(p. 253) kartanamu kartanamu. [Skt.] n. Cutting, severing. కత్తిరించుట. కర్తరి kartari. Scissors. కత్తెర. కర్తరీముఖము kartarī-mukhamu. n. A certain position of the hand in dancing.

(p. 363) gāṭamu gāṭamu. [Tel.] n. Difficulty, severity, hardness. అధికము, చురుకు. adj. Much, great, thick, hard, strong, tight. మిక్కుటమయిన, చురుకైన.

(p. 428) ceḍu cheḍu. [Tel.] v. n. To be spoiled or damaged. To become rotten or worthless. To become wicked or bad. To be dispelled, dissipated, or done away with as darkness. To become bad, damaged or ruined. నశించు, కనబడకపోవు. To change, be altered from its original state. 'నకారము చెడి అర్థబిందువు వచ్చెను (Appa. C. ii. 31.) the letter N is dropt and the nasal sign (sunna) is substituted.' అది చెడె it is ruined! వాసిచెడినకాంతి with diminished brilliancy. నీ సంశయము చెడును your doubts shall be dissipated. M. XIII. v. 97. చెడగొట్టు cheḍa-goṭṭu. v. t. To ruin, spoil. చెడనాడు cheḍa-n-āḍu. v. t. To blame. నిందించు. To curse. To say 'Be it ruined'! To scorn. To waste, throw away. చెడిప cheḍipa. (చెడిన+అప.) n. An unchaste woman. రంకుటాలు. చెడు adj. Vile, worthless, Horrid, abominable. చెడుచిక్కు a terrible difficulty. చెడుగు cheḍugu. adj. Ruined, vile, worthless, Cruel క్రూరము. n. Evil, a misfortune or calamity. అశుభము. A bad woman దుష్టురాలు. చెడుగడు or చెడుగొట్టు cheḍu-gaḍu. n. A miscreant, a wretch. క్రూరుడు. P. i. 559. చెడ్డ cheḍḍa. (contracted form చెడిన.) adj. Bad, spoiled ruined, lost. Terrible, awful, tremendous. Hard, cruel. n. Evil. కీడు. మంచిచెడ్డలు good and bad. కులముచెడ్డవాడు one who has lost caste. తలచెడ్డచెట్టు a pollard, a tree that has lost its head. చెడ్డతనము cheḍḍa-tanamu. n. Badness, wickedness, severity.

(p. 583) daḷamu daḷamu. [Skt.] n. A leaf. ఆకు. A petal. A part, భాగము. A hemistich, or half verse. A bar in music. దూర్వాదళము a blade of grass. దళకర్త daḷa-karta. n. A general: a magistrate. Satyabh. i i. 88. దళవరి daḷavari. [Tel. దళము+వరి.] n. Much grain. Substance, property, ఆస్తి. A general, సేనాధిపతి. దళవరికాడు a man of property or substance. దళవరిలేని poor, indigent. దళవాయి daḷa-vāyi. n. A general, chieftain or minister of state. దళసంచు daḷa-sanṭsu. (దళము+సంచు.) n. A class of troops. దళము జాతి. దళితము daḷitamu. adj. Split, divided. ఖండింపబడిన, భేదింపబడిన. Blown, expanded (as a flower.) వికసించిన. దళించు dalinṭsu. v. t. To cut, split, divide. ఖండించు, భేదించు. దళనము daḷanamu. n. Breaking, cutting, severing. ఖండించుట, భేదించుట.

(p. 870) balamu balamu. [Skt.] n. Strength, might, power, influence. Efficaciousness, potency. Force, rigour, severity. సత్తువ. సారము, బలుపు. A force, army, host, folk, people, a crowd, number, party. సేన. బలవితానము a host. దైవబలము the finger of God, Divine assistance, బలముచేయు to strengthen; to enforce, aid, assist. వాన మరీమరీ బలము చేయుచున్నది the rain is increasing. దానిని ఒక బలముచేసుకొని relying on it as a ground or reason. adj. Strong, mighty, much, అధికము. Potent, efficacious. బలకరము bala-kara-mu. adj. Forcible, violent, strengthening. బలకరమైన సాక్ష్యము strong evidence. బలకరము or బళకరము balakaramu. n. Force, violence, strength. Watching, కావలి. A guard, or watch, కావలి, పారా. R. v. 43. బలకరించు bala-karinṭsu. v. n. To spread, వ్యాపించు. v. a. To strengthen. బలకాయించు (బలము+ఇంచు) balakā-yintsu. v. n. To flourish, prosper. వృద్ధి అగు, అతిశయించు. బలకొట్టు bala-koṭṭu. v. n. To sing, ah, ah ఆ అని శ్రుతి పట్టు. బలకొను bala-konu. (బలము+కొను.) v. n. To flourish, అతిశయించు, బలగము or బల్గము balagamu. n. Attendants, retinue, పరిజనము. A party, set: a troop, army, host: a family circle. జ్ఞాతి బంధు సమూహము. 'చెంచు బలగము నేలెను.' (Garudach. 113,) he ruled a troop of foresters. Swa. iii. 75. బలదేవుడు, బలభద్రుడు or బలరాముడు bala-dēvuḍu. n. Balarāma, Krishna's brother. బలదేవుడు n. Wind, వాయువు. బలపడు bala-paḍu. (బలము+పడు.) v. n. To increase, అధికమగు. బలపరచు bala-paraṭsu. v. a. To strengthen, support, confirm. బలయు balayu. v. a. To surround, పరివేష్టించు. బలవంతము bala-vantamu. n. Strength, force, violence, compulsion. బలాత్కారము. adj. Strong, violent, బలముగల. adv. Forcibly, బలవంతముగా బలవంతుడు or బలశాలి bala-vantuḍu. n. A strong man, a violent man, a mighty man. బలవంతులతో విరోధము కారాదు do not contend with the mighty. బలహీనత bala-hīnata. n. Weakness, debility. బలహీనము bala-hīnamu. n. Weakness, debility. adj. Weak, strengthless. powerless. బలక్షయము bala-kshayamu. n. Loss of strength; weakness, impotence. బలాత్కారము balāt-kāramu. n. Violence, force, severity, exaction. బలాత్కరించు balāt-karinṭsu. v. a. To force, press, compel. బలాత్కారము చేయు.

(p. 871) balupu or బళువు baluvu. [from Skt. బలము.] n. Weight, a load or burden; బరువు. Strength, బలము. A charge, or obligatory duty; onus; oppression; anguish; acuteness (as of a boil), heaviness, severity of sickness. Importance, consequence. భారము. మీ చిత్తమునకు బలువు తోచును you would be displeased. బళువుసుళువు ఎరుగనివాడు one who knows no care. దానిని నెరవేర్చే బళువు తమది it is your business to settle this. బలబళవు ఇంకా తీయలేదు the heaviness or stupor is not yet gone off. నెత్తి బళువు తీరినది there is a weight off my mind. ఆ కురుపు నానాటికి బళువుచేస్తున్నది the boil becomes more painful day by day. adj. Heavy, onerous; obligatory; difficult, acute, severe (as illness), irksome, indisposed. అధికము, మిక్కుటము. Large, పెద్ద. See బలు. వాడు బలువైన పనిచేయలేడు he cannot do any heavy work. బలువుగా or బళువుగా baluvu-gā. adv. Heavily. అతనికి ఒళ్లు బలువుగానున్ణది he is very ill. ఆ ఊరు బలువుగా కోసెడు ఉన్నది the village is fully two milles off. బలువుడు baluvuḍu. adj. Strong. బలముగల. n. A strong man, బలవంతుడు, బలియుడు.

(p. 1174) vidāraṇamu vidāraṇamu. [Skt.] n. Tearing, splitting, severing. చీల్చుట. విదారించు vidārinṭsu. v. a. To tear, split. పగులగొట్టు, చీల్చు. 'దుర్గాదేవికి నీకిరాతతలమ దోడ్తోనిదారించి.' Sananda Padya ii. 17 విదారితము viḍāritamu. adj. Torn, split, dashed to pieces, బద్దలుచేయబడిన. M. VII. iv. 308.

(p. 1381) haṭhamu haṭhamu. [Skt.] n. Obstinacy, violence, severity, contumacy. మూర్ఖత, మొండితనము, ముష్కరత. బలాత్కారము. A kind of meditation, యోగభేదము. హఠముసాధించు to presevere in obstinacy. హఠము తీర్చుకొను to pay a grudge. హఠముపట్టు to be obstinate. adj. Stubborn, obstinate, pertinacious, resolute, determined. ముర్ఖమైన, మొండి, పిడివాదముగల. హఠంబుగా haṭhambu-gā. adv. Pertinaciously, stubbornly. మూర్ఖముగా, ముష్కరముగా. 'స్థాణుండైన హఠంబుగా నిలువకుండన్ ద్రోతురు.' T. ii. 18. హతయోగము haṭha-yōgamu. n. Abstract contemplation, whilst suspending the breath. This is generally a method of austre devotion, such as standing on one leg, holding up the arms, inhaling smoke, with the head inverted, &c. It is opposed to Raja yogam. కఠినమైన తపస్సు. హఠవాది haṭha-vādi. n. A violent man, a determined or obstinate man. పట్టిన పట్టు విడువనివాడు. హఠాత్, హఠాత్తుగా or హఠాత్తున haṭhāt. adv. Suddenly, unawares. దబ్బున, లటక్కున అదరిపాటున, హఠాత్కరించు haṭhāt-kar-inṭsu. v. a. To force, compel, ravish. బలాత్కారముచేయు. హఠారంబుగా haṭhārambu-gā. adv. Violently, fiercely. ఉగ్రముగా. 'కఠారంబుల గఠోరంబుగా గ్రుచ్చుచు, కఠారంబుల హఠారంబు గానరుకుచు.' BRY. 647.