(p. 17) aṃśamu amṣamu. [Skt] n. A share, part, portion, a fraction; the denominator of one; a degree of latitude or longitude (Geog.); a subject భాగము, విషయము, దేవుని యంశమున పుట్టినవాడు he who is born from a portion of the deity, he who is of divine origin; అంశపురుషుడు a fortunate man, a man of talent or parts. వర్ణనాంశము a descriptive part or passage in a poem. ఈ అంశము నాకు తెలుసును I am acquainted with this subject. ఈ అంశములో in this respect. వాడు అన్ని అంశములు తెలిసినవాడు he knows every thing. అంశచక్రము a table consulted by astrologers in casting nativities, an astrological diagram for ascertaining the degree of the sun in any sign. దశాంసము the tenth part; అంశసవరణ = reduction of fractions; అంశనీయము or అంశ్యము = that which is divisible.

(p. 25) agu agu. [Tel.] (commongly written అవు), v. To be, to become, to prove to be. The present p|| is అగుచు, or అవుచు as అగుచున్నాడు or అవుచున్నాడు he is becoming. మిక్కిలి సిరి అగును much fortune will result. The past p|| is అయి as దొంగ అయి turned a rogue, become a thief. The root in A of అగు is కా as అట్లా కారాదు it cannot happen so. Aorist p|| అగు, అగునట్టి, అయ్యే, అయ్యెడి as క్రూరుడగు cruel. శాలివాహనశక వర్షంబులు 1466 అగునట్టి క్రోధి సంవత్సర కార్తీకశుద్ధ 5 శనివారము Saturday the 5th of the bright fortnight of the month Kārtika in the year Krodhi 'which is' the year 1466 (of the Salivahana æra.) ఇది దొంగతనము అయ్యేపనిగనుక as this is a matter in which a man might prove a rogue. Past Rel. p|| అయిన as నాది అయిన గుర్రము a horse of mine. The imperatives are కమ్ము plu. కండి. Causal forms కాజేయు or కావించు. Negative aorist కాదు, &c. అగుర = అగను+ర = అవును. It is so. 1. To be, to become, as కాకి కోకిలయగునె can a crow become a cuckoo? వాడు ఏమయినాడు what has become of him? దొంగ అయినాడు he proved to be a thief. వాడు నేరస్థుడైనాడు he was found guilty. ఆ పని అవును కాకపోవును that undertaking may or may not be accomplished. వానికి ఆకలి అవుతున్నది he is hungry. ఇట్లు రాత్రియగుట as it was now night. బాలుడగుట as he is but a child. 2. To be made, to be finished, to be spent or expended, to elapse, as పని శీఘ్రముగా కావలెను the work must be done soon. వివాహమగుము marry her. ఆ పెండ్లి అయినది the marriage took place. భోజనమయినది dinner is over. రాజదర్పనమయినది I got a sight of the king. అయినదాన్ని చూపు shew what has been done. ఆ పని అయినది the work is over, it is done. కావచ్చినది it is nearly done. రూకలు అయిపోయినది the money is expended. సంవత్సరము అయినది a year has passed. నెల అవుతున్నది it is about a month since. అర్థమయినదా do you understand it? సాకు భావముకాతేదు I do not understand it. భావముయనది I understand it. స్నానము కావించు to bathe, or to cause to bathe. తీర్పుకాలేదు no decision has been given. మ్రుచ్చిలితెచ్చుట మగతనం బగునె is it a manly thing to steal? 3. To be proper or fit, to be agreeable, as ఇచ్చట నుండనగునే మనకు is it fit for us to remain here? కాని పని an improper or unbecoming act. అట్లా చేయనవునా is it right to do so? పగలు కాచినపాలు ఆ రాత్రికి అవును milk boiled the same day is fit for use that night. అతనికీ నాకు కానందున as we are not on good terms. అయినవాండ్లున్ను కానివాండ్లున్ను friends and enemies. 4. To grow, as ఈ తోటలో ఏమి అవుతవి what is grown in this garden? ఇక్కడ వరి కఅదు rice does not grow here. 5. (Governing a dative) To stand in relation, as వాడు నీకేమవుతాడు how is he related to you? నాకు కావలసినవారు my relations. వానికి మేము ఏమీకాము we are in no way related to him. 6. Added to some nouns it gives them a verbal significance, as వారు ఎప్పుడు ప్రయాణమవుతారు when will they start or set out? విభాగాలు అయి వేరింటి కాపురము చేస్తున్నారు they seperated and live apart.

(p. 54) anukūlamu anu-kūlamu. [Skt.] adj. Favourable, friendly, assisting, salubrious. హీతమైన, సహాయమైన, ఆరోగ్యమైన, శ్రేయస్కరమైన. అనుకూలమైన గాలి a favourable wind. వాని శరీరమునకు అనుకూలమైన స్థలము the place which agrees with him. అనుకూలమైనమాట a friendly word. అనుకూలశత్రువు a friendly enemy అనుకూల కాలము a suitable time. అనుకూలము or అనుకూలత n. Favour, goodness, kindness, aid. సహాయము, మేలు, దయ. దయ ద్రవ్యానుకూలము means, resource. దైవానుకూలము వల్ల by the grace of God. అనుకూలించు, అనుకూలపడు or అనుకూలమగు anukūlinṭsu. [Skt.] v. n. To be of use ఒదవు. To have effect, to have a good result. సఫలమగు, ఒనగూడు. అనుకూలము కాలేదు it failed, it had not the desired effect. నాకు ఇంకా రూకలు అనుకూల పడలేదు I have not yet obtained the money ఈ పని నీకు అనుకూలమగును you will succeed in this business. అనుకూలము చేయు or అనుకూలవరచు anukūlamuchēyu. v. a. To shew favour, to bring a thing about, to countenance. సహాయము చేయు, నెరవేర్చు. కార్యమును అనుకూలము చేసికొన్నారు they brought it about, brought it to a conclusion. అనుకూలుడు anukūluḍu. n. A friend, ally, patron. హితుడు, సహాయుడు, ఉపకారి. వాడు నాకు అనుకూలుడు he is well disposed towards me.

(p. 61) apacāramu apa-chāramu. [Skt.] n. An insult, an affront, incivility, fault. పూజ్యుల యెడల చేసిన నేరము.

(p. 70) abhibhavamu abhi-bhavamu. [Skt.] n. Insult, dishonour, disgrace. అవమానము, తిరస్కారము. అభిభవించు v. To insult. తిరస్కరించు. అభిభూతము adj. Defeated, humbled, subdued. తిరస్కరింపబడిన, పరాభూతమైన, గర్వ భంగము చేయబడ్డ అణచబడ్డ. R. i. 79.

(p. 125) ālōcana ā-lōchana. [Skt.] n. Thought, looking at, or examining. Consultation, consideration, reflection, counsel, policy, deliberation, plan, intent, purpose, motive, imagination, supposition, advice, view, intention. ఆలోచనకు తెచ్చు to weigh, consider, view, regard. ఆలోచించు ālōchinṭsu. v. a. To think, view, consider. consult, deliberate, suppose or reflect.

(p. 172) usuru usuru [Tel.] n. Breath, life; strength, vigour, grief; a sigh, affliction, plague, hardship, evil result; retribution or result. వాని ఉసురు నీకు తగులును his trouble will come upon you. ఆడదాని ఉసురు తగలకపోదు the sigh of a woman will not fail to bring trouble (to him who caused her grief). వారి ఉసురు తాకి వాడు చెడిపోవును their sorrows shall be visited on his head. ఉసురుపోసికొను or ఉసురుపుచ్చుకొను usuru-pōsi-konu. v. a. To cause sighs. To afflict. నా ఉసురు ఏల పోసుకొంటావు why do you torment me thus? ఇది చేసినందు ప్రజల యొక్క ఉసురు పోసుకొనెను this called down the curses of the people. ఉసురుతో కూడా alive.

(p. 179) eñcu enṭsu. [Tel.] v. a. To count, reckon, think: to be of opinion, consider, judge: to regard, care for: to believe, imagine: to select or choose. నేను ఎంచినది ఒకటి అయినది ఒకటి I anticipated a result very different from that which has happened. ఎంచుకొను Same as ఎంచు.

(p. 180) enta enta. [Tel. ఏ+అంత] adj. How much. ఇది యెంత పొడుగు how long is this? ఎంత అన్యాయము what injustice! ఈ బంగారమెంత ఉన్నది what is the price (or weight) of this gold? అది యెంత పని what great matter is that? ఎంతమాత్రము how much? ఎంతలో within what price? ఎంతమాత్రము కాదు by no means. అట్లు అనడానకు నేనెంతవాణ్ని who am I that I should say so? నీవెంత ఆయనయెంత? what comparison is there between you and him? నేనెంత చెప్పినా notwithstanding all I could say. ఎంత చెల్లించితే అంత మంచిది the more you pay the better అప్పుడు ఎంత రాత్రియైయుండెను what time of night was it then? ఎంత సేపటికి వచ్చినాడు how long after did he come? ఎంతకు అమ్మినాడు for how much did he sell it? ఎంతమాత్రము కూడనిపని a thing quite out of the question. నీవెంత నేనెంత అని పోట్లాడినారు they scorned or insulted one another. ఎంతటి వారు what sort of persons? ఎంతమంది how many (persons.) The conjunction యు is sometimes added as an intensive. ఎంతయు రయంబున with very great speed ఎంతేని entēni. adv. Ever so much, how much soever. ఎంతైనను. ఎంతైన. how vast, how great, ever so great. ఎంతో much. ఎంతో సంతోషముతో with great joy.

(p. 193) ēkatamu ēkatamu. [from Skt.] n. Solitude. A place fit for consultation ఆలోచనకు తగిన చోటు. Consultation ఆలోచన. ఏకతమాడిరి they talked in secret. Swa. v. 119. Bilh. iii. 65. ఏకతమైన lonely, uninhabited.

(p. 206) okaṭi okaṭi. [Tel.] n. and adj. One. ఇందువల్ల ఒకటి వచ్చును from this one thing may result. ఇందులో ఒకటిన్ని తక్కువ లేదు there is not a single thing wanting. ఎవ్వరియింట్లోనైనా ఒకటే it is no matter in whose house (he) is. నేను చెప్పినది ఒకటి వాడు చేసినది ఒకటి I told him one thing and he did another. ఒకటి వెనుక ఒకటి one after another. దోవకు రెండు పక్కలను అడవి ఒకటే గాని దారి మంచిదే there is nothing but jungle on both sides, but the way is good. ఒకటిగా okaṭi-gā. adv. Together, unitedly, unanimously, conjointly. ఒకటిచేయు okaṭi-chēyu. v. a. To make one, unite, mix. ఒకటియగు okaṭi-y-agu. v. n. To be combined. ఒకట okaṭa. On or in one. At one time ఏకకాలమునందు. ఒకటొకటిగా okaṭ-okaṭi-gā. adv. Separately, one by one, one after another. ఒకటో okaṭō. adj. First. ఒకటోసాక్షి the first witness.

(p. 276) kāryamu kāryamu. [Skt.] n. An act, deed, work, doing, business. An affair. An object. An effect, result. Use, good, profit, advantage. పని, ఫలము. అందువల్ల ఏమికార్యము what is the good of it? The thing to be done or which ought to be. Bhāskara § 41. కార్యాకార్యము తెలియక not knowing good from bad. కార్యవాది one who looks to the main point opposed to ఖడ్గవాది a brawler. కార్యస్థుడు kāryas-thuḍu. n. A clever man, a man of ability. కార్యస్ధానము an office, a place of business. కార్యదర్శి a secretary. గౌరవకార్యదర్శి an honorary secretary.

(p. 323) kola kola. [Tel.] n. Measure, measurement. పరిమాణము. Guilt: the result of crime. పాపము, పాపఫలము. Retribution particularly that suffered in a subsequent birth. Killing, murder. హింస. పాపముకొలచినకొల. వానిని చంపినకొల నీకు తీరదు you cannot get rid of the guilt of killing him. ఆడుకొల the guilt of causing a woman's death. T. iii. 114. L. iv. 291. P. i. 331. కొలకర్ర kola-karra. n. A measuring rod. కొలకాసు kola-kāsu. n. Fees for measuring కొలగాడు kola-gāḍu. n. One who measures grain. కొలగారము kola-gāramu. n. Measurement. gauging: fees for measuring grain. కొలత kolata. n. Measurement. కొలపాత్రము kola-pātramu. n. A vessel to measure with. కొలారకము kolā-rakamu. n. Measuring grain. ధాన్యమును కొలుచుట.

(p. 334) kriya kriya. [Skt.] Doing చేయుట. Act, action. పని. Manner విధము. Use, advantage, means, an expedient, a contrivance ఉపాయము. A verb. ధాత్వార్థము. Rite, ordinance, ceremony, obsequies, పూజ. Medical treatment or practice చికిత్స. Fact, truth, utility, effect. తేలినక్రియ the result. క్రియమాట the matter in question, the point on which the thing hinges, a word to the purpose. adv. like, similalr to. విధమున, లాగున. క్రియావంతుడు kriyā-vantuḍu. n. A man of diligence. పనియందు పూనికగలవాడు.

(p. 347) gaṇḍamu ganḍamu. [Skt.] n. The side of the head. చెక్కిలి. An elephant's temple. ఏనుగుచెక్కిలి. The baleful influence of a star. గ్రహయోగము. An evil event, a narrow escape, గొప్ప అపాయము. దినగండము నూరేండ్లాయిస్సు to live long in daily peril of ruin. నాకు దినగండముగా జరుగుచున్నది I am daily living from hand to mouth. గండము గడిచి బయలుపడ్డది the affair is over and this is the result. Lit the trouble is over, the child is born. అతడు తండ్రి గండమునకు పుట్టినాడు he was born to be the cause of his father's ruin. గండపాళి ganḍa-pāḷi. n. The temple or side of the head. గండమండలము ganḍa-manḍalamu. n. The temples of the head.