(p. 5) aṅgamu angamu. [Skt.] n. The body, a limb, member, part, division or branch. అంగవంచకము = ఉపాయము, సహాయము, దేశకాలవిభజనము, ఆపదకు ప్రతిక్రియ, కార్యసిద్ధి. అద్భుతాంగులు beings having wondrous forms. అష్టాంగములు = the eight forms or stages of meditation, i. e, యమము, నియమము, ప్రాణాయామము, ప్రత్యాహారము, ధ్యానము, ధారణ, మననము, సమాధి. చతురంగములు the four divisions of an army, i. e., రథములు, ఏనుగులు, గుర్రములు, బంటులు. పంచాంగము the Indian calendar giving particulars of each day, as తిథి, వారము, నక్షత్రము, యోగము, కరణము. రాజ్యాంగములు the various departments of Government. షడంగములు or వేదాంగములు the six sciences dependent on the Vedas. i. e., శిక్ష, కల్పము, వ్యాకరణము, నిరుక్తము, జ్యోతిషము, ఛందస్సు. సప్తాంగములు = the seven constituents of a Government. స్వామి, అమాత్యుడు, సుహృత్తు, కోశము, రాష్ట్రము, దుర్గము, బలము. సాష్టాంగ ప్రణామము prostrate homage, touching the ground with eight members of the body, i. e., eyes or chest and forehead, hands, knees and feet.

(p. 71) abhivandanamu abhi-vandanamu. [Skt.] n. Sanitation, prostration. నమస్కారము,దండము, మ్రొక్కు. అభివాదనము abhivādanamu. [Skt.] n. Salutation, prostration, reverence. ప్రణామము, నమస్కారము గోత్ర నామములు చెప్పి పాదములు తాకునట్లు , అభివాదకుడు one who salutes by falling at one's feet.

(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 190) eragu eragu. [Tel.] v. i. To descend దిగు. To salute, to make a bow to, to bow down to, to prostrate oneself నమస్కరించు, మ్రొక్కు. ఎరగుడు eraguḍu. n. Salutation నమస్కారము.

(p. 196) ēṭikōlu ēṭi-kolu. [Tel.] n. Salutation, prostration నమస్కారము.

(p. 371) guṇṭa or కుంట gunṭa. n. [Tel.] n. A pit, a hole of any kind. పల్లము. A pond కొలను. A tank. చెరువు. వాని కన్నులు గుంటలుపడినవి his eyes are sunken. A certain square measure of land, 1/4th of an acre. గుంట పెట్టి గంటవాయించు lit. to put in a pit and ring the bell, i.e., to forget మరచిపోవు. గుంటక gunṭaka. n. A harrow. పొట్టిగుంటక a small harrow. గుంటక గు౛్జులు the two pieces of wood in a harrow that connect the block with the front iron piece. గంటకదిండు the cross log of wood in a harrow. గుంటకపలుగు the iron part of a harrow. గుంటకపోయు gunṭaka-pōyu. v. t. To harrow. గుంటకయడ్డ the block of wood in a harrow. గుంటకోవి gunṭa-kōvi. n. A firepot, a rocket in an iron tube on a pole: a sort of firework fixed on a pole. పెట్లదిమ్మ. A kind of cannon. ఒక విధమైన ఫిరంగి. గుంటగలగర gunṭa-galagara. n. The shrub named Eclipta verbesina-prostrata. Ainslie. ii. 129. గుంట గలిజేరు gunṭagalijēru. n. A kind of hogweed గలిజేరు (q. v.) గుంటచాళ్లు gunṭa-ṭsāḷḷu. n. The game of marbles. గుంటదూలము gunṭa-dūlamu. n. A rafter. గుంటదూలము gunṭa-nakka. n. The Indian fox, Vulpes bengalensis. (F.B.I.) చిన్న జాతినక్క, గుంటమాన్యము guṇṭa-mānyamu. n. A petty field (Vizāg.) చిన్న మాన్యము.

(p. 446) cāgu or సాగు ṭsāgu. [Tel.] v. n. To extend or stretch. To fall prostrate: to lie flat, be stretched or extended; to be set or arranged as pearls on a thread. చాగిమ్రొక్కు to worship to fall prostrate. See సాగు. చాగుబడిక ṭsāgu-badika. n. Worship. పూజ. H. iv. 305. చాగిలింత ṭsāgil-inta. n. Prostration or homage. నమస్కృతి. చాగిల్లు or చాగిలు ṭsāgillu. v. n. To bow down to the earth నేలకు వ్రాలు. చాగురే well done!

(p. 631) natamu natamu. [Skt.] adj. Bent, bowed, వంగిన. Crooked, వంకరైన. Deep, లోతైన, నతనాభి a deeply curved navel. పాదవతులయిన who were humbled before his feet. నతనాసికుడు nata-nāsikuḍu. n. A flat nosed man. నతవైరి nata-vairi. n. An enemy who prays for quarter. శరణాగతుడైన శత్రువు. నతి nati. n. A salutation, homage. నమస్కారము, మ్రొక్కు. నతుడు navudu. n. One who is prostrate.

(p. 633) namḥ namaha. [Skt.] n. Hail! దండము. నమసితుడు or నమస్వితుడు nama-situḍu. n. One who is worshipped, అర్చితుడు. నమశ్చివాయ namaṣ-ṣivāga. I salute Siva. నమస్కరించు. నమించు or నమస్కారము చేయు namas-karinṭsu. v. n. To prostrate one's self, salute with folded hands, bow. adore. చేమోడ్చు. నమస్కారము. నమస్కృతి or నమస్సు namas-kāramu. n. An obeisauce or salutation, like salāam, or how do you do and good bye. నమస్య namasya. n. Worship. పూజ, సపర్య. నమోనమః namō-namah. n. Homage and salutation.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 826) praṇati pra-ṇati. [Skt. ప్ర+నతి.] n. A bow, salutation, reverence, obeisance. నమస్కారము. ప్రణుతుడు pra-ṇatuḍu. n. One who bows or salutes, వంగినవాడు, నమస్కారముచేసినవాడు, ప్రణమిల్లు praṇamillu. v. n. To bow, to prostrate oneself, to bow down. నమస్కారముచేయు.

(p. 912) bōra bōra. [Tel.] n. The breast, the chest. రొమ్ము, అక్కు, ఎద, వక్షము. బోరగించు boraginṭsu. v. a. To turn upside down. బోరగిల్లజేయు. 'కడుపుబోరగించి కన్నులుముకుళించి బిర్రబిగిసికొన్న బీదయోగి.' Vēma. 1624. బోరగిల్లు, బోరగిలు or బోరగిలబడు bōragillu. v. n. To lie on one's face or breast. రొమ్ము భూమినానునట్లు పరుండు. 'పొరలున్ బోరగిలున్ వడింజరుగు.' Bmj. i. 68. బోరప్రాకుడు bōrā-prākuḍu. n. A snake, ఉరగము. బోర్ల bōrla. adv. Upside down, topsy-turvy. బోర్లదోయు to upset, overthrow. బోర్లపడు to lie prostrate: to be overset. దేన్ని చూచి బోర్లపడుతావు what do you pride yourself upon? బోర్లబొక్కలపడు to fall on one's breast or face. బోర్లించు bōrlinṭsu. v. a. To upset, lay a thing on its face.

(p. 1035) mokku or మ్రొక్కు mokku. [Tel.] v. n. To prostrate oneself, to bow, to make an obeisance, నమస్కారముచేయు. మొక్కబోయిన దేవుడు ఎదురుగావచ్చినట్లు the god I came to worship has met me in the way. n. An obeisance, a vow, దండము. వ్రతము. మొక్కుబడి or మ్రొక్కుబడి mokku-baḍi. n. A vow. దేవతాప్రార్థన, వ్రతము. మొక్కుబడి వాండ్రు those who are under a vow. మొక్కుకొను or మ్రొక్కుకొను mokku-konu. v. n. To vow or to make a vow. ప్రార్థనచేసికొను.

(p. 1244) śaraṇamu ṣaraṇamu. [Skt.] n. A refuge, shelter, asylum, defence, protection, protector. రక్షకము, రక్ఠణము, రక్షకుడు, ఆశ్రయము. A house, గృహము. 'గంజాశరణము.' a liquor shop, కల్లంగడి. P. i. 405. 'ఆమహీసురశరణమునకు కామందకియనగనొక్క గానుగలదిసుతుల్ నేమించిబంపగంపంగోమల గతినువ్వులమ్ముకొననేతెంచెన్' P. ii. 115. ప్రయోగశరణాం వైయాకరణాః grammarians resort to or rely upon usage. శరణాగతుడు ṣaran-āgatudu. n. A refugee, one who seeks or takes refuge or shelter with another, one who calls for quarter. శరణుచొచ్చినవాడు. ఆశ్రయించినవాడు. శరణాగతులైరి they threw themselves at his feet, they sought refuge with him. శరనార్థి ṣaraṇ-ārthi. n. A suppliant. petitioner. 'శరణార్థినను గానగాదగు.' Swa. vi. 113. శరణు ṣaraṇu. (another form of శరణము.) n. A refuge, asylum shelter, defence, protection. రక్షణము, ఆశ్రయము. A bow, salutation, prostration, obeisance. నమస్కారము. 'భయార్తులై శరణు జొచ్చివారిని రక్షించుటకంటె' Vish. v. 244. 'విధిగృహాక్షయవిత్తశేవధికిశరణు.' A. vi. 147. శరణుచొచ్చు ṣaraṇu-tsoṭsṭsu. v. n. To take refuge with. శరణుడు ṣaraṇuḍu. n. A preserver, a protector, రక్షకుడు, పోషించువాడు. 'సకలంబుదానైన శరణునకరుగ నొకచచోటు నిలువంగ నొకచోటుకలదె.' L. ii. 262. శరణ్యము or శరణీయము ṣaraṇyamu. adj. Fit to be protected or aided. రక్షింపదగిన. Fit to seek refuge under, శరణుచొరదగిన. n. A protection, defence, shelter, రక్షకము. శరణ్యుడు ṣarṇyuḍu. n. A protector, defender, saviour, రక్షకుడు, 'అర్తజనశరణ్యుండు.' B. v. 1152.

(p. 1320) sāgu or చాగు sāgu. [Tel.] v. n. To go on, proceed, get on, advance, continue, be current, be usual. To lengthen, to extend, as hot iron under the hammer. To take effect. To begin, నడుచు, జరుగు, దీర్ఘమగు, నిడుపగు, ఆరంభించు. n. A spit or iron lance, a short arrow thrown from the hand, అడుగున త్రాడుకట్టినకటారి, అలుగు వంటి ఆయుధవిశేషము. Cultivation, tillage. కృషి, వ్యవసాయము. దండుసాగుచుండగా when the army was marching. పని సాగలేదు the business does not go on or proceed. అతని మాట సాగలేదు his word did not take effect. కమ్మిపాగలేదు the wire could not be drawn out or lengthened. ఆ ఉత్సవము సాగుచున్నదా is the feast still kept up? దానికోరిక కొనసాగినది her wish is fulfilled. చెప్పసాగినది she went on to say. ఇది లేకుండా నాకు సాగదు I cannot get on without this. అక్కడ సాగకవస్తిని as I could not subsist there I came away. సాగుపాటు sāgu-pāṭu. n. Means of getting on, livelihood. జరుగుపాటు. సాగుబడి sāgu-baḍi. n. Cultivation. వ్యవసాయము. plu. సాగుబళ్లు. సాగగొట్టు sāga-goṭṭu. v. a. To hammer, out, extend or draw out (by heating a rod of iron, gold, etc.) పొడుగగునట్లుగా కొట్టు, సాగదీయు sāga-dīyu. v. a. To extend, stretch out, draw out, lengthen, పొడుగగునట్టుగా లాగు. To importune, మిక్కిలి ప్రార్థించు, బతిమాలుకొను. వాణ్ని ఎంత సాగదీసినా పోనన్నాడు however much I urged him he said he would not go. సాగనంపు sāga-n-ampu. v. a. To send away, to send one on, to set a traveller on his way, to convey or accompany one for a little distance. జపించు. సాగబడు or సాగిలబడు sāga-baḍu. v. n. To fall down at full length, flat or prostrate. సాష్టాంగపడు. 'సాగబడి మ్రొక్కిన శౌరికృ పార్ద్రచిత్తుడై.' Parij. v. 48. సాగించు sāginṭsu. v. a. To conduct, carry on (a business.) To celebrate (a feast.) జరుపు. కీళ్లుసాగించినారు they performed the swinging feast.