(p. 117) ābāḍu ābādu. [H.] adj. Cultivated, prosperous. n. A town. పట్టణము. ఆబాదుపరుచు or ఆబాదుచేయు to cultivate; also, to make a place habitable. ఆ గ్రామమును ఆబాదు చేసెను. he made the village a great town.

(p. 193) esagu esagu. [Tel.] v. a. To be or happen. To arise, appear, or be felt, as a passion. To increase. తనరు, అతిశయించు. కోపమెసగ angrily. హర్షమెసగ joyfully. వైభవ మెసంగ prosperously. సంతసమెసంగ cheerfully. మరులెసగ amorously. కంకణక్వాణమెసగ (her) bracelets ringing aloud. పొలుపెసంగ beautifully పొలుపార.

(p. 204) aiśvaryamu aiṣvaryamu. [Skt. from ఈశ్వర] n. Riches, wealth, prosperity. కలిమి, సంపద. అష్టైశ్వర్యములు the eight super-natural perfections or attributes of the deity as summed up in this verse. అణిమామహిమాచైవ గరిమాలఘిమాతథా ప్రాప్తిః ప్రాకామ్యమీశత్వం వశిత్వంచాష్టభూతయః. That which is 1, fine as an atom, 2, of prodigious vastness, 3, of great weight, 4, light as ehter, 5, omnipotent, 6, free, 7, supreme, and 8, under control. ఐశ్వర్యవంతుడు aiṣvarya-vantuḍu. adj. An opulent or prosperous man.

(p. 341) kṣēmamu kshēmamu. [Skt.] adj. Happy, well, in good health, prosperous, safe. కుశలమైన, శుభమైన, ఆరోగ్యమైన, శ్రేయస్కరమైన, భద్రమైన. n. Good fortune, welfare, happiness, health, safety. Bliss. A safe for money. శుభము, కుశలము, భద్రము, కలిగినది చెడకుండుట. యోగక్షేమములు విచారించుట to enquire after a person's welfare. క్షేమముగా నుండు to be happy or well. క్షేమంకరుడు or క్షేమకారి kshēmankaruḍu. n. A benefactor మేలుచేయువాడు. క్షేమకరము kshēa-karamu. adj. Auspicious, salutary, beneficial, advantageous. శుభకరమైన, శ్రేయస్కరమైన. క్షేమతండులము kshēma-tanḍulama. n. The rice provided for a journey. రోవకుకట్టినబియ్యము. 'ఎసటిపోతలుగాగ నేర్చినించిన. చిరంతనాపుశాలి క్షేమతండులములు.' A. ii. 111.

(p. 523) tāmara tāmara. [Tel.] n. The lotus. Ringworm. కృష్ణతామర the plant called Indian Reed or Indian Shot. మెట్టతామర a sort of Cassia, the leaf of which cures ringworm. నీటితామర, a tree called the Indian Reed or Arrowroot plant, Pontideria hastata (Rox. ii. p. 122.) తామరచెలి tāmara-cheli. n. The sun. తామరతంపము tāmara-tamapamu. n. Prosperity. అభివృద్ధి. తామరతంపమగు to prosper వృద్ధిపొందు. తామరతంపర tāmara-tampara. n. A cluster or multitude of lotuses. Flourishing, the spreading of a people or family (being likened to the spreading stems of the lotus.) తామరతంపరలై flourishingly. prosperously, 'like a green bay tree.' తామరతూపరి an epithet of Manmadha. తామరసము tāmarasamu. [Skt.] n. The lotus. Gold. Copper. తామరససఖుడు tāmarasa-sakhuḍu. n. The lover of the lotus, i.e., the sun.

(p. 694) pacca paṭsṭsa. [Tel.] n. Lit: Leaf colour. Green, yellowish green, yellow colour, (a leaf being first green, then fading into yellow.) An emerald, మరకతము. Any figure punctured or tattooed into the skin, because it is coloured green. A green plant or tree. cf. 'పైరుపచ్చ' adj. Green, yellow, sallow. (The word పచ్చ radically means Bright, fair-coloured.) పచ్చ పొడుచుకొను to tattoo the skin. ఆకుపచ్చ or హరిదళపచ్చ yellow. కలంకారిపచ్చలు a sort of cloth, or painted chintz. See on పచ్చి. Various shades of green are called కప్పుపచ్చ a still lighter tint, రాతిపచ్చ emerald green, చిలకపచ్చ bright green, మక్కిపచ్చి dirty dark green. వాని కండ్లు పచ్చపారినవి he has the jaundice. వారు ఇప్పుడు పచ్చగానున్నారు they are now in prosperous circumstances. కాపు పచ్చగా నుంటే రాజు చూడలేడు the king cannot bear to see a thriving farmer. పచ్చనరాలు the blue veins. పచ్చగువ్వ a bright yellow green bird; the green pigeon. పచ్చపైకము a good coin. HD. ii. 153. పచ్చకట్లపాము a green snake. పచ్చకన్నులమెకము paṭsṭsakannula-mekamu. n. Lit: The yellow eyed beast, i.e., a lion, హర్యక్షము. పచ్చకర్పూరము paṭsṭsa-karpūramu. n,. Green coloured camphor: crude camphor. This is the name of a brilliant white drug, used to curve the eye, which real camphor injures. It is not in lumps but is a powder. పచ్చకామెరలు paṭsṭsa-kāmerulu. n. Jaundice. పచ్చజిట్ట paṭsṭsa-jiṭṭa. n. The common Iora (a small green and yellow bird.) Ӕgithina tiphia. (F.B.I.) పచ్చజీనువాయి paṭsṭsajīnu-vāyi. n. The Red-headed Bunting, Emberiza luteola. (F.B.I.) పచ్చన or పచ్చదనము. paṭsṭsana. n. Greenness or yellowness. పచ్చని paṭsṭsani. adj. Green, yellow. పచ్చబంగారు yellow or pure gold. పచ్చగానున్న yellow or golden: prosperous, fortunate. పచ్చబ్రాలు paṭsṭsa-brālu. n. Yellow rice, i.e., rice coated with saffron and used to sprinkle over persons on auspicious occasions. పచ్చరెక్క poṭsṭsa-rekka. n. The Indian Bee-eater, Merops viridis. పెద్దపచ్చరెక్క or కొమ్మపచ్చరెక్క pedda-paṭsṭsa-rekka. n. The blue tailed Bee-eater. Meropus philippensis. (F.B.I.) పచ్చవలువదారి paṭsṭsa-valuva-dāri. n. Lit: One who wears a yellow cloth, i.e., Vishṇu, పీతాంబరుడు. పచ్చవారుపవు౛ోదు or పచ్చవార ్వపు౛ోడు paṭsṭsa-vāruvupuḍzōdu. n. Lit: One who rides on a green animal, i.e., the sun or Manmadha. హరిదశ్వుడు, శుకవాహుడు. పచ్చవిలుతుడు. పచ్చవిల్తుడు or పచ్చవిలుకాడు paṭsṭsa-vilutuḍu. n. Lit: The green bow-man, i.e., Manmadha, whose bow is green, being made of a sugar cane. పచ్చారె చెట్టు paṭsṭs-āre-cheṭṭu. [పచ్చ+ఆరెచెట్టు.] n. A large forest tree with a very fragrant flower, Banhenia spicata.

(p. 762) puñjamu punjamu. [Skt.] n. A heap, quantity, collection. రాశి, ప్రోగు. 'శోకపుంజముల్.' oceans of sorrows. M. IV. iv. 282. 'రత్నపుంజభరిత' full of gems. M. I. v. 36. పుంజి punji. n. Abundance, plenty, సమృద్ధి. adj. Plentiful, abundant, prosperous. ఆ గ్రామమును పుంజిచేసినాడు he promoted the welfare of the village. 'ఖంజరీటంబుల పుంజిదెలుప.' N. ix. 179. టీ బలమును కనుపరచగాను. వారిప్పుడు పుంజిగానున్నారు they are now in good circumstances. Also, a phrase for Four. రెమడుపు జీల రూపాయిలు eight rupees. పుంజికొను punji-konu. v. n. To be grouped thickly, to collect in a crowd, గుబురుకొను. పుంజీభవత్ punjī-bhavat. adj. Collecting, gathering. సోగయ్యే. 'పుంజీభవత్పాటలవ్రాతము.' A. ii. 65. టీ దట్టమైన కలిగొట్టు పుష్పములు. పుంజీభవించు punjī-bhavintsu. v. n. To become a heap, రాశిపడు, కుప్పయగు.

(p. 932) maṅgaḷamu mangalamu. [Skt.] n. Happiness, good fortune, well-being, welfare, prosperity. శుభము, క్షేమము. The lines at the opening of a poem in praise of some deity adj. Happy, lucky, fortunate, auspicious, prosperous, faring well. శుభమైన. నీకు మంగళమగుగాక blessings upon thee. మంగళదేవత mangaḷa-dēvata. n. Lakshmi. మంగళవారము mangaḷa-vāramu. n. Tuesday. అంగారకవారము. మంగళసూత్రము mangaḷa-sūtramu. n. The cord or necklace with which the తాళిబొట్టు or token of marriage is fastened on the neck of the bride. బొట్టుదారము. మంగళహారతి or మంగళారతి mangaḷa-kārati. (మంగళ + ఆరతి.) n. A lamp used for waving before an idol, శుభకరమైన ఆరతి. Also, the closing verse of a play, the denouement. మంగళాష్టకము a particular kind of song. మంగళాశాసనము mangaḷā-ṣāsanamu. n. A benediction, ఆశీర్వాదము. మంగళుడు man-gaḷuḍu. n. A name of Angāraka, who corresponds to Mars, అంగారకుడు. మంగళ్యము mangaḷyamu. n. The peepul tree. రావిచెట్టు, ౛మ్మిచెట్టు.

(p. 1265) śvaśrēyasamu ṣva-ṣrēyasamu. [Skt.] adj. Happy, prosperous. మంగళకరమైన, శుభకరము. n. Prosperity, welfare, happiness. మంగళము, శుభము.

(p. 1279) saṃvatti , సంవత్తు or సంపద sampatṭi. [Skt.] n. Fortune, riches, wealth, prosperity. ఐశ్వర్యము, కలిమి, శ్రేయస్సు. 'ఇంద్రియంబులును పాటవసంపద బొందె.' M. XII. ii. 158. సంవత్కరము sampat-karamu. adj. Causing or bringing prosperity. శ్రేయస్కరమైన. సంపదధికుడు a wealthy man, మిక్కిలి భాగ్యవంతుడు సంపన్నము sampan-namu. adj. Wealthy, prosperous, enriched or endowed with, possessed of, సంపదతో వాడుకొనిన, సమృద్ధమైన. సంపన్నుడు sam-pannuḍu. n. A wealthy man. (In composition,) one who is endowed with or possessed of. సమృద్ధుడు, సహితుడు. అర్థసంపన్నుడై being wealthy, ద్రవ్యముగలవాడై.

(p. 1304) samṛddhamu sam-ṛiddhamu. [Skt.] adj. Ample, full, entire; abundant, plentiful, సంపూర్ణమైన, సమృద్ధి sam-ṛiddhi. n. Fulness, plentitude, abundance. Increase, prosperity, success. అభివృద్ధి, మిక్కిలి సంపద. ఆ కుండ సమృద్ధిచేసినాను I filled the pot. సమృద్ధిగా sam-ṛiddhi-gā. adv. Amply, plentifully, fully. సంపూర్ణముగా, విస్తారముగా, సమృద్ధియగు sam-ṛiddhi-y-agu. v. n. To grow full. సంపూర్ణమగు. సమృద్ధుడు sam-ṛiddhuḍu. n. A wealthy or prosperous man. మిక్కిలి సంపదగలవాడు.

(p. 1337) su su. [Skt.] n. A prefix (like 'Eu' in Greek, meaning) Good, well, శోభనమైన, మంచి. సుమూహూర్తము a happy hour. సుదినము a lucky day. Much, very much, thoroughly, మిక్కిలి. సుకరము easy. సుకర్మము a good deed, సత్కార్యము, మంచి పని. సుకృతము a good or righteous deed, righteousness, పుణ్యము. సుకుమారము happy. సుగంధి or సుగంధసాల su-gandhi. n. A medicinal drug. Periploca indica. A perfume. fragrance, మంచి పరిమళముగల వస్తువు. సుగుణము an amiable disposition, a virtue or good quality. వానియందు ఒక సుగుణమున్నది he has one good point or quality. సుగుణుడు or సుగుణి a good man, మంచివాడు, సరసుడు. సుచరిత్రుడు a man of a good character, మంచిశీలముగలవాడు. సుచరిత్ర a woman of a good character. సుజనుడు a good man, మంచివాడు. సుతనువు a handsome woman, చక్కనిస్త్రీ. సుతనుడు a handsome or well proportioned man, అవయవసౌష్టవముగలవాడు. సురాత a liberal man, దానశీలుడు. సుదారుణము terrible, horrible, భయంకరమైన. సుదూరము very far, మిక్కిలిదూరమైన. సునిశితము acute, very sharp, అతితీక్ష్ణమైన. సునీతుడు a virtuous man, పుణ్యాత్ముడు. సుపధము a path easy to travel, a good road, మంచిదోవ, సత్పథము. సుపర్ణుడు an epithet of Garaḍa, గరుత్మంతుడు. సుప్రలాపము a good word, మంచిమాట; eloquence, elegant discourse, సువచనము. సుప్రసన్నము well pleased, favourable, clear, clean, కృపాన్వితమైన, నిర్మలమైన, స్వచ్ఛమైన. సుప్రసన్నత delight, clearness, ఉల్లాసము, తేట. 'మనసు సుప్రసన్నత నొందెన్.' Vish. i. 5. సుప్రసిద్ధముగా most celebrated, లోకరూఢిగా. సుబద్ధము correct, true, free from error, నిజమైన; truth, fact, right, నిజము. సుభటుడు a champion, a warrior, రౌతు. సుభాషితము a good word, eloquence an eloquent word, మంచివాక్కు. 'ఆలవిప్రుడాద్విజులోన సుభాషితముంబఠింపగన్.' సుభిక్షము plenty; prosperous, plentiful, (the opposite is దుర్భిక్షము scarcity.) సుభిక్షముగానుండుకాలము a time of plenty. సుమతి good sense, a sound mind: a wise heart, మంచిబుద్ధి, సుద్భుద్ధి. సుమనస్కుడు a good hearted or benevolent man, మంచిమనస్సుగలవాడు. సుమహితము most excellent, దివ్యమైన, సురసము sweet, well favoured, elegant, మధురమైన, సుందరమైన. సురక్షితము well guarded, secure, safe, comfortable, క్షేమమైన, హాయిగానుండే. సురక్షితముగా happily, safely, in a flourishing state, క్షేమముగా, హాయిగా. సురుచిరము beautiful, lovely, engaging, సుందరమైన, రమణీయమైన, మనోజ్ఞమైన. సురూపము handsome well formed. మనోహరమైన. సురూపుడు a handsome looking man. సువచనము a good word, మంచిమాట. M. XVI. i. 107. సువాణి a sweet-voiced lady, మంచినోము. గలన్త్ర నుప్రతను a good vow, మంచినోము సుశ్రావ్యము melodious, చెవులకు మిక్కిలి యింపుగానుండే. సుశ్లోకుడు a celebrated man, సత్కీర్తివంతుడు. M. XIII. iii. 276. సుసంగము good company or society, సత్సహవాసము. సుస్థిరము firm, steady, stable, దృఢమైన, నిలుకడైన. సుస్నాతుడు one who has bathed, స్నానముచేసినవాడు. సుప్నాతుడై having bathed. సుస్నిగ్ధము smooth and soft. మిక్కిలి నున్నని.

(p. 1338) sukhamu sukhamu. [Skt.] n. Happiness, welfare, health, safety, pleasure, enjoyment, delight. ఆనందము, ఆరోగ్యము, సౌఖ్యము, క్షేమము. Heaven, స్వర్గము. నయనసుఖము the delight of one's eyes, the name of a kind of cloth. adj. Pleasing, delightful, agreeable, comfortable, easy, happy, well, cheerful, healthy. ఆనందమైన, ఆరోగ్యమైన, క్షేమమైన. సుఖసత్కథానినోదంబున నుండగా while he was passing his time agreeably in listening to a pious story. సుఖజీవనము sukha-jīvanamu. n. A happy or easy life. కష్టములేనిబ్రతుకు. సుఖజీవి sukha-jīvi. n. A prosperous or happy person. కష్టములేక జీవనముచేయువాడు. సుఖ ప్రసవము an easy and safe accouchement. సుఖభోగి one who lives at ease. సుఖభోగులు sukha-bhōgulu. n. A sort of grain. ధాన్యవిశేషము. H. iv. 157. సుఖముగా sukhamu-gā. adv. Happily, safely, in good circumstances. సంతోషముగా, క్షేమముగా, మీ తండ్రి సుఖముగానున్నాడా is your father well? సుఖవాసి or సుఖప్రాణి sukha-vāsi. n. A delicate, luxurious person, one who lives at ease. సుకుమారము గానుండేవాడు. సుఖసంకటము or సుఖరోగము sukha-sankaṭamu. n. (lit. the pains of pleasure) Venereal disease. మండలరోగము. సుఖాసీనుడు sukh-āsīnuḍu. n. One who is seated at his ease. హాయిగా కూర్చున్నవాడు. సుఖి sukhi. n. One who is happy, one who possesses happiness or pleasure, one who is in good health, సుఖముగలవాడు, సుఖించు or సుఖియించు sukhinṭsu. v. n. To be happy, well or at ease; to be glad, rejoice, be comforted. ఆనందించు, హర్షించు.