(p. 42) adanu adanu. [Tel.] n. An opportunity, season, critical point of time. సమయము. 'చెరుపనదను చూచి.' A. iv. 292.

(p. 91) avakāśamu ava-kāṣamu. [Skt.] n. Leisure, opportunity opening, interval, space, intermission, rest. సమయము అంతరము, ఎడము, నిడుపు, తెరపి.

(p. 96) avasaramu avasaramu. [Skt.] n. Occasion, opportunity, వేళ, సమయము, కార్యోచిత సమయము. ఇది మూడో అవసరము this is the third time. 'చేరవచ్చు నయ్యవసరంబున,' T. iii. 39. అవసరము also means food offered as a meal to a god, or a kind of mantram said on the occasion. శ్రీరంగములో అరువై అవసరములు అరగింపు చేయుదురు they make an offering of sixty meals. Also necessity, urgency, hurry, flurry. అగత్యము, ఆతురము. అవసరమైనప్పుడు నిన్ని పిలిపించుకొంటాను I will send for you when necessary. అవసరము చేస్తే పని వెడిపోవును if you hurry the business will be spoiled. అది నాకు అవసరము లేదు. I have no occasion for this. అవసరము adj. Necessary, urgent, hurried, hasty. అగత్యమైన, అతురమైన, అవసరమైన పని urgent business. అవసరపడు avasara-paḍu. v. n. To hurry, to haste. అవసరముగా adv. Urgently, in haste. అగత్యముగా, ఆతురముగా, అవసరించు ava-sarinṭsu. [Skt.] v. a. To hurry, make haste. త్వరచేయు.

(p. 101) asamu asamu. [Tadbhava form of Skt. యశము] n. Fame, reputation, renown, power, influence, authority, opportunity. కీర్తి, ఉద్రేకము, యశము, అధికారము, బలము, సందు, ఎడము. 'కులగిరిపైనుండి కుంభిని మీదికసమున నురుకు సింహంబుచందమున.' H. D. ii. 2069. తన పనివాండ్లకు అసము ఇచ్చియున్నాడు he has given all his authority to his servants, he has given up the reins to them. మొగుడు అసమిచ్చినందున అది యింత త్రుళ్లుచున్నది she is so conceited as her husband has given the management of things into her hands.

(p. 185) eḍamu eḍamu. [Tel.] n. Place, spot, room. చోటు. An interval, occasion, opportunity, leisure, opening. అవకాశము. ఎడమిచ్చు to give an opportunity.

(p. 185) eḍaru eḍaru. [Tel.] v. i. To break భగ్నమగు. n. Interval, సందు. An opportunity సమయము. A misfortune ఆపద.

(p. 451) cūcu ṭsūṭsu. [Tel.] v. a. To see, to look, view, observe, perceive. To consider, meditate, think on. To visit. To wait. To take care, be on one's guard. To regard, care for. To try, to attempt, to see to. To experience, try, prove by any sense. చేతితో చూస్తిని I felt it with my hand. చవిచూస్తిని, రుచిచూస్తిని I tasted it. To estimate, to judge. రాజూచు to acknowledge the receipt. మరలిపోవజూచు to think of going back. అతని ప్రాణముచూడక not caring for his life. సమయముచూచు or తరిచూచు to watch for an opportunity. ఉండజూచు to overhaul,to see that a thing is there. నన్ను చంపజూచిరి they tried to kill me. ప్రేమలొలుకు చూపుల జూచి casting glances that beam with love. సరిచూచు to examine, to see if a thing is right, to check. వాసనచూచు to smell. చెయ్యిచూచు to feel the pulse. వాడు చెప్పే మాటలు చూడు attend to what he says. అతని పని చూస్తున్నాను I am acting for him. నెలదినములమట్టుకు చూస్తిని I waited for a month. చూచుకొను ṭsūṭsu-konu. v. a. To see or perceive. To look silently, look for ourself.

(p. 430) ceyi, cēyi or చెయ్యి cheyi. [Tel.] n. A hand The arm. A sleeve. An elephant's trunk. Five (in counting, as three hands, i.e., fifteen.) అరచెయ్యి or లోచెయ్యి the palm of the hand. మీదిచెయ్యి or మీజెయి the back of the hand. ముంజెయ్యి the wrist. మోచెయ్యి the elbow. దండచెయ్యి the upper arm. చెయిదము, చెయిది or చెయ్దు cheyidamu. [Tel. from చేయు.] n. An act, action, doing. కృత్యము, చేష్ట. 'చేతకానిచెయిదములు చేయక.' M. XII. ii. 415. చెయిపట్టు cheyi-paṭṭu. v. n. To adopt, protect, take by the hand. To seize or ravish a woman. To marry. To foster. చెయ్యిన్రాలలలు or చేవ్రాలు cheyi-vrālu. n. Handwriting, a signature. వారందరు ఒక చెయ్యిగానున్నారు they are all hand in hand, hand and glove with each other. ఆ పని చెయ్యికూడివచ్చినది the business turned out well. చేతికిందిమనిషి a servant, a slave. చేతిపని hand-work. చేతిసొమ్ము money in hand, cash. అతని చేతివాడు one of his creatures or hangers on. చెయ్యివెల sale for ready money. రొక్కపు వెల. చెయ్యి సాగినంతలో when your hand is in, when you have the opportunity. In some phrases the word may be left untranslated: as నా చేతికిచ్చెను he gave it to me; lit. to my hand చెయికావలి means a supply of rice, &c., provided for dinner at a future stage in a journey. చెయ్యికావలికి నాలుగు రూపాయలు ఎత్తిపెట్టుకొన్నాడు he laid up something to meet contingencies. కరిడిచెయ్యి అద్దము like a looking glass in the hand of a bear. చేతకాని idle, paltry, incapable. In some compounds it means extra, as చెయ్యికావలి or చెయ్యిజాగ్రత a reserve, or extra ground; చెయ్యితడి ఆరకముందు తీర్చివెయ్యి do it before your hand cools. చెయ్యియీటె a small spear. తాళపుచెయ్యి a key. నీచేతినుంచి తగులుతుంది, or, చెయ్యికరుచును you will have to lay out some money. చెయ్యిచేసికొను to handle, interfere, meddle with, to use the hand: to take the law into one's own hands and beat. చెయ్యివిడుచు to abandon, desert, give over (a person.) చెయ్యిచూచు to feel the pulse. చెయ్యితిరిగిన cheyyi-tirigina. adj. Experienced, expert, handy. చెయువు or చెయ్వు cheyuvu. n. An act, an action.

(p. 512) taravāyi taravāyi. [Tel.] n. An opportunity. సమయము. A time తడవ. ఒకతర్వాయి once. A sequence అనుక్రమము, వరుస. An examination ఉపక్రమము. A lesson in the Vedas. వేదపాఠము. 'లాతులమా తరవా యుడుగ.' A. iii. 4. See తరువాయి.

(p. 513) taruṇamu taruṇamu. [Skt.] n. Time, an opportunity, an occasion, సమయము, కాలము. adj. Young, tender, blooming. యౌవనముగల తరుణి taruṇi. n. A blooming young girl. తరుణిమ taruṇima. n. Youth. యౌవనము. తరుణడు taruṇuḍu. n. A young man, a youth, యౌవనముగలవాడు.

(p. 513) taruvāyi or తరువాయ taruvāyi. [Tel.] n. The next time. అనంతరము A season able time, an opportunity తరుణము. A lesson in the Vedas. The rest, the continuation. తర్వాయినెంబరు the next case. తరువాత taruvāta. adv. Afterwards, next. నాతర్వాత or నాకు తర్వాత after me. It is usually contractedly written త '. Genitive తరువాతి, as ఆతర్వాతివారు those who stood next. తరువాతికథ the next story.

(p. 549) terapa , తెరపి or తెరిపి terapa. [Tel.] n. Opening. తెరచుట. An interval, occation, intermission, leisure. అవకాశము, ఉపశమనము. Disclosure, an opportunity. Looseness, i.e., lewdness. జ్వరమునకు తెరపి చిక్కినది there was an intermission of the fever. తెరపలగా or తెరపతెరపగా loosely, here and there, scatteredly. వాన తెరపి యియ్యలేదు the rain did not cease. తరవ. adj. Open, సంధుగల. తెరసమాటలు down-rightness, plain speaking, plain language. తెరపుమరపు or తెరుపుమరుపు terapu-marapu. n. Dementation. మతితప్పి నప్పుడు కలుగు తబ్బిబ్బు. Sense and nonsense: absence of mind, forgetfulness. ఎవరికిన్ని తెరుపుమరుపుకద్దు every man has his wise and foolish fits.

(p. 566) tōyumu tōyamu. [Tel.] n. A marvel or wonder. చిత్రమైనవస్తువు. A band, or company తెగ, పరివారము. 'తోయజనేత్రుడు హరితనతోయము గోపకులు దాను దోతెంచె నృపా.' B. X. § 22. A delicacy, a tit bit, something nice కమ్మనివస్తువు, వింతవస్తువు Manner విధము. A time or opportunity తడవ, సమయము. తోయమువారు companions.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 715) pari pari. [Tel.] n. An army. సేన. A multitude, సమూహము. A series, పజ్త్కి. The act of surrounding (anything,), వేష్టనము. The weight of the yoke, కాడిబరువు. పరి వెలపలితట్టు వేయుము throw the weight of the yoke on the outside. A time, an opportunity, అవృత్తి, తడవ, పారి. ఒకపరి once. Manner, విధము. 'ఆ పనసపండుదిగిన పరిగస్వప్నముగన్న నెరిగ.' ఆము. iv. పరిగమి pari-gami. n. A fully equipped army. చతురంగబలముగలసేన.