(p. 165) uppiḍi uppiḍi. [Tel. from ఉప్పు+ఇడి] adj. Saltless, unsalted. ఉప్పు లేని. ఉప్పిడిచప్పిడి మాటలు nonsense. ఉప్పిడి చప్పిడి good or bad. ఉప్పిడి చప్పిడి లేని కూడు dry bread: lit. a mess without any flavour.

(p. 248) karambhamu karambhamu. [Skt.] n. A sweet mixture, either of flavours or scents: a mess of food, a pudding or cake. పెరుగుతో తడిపిన పేలపిండి. కరంభితము karambhitamu. adj. Mixed: pounded.

(p. 263) kasaṭu kasaṭu. [Tel.] n. Sin. పాపము. Dirt. foulness or foul odour, a bad taste, a nauseating flavour. కసటుపోయిన seasoned, rectified, freed from an nauseating taste.

(p. 274) kāramu kāramu. [Tel.] n. Pungency, hotness of taste: sauce. Salt earth used in bleaching cloth చవుడు. Tinder: being cloth dipped in saltpetre. A caudle for infants. Caustic, lunar caustic. కారము చచ్చినపొగాకు tobacco devoid of flavour. కారము చచ్చినసున్నము lime devoid of heat. కారముగలసున్నము sharp lime. adj. Pungent, hot to the taste. A particle added to a letter in naming it. Thus కకారము the letter K. An affix denoting, making or doing, thus: ఝణఝణత్కారము resounding, making a ringing sound.

(p. 941) mazā mazdā. [H.] n. Taste, flavor. రుచి.

(p. 1068) rasamu rasamu. [Skt.] n. Juice, fluid, liquid, extract, essence. Taste, flavour, రుచి. Taste, sentiment, emotion, passion, affection, humour. Quicksilver, పాదరసము. The షడ్రసములు or six flavours are మధురము or తీసి sweet; ఆమ్లము or పులుసు sour; తిక్తము or వగరు astringent; లవణము or ఉప్పు salt; కటువు or కారము pungent; కషాయము or చేదు bitter. రసఖండమైనభూమి or రసవత్తైనభూమి strong soil, which is not exhausted. నీరసమైనభూమి land that is exhausted. కోపరసము the spirit of wrath. దయారసము the spirit of love, kind feelings. ఈ పద్యములో రసములేదు this is a tasteless verse. విరసమైనమాటలు rude language. The nine రసములు or humours produce the following స్థాయీభావములు (symptoms.) 1. శృంగారరసము (love) produces రతి enjoyement. 2. నీరసము (honour) produces ఉత్సాహము daring. 3. కరుణారసము (mercy) begets విస్మయము marvel. 5. హాస్యరసము (merriment) produces హాస్యభావము laughter. 6. భయానకరసము (timidity) leads to భయము fright. 7. బీభత్సరసము (austerity) begets జుగుప్స sarcasm. 8. రౌద్రరసము (wrath) leads to క్రోధము cruelty. 9. శాంతరసము. (gentleness) produces శమభావము calmness. రసకర్పూరము rasa-karpūramu. n. A white sublimate or muriate of mercury, కర్పూరరసము. రసగుండు rasa-gunḍu. n. A ball coated with quicksilver, రసముపూరినగుండు. రసజ్ఞు rasa-gnya. n. The tongue, నాలుక. రజజ్ఞత rasa-gnyata. n. Skill, judgement, taste, critical discernment, తెలివి. రసజ్ఞుడు rasa-gnyuḍu. n. A man of taste, a critic. గుణదోషములనెరిగినవాడు. రసదాడి or రసదాళి rasa-dāḍi. n. Sugar cane. చెరుకు. 'మమధురస్థూలదాడిమబీజములతోడ, దసరారురసదాడిగనెలతోడ.' A. ii. 85. A fine sort of plantain. అరటిలో భేదము. రసదాళిక rusa-dāḷika. n. A kind of sugar, చెరుకుదినుసు. రసన rasana. n. The tongue., నాలుక. రసనేంద్రియము rasan-ēndriyamu. n. The sense of taste. రసవతి rasa-vati. n. A kitchen. వంటఇల్లు. రసవర్గములు rasa-vargamulu. n. plu. The various condiments or ingredients such as salt, pepper, &c. సంబారములు. రసవాదము rasa-vādamu. n. Alchemy, chemistry, పాదరసమునుకట్టి బంగారుచేయువిద్య. రసవాది rasa-vādi. n. An alchemist, a chemist, రసమునుకట్టి బంగారుచేయువాడు. రససిందూరము rasa-sindūramu. n. A sort of factitious cinnabar, made with zinc, mercury, blue vitriol and nitre, ఔషధవిశేషము. రససిద్ధి rasa-siddhi. n. Alchemy, రసవాదము. 'ధమనీయఖంబున గ్రాలించిమెరుంగుపసిడి గనెరససిద్దిన్.' R. vi. 10. రసాంజనము a kind of collyrium. అంజనవిశేషము. రసాతలము rasā-talamu. n. A name of Hades. పాతాళలోకము. రసాభాసము ras-ābhāsamu. n. Bad taste, inelegance. adj. Disagreeable, disgusting. విరసమైన. ఆ శ్లోకమును దిద్ది రసాబాసము చేసినాడు in correcting the verse he has spoiled it, he showed bad taste in correcting it. రసాభాసముగా మాట్లాడినాడు he spoke coarsely. ఆయిల్లు నిండా రసాభాసముగా నున్నది that house is very disagreeable. ఊరేగుచుండగా వాన వచ్చి అంతా రసాభాసమైపోయినది when the marriage procession was going on, there was a shower and everything was upset. రసాయనము ras-āyanamu. n. A panacea, a medicine preventing old age and prolonging life, జరావ్యాధిహరౌషధము. Butter milk, sweet curds, గోరసము, చల్ల. Poison, విషము. 'తననచో మాధుర్యమెనయు నా యివి చూడుమన్నట్లు మేలిరసాయనములు, ఒప్పుగా గిన్నియలనుంచి యపచరించి.' T. iii. 18. టీ రసాయనములు, తీసిగలిగిన పదార్థములు. రసాల rasāla. n. A pudding or mess of curds, mixed up with sugar and spices. పెరుగులో ననేక ద్రవ్యములు వేసి చేసినది. రసాలము rasālamu. n. The sugar cane, చెరుకు. Also, the sweet mango tree, తియ్యమామిడి చెట్టు. రసావళ్లు ras-āvaḷḷu. n. A kind of cakes. 'తన యింటనప్పుడాయితమొనరించినకమ్మదావు లొలుకురసావళ్లునుమినుపవడలు జాపట్లునుగోదుమ పిండివంటలున్ గలవనినన్.' Vish. iii. 377. రసి or రసిక rasi. [Tel.] n. The pus, or matter of a sore, serum. పుంటిచీము. రసిక rasika. [Skt.] n. A woman of taste. రసికురాలు. రసికత or రసికత్వము rasikata. [Skt.] n. Good taste or judgement. రసజ్ఞత. రసికుడు rasikuḍu. A man of taste. శృంగారాదిరసములను గ్రహించువాడు, రసజ్ఞుడు. రసితము rasi-tamu. n. Sound noise, thunder. ధ్వని, ఉరుము.

(p. 1080) ruci ruchi. [Skt.] n. Taste, flavour, relish. చవి. Desire, wish, inclination, ఇచ్చ. A ray of sunlight, సూర్యకిరణము. Lustre, light, splendour, రాగము, ప్రభ, కాంతి. రుచించు or రుచియించు ruchinṭsu. v. n. To be agreeable, to be sweet. ఇష్టమగు. అది నాకు రుచింపలేదు I did not like it. 'ఇప్పని నాకున్ సరిపోదు మీకురిచియింపన్ బోలునిప్పట్టునన్.' S. iii. 368. రుచికరము ruchi-karamu. adj. Delicious, fine, sweet, agreeable.చవిగల. సారముగల. రుచిగల or రుచి అయిన ruchi-gala. adj. Tasty, of good flavour, delicious. చవిగల. రుచిచూచు ruchi-ṭsūtsu. v. a. To taste. చవిచూచు. రుచిరము or రుచ్యము ruchiramu. adj. Tasty, sweet, pleasing. Charming, beautiful, మనోహరమైన, చక్కని, ఒప్పిదమైన.

(p. 1145) vā vā. [Tel. Short for వాయి.] n. The mouth, the face. నోరు. 'నగముదుమ్మున బూడి చిగిరింతనామూయబెరిగిన నూతిపాతరబొరియల.' A. vi. 12. టీ నామూయ పెరిగినచిగిరింత, గడ్డిముఖమెల్లా మూయబెరిగిన. The edge of a sword, ఖఢ్గధారి. వాకట్టు vā-kaṭṭu. n. Gagging, వాగ్భంధనము. నోరుతెరవకుండా చేయడము. ఈతాఖట్టు వాకట్టు అయినది this mortgage is fore-closed. v. a. To gag. నోరెత్తకుండాచేయు.' కుక్కలవాకట్టినృపావరో ధగహభాగంబుల్ ప్రవేశించి.' HN. v. 158. వాకాటు vā-kāṭu. n. Wrangling, వాగ్వాదము. వాచచ్చిననాడు a dumb animal, i.e., a mere fool. నాచెరుచు vā-cheruṭsu. v. a. To spoil the taste of the mouth. వాచరచు vā-ṭsaraṭsu. v. a. Lit: to beat the mouth. To beg alms. (Indian beggars or complainants often slap their open mouth with the open hand in wailing to attract attention.) దీనవృత్తిని యాచించు, నోటిమీదమొత్తుకొను. v. n. To cry. మొరపెట్టు. 'నాత్రోవకడ్డంబు నిలిచివా చరువకనిలునిలుండనుచు.' BD. v. 1050. వాచరువక, మొత్తుకోకుండా. వాచవి vā-ṭsavi. n. Taste or flavour to the mouth. నోటి రుచి. 'భూవరకుమారునకు వాచవిగాసిద్ధవరుడు ద్రావించి.' Sār. D. 556. వాతెర vā-tera. (వా+తెర.) n. The lower lip; lit. the screen of the mouth. పెదవి, అధరోష్ఠము వాపాఠము vā-pāṭhamu. n. Recitation, repeating verses by rote. ముఖస్థముగా నుండడము. 'భరతశాస్త్రంబు వాపాఠంబు వీణె పరిపరివిధముల పలికింపజేర్చు.' నాపుచ్చు vā-puṭsṭsu. v. a. To open the mouth. నోరుతెరచు. To say or tell, చెప్పు. వాపోవు vā-pōvu. v. n. To cry out, to chatter or babble. To cry or bewail, రోదనముచేయు, అక్కరలేనిమాటలాడు, ఏడ్చు.

(p. 1194) viṣayamu vishyamu. [Skt.] n. An object, matter, subject, affair, thing. Any peculiarity as colour, form, flavour, odour, sound. Definition, respect, relation. అంశము, సంగతి. ఇంద్రియార్థము, శబ్దాదిపంచ భూతగుణము. 'విషయములబొరలి రోయక విషమంటినగతిని జూచువిధమున ధరలో విషసమమాయా సుఖములవిషయములన్ గూడకుండ్రునేత్తలు.' Vema. 499. ఆ విషయము నాకు తెలియదు I do not know anything about it. ఈ విషయములో నిండాసొమ్ము వ్యయముచేసినాడు he spent much money on this. సద్విషయములలో తనసొమ్ము వ్యయము చేసినాడు he spent his money on worthy objects. శృంగారవిషయమైన కావ్యము a poem on amorous subjects. ఈ విషయమందు in this respect. ఆ విషయమందు in that respect. అతని విషయమందు regarding him. ఆ విషయమై regarding that subject. ఏతద్విషయముగా మాట్లాడినాడు he spoke regarding this. మీ విషయములో regarding you. విషయి vishayi. n. An organ of sense. నేత్రాదియింద్రియము. A man of the world, one who is conversant with or interested in worldly occupations or enjoyments. లోకవ్యవహారవ్యక్తుడు, సంసారమగ్నుడు, సంసారికుడు. విషయించు visha-yinṭsu. v. n. To have to do with carnally. సంభోగముచేయు. విషయీకరించు visha-yī-karinṭsu. v. a. To aim at. ఉద్దేశించు.

(p. 1266) ṣaṭ shat. [Skt.] adj. Six. ఆరు. షట్కర్మములు the six acts, or duties enjoined on Brahmins, i.e., అధ్యయన, అధ్యాపన, దాన, ఆదాన, యజన. యాజనములు. షట్కర్ముడు shaṭkarmuḍu. n. A Smarta Brahmin who performs the six acts above enumerated. షడక్షరమంత్రము a spell which has six syllables. షడ్గుణము six-fold, six times as much. ఆరంతలు. 'సాహసంషడ్గుణంచైవ.' షడ్గుణములు అనగా సంధి. కలహించడము, దండెత్తడము, యుద్ధానకు సమయము చూడడము, భేదము పుట్టించడము బలవంతునిని చేపట్టడము. షట్కము shaṭkamu. Six. ఆగు. షట్పదము shaṭ-padamu. n. Lit, the six-footed, i.e., a bee, the large black bee. అళి, భ్రమరము. షదాననుడు or షణ్ముఖుడు shaḍ-ānanuḍu. n. Lit. the six faced; a name of Kumaraswami, the Hindu Mars. కుమారస్వామి. షడ్జము shaḍjamu. n. A shrill musical tone like the peacock's cry. The fourth or middle note (tenor) of the Hindu gamut. సప్తస్వరములలో నొక స్వరము. షడ్భాషలు shaḍ-bhāshalu. n. plu. The six languages, i.e., అచ్చతెనుగు, దేశీయము, గ్రామ్యము, కన్నడి, హళేకన్నడి, అరవము. షడ్రసములు or షడ్రుచులు saḍ-rasamulu. n. plu. The six flavours used in cookery; viz., astringent, ఒగరు; sweet, తీపి; salt, ఉప్పు; pungent,కారము; bitter, చేదు; sour, పులుసు. షడ్రసాన్నము a ragout, highly seasoned food. 'చలువలుగట్టించు షడ్రసాన్నములుంచున్.' Ila. i. 87. అనగా మృష్టాన్నము పెట్టును. షడ్విద్యలు shạd-vidyalu. n. plu. The six magic arts; which are called ఆకర్షణము, స్తంభనము, మారణము, విద్వేషణము ఉచ్చాటనము, మోహనము. షణ్మతములు shaṇ-matamulu. n. The six Schools or doctrines of Philosophy, ఆరుదశములు. They are పాషండ, చార్వాక, బుద్ధ, జైన, వామన, గాణాపత్యములు. But a verse says బౌద్ధంవైదిక, శైవంచ, సౌరంవిష్ణుచ శాక్తకం. షష్టాష్టమము shashṭ-āshṭamamu. n. Enmity, animosity, పగ, విరోధము. వారికి షష్టాష్టమముగానున్నది they are on bad terms. షష్టి shashṭi. n. Sixty. ఆరువది. షష్టిపూర్తి shashṭi-pūrti. n. A feast held on a man's attaining his sixtieth year. అరువదియేండ్లవయసు రాగానే చేయు ఉత్సవము. షష్ఠము ṣhashṭhamu. adj. Sixth. ఆరవది. షష్ఠి ṣhashṭhi. n. The sixth day of the lunar fortnight, ఆరవతిథి. In grammar, the sixth case. ఆరవ విభక్తి. షష్ఠికము or షష్ఠిక shashṭhikamu. n. A kind or rice of quick growth. వ్రీహిభేదము. షష్ఠ్యంతములు shashṭh-y-anta-mulu. n. Dative verses, i.e., a set of verses in the preface of a Telugu peom, having every phrase in the dative thus: To the prince, to the hero, &c., &c. అవతారిక కొననుచెప్పే షష్ఠీవిభక్తిగల వాక్యములు గల పద్యములు. షష్ఠ్యంతమైన శబ్దము a word in the sixth case. ఆరవ విభక్తియందుండు శబ్దము.

(p. 1377) svādanamu svādanamu. [Skt.] n. Drinking, పానము. స్వాదము svādamu. n. Taste: రుచి. Tasting. రుచిచూచుట. స్వాదితము svāditamu. adj. Drunk, as a liquid, పానము చేయబడిన. స్వాదు or స్వాదువు svādu. n. Sweetness, taste, flavour, fragrance. తీపి, మాధుర్యము, పరిమళము. adj. Sweet, agreeable. తియ్యని, మధురమైన, రమ్యమైన, అందమైన.