్రుడు. నిర్భీతి nir-bhīti. n. Fearlessness. నిర్మత్సర nir-mastsara. adj. Tolerant, free from jealousy. నిర్మర్యాద nir-maryāda. n. Dishonour, an insult, impudence. నిర్మలము nir-malamu. adj. Pure, transparent, clear, clean, free from dirt or impurities. నిర్మలుడు nir-maluḍu. n. One who is pure: a good man. నిర్మోగమోటము nir-moga-mōṭamu. n. Unkindness. నిర్దాక్షిణ్యము. నిర్ముక్తము nir-muktamu. adj. Loosed, set free from, disjoined, sundered, separated. n. A snake that has lately cast its skin. నిర్ముక్తపరిధానయై dropping her petticoat. నిర్ముక్తుడు nir-muktuḍu. n. An ascetic, a monk. సన్యాసి. నిర్మోకము nir-mōkamu. n. A snake's skin. కుబుసము నిర్మూలము or నిర్మూలనము nir-mūlamu. n. Extirpation, eradication, utter ruin నిర్మూలమైన ruined. నిర్మూలించు nir-mūlinṭsu. v. a. To eradicate, నిర్మూలముచేయు. వేరులేకపోవునట్లు చేయు. To ruin, నాశముచేయు. నిర్లజ్జము nir-lajjamu. adj. Shameless. సిగ్గులేని. నిర్లేపుడు nir-lēpuḍu. n. Devoid of pride. నిరహంకారి. నిర్వంశుడు nir-vamṣuḍu. n. One who is childless, barren. నిర్వచనీయము nir-vachanīyamu. adj. Inexpressible, undefinable. నిర్వాతము nir-vātamu. adj. Windless or close, as a place. గాలిలేని (చోటు.) నిర్వికారము nir-vikāramu. adj., Unchanged, unaltered, uniform, changeless, immutable. వికారము లేని. నిర్వికారుడై or నిర్వికారచిత్తుడై stead fastly. నిర్విఘ్నము nir-vighnamu. adj. Unobstructed. నిఘ్నములేని. నిర్విణ్ణుడు nir-viṇṇuḍu. adj. Earnest, absorbed, overcome, enrapt. విన్నదనములేని (వాడు.) నిర్వివాదము nir-vivādamu. adj. Undisputed, unquestioned. వాదములేని, నిశ్చయమైన నిర్విషము nir-vishamu. adj. Venomless, నిషములేని. నిర్వైరము without enmity, వైరములేని, నిర్వ్యాజము nir-vyājamu. adj. Without deceit: without obstruction. Honest. నెపములేని, నిర్గేతుకముగా nir-hētukamu-gā. adv. Without cause, causelessly.

(p. 692) paga paga. [Tel.] n. Enmity. విరోధము. An enemy, విరోధి. పగపట్టు or పగగొను paga-paṭṭu. v. n. To bear a grudge, to cherish enmity, విరోధపడు. పగచాటు paga-ṭsāṭu. n. Blaming, censure, దూషించుట. పగతుడు pagatuḍu. (పగ+అతడు.) n. An enemy, foe, శత్రువు. పగతురు or పగతులు enemies. M. v. ii. 80. పగతురాలు a woman who is an enemy. పగదారి paga-dāri. n. An enemy విరోధము వహించినవాడు. పగరు pagaru. (పగ+వారు.) n. Enemies, foes, శత్రువులు. పగలు pagalu. n. Enmities, శత్రుత్వములు, పగవాడు paga-vāḍu. n. A foe, an enemy. ఇది నా పగవారికైనా కారాదు I would not wish even my enemies to suffer this.

(p. 714) parasparamu paras-paramu. [Skt.] adj. Mutual, reciprocal, interchanging, అన్యోన్యము. By proxy, circuitous, not in person. Diverted from its proper purpose. పరస్పర విరోధము mutual discrepancy, mutual enmity, a disagreement between one another. పరస్పరముగా paras paramu-gā. adv. Mutually, to each other. By, through (a proxy.) Through the medium of others. Indirectly, circuitously.

(p. 791) penayu penayu. [Tel.] v. n. To twine, కలయు. To struggle, to be implicated. పెనగు. 'రూపు పేరు రెండు రూఢితో గలిగిన, పేరురూపు క్రియను పెనసియుండు.' Vēma. 361. పెనపు penapu. v. a. To cause to be entwined, పెనయజేయు. To unite, కలుపు. To cause to be twisted, పెనచు. To cause to struggle. n. A quarrel. వివాదము. Enmity, విరోధము. పెనపరి penap-aṛi. n. A quarrelsome person, వివాదశీలుడు. One who is fond of creating enmity, భేదశీలుడు.

(p. 798) pai or పయి pai. [Tel.] n. The upper part of any thing, the outer part or exterior మీదు, ఉపరిభాగము. adj. Upper, higher superior. External. Extra. పైచుంగుడి petty sums that remain over. వానిపైబట్ట the garment he had on. ఆపైయేడు the next year, either before or after, ముందుఏడు. పైవిరోధము seeming enmity. పైపనులు the further acts; also, out-door work. వాడు నాకు పైచెయ్యిగానుండును he is my superior. వట్టిపైమాటలు this is mere talk. పైమినుకు mere external beauty. పైవెల్లువ freshes in a river. దానికి అందరును పైబడుదురు all are eager to get it. పైకొను or పయికొను pai-konu. v. n. and a. To exceed, మీరు. To come upon (with hostile intent) మీదికి వచ్చు. To get upon, mount, on attack and overcome. కవియు. To attempt, యత్నించు. To happen, కలుగు. పైకొలుపు pai-kolupu. To cause to happen, to fall upon, &c. 'తన తరుణియగునో కాదోయని సందియ మందినిక్క మరయుదునని పైకొను ఘనపరితాపంబున వనితంగనిపల్కె.' HK. v. 53. పైగస్తీ pai-gasthī. [H.] n. A patrol.పైగా pai-gā. adv. Above, up. Into the bargain, besides, above all; in the next place. పై౛ాలిపశువు pai-ḍzali-paṣuvu. n. A brindled ox. పైన or పైని paina. adv. On the top, upon, over, above. In future, hereafter. పైనచెప్పు go on, speak on. పైననడపవలసినదియేమి what is to be done afterwards? నిన్ను శిక్షించేవాడు పైన ఉన్నాడు there is one above who will punish you. పైనబడకుము or పైబడకుము do not touch me. పైపక్కపడు pai-pakka-paḍu. v. n. To caress, పక్కలపైనబడు. 'అయ్యయయ్యయటంచు నెయ్యంబుమీరగా పలుమారు పైబక్కబడకయుంట.' N. ix. 103. పైపడు or పైబడు pai-paḍu. v. n. To fall upon, attack, పైకొను, కవియు. To exceed మీరు ఆ గుర్రమునకు అందరును పైబడుచున్నారు all of them are contending for the horse. M. x. i. 145. పైపాటు pai-pāṭu. n. An attack or encounter, కవియుట. పైపైగా pai-pai-gā. adv. Easily, superficially, cursorily, సులభముగా. పైయెద్దు or పైవన్నెయెద్దు pai-y-eddu. n. An ox with the belly alone white, called a sheeted ox. పైవిలాసము pai-vilāsamu. n. A superscription or address on a letter.

(p. 927) bhēdamu bhēdamu. [Skt.] n. Dividing. separating, tearing, rending, breaking, భేదనము. Distinction, difference, variation. వేరిమి. A sort, kind, species. Change, alteration, మార్పు. Disagreement, dissension. నైమనస్యము. R. vi. 8. భేదనము bhēdana-mu. n. Dividing, separating, tearing, breaking, discriminating. భేదించుట. భేది or బేది bhēdi. n. That which breaks or penetrates. A purge, or purging. భేదిమందు a purgative medicine. భేదికరమైన purgative. భేదించు bhēdinṭsu. v. n. To vary, differ, deviate. వేరగు. To split, చీలు. వారిమనసు భేదించినది they now differ in their opinions. v. a. To break, split, divide, separate, pierce. To penetrate a secret, resolve a riddle, explain, open. భేదిలు or భేదిల్లు bhēdilu. v. n. To be rent, as the heart. చీలు, బద్దలగు. To become different, వేరగు. 'భేదిల్లెన్ ధరిత్రీంద్రముల్.' Kasikh. iv. 283. భేదకుడు bhēdakuḍu. n. One who cut or divides. One who sows enmity among friends. భేదించువాడు. భేదితము bhēditamu. adj. Cut or divided, భేదింపబడిన. భేద్యము bhēdyamu. adj. That which can be cut or divided, భేదింపదగినది.

(p. 1172) viḍḍūramu viḍḍūramu. [Tel.] n. Obstinacy, stubbornness, enmity, మూర్ఖత్వము, శత్రుత్వము. 'విడ్డూరములువచ్చె వేగప్రాణమునకు.' Pal. 334. adj. Obstinate, stubborn, inimical. మూర్ఖమైన, శత్రుత్వమైన. రాజవిడ్డూరము the enmity between kings.

(p. 1175) vidvēṣamu vi-dvēshamu. [Skt.] n. Enmity. hatred. పగ. విద్వేషి, విద్విట్టు or విద్విషుడు vi-dvēshi. n. An enemy, foe. శత్రువు. 'ఓరివిద్విడ్లయకారి.' Chatu. 36. విద్వేషించు vī-dvīshinṭsu. v. n. To bear malice or enmity, పగగొను, విరోధించు.

(p. 1185) viripōṭu viri-pōṭu. [Tel.] n. Grudge, ill-will, enmity, పగ, ద్వేషము, భేదము. విరిపోటుచేయు viri-pōṭu-chēyu. v. a. To cause ill-will, disunite, separate, భేదించు. 'ఈ చక్రవర్తిపైనెసగినకూర్మి వీడిపోవగబల్కి విరిపోటుచేసి.'

(p. 1186) viruddhamu vi-ruddhamu. [Skt.] adj. Opposed, opposite, reverse, contrary, inconsistent, contradictory, disagreeing with another, hostile, inimical, unfriendly, విరోధముగల. ప్రతికూలమైన, అసంగతమైన, విపరీతమైన, n. Opposition, contrariety, incongruity, enmity. ప్రతికూలత, ఆసంగతము, శత్రుత్వము, విరోధము.