(p. 25) agu agu. [Tel.] (commongly written అవు), v. To be, to become, to prove to be. The present p|| is అగుచు, or అవుచు as అగుచున్నాడు or అవుచున్నాడు he is becoming. మిక్కిలి సిరి అగును much fortune will result. The past p|| is అయి as దొంగ అయి turned a rogue, become a thief. The root in A of అగు is కా as అట్లా కారాదు it cannot happen so. Aorist p|| అగు, అగునట్టి, అయ్యే, అయ్యెడి as క్రూరుడగు cruel. శాలివాహనశక వర్షంబులు 1466 అగునట్టి క్రోధి సంవత్సర కార్తీకశుద్ధ 5 శనివారము Saturday the 5th of the bright fortnight of the month Kārtika in the year Krodhi 'which is' the year 1466 (of the Salivahana æra.) ఇది దొంగతనము అయ్యేపనిగనుక as this is a matter in which a man might prove a rogue. Past Rel. p|| అయిన as నాది అయిన గుర్రము a horse of mine. The imperatives are కమ్ము plu. కండి. Causal forms కాజేయు or కావించు. Negative aorist కాదు, &c. అగుర = అగను+ర = అవును. It is so. 1. To be, to become, as కాకి కోకిలయగునె can a crow become a cuckoo? వాడు ఏమయినాడు what has become of him? దొంగ అయినాడు he proved to be a thief. వాడు నేరస్థుడైనాడు he was found guilty. ఆ పని అవును కాకపోవును that undertaking may or may not be accomplished. వానికి ఆకలి అవుతున్నది he is hungry. ఇట్లు రాత్రియగుట as it was now night. బాలుడగుట as he is but a child. 2. To be made, to be finished, to be spent or expended, to elapse, as పని శీఘ్రముగా కావలెను the work must be done soon. వివాహమగుము marry her. ఆ పెండ్లి అయినది the marriage took place. భోజనమయినది dinner is over. రాజదర్పనమయినది I got a sight of the king. అయినదాన్ని చూపు shew what has been done. ఆ పని అయినది the work is over, it is done. కావచ్చినది it is nearly done. రూకలు అయిపోయినది the money is expended. సంవత్సరము అయినది a year has passed. నెల అవుతున్నది it is about a month since. అర్థమయినదా do you understand it? సాకు భావముకాతేదు I do not understand it. భావముయనది I understand it. స్నానము కావించు to bathe, or to cause to bathe. తీర్పుకాలేదు no decision has been given. మ్రుచ్చిలితెచ్చుట మగతనం బగునె is it a manly thing to steal? 3. To be proper or fit, to be agreeable, as ఇచ్చట నుండనగునే మనకు is it fit for us to remain here? కాని పని an improper or unbecoming act. అట్లా చేయనవునా is it right to do so? పగలు కాచినపాలు ఆ రాత్రికి అవును milk boiled the same day is fit for use that night. అతనికీ నాకు కానందున as we are not on good terms. అయినవాండ్లున్ను కానివాండ్లున్ను friends and enemies. 4. To grow, as ఈ తోటలో ఏమి అవుతవి what is grown in this garden? ఇక్కడ వరి కఅదు rice does not grow here. 5. (Governing a dative) To stand in relation, as వాడు నీకేమవుతాడు how is he related to you? నాకు కావలసినవారు my relations. వానికి మేము ఏమీకాము we are in no way related to him. 6. Added to some nouns it gives them a verbal significance, as వారు ఎప్పుడు ప్రయాణమవుతారు when will they start or set out? విభాగాలు అయి వేరింటి కాపురము చేస్తున్నారు they seperated and live apart.

(p. 63) apahariñcu apa-harinṭsu. [Skt.] v. a. To pillage, plunder, take by violence or deceit, usurp. ముచ్చిలించు, అన్యాయముగా ఎత్తుకొని పోవు. అపహరణము apa-haraṇamu. [Skt.] n. Plundering, purloining, carrying off, stealing. చౌర్యము, ముచ్చిలించడము, అన్యాయముగా ఎత్తుకొని పోవడము. అపహర్త n. One who carries away by force or violence, a thief, rogue. అపహారము apahāramu. [Skt.] n. Pillage, plunder, taking by violence. దోచుకోవడము. సర్వస్వాపహారము robbing of everything. హాదత్తాపపాదము taking back a gift. దత్తాహృతము adj. that which is robbed or stolen.

(p. 186) ettu ettu. [Tel.] v. a. To take up, raise, lift up పైకెత్తు. To take, to remove. తీసికొను. To assume or take on oneself, to obtain or acquire (a name.) వహించు, పొందు. మంచి పేరెత్తు to acquire reputation. To cite, quote, mention, adduce, introduce a subject ప్రస్తావించు. మాటయెత్తు. To mention by name, advert to, allude to. To erect (a door or pillar.) To undertake. To raise or levy (an army.) అతడు జన్మమెత్తెను he assumed a mortal body, he was born. ఎత్తివ్రాయు to copy out or extract from a book. గొంతెత్తిచదువు to read aloud. భిక్షమెత్తు to take or receive alms. తళుకులెత్తు to assume lustre or become bright. నోరెత్తు to open the mouth, to speak నేను నోరెత్తలేదు I did not open my lips. గుత్తయెత్తినాడు he undertook the contract. దండెత్తు he raised troops. తూము ఎత్తించు to open a sluice. అలుగెత్తు to open an అలుగు (q. v.) లంగరు ఎత్తు to weigh anchor. పరుగెత్తు to take a run, to run. ఎత్తుకొనివచ్చు to fetch, to bring away. పిల్లను ఎత్తుకొను to take up a child. ఎత్తుకొనిపోవు to carry away or remove, to steal. తిరిపెమెత్తు to take alms, to beg. విరులెత్తు to sprout, to send forth shoots.

(p. 369) gilubu or గిలుబాడు or గిలుమాడు or గిలుబుకొను or గిలుబుచేయు gilubu. [Tel.] v. n. To filch, pilfer steal here and there. 'గురువిందనదెగిలుబుకొనియె పయ్యరదొంగ.' Manu. ii. 114. గిలుబు n. Robbing, theft. అపహరణము.

(p. 452) coccu ṭsoṭsṭsu. [Tel.] v. n. To enter, find one's way into, penetrate, ప్రవేశించు, చొరబడు. To undertake, to begin, to set to work. శరణుచొచ్చినాడు one who takes refuge with another. ముక్కుచొచ్చి కన్ను ప్రవేశించేవాడు one who would steal the very teeth out of your head. 'సత్యచరితుల పరిపాలనమునకు జొరడెయతడు will he not interpose to rescue the righteous? See చొరు

(p. 437) cōruḍu chōruḍu. [Skt.] n. A thief. దొంగ. చోరీ chōrī n. Theft. చోరుగస్తీ a spy (Vizag.) చోరభర్త chōra-bharta. n. A paramour, a lover by stealth.

(p. 519) taskariñcu taskarintsu. [Skt.] v. a. To steal. దొంగిలించు. తస్కరుడు taskarudu. n. A rogue, a thief. దొంగ, చోరుడు.

(p. 545) tekkali tekkali. [Tel.] n. Theft. దొంగతనము. A trick. వంచన. A fault ప్రమాదము. Severity, difficulty. adj. Deceitful, stealthy. పంచకము. 'తెకజ్కలిమృత్యుభయము.' భాగ. vi. తెక్కలి గర్భము దాల్చెను she became pregnant by stealth. తెక్కలికాడు tekkali-kāḍu. n. A thief. A swindler. తెక్కలిదైవము delusive destiny! cheating hopes. తెక్కలికొను tekkali-konu. v. a. To steal or plunder. తెక్కలిపాటు tekkali-pāṭu. n. Danger, misfortune, calamity, విపత్తు.

(p. 587) dāparamu dāparamu. [Tel. from దాచు.] n. Happening, meeting. ప్రాప్తి. Stealing, దొంగిలించుట. Concealment, duplicity. మరుగు, మాయ, మోసము. వానివద్ద మరేమి దాపరములేదు there is no concealment about him. adj. Secret, unseen, రహస్యమైన. G. ii. 16. దాపరమైన happened, chanced, befallen, తటస్థమైన. ఈ మొగుడు నాకు ఎక్కడ దాపరమైనాడు how was I so unhappy as to have this husband? దాపరించు dāparinṭsu. v. n. a. To happen, to chance, to have or meet, ప్రాప్తమగు. To steal, దొంగిలించు. దాపరీడు dāpa-rīḍu. n. A thief. దొంగ. దాపరికము dāpa-rikamu. n. Hiding. దాచుట. See దాపు and దాచు.

(p. 609) doṅga donga. [Tel. √ తీ to take lit. One who takes.] n. A thief or robber. A rogue. cheat, or hypocrite. A wretch, or miscreant: a culprit or felon. Any injurious substance as a thief in a candle or a hand core in the heart of a palmyra or plantain shoot. adj. False, delusive, sly, feigned, pretended, hypocritical, dishonest, dishonourable, mischievous, stolen, wicked, sinful. దొంగనేల land unjustly got, మోసముచేసి అపహరించిన నేల. దొంగ యిసుక a quicksand, క్రిందినీళ్లు తెలియకుండ మీదనుండు ఇసుక. దొంగనిద్ర feigned sleep. దొంగసొమ్ములు stolen goods, దొంగిలించిన సొమ్ము. దొంగికూడు food obtained fraudulently, ఇతరులెరుగకుండ మోసముచేసి తిను కూడు. దొంగగొడ్డు a curst cow, a beast, that strays into other's fields to graze there, దొంగమేత మేయుపశువు. దొంగబీగము a false key, మారుబీగము. దొంగరేయి that part of the midnight which is most favourable for robbers to go about. దొంగ భక్తి hypocrisy. దొంగమాట a deceitful word. a lie. 'దొంగవాకిట మంచమువేసినరీతిగా' a proverb implying 'make friends for the purpose of runing one.' దొంగతనము, దొంగపని or దొంగరికము donga-tanamu. n. Theft, robbery, roguery, cunning, craft, a trick, a fraud. దొంగతనంబు లీవగలు this is mere pretence. దొంగతనముగా donga-tanamu-gā. adv. Secretly, by stealth, unawares. దొంగిలించు or దొంగిలు dongilinṭsu. v. a. To steal. అపహరించు.

(p. 717) parigonu pari-gonu. [Tel.] v. n. To form a line or series. బారుతీరు. v. a. To surround, చుట్టుకొను. To steal, అపహరించు 'చ పరిణత దివ్యగంధఫలబారనమత్కదళీపరంపరా పరివృతకాయ మానములబర్వు ఫలావళి జూచి పైపయింబరిగొని వచ్చు రాఝశుకపల్త్కుల చొప్పుననొప్పె నప్పు డ, డప్పురవిపణిప్రమాణముల భూరిహరిన్మణి తోరణావళులల్.' Vasu. v. 77.

(p. 736) pātakamu pātakamu. [Skt.] n. A sin, a crime. పంచమహాపాతకములు the five great sins, viz, killing a Brahmin (బ్రహ్మ హత్య), stealing gold (స్వర్ణస్తేయము,) drinking intoxicating liquor (సురాపానము) dishonoring a teacher's wife (గురుపత్నీగమనము) and association with such as are guilty of any of these sins (ఇవి చేయువారి తోడి సహవాసము) పాతకి or పాతకుడు pātaki. n. A sinner.

(p. 951) manasu or మనస్సు manasu. [Tel.] n. The internal organ of cognition, the intellect, understanding, mind. Inclination, wish, will, pleasure, ఇష్టము. adj. Liking. ఇష్టము. మనసగు manas-agu. (మనసు + అగు.) v. n. To like, ఇష్టమగు. మనోవేగముగా పోయినాడు he went as quick as thought. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache or for a mental disease. వాణ్ని పిలవడానకు నీకెట్లా మనస్సు వచ్చినది how could you find it in your heart to call him? నీకు మనస్సు వచ్చినదానిని తీసికొనవచ్చును you may take which you choose. దానిని చేయడానకు వానికి యింకా మనస్సు రాలేదు he is not yet inclined to do this. తమరు మనస్సు పట్టితే అవును if you once set your heart upon it it will be done. వానికి మనస్సువస్తే ఒకటి, మనస్సు రాకపోతే ఒకటి he is guided by fancy or whim. మనస్సే కైలాసము heaven is in the heart. వానిమనస్సు అభేద్యము his thoughts are inscrutable. వాని మనస్సును ఎందుకు నొప్పించెదవు why should you grieve him or his heart? వానిమనస్సు విరిగినది he is heart-broken. ఈమాట నీమనస్సులో ఉండనీ you must keep this to yourself. అది యేడ్చితే వానిమనస్సు తాళలేదు he could not endure to see her weep. వాని మనస్సు తిరుగలేదు he has not altered his opinion. వానికి మనస్సులో ఒకటి, బయట ఒకటి he has one thing in his heart and another in his mouth. నామనస్సు ఒకవిధముగానున్నది I know not what to think, my mind is confused. 'ఇంద్రియములు మనస్థ్సములు' the senses are dependent on the mind. M. XII. v. 596. మనస్థ్సమైనమాట the thought of his heart. మీ మనస్సు as you please, your pleasure. వానిమనస్సువచ్చినట్టు as he chose, as he pleased. మనసియ్యలేదు he did not tell his real thoughts. నీ మనస్సు వచ్చినట్టా or నీమనస్సు పోయినదే దోవా what! are you to do as you like! మనస్సు ఉంచు to give close attention. మనస్సులోనిమాట one's real opinion. తన మనస్సు వచ్చినపనులు whatever jobs he pleased. ఇట్లుచేయుటకు మనస్సురానందున as (he) could not find it in (his) heart to do this. నా మనస్సున పట్టినది it was impressed on my mind. నాలుగు దినాలు మనస్సుపట్టుకొని (లేక. నిలుపుకొని) ఉండు you must keep yourself quiet or restrain yourself for a short time. మనసరి manas-ari. (మనసు + అరి.) n. A wise man. బుద్ధిమంతుడు. 'క అనయమునిజ ప్రచారం, బనయముగాకుండ నచట నతిశౌర్యమునన్, మనసంయేకేసరియని, మనసరిరాకొమరుమూక మనుమను రీతిన్.' R. i. 123. మనసా manasā. adv. Mentally, in the heart. హృదయములో. మనసార manas-āra. adv. Sincerely, willingly. మనసిజుడు, మనఃప్రభవుడు, మనోజుడు or మనోభవుడు manasijuḍu. n. Lit: The mind-born. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. మనస్కరించు manas-karinṭsu. v. n. To be inclined. మనఃపూర్తిగాచేయు, మనస్సు ఉంచు. In correspondence మనస్కరించేది denotes 'please to consider the above: this is equivalent to 'yours truly.' మనస్కరించి willingly, మనఃపూర్వకముగా. మనస్కారము manas-kāramu. n. Fixed attention, profound meditation. మనఃపూర్తి, మనఃప్రయత్నము, చిత్తపరిపూర్తి. మనస్కుడు mana-skuḍu. adj. 'Minded;' a word used in compounds, thus సన్మనస్కుడు a right minded man, a good hearted man. దుర్మనస్కుడు an evil minded man. ఖిన్నమసస్కుడయి heart-broken. భిన్నమనస్కులయి being of various minds. ప్రసన్నమనస్కులయి light hearted, pleased. మనస్తాపము manas-tāpamu. n. Mental distress, displeasure, anger, vexation. ఆమెకు మనస్తాపముగానున్నది she is annoyed or grieved at this. మనస్ఫూర్తిగా or మనఃపూర్వకముగా manas-phūrti-gā. adv. Willingly. మనస్వి manasvi. adj. Attentive, fixing the mind upon anything. Intelligent. జాగరూకుడు. Goodhearted. మంచి మనస్సుగల. మనోజ్షము manōgnamu. adj. Agreeable, pleasing, captivating, lovely, handsome, మంజులమైన, సుందరమైన. మనోరంజని manō-ranjani. n. (Lit. that which delights the mind.) The name of a certain flower with a rank smell, apparently a sort of arum. మనోరథము manō-rathamu. n. A wish, desire. ఇచ్ఛ. నామనోరథము తమరు త్వరగా నెరవేర్తురని నమ్మియున్నాను I trust that you will soon grant what I so earnestly wish. మనోమలికితము manō-malikitamu. n. Misunderstanding. మనోహరము manō-haramu. adj. Heart-stealing, i.e., charming, lovely, alluring, captivating, fascinating, ఇంపైన. n. Vermicelli.

(p. 976) māya māya. [Skt.] n. Fraud, trick, deceit, delusion, illusion, diplomacy. Conjuring, ఇంద్రజాలవిద్య. Ignorance, ఆవిద్య. Philosophical illusion, the phenomenal-world, unreality of all worldly existence. This is personified in mythology as Lakshmi, the consort of Vishṇu, she being the immediate and active cause of creation. మాయప్రపంచము the delusive world. 'Vanity' in the theological sense: materiality as distinguished from intellectuality. మాయలాడి a deceitful woman. వనితలు మాయావినోదులైనందున as women are deceivers. M. XIII. ii. 189. మాయాస్వరూపము a fictitious form. మాయగొల్లడు a seeming herdsman, i.e., Krishna, who bore the appearance of a rustic. మాయదారిగా unexpectedly, by stealth or trick, cunningly. మాయకాడు. మాయగాడు, మాయదారి or మాయపోతు a deceiver, మాయావి. మాయాదేవి māyādēvi. n. Nature, regarded as a goddess. మాయాదేవి సుతుడు a name of Buddha. మాయానగరము the place called Haridvara. మాయము māyamu. n. Same as మాయ. Disappearance, అదృశ్యము. adj. Vanished, disappeared. మాయమగు to vanish. ఉంగరము మాయమైపోయినది the ring disappeared. వారు మాయమైపోయిరి they vanished. ఆ పాము మాయమైపోయినది the snake disappeared. ఇది యేమిమాయము this is a strange trick. మాయలాడు māyal-āḍu. n. A rogue. మాయలుచేయుపురుషుడు. మాయావి, మాయి. మాయలమారి or మాయికుడు māyāvi. n. A cheat, a deceiver, a juggler, a conjurer. ఐంద్రజాలికుడు. మాయలుచేయు పురుషుడు. మాయి māyi. n. Concealment. మరుగు. Blackness, నలుపు.

(p. 998) muccu or మ్రుచ్చు muṭsṭsu. [Tel.] n. A rogue, a thief. దొంగ. గొర్రెలముచ్చు a sheep stealer. కాసుముచ్చు a cannibal, a flesh eater. మునిముచ్చు a pretended saint. నాలిముచ్చు a sneak. లొట్టిముచ్చు a toss-pot or tippler. adj. Roguish, thievish. ముచ్చు చూపులు roguish glances. A. vi. 19. ముచ్చిలు or ముచ్చిలించు muchchilu. v. a. To steal. దొంగిలించు. ముచ్చిలి muchchili. adv. By stealth. దొంగతనముగా. 'ముచ్చిలి వత్తురువారలు.' BX. 164. ముచ్చుతనము muṭsṭsu-tanamu. n. Roguishness, roguery, thievishness. దొంగతనము. Satya. iv. 232. ముచ్చుప్రొద్దు muṭsṭsu-proddu. n. Midnight, అర్ధరాత్రి. ముచ్చుబొడుపు muṭsṭsuboḍupu. n. A petty thief. అల్పపుదొంగ. 'తడుకద్రోపరిముచ్చుబొడుపులు.' P. iv. 255.