(p. 2) aṅkamu ankamu. [Tel. Drav. word borrowed by Skt. √ అన్్క్ = to move in a curve.] n. A ma spot, badge. బిరుదాంకము = బిరుదు గురుతు. 'అంకపురాజింక.' వసు. ii. 11. The haunch or part above the hip. A chapter or section. An act in a play. Proximity. A numerical figure, a cipher. A military show, a sham fight. వింతపోరు, చిత్రయుద్ధము. 'అంకగతుడైన దైత్యుని నాగ్రహమున.' భాగ. A fault, a sin, Objection, cavil ఆక్షేపము. 'అంకముసేయవచ్చునలయయ్యలమున్నుగ బ్రస్తుతించెదన్.' మైరా. i. అంకతలము or అంకపీఠి the lap, the part on which an infant sits, as on the lap. 'నయనీయంకతలంబునన్నిదుర నూనంజేయగా వేడెదన్.' విక్ర iii. 94. అంకుడు n. He who is marked or distinguished గురుతుగలవాడు. మృగాంకుడు the moon.

(p. 104) astramu astramu. [Skt.] n. A weapon, a sword, a missile. ఆయుధము, బాణము, కత్తి కటారి మొదలైనవి. ఆగ్నేయాస్త్రము a fiery weapon, a weapon having the power of fire. నాగాస్త్రము a serpent weapon, having a serpent's power. అస్తకారుడు a maker of weapons. అస్త్రవిద్య military science. అస్త్రవృష్టి a shower of arrows. అస్త్రశిక్ష military excercise. అస్త్రాగారము an arsenal, an armoury. అస్త్రి astri. n. A bowman. విలుకాడు. అస్త్రజీవి astrajivi. n. A soldier. బంటు, సైనికుడు.

(p. 209) oḍḍanamu oḍḍanamu. [Tel. from ఒడ్డు] n. A military evolution, an arrangement of troops, a line of battle. వ్యూహము. A wager, anything staked at a game of chance పందెము. A standard or flag కేడెము.

(p. 247) kamānu kamānu. [H.] n. An arch, a bow. The spring of a carriage. విల్లు, విల్లువంపు కట్టడము. కమానుకర్ర kamānu-karra. n. The bow of a drill. కమానుబద్ద kamānu-badda. n. The spring of a watch. కమాన్్దస్తా kamān-dastā. n. A large bow for cleaning cotton. కమాను (from Fr. command) a march or military journey ఒకతుకిడీగా సిపాయిలు పోవడము. కమానుపోవు kamānu-pōvu (used by servants of Europeans) to go on circuit.

(p. 339) kṣatriya kshatriya. [Skt. lit. One who strikes.] adj. Appertaining to the Kshatriya caste; lordly. రాచ. క్షత్రియ or క్షత్రియాణి n. A baroness: a woman of the military caste. క్షత్రియస్త్రీ, రాచది. క్షత్రియుడు kshatriyuḍu. n. A baron, one belonging to the military caste. రాచవాడు. Raghu Vamsam, ii. 48. క్షత్ర కులము kshatra-kulamu. n. The knightly order, the regal or military caste. రాచజాతి. క్షత్రబంధువు kshatra-bandhuvu. n. One related to a Kshatriya (used as a term of reproach.) క్షత్రము kshatramu. n. The body. శరీరము.

(p. 339) kṣātramu or క్షాత్రధర్శము kshātramu. [Skt. from క్షత్రియ.] n. The duty of a military man. క్షత్రియధర్మము.

(p. 344) khaḷūrika khaḷūrika [Skt.] n. A parade, a place for military exercise. గరడీశాల, సాముకూటము. A. ii. 48.

(p. 510) tammi tammi. [Tel.] n. The lotus. పద్మము. A disposition or arrangement of an army in the battle-field in the form of a lotus పద్మవ్యూహము. కెందమ్మి the red lotus. తమ్మికంటి tammi-kanṭi. n. A fair eyed person, A translation of the Sanskrit word పుండరీకాక్షః, a name of Vishṇu. తమ్మికెంపు tammi-kempu. n. A sapphire. పద్మరాగము. తమ్మికేలు tammi-kēlu. n. A lotus-like (i.e., beautiful) hand. తమ్మిచూలలి or తమ్మిపుట్టు tammi-ṭsūli. n. The god who sprang from a lotus, i.e., Bramha. పద్మగర్భుడు. తమ్మిదొర the lord of the lotus, i.e., the sun. తమ్మిచెలి tammi-cheli. n. The lover of the lotus, i.e., the sun, తమ్మిదొరచూలి an epithet of Sugrīva. R. v. 259. తమ్మిపగతుడు the foe of the lotus, i.e., the moon. తమ్మిమోహరము tammimōharamu. n. The 'lotus evolution', a certain form of military array. తమ్మయింటి గరిత = Lakshmi.

(p. 707) padma padma. [Skt.] n. A name of Lakshmi. లక్ష్మి. పద్మము padmamu. n. The lotus or water lily. Nelumbium speciousum. తామర. A large number, ten billions. In Tantrica books it means a part or region of the body. పద్మనాభుడు padma-nānābhuḍu. n. Vishṇu, from whose navel (నాభి) sprung the lotus containing Brahma when he was sent to create the world. పద్మబాంధవుడు padma-bāndhavuḍu. n. The Sun. పద్మరాగము pādma-rāgamu. n. The chrysolite or ruby of the finest class: a gem of a pink colour called మొక్కళి, ఉదయసూర్యకాంతిగలకెంపు. పద్మవెలమలు or పద్మనాయకులు padma-velamalu. n. Plu. The name of a certain Sudra caste. See వెలమ. పద్మవ్యూహము or పద్మము padma-vyūhamu. n. A certain kind of military evolution. పద్మసాలెవాండ్లు padma-sāle-vāndlu. n. A certain caste of weavers. పద్మాకరము padm-ākaramu. n. A place of lilies a pond in which the lotus grows. A tank, కొలను, చెరువు. పద్మాలయ or పద్మావతి padm-ālaga. n. The goddess Lakshmi, so named because her dwelling (ఆలయము) is in the lily (పద్మము.) పద్మాసనము padm-āsanamu. n. A sitting posture used in religious meditation in which the Bauddha statues are represented; so called because Vishṇu is represented in that posture when throned on a lotus. పద్మి padmi. n. An elephant. పద్మిని padmini. n. A lovely woman, like a Penclope, or an Eve. The Hindu poets divide all beautiful women into four classes called (1) హస్తిని, (2) శంఖిని, (3) చిత్రిణి and (4) పద్మిని; which answer to Juno, Flora, Venus and Minerva, respectively: See Addison's Spectator No. 209. పద్మిని n. A bed of lilies. పద్మినీవల్లభుడు the Sun, as being the lover (వల్లభ) of the lotus.

(p. 859) baṇḍi banḍi. [Tel.] n. A cart, gig, carriage, coach, waggon, శకటము. A car, రథము. The four kinds of బండ్లు are గూడుబండి or చాపబండి a cart covered with a mat. పెట్టెబండి a palanquin coach, or a bullock coach. విల్లుబండి a carrriage on springs. కోచిబండి an English 'coach.' The piece of wood round which gold lace or cotton lace is rolled: so called because shaped like an axle between two wheels. బండికల్లు banḍi-kallu. n. The wheel of a carriage or cart. కల్లు, రథచక్రము. (కల్లు is a stone, as the wheels, were originally made of stone. Such are still seen in remote towns.) బండికల్లు రూపాయి or బండిరూపాయి banḍi-kallu-rūpāyi. n. A milled rupee: lit: one like a wheel. బండిగిల్లు banḍi-gillu. v. n. To suffer difficulties. కడగండ్లుపడు. బండిగురిగిం౛ or బండిగురువెంద banḍi-guriginḍza. n. The vine called Dalbergia volubilis. Rox. iii. 231. కాంభోజిలత. బండిమొగ్గరము banḍi-moggaramu. n. A certain military evolution called శకటవ్యూహము, which is shaped like a cart. బండిరిక్క banḍi-rikka. n. The star called రోహిణి. బండిరేఫ banḍi-rēpha. n. 'The great R.' The leter ర; which is so named from బండి a wheel. శపటరేఫ. (The Pandits have made fruitless efforts to introduce this obsolete letter into modern Telugu.) బండిరేవు banḍi-rēvu. n. A ford in a river where carts cross it. The great shore. బండిరొట్ట banḍi-roṭṭa. n. A sort of fodder.

(p. 953) mannu mannu. [Tel.] n. A wild animal of the ox tribe, the Gayal or the Bison. ఋశ్యము. See మనుబోతు. 'తే పంకముగొరిజదిగబడిపరనలేవు, మన్నులివ్వేళరేగటిమన్నులందు.' Swa. iv. 20. A kind of military weapon, యుద్ధసాధన విశేషము.

(p. 1040) mona mona. [Tel.] n. The point, end, extremity. ఆగ్రము, తీక్ష్ణాగ్రము. An army, or detachment, సేన. A tube. తెగ. A military array. వ్యూహము. A tribe, తెగ. The front, ముందు. 'మన మొనలకువశముగాదు మరలు పమింకన్.' M. VI. ii. 97. 'లోమొన, వెలిమొన, ఉసిమొన, ముమ్మొన, చతురమొన, పుణ్యపుమొన, పాపపుమొన, దాటడుగుమొన, కదలుమొన, అరమీటుమొన, నెరమీటుమొన, సరితాళంపుమొన, లాదిగాగల పదిరెండు మొనల వారితెలిసిరి.' H. i. 245. మొనలారిపోయినకత్తి a knife with a blunt point. adj. Last, furthest, utmost. కడపటి. మొనకట్టు mona-kaṭṭu. v. n. To attempt with enthusiasm, ఉత్సహించు. n. Joy, rejoicing, enthusiasam, ఉత్సాహము. An amulet or drug used as a charm, పెట్టుమందులలో నొకటి. ఒకానొక స్తంభనమాలిక. 'ఇదిదారికట్టు మొనకట్టిది, కాంతావశ్యకరణమిది.' S. i. 18. 'జలాగ్నిస్థంభములును, మొనకట్టును వాకట్టును.' H. i. 174. adj. Rejoicing, enthusiastic, ఉత్సాహకరమైన. మొనకాడు or మొనగాడు mona-kāḍu. n. A leader of an army, a hero, a principal; a ringleader, శూరుడు, సేనాధిపతి, ముఖ్యుడు. దొంగలమొనగాడు a ringleader among thieves. మొనకొను Same as మొనయు. (q. v.) మొనచేయు mona-chēyu. v. n. To face or front in battle. మోహరించు. మొనచన్ను mona-tsannu. n. A nipple. Lit the tip of the breast. చూచుకము. మొనతప్పు mona-tappu. v. n. To be turned away as the face, to turn away from, విముఖమగు. 'మొనతప్పితిమి రణమున మన మకట మువ్వురము.' భార. సౌ. i. మొనయు monayu. v. n. and v. a. To be, appear, happen, కలుగు. To busy oneself. to engage in. To prepare, be ready, attempt, పూను, పనిపడు. To prepare for battle, రణోద్యోగముచేయు. To cover, to rest upon. ఒగ్గు, కమ్ము, ఆనించు. 'మొండి మాటలాడి మొనసియుండువిరక్తి యమునిగెల్వనెచట నలవిగాదు.' Vēma. 864. 'మొనయు చింతాశ్రేణిమూక విప్పు.' Swa. iv. 148. టీ మొనయు, కమ్ముకొనునట్టి. మొనపు or మొనయించు monapu. v. a. To cause to attempt, పూనజేయు. To cause to happen, కలుగజేయు. To put, place. మోపు, ఉంచు. 'అనినన్ గైటభదైత్య వైరి, దరహాసాంకూరముల్ మోవిపై, మొనపంగొం డొక నిల్చియవ్వనమున్.' Parij. iv. 12. మొనపు. n. An attempt, పూనిక.

(p. 1072) rāja rāja. [Skt.] adj. Royal; belonging to a king. Lunar, belonging to the moon. Chief, eminent. రాజసంబంధమైన, చంద్ర సంబంధమైన, శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. 'అరయ రాజానుగ్రహముగల్గుగాకేమి, కలువలదళ ములగె లువనోపు .' R. i. 124. రాజకము rājakamu. n. An assembly of kings. రాజులసమూహము. adj. Pertaining to Government. దివాణపు వారివల్ల సంభవించునది. An act of oppression by the government or by the king, as opposed to దైవికము evil regarded as a visitation of God. రాజక. దైవికములు casualties. రాజము rajamu. In composition denotes superiority (శ్రేష్ఠత్వము.) చాపరాజము a noble bow. 'జమదగ్ని కతడిచ్చె చాపరాఝంబు.' DRB. 603. 'మఘరాజము' (N. ix. 200.) a noble sacrifice. రాజకార్యము rāja-kāryamu. n. A royal deed, politics. రాజయొక్కపని, దివాణపుపని. రాజగృహము rāja-grihamu. n. A palace. రాజయెక్కనగరు. రాజగృహము rājatvamu. n. Royalty. రాజైయుండడము. రాజదంతము rāja-dantamu. n. A bright or chief tooth, i. c., a fore tooth. ముందరిపల్లు. రాజధర్మములు rāja-dharmamulu. n. The duties incumbent on a king. రాజనీతులు, విధివత్తుగా రాజు చేయవలసినపనులు. రాజధాని rāja-dhāni. n. A metropolis or royal residence. A presidency. రాజుయొక్క ప్రధాననగరము. రాజబంధువులు the king's kinsmen. రాజభాగము the king's share, Government's share of produce. రాజనీతి rāja-nīti. n. Royal polity, civil and military government. రాజుయొక్కధర్మము. రాజన్యుడు rāja-nyuḍu. n. A man of the royal or military caste, క్షత్రియుడు. రాజన్వంతము rājan-vantamu. adj. Having a good king (as a country.) రాజపత్ని a queen. రాజుయొక్క భార్య. రాజపురోహితుడు a king's household priest. రాజబీజి rāja-bīji. n. One of royal descent. రాజవంశమునందు పుట్టినవాడు. రాజమార్గము rāja-mārgamu. n. The king's high way, a public road, ఘంటాపథము. పెద్దబాట. రాజమాషము rāja-māshamu. n. The pulse termed Dolichos catjang. అలచందలు. రాజయక్ష్మము rāja-yakshmamu. n. Pulmonary consumption. క్షయరోగము. రాజయోగము rāja-yōgamu. n. A simple and easy mode of abstract meditationn, as distinguished from the austere and rigorous modes. రాజయోగి rāga-yōgi. n. One who practises the రాజయోగము. రాజయోగ్యము rāja-yogyamu. adj. Proper or suitable for a sovereign. రాజార్హమైన. రాజరాజు or రారా౛ు rāja-rāḍzu. n. An emperor, or universal monarch. రాజులరాజు. The god of riches, కుబేరుడు. Also, an epithet of Duryōdhana, దుర్యోధనుడు, and of the moon, చంద్రుడు. రాజరీతి rāja-rīti. n. Royal style. Also, Tinsel, హొన్నిత్తడి, కాకిబంగారు. రాజర్షి rājarshi. n. A man of the క్షత్రియ caste who by religious austerity has become a saint. రాచవాడై యుండినముని. రాజవంతము having a king. as a country. రాజవల్లభము rāja-vīdhi. n. A kind of cloth. B. D. iii. 102. రాజవీధి rāja-vīdhi. n. The main street of a town. పెద్దవీధి. రాజశేఖరము rāja-sēkharamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 102. రాజవీధి rāja-ṣrī. n. A title like Mr. prefixed to names, రాజసర్పము rājasarpamu. n. A large species of snake. రాజసూయము rāja-sūyamu. n. A hecatomb or sacrifice performed by a monarch, after subduing other kings as in the case of Yudhistira and others. ఒకవిధమైన యజ్ఞము. రాజహంస or రాజహంసము rāja-hamsa. n. A white goose or swan with red legs and bill; perhaps the flamingo. ఎర్రనికాళ్లు మూతిగల తెల్లహంస. Also, a phrase for an excellent king, రాజశ్రేష్ఠుడు. రాజాంకుడు rāj-ānkuḍu. n. Siva: who has the moon as his emblem. శివుడు. రాజాంగము rāj-āngamu. n. Government. ప్రభుత్వము. ఇప్పుడు ఆ రాజాంగము తలక్రిందులైనది that government is now upset. రాజసము rājasamu. [from రజస్ dust.] adj. Impetuous. రజోగుణము వల్ల కలిగిన, ఐహిక గుణోత్పన్నమైన. రాజసయజ్ఞము or రాజసపూజ worship offered to obtain a particular object such as fame, కామ్యారర్థముగాగాని దంభార్థముగాగాని చేయు పూజ. n. That which is of the earth, worldly, earthly. Passionateness, heat of temper. Hauteur, pride, arrogance. వారిద్దరిలో నొకడు రాజసుడు. ఒకడు సాత్వికుడు one man is haughty, the other man is meek. వాడు పలకకుండా రాజసముగా నుండినాడు he haughtily refused to reply. రాజాదనము rāj-ādanamu. n. A name applied to three different trees. Butea frondosa, Buchanania latifolia, and Mimusops kauki, మోరుగుచెట్టు, ప్రియాళువు, మోరటిచెట్టు, చారమామిడిచెట్టు, పాలచెట్టు. రాజావర్తము raj-āvartamu. n. A sort of lapis lazuli having a sky blue or lilac tint. This stone is ground down into powder which painters use for a delicate light blue tint. రాజార్హము worthy of a king, రాజునకుతగిన. రాజోపచారము rāj-ōpachāramu. n. Attendance on a king. homage of servants to their master. రాజునకు జరిగేశిశ్రూష.

(p. 1132) varasa or వరుస varasa. [Tel.] n. A line or row, పజ్త్కి. A series or order, పరంపర. A mode, way, క్రమము, విధము. Relationship, బంధుత్వక్రమము. Usage, వాడుక. A turn, relief, or time, వంతు. ఒకవరుస once. Likeness, similitude, సామ్యము. A present, a donation, a gift solemnly presented by a procession of relations or friends. బంధువులుగాని మిత్రులుగాని వాద్యసహితముగా తీసికొనివచ్చే బహుమానము. 'మిమువంటిపెద్దలెతగు వావియున్ వరుసదప్పిచరించిన.' URK. iv. 273. ఆ పని యీవరుసనుండగా when the business was in this state. రేపు అతని వరుస it is his turn to-morrow. నన్ను వాడు బ్రతుకనిచ్చే వరుసకనపడదు there is no chance of his sparing me. వరుసతప్పు to commit incest. ఎప్పుడు చెప్పేవరుసనే చెప్పినారు they talked as they have always done. వరసజ్వరము remittent or recurring fever such as tertain or quartain. వరసగా or వరుసగా varusa-gā. adv. In a line, in order, regularly. శ్రేణిగా, క్రమముగా. అన్నదమ్ముల వరసగానున్నారు they are connected as brothers. వరుసమొగ్గరము varusa-mogga-ramu. n. A military evolution. దండవ్యూహము.

(p. 1200) vīḍu vīḍu. [Tel.] n. A city, పట్టణము. A remuneration, a complimentary, present. పారితోషికము, కట్నము. An army, దండు. A military camp, శిబిరము. A crowd of travellers, పథికుల సమూహము. A camp or troop of rope-dancers. దొమ్మరవాండ్రతండా, 'యదువిదర్భాన్వవాయ విధేయబంధువర్యులువీడు చదివించిరుచితవృత్తి.' Chandra Bhanu Charitra. v. 152. 'ఉపకారికినుపకారము విపరీతముకాదు సుమ్మువీడుకువీడే, యుపకారికి నుపకారము నెపమెన్నకచేయువాడు.' Sumati. 19. 'చారుడొకడరుదెంచి జోహారుచేసి, నేటిప్రొద్దున దొమ్మరవీటితోడకాశికాపురికరుగంగగాంచినాడ.' Chenna Basa. Pur. ii. 349. వీడుపట్టు or వీడిపట్టు vīḍu-paṭṭu. n. A camp, శిబిరము, దండుదిగినచోటు. An abode, వాసస్థానము. A temporary abode, విడిది. 'పనివారినందరింబరగ నుచితంపు పలుకులనొడబడ బరచివీడ్కోల్పి, వీడుపట్టుకుపోయి విశ్రాంతుడగుచు.' Pal. 45. 'అమ్మహీవరునాదరంబు వడసి వీడుపట్టునకరిగిన.' M. XII. ii. 374.