(p. 226) kandu kandu. [Tel.] n. Blackness, discoloration, as by scorching: a dark shade as in the face of the moon నలుపు. Evil, harm. కీడు. Pain తాపము. 'ఇత్తెరంగున గలుగు కందెల్లనోర్చి' M. IV. iv. 60. An infant బిడ్డ. adj. Blackish, dark, impure (as silver) కందువెండి base silver. కందు or కందుపారు kandu. v. n. To scorch, be scorched or charred. మలినమగు. To redden, or be inflamed. To become black నలుపగు. To be annoyed or grieved తపించు. మనసుకందిన వాడై being vexed or grieved.

(p. 257) kalahaṃsa or కలహంసము kala-hamsa. [Skt.] n. A swan with reddish beak, legs and wings ధూమ్రవర్ణములైన ముక్కు కాళ్లు రెక్కలుగల హంస. A king swan రాజహంస. The best of kings రాజశ్రేష్ఠుడు.

(p. 261) kalhāramu kal-hāramu. [Skt.] n. A reddish fragrant water lily.

(p. 311) kēsaramu kēsaramu. [Skt.] n. A lion's mane. సింహము మెడమీది వెండ్రుక, ౛ూలు. The anthers of a flower: a filament: కేసరి Kēsari n. A lion. కేసరివడ్లు or కేసరులు n. A reddish sort of rice.

(p. 346) gaṅgireddu or గంగెద్దు gangi-r-eddu. n. A bull that is dressed with bells, &c., and taught to dance. గంగెద్దుచేప gangeddu-chēpa. n. A star-fish.

(p. 404) candruḍu chandruḍu. [Skt.] n. The moon; the regent of the moon. చంద్రుడు ఉదయించినాడు the moon arose. చంద్రుడు అస్తమించినాడు the moon set. రామచంద్రుడు the moon-like or beautiful Rāma. చంద్రముఖి chandra-mukhi. n. A beautiful woman. చంద్రమూల chandra-mūla. n. The plant called Kœmpferia Galanga. Rox. i. 15. చంద్రవంక chandra-vanka. n. A half-moon, or crescent. Also, a kind of jewel worn on the head. చంద్రవంకలు a sort of rice. H. iv. 156. చంద్రవంశము the Lunar Race of Kshatriya kings. చంద్రశాల n. An upper room, on the house top. మేడమీదియిల్లు, మేడచివరిగది. (A. i. 2.) చంద్రశిల n. Moonstone. See చంద్రకాంతము. చంద్రశేఖరుడు chandra-ṣēkha-ruḍu. n. The crescent-crowned god, i.e., Siva. చంద్రహాసము chandrahāsamu. n. Radiance, flashing, sheen. A sword కత్తి. Name of the sword of Kubēra or Rāvaṇa. చంద్రాతపము chandrā-tapamu. n. Moonlight. T. ii. 36. వెన్నెల. చంద్రాయుధము chandr-āyudhamu. n. A crescent headed arrow. NH. v. 160. చంద్రిక chandrika. n. Moonlight: a pale red tint. An illustration, an essay, a treatise. The reddish envelope of a letter written on palm leaves. చంద్రికచీరలు (A. iv. 36.) white cloths తెల్లబట్టలు. చంద్రోదయము chandrōdayamu. n. The rising of the moon. An awning used at festivals. A kind of medicine. ప్రబోద చంద్రోదయము 'the masterpiece of wisdom' --(the name of a certain work.)

(p. 425) ceṅgāvi chen-gāvi. [Tel. చెన్ను+కావి.] n. A reddish tint; saffron colour జాఫరా.

(p. 469) jēguru or జేవురు jēguru. [Tel.] n. Redness. ఎరుపు. adj. Red. ఎర్రని. జేగురుటేరు a red stream. Kalahas. ii.58. Zacc. iii. 80. గైంకము. జేగురుగండి jēguru-ganḍi. n. An embrasure or loophole for muskets: being a hole coloured red. జేగురుకొండ a red hill. జేగురువేరు jēguru-vēru. n. The root from which a red dye is extracted. జేగురించు jēgurinṭsu. v. n. To redden, or blush with shame or anger. To grow red. ఎర్రనగు. 'నెత్తురు మేనెల్ల నిండిపారంగ, జేవురుకొండనా చెలువు దీపింప.' Pal. 108.

(p. 469) jēguru or జేవురు jēguru. [Tel.] n. Redness. ఎరుపు. adj. Red. ఎర్రని. జేగురుటేరు a red stream. Kalahas. ii.58. Zacc. iii. 80. గైంకము. జేగురుగండి jēguru-ganḍi. n. An embrasure or loophole for muskets: being a hole coloured red. జేగురుకొండ a red hill. జేగురువేరు jēguru-vēru. n. The root from which a red dye is extracted. జేగురించు jēgurinṭsu. v. n. To redden, or blush with shame or anger. To grow red. ఎర్రనగు. 'నెత్తురు మేనెల్ల నిండిపారంగ, జేవురుకొండనా చెలువు దీపింప.' Pal. 108.

(p. 589) dāḷu dāḷu. [Tel.] n. Slight colour, a tinge. వర్ణలేశము. ఎర్రదాళు reddishness.

(p. 668) nīru nīru. [Tel.] adj. Slight. అల్పము. నీరెండ the soft sunshine (ఎండ) of evening. 'నీరెండగాయ.' A vi. 129. నీరుపదును slight sharpness, కొంచెమువాడి. నీరుపాయము nīru-pāyamu. n. Youth, adolescence, యౌవనము. నీరుకావి or నీర్కావి nīru-kāvi. n. A reddish tint. the soft tint of fine cloth after its newness has gone off. కొంచెమెరుపు. నీరు కావులు nīru-kārulu. n. A sort of grain. H. iv. 158. నీరుకాళ్లు nīru-kāḷḷu. n. Lit: Reddish legs, i.e., the rays of the sun at sunrise and sunset. కొంచెమెర్రని రంగుగలవై రెండు సంధ్యవేళలందును కనబడు సూర్యకిరణములు 'నిడుదలైతిలకించె నీరుకాళ్లు.' హరి. పూ. vii.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 726) palla palla. [Tel.] adj. Red, reddish, as hair. తామ్రవర్ణమైన. పల్లలైనజడలు red matted hair. M. XIII. v. 26. పల్లచీమ a red ant. A. vi. 21. పల్లమీసములు red whiskers. పల్లచెట్టు a tre called Mimusops hexandra. Rox. ii. 238. ఏటిపల్లచెట్టు. Bradleia nitida Rox. iii. 699. పల్లకట్టు palla-kaṭṭu. Reddish tinted. పల్లవన్నెచూపునది.

(p. 727) pallaṭa or పల్లటము pallaṭa. [Tel.] n. Movement. చలనము. Difference, వ్యత్యాసము. Confusion, perturbation, perplexity, agitation. తారుమారు, తల్లడము, దొర్లడము. 'చిటిపొటితేనెవానలకు జేసిన కాల్వల తేటనీటి పల్లటముల నిక్కు నక్కొలకు లచ్చికి వచ్చిరి వచ్చి నెచ్చెలుల్.' Bahulas. ii. 85. పల్లటిల్లు or పల్లటిలు pallaṭillu. v. n. To move, చలించు. To turn pale, తెల్లపోవు. To redden with anger, ఎర్రబారు. To be in convulsion or disorder, to be perplexed, to be agitated. తారుమారగు, తత్తరపడు, చెదురు, తల్లడిల్లు, కొందలమందు, వణకు, అదరు. 'డుల్లెడు తలయును తునిసెడు, విల్లును ధరకొరగు మేను విరిగెడు సిడమున్, బెల్లుదొరుగు నెత్తురునై, పల్లటిలం దొడగెనపుడు పాండవబలముల్.' M. VI. i. 340. 'ఇపుడు నామనము పల్లటిల్లుట, హిత భాషణంబుల డిందుపరపు.' M. V. ii. 27.

(p. 742) pārāṇi pārāṇi. [Tel.] n. Turmeric mixed with chunam smeared by women on their feet at a wedding. Decorating the feet with saffron powder, &c. Red dye applied by women to the instep. పాదముల యందు కుంకుమాద్య లంకరణము. పారాణించు pārāṇinṭsu. v. a. To decorate the feet by reddening the instep.