(p. 50) anāgatamu an-āgatamu. [Skt.] adj. Not come, not arrived, future. భవిష్యత్తు అయిన అనాగతము n. The future. భవిష్యత్తు అనాగతమును చెప్పుట to foretell. అనాగతవేడి n. A prophet: one who 'knows that which has not happened.' సంభవింప బోవుదాన్ని యెరిగినవాడు.

(p. 63) aparōkṣamu a-parōkshamu. [Skt.] n. Presence. సమక్షము. అపరోక్షజ్ఞుడు n. A. prophet; one who knows the past and the future. భూతభవిష్యత్తులను ఎరిగినవాడు.

(p. 119) āyati āyati. [Skt.] n. Tallness, length. The future రాగలకాలము. The space of four months కందాయము, కారు, మాసచతుష్టయము. Income. వచ్చుబడి. ఆయతికాడు āyati-kāḍu. A tall man; a man of rank; a powerful man, one who acquires wealth. ధనార్జనము చేయువాడు.

(p. 142) ihamu or ఇహలోకము ihamu. [Skt.] adv. Here. Here below. The present world or life; opposed to పరము the future state. ఇహపరాదులు వెరవక having no fear of god or man.

(p. 154) uttaramu uttaramu. [Skt.] adj. Secondary subsequent, following after. మీదిది. ఉత్తరభాగము the sequel or supplement. ఉత్తర రామాయణము the sequel to the Rāmāyaṇa. ఉత్తరసాధనము a further means. ఉత్తరసాక్షి a subscribing witness. సాక్షులగుటకు సాక్షి. ఉత్తర పక్షము the party who support the affirmative. Also, the affirmative proposition సిద్ధాంతము, the party in opposition being called ప్రతిపక్షము; the hypothesis or affirmative proposition, the second part or deduction from an argument. ఉత్తరార్థము the second half of an argument being the demonstration or exemplification of the పూర్వార్ధము or assertion first made. ఉత్తరోత్తర adv. Ever after, at any future time, hereafter, in course of time, gradually.

(p. 157) udarkamu udarkamu. [Skt.] n. Future or remote consequence, భవిష్యత్ ఫలము; future time. రాగల కాలము.

(p. 202) ēṣyamu ēshyamu. [Skt.] n. The future, what is yet to happen. కాగలది. Foretoken, foreboding. జరుగబోవునది; జరుగబోవుదానికి గురుతు. 'అగస్త్యోర్వీరుహంబునకు నిర్వానం బొసంగంగలండు యిట్టి యేష్యంబులు మదీయదివ్యబోదం బుననెరింగి యుందును.' A. vi. 85.

(p. 277) kālamu kālamu. [Skt.] n. Time, occasion, period. Season, weather. The tense of a verb. Death చావు. Blackness నలుపు. భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములు the past, future, and present tenses. కాలముచేయు to die. వర్షాకాలము the rainy season. శీతకాలము winter. ఎండకాలము summer. the bright fortnight or moonlight weather. చీకటికాలము the dark fortnight. కాలముజరుపు to demur: to put off. మీరు ఎట్లా కాలము జరుపుకొంటున్నారు how do you pass your time, or how do you live? కాలత్రయము at the three times of the day, morning, noon and night, or, the present, past and future. కాలత్రయములందున్ను perpetually. కాలకంఠము kāla-kaṇṭhamu. n. The black-throat, i.e., a sparrow పిచ్చిక. A peacock నెమలి. A wagtail కాటుకపిట్ట. కాలకంఠుడు or కాలకంధరుడు kāla-kaṇṭhuḍu. An epithet of Siva. కాలకూటము kāla-kūṭamu. n. Mortal poison: venom. విషభేదము. కాలక్షేపము kāla-kshēpamu. n. Passing or spending time. విద్యాకాలక్షేపము literary pursuits. వట్టికాలక్షేపము mere pastime. గ్రంథకాలక్షేపము reading. కాలక్షేపముచేయు to pass one's time, నీవు ఇప్పువు ఎట్లా కాలక్షేపము చేస్తున్నావు how do you now live? కాలక్రయము kāla-krayamu. n. The price of the day: the present rate; the current price. కాలఖండము kāla-khaṇḍamu. The liver. కారిజము. కాలచక్రము. kāla-chakramu. The circle of time. కాలజ్ఞముల kālagnyamu. A cock, as knowing the hour. కాలజ్ఞవత్రి kālagnyapa/ /ri. n. A cock, also, the cuckoo. 'కాలజ్ఞపత్రిరుతం బెట్లు చెలంగుమానకుపితస్త్రీ కర్ణదంభళియై.' A. v. 110. కాలజ్ఞానము kāla-gnyānamu. n. Knowledge of time Predictive knowledge. Certain histories or legends are written under this name, as the విద్యారణ్యకాలజ్ఞానము, the సర్వజ్ఞకాలజ్ఞానము, the చెన్నబసవకాలజ్ఞానము being the visions or predictions regarding particular saints. కాలజ్ఞుడు kālagnyuḍu. n. An astrologer జ్యోతిష్యుడు. కాలధర్మము. kāla-dharmamu. n. The debt of nature. Death మురణము. అకాలమ్పత్వువు untimely death. కాలప్రవృత్తి kāla-pravritti. n. Evacuation. నేడు నాకు కాలప్రవృత్తికాలేదు I had no motion to-day. కాలయాపనము kāla-yāpanamu. n. Delay, loss of time. కాలవహ్ని kāla-vahni. n. The devouring flames destined to burn up the world. A consuming fire, a conflagration. కాలవిళంబము kāla-vīḷambamu. n. Tardiness, loss of time, delay. కాలసూత్రము kāla-sūtramu. n. A name of a region in the hell of the Hindu Purānas. కాలహరణము kāla-haraṇamu. n. Delay, loss of time. కాలాంతకుడు kāl-āntakuḍu. n. One who brings the end. An epithet of Siva. కాలాంతరము kāl-āntaramu. n. Another time. కాలాంతరమందు or కాలాంతరేణ through the lapse of time, at another time. కాలాతీతము kal-ātītamu. n. Delay, loss of time. కాలాతీతమైనది it is now too late. కాలార్కుడు kāl-ārkuḍu. The sun that at the last day shall scorch up the world. కాలావధి kāl-āvadhi. n. The end of a year or season. కాలావసానము kāl-āvasānamu. n. The end of time, i.e., death. కాలికము kālikamu. adj. Regarding time. బహుకాలికమైన of long standing. ఈషత్కాలికమైన temporary, momentary. కాలోచితము kāl-ōchitamu. adj. Seasonable. కాలోచితపుమాటలు such words as suited his purpose.

(p. 430) ceyi, cēyi or చెయ్యి cheyi. [Tel.] n. A hand The arm. A sleeve. An elephant's trunk. Five (in counting, as three hands, i.e., fifteen.) అరచెయ్యి or లోచెయ్యి the palm of the hand. మీదిచెయ్యి or మీజెయి the back of the hand. ముంజెయ్యి the wrist. మోచెయ్యి the elbow. దండచెయ్యి the upper arm. చెయిదము, చెయిది or చెయ్దు cheyidamu. [Tel. from చేయు.] n. An act, action, doing. కృత్యము, చేష్ట. 'చేతకానిచెయిదములు చేయక.' M. XII. ii. 415. చెయిపట్టు cheyi-paṭṭu. v. n. To adopt, protect, take by the hand. To seize or ravish a woman. To marry. To foster. చెయ్యిన్రాలలలు or చేవ్రాలు cheyi-vrālu. n. Handwriting, a signature. వారందరు ఒక చెయ్యిగానున్నారు they are all hand in hand, hand and glove with each other. ఆ పని చెయ్యికూడివచ్చినది the business turned out well. చేతికిందిమనిషి a servant, a slave. చేతిపని hand-work. చేతిసొమ్ము money in hand, cash. అతని చేతివాడు one of his creatures or hangers on. చెయ్యివెల sale for ready money. రొక్కపు వెల. చెయ్యి సాగినంతలో when your hand is in, when you have the opportunity. In some phrases the word may be left untranslated: as నా చేతికిచ్చెను he gave it to me; lit. to my hand చెయికావలి means a supply of rice, &c., provided for dinner at a future stage in a journey. చెయ్యికావలికి నాలుగు రూపాయలు ఎత్తిపెట్టుకొన్నాడు he laid up something to meet contingencies. కరిడిచెయ్యి అద్దము like a looking glass in the hand of a bear. చేతకాని idle, paltry, incapable. In some compounds it means extra, as చెయ్యికావలి or చెయ్యిజాగ్రత a reserve, or extra ground; చెయ్యితడి ఆరకముందు తీర్చివెయ్యి do it before your hand cools. చెయ్యియీటె a small spear. తాళపుచెయ్యి a key. నీచేతినుంచి తగులుతుంది, or, చెయ్యికరుచును you will have to lay out some money. చెయ్యిచేసికొను to handle, interfere, meddle with, to use the hand: to take the law into one's own hands and beat. చెయ్యివిడుచు to abandon, desert, give over (a person.) చెయ్యిచూచు to feel the pulse. చెయ్యితిరిగిన cheyyi-tirigina. adj. Experienced, expert, handy. చెయువు or చెయ్వు cheyuvu. n. An act, an action.

(p. 459) jani jani. [Skt.] n. Birth, production పుట్టుక. A. vi. 117. R. iii. 8. and iii. 87. జనించు or జనియించు janinṭsu. v. n. To be born or produced, to arise. ముదముజనింప joy arising in the heart. జనుడు januḍu. n. A man. జనులు people. జనువు januvu. n. Birth. పుట్టుక. జనుషాంధుడు janushāndhuḍu. n. One born blind. పుట్టుగ్రుడ్డడి. జన్మము janmamu. n. Birth, production. పుట్టుక. నా జన్మములో వాణ్ని చూడలేదు. I never in my life saw him. ఈ దినము నా జన్నము సాఫల్యమైనది this day my life is perfected పునర్జమైనది Re-birth, resurrection. పూర్వజన్మము a former birth. జన్మదేశము or జన్మభూమి janma-déṣamu. n. Native country. జన్మపత్రిక janma-patrika. n. The paper containing one's horoscope, or calculation of nativity. కోటీ. జన్మమెత్తు janmam-ettu. v. n. To be born. ఆయన జన్మమెత్తిన తర్వాత after he appeared in the body. జన్మాంతరము janm-āntarạmu. n. Another life. A former or future birth, preexistence. జన్మించు janminṭsu. v. n. To be born జన్మి janmi. n. An animal.

(p. 459) jani jani. [Skt.] n. Birth, production పుట్టుక. A. vi. 117. R. iii. 8. and iii. 87. జనించు or జనియించు janinṭsu. v. n. To be born or produced, to arise. ముదముజనింప joy arising in the heart. జనుడు januḍu. n. A man. జనులు people. జనువు januvu. n. Birth. పుట్టుక. జనుషాంధుడు janushāndhuḍu. n. One born blind. పుట్టుగ్రుడ్డడి. జన్మము janmamu. n. Birth, production. పుట్టుక. నా జన్మములో వాణ్ని చూడలేదు. I never in my life saw him. ఈ దినము నా జన్నము సాఫల్యమైనది this day my life is perfected పునర్జమైనది Re-birth, resurrection. పూర్వజన్మము a former birth. జన్మదేశము or జన్మభూమి janma-déṣamu. n. Native country. జన్మపత్రిక janma-patrika. n. The paper containing one's horoscope, or calculation of nativity. కోటీ. జన్మమెత్తు janmam-ettu. v. n. To be born. ఆయన జన్మమెత్తిన తర్వాత after he appeared in the body. జన్మాంతరము janm-āntarạmu. n. Another life. A former or future birth, preexistence. జన్మించు janminṭsu. v. n. To be born జన్మి janmi. n. An animal.

(p. 798) pai or పయి pai. [Tel.] n. The upper part of any thing, the outer part or exterior మీదు, ఉపరిభాగము. adj. Upper, higher superior. External. Extra. పైచుంగుడి petty sums that remain over. వానిపైబట్ట the garment he had on. ఆపైయేడు the next year, either before or after, ముందుఏడు. పైవిరోధము seeming enmity. పైపనులు the further acts; also, out-door work. వాడు నాకు పైచెయ్యిగానుండును he is my superior. వట్టిపైమాటలు this is mere talk. పైమినుకు mere external beauty. పైవెల్లువ freshes in a river. దానికి అందరును పైబడుదురు all are eager to get it. పైకొను or పయికొను pai-konu. v. n. and a. To exceed, మీరు. To come upon (with hostile intent) మీదికి వచ్చు. To get upon, mount, on attack and overcome. కవియు. To attempt, యత్నించు. To happen, కలుగు. పైకొలుపు pai-kolupu. To cause to happen, to fall upon, &c. 'తన తరుణియగునో కాదోయని సందియ మందినిక్క మరయుదునని పైకొను ఘనపరితాపంబున వనితంగనిపల్కె.' HK. v. 53. పైగస్తీ pai-gasthī. [H.] n. A patrol.పైగా pai-gā. adv. Above, up. Into the bargain, besides, above all; in the next place. పై౛ాలిపశువు pai-ḍzali-paṣuvu. n. A brindled ox. పైన or పైని paina. adv. On the top, upon, over, above. In future, hereafter. పైనచెప్పు go on, speak on. పైననడపవలసినదియేమి what is to be done afterwards? నిన్ను శిక్షించేవాడు పైన ఉన్నాడు there is one above who will punish you. పైనబడకుము or పైబడకుము do not touch me. పైపక్కపడు pai-pakka-paḍu. v. n. To caress, పక్కలపైనబడు. 'అయ్యయయ్యయటంచు నెయ్యంబుమీరగా పలుమారు పైబక్కబడకయుంట.' N. ix. 103. పైపడు or పైబడు pai-paḍu. v. n. To fall upon, attack, పైకొను, కవియు. To exceed మీరు ఆ గుర్రమునకు అందరును పైబడుచున్నారు all of them are contending for the horse. M. x. i. 145. పైపాటు pai-pāṭu. n. An attack or encounter, కవియుట. పైపైగా pai-pai-gā. adv. Easily, superficially, cursorily, సులభముగా. పైయెద్దు or పైవన్నెయెద్దు pai-y-eddu. n. An ox with the belly alone white, called a sheeted ox. పైవిలాసము pai-vilāsamu. n. A superscription or address on a letter.

(p. 822) pōvu pōvu. [Tel.] v. n. To go, proceed. To pass, cease, disappear. To be lost, to die. ఇంటికి పోయినాడు he went home. వానిదోవను వాడు పోయెను he went his way. వానితండ్రి పోయినతరువాత after his father's death. పదిదినములు పోయిన తరువాత after ten days had passed. వాన పోయిన తరువాత after the rain ceased. ఆ పుస్తకముపోయినది the book is lost. వాని కండ్లు పోయినవి he lost his eyes. చిల్లులుపోయిన చెంబు a mug that leaks. పదింటిలో నాలుగుపోతే ఆరు deduct four from ten and six remain. వాడు దానితోపోయినాడు he had (sexual) intercourse with her. Added to infinitives in A, it gives the signification of intent or futurity. వ్రాయబోతే వద్దన్నాడు when I was going to write he told me not to do so. దాన్ని కొట్టబోయినాడు he was about to strike her. వారెప్పుడు పోబోతారు when are they going to set out? చెప్పబోయేవుసుమీ take care, you don't mention it. Affixed to the past affirmative participles of many verbs, it denotes completeness: as ఆ గోడ పడిపోయినది the wall has fallen down. ఆ మాటలు ఇప్పుడు ఏటిలో కలిసిపోయినవి those words are now all forgotten; lit: gone into the river. వారక్కడనే ఉండి పోయినారు they settled there. Joined to negative participles it is used to form a past tense negative. రాకపోయెను he did not come. పోకపోయెను he did not go. వినకపోయెను he would not listen. పోవుదెంచు Same as పోవు. Also, to pass, as time, కడచు, పోదోయు pō-dōyu. v. a. To baffle, to push back, to thrust away. పోదోలు pō-dōlu. v. a. To drive off. పోనాడు pōn-āḍu. v. a. To drive off, to turn away, to abandon. To blame, censure, నిందించు, పోగొట్టు or పోగొట్టుకొను to lose. పోని pōni. (neg. part. of పోవు) who or which goes not. పోని దోషము a sin that cannot be removed or done away. లేనిపోని nonsensical. లేనిపోనిమాటలు foolish language. లేనిపోనిపని a foolish thing. లేనిపోనిదేవులు gods that are no gods. పోని. [for పోనిమ్ము.] imperative: Let it go, let it pass. Never mind. పోనొత్తు pōn-ottu. v. a. To do away, to remove. 'అయ్యుంతులు, చిత్తజుబాణములచేత సిగ్గంతయుబోనొత్తి మునిబెండ్లియాడగ తత్తరపడుటెరిగి.' Vish. v. 147. పోపడు pō-paḍu. v. n. To go, పోవు. 'క కోపంబునరాజుకొడుకు గుడ్డులు రెండుం, బోపడునట్లుగగోళ్లన్, వేపెరికి.' M. XII. iii. 243. పోబడి pō-baḍi. (పోవు+బడి.) n. A trace. ౛ాడ. పోబెట్టు pō-beṭṭu. n. A kind of noise expressive of love. అనురాగమువల్ల గలిగినధ్వని. పోము pōmu. (1st. pers. plu. neg. aor. of పోవు.) We will not go. పోరాని pō-rani. adj. Unavoidable, Friendly, loving, dear, ఆప్తమైన. పోరానిచుట్టము a dear relation. పోరామి pō-rāmi. n. Affection, love, friendship, స్నేహము. 'పోరేరారెప్రియంబుగల్గినజనుల్ పోరామిపోబోవునే.' Swa. iii. 173. 'ఆరాములలోనెప్పుడు, పోరాములుచాలనెరపి పురుషోత్తముడున్.' B. X. §. 59. Hardship, trouble, సంకటము. పోయిన pōyina. (past rel. p of పోవు.) Gone, departed, lost. Also, past, last, as పోయిన సోమవారము last Monday: పోయిన నెల last month. పోయివచ్చు pōyi-vaṭsṭsu. v. n. To take leave, to go, వెళ్లు. పోయివస్తాను farewell, goodbye. పోవిడుచు pō-viḍuṭsu. v. a. To abandon, give up, let go. మాను, వదలు.

(p. 919) bhaviṣyattu bhavish-yattu. [Skt.] adj. Future, about to be, కాగలది. భవిష్యత్కాలము the future tense.

(p. 989) mīḍu mīdu. [Tel.] n. The upper surface; top, head. ఉపరిభాగము, ఊర్ధ్వము. Futurity. భవిష్యత్కాలము. What is vowed, or set aside for sacrifice, దేవతకు నియమించిన ముడుపు. That which is next, the next thing, పరము. మీదుకట్టు mīdu-kaṭṭu. v. a. To devote, sanctify, set aside in the name of God. మీద or మీదను mīda. postposition. Above, on, upon, on the top of, at, against. నామీదవచ్చినతప్పు a fault laid on me. ఆ పనిమీదనున్నాడు he is engaged in that business. వారిని ఈపనిమీద పంపెను he sent them upon this business. ఇక మీద in future. ఉపాయముమీదచేసిన effected by stratagem. పనిమీదపని task after task. మధ్యాహ్నము మీద in the afternoon. మాటమీదమాట word upon word. నామీదకోపముచేసి being angry with me. టప్పాలుమీద పంపుము send a letter by post. గడియలమీదనున్నది it is hourly expected. మీదట mīdaṭa. adv. or prep. After. ఇకమీదట in future. అటుమీదట after which, then. వారుపోయనమీదట after they went away. ఇకమీదట నీకు వారిసహవాసమువద్దు do not have any thing to do with them hereafter. మీదటి mīdaṭi. (Irreg. infl. of మిదు. See మీది.) adj. Subsequent. ఆమీదటిపనులు the subsequent acts. మీదటికి mīdaṭiki. adv. In future, next year. మీదటికి వానలేకుంటే if there should be no rain next year. మీది mīdi. (infl. of మీదు) adj. Upper, higher, the next, above, on. మిదికొమ్మ the top branch. నా మిది ప్రేమ (her or his) love towards me మీది మాట the next word. మీదిపనులు what is to be done afterwards. మీదిమన్ను the upper layer of earth. మీదిగుడ్లు staring eyes: (as in the song దొప్పచెవులు, దోసెకడుపు, మిట్టనొసలు, మీదిగుడ్లు.) దాని మీది సొమ్ములు the jewels which were on her. పాలమిదిమీగడ the cream upon milk. మీదికి mīdiki. (Dative of మీదు) Upon, against. ఆదండు ఏఊరిమీదికి పోయినది against which village is the army gone? ఆ తప్పు మామీదికి వచ్చినది that fault was laid upon us. మీదుమిక్కిలి mīdu-mikkili. adj. Very much, కడు మిక్కిలి.