(p. 81) aru Same as అర్రు (q. v.) అరుతెవులు aru-tevulu. n. Consumption. క్షయరోగము అరుత or అరుతన్ Loc. of అర్రు. On the neck. కంఠమునందు. 'ఆరుతలిమగము డదరసిచూడు.' Vema. 1777. అరుత or అర్త aruta. [Tel.] adv. Near, close by. సమీపమందు. రాముడు విశ్వామిత్రునరుత నేగెసె. Rama went close to Viswamitra. 'న్యగ్రోధములయర్తనరుగుచు మసలక దూడయమ్మందిర బరుత.' BD. viii. 515.

(p. 305) kṛkavākuvu kṛika-vākuvu. [Skt.] n. A cock. కోడి. కృకవాకుధ్వజుడు kṛika-vāku-dhva-juḍu. n. An epithet of Kumaraswami.

(p. 332) kauśikuḍu kauṣikuḍu. [Skt.] n. A title of Indra: also of Viswamitra. కాలకౌశికుడు an abject wretch.

(p. 379) gummi gummi. [Tel.] n. A high basket for holding corn. బుట్ట. 'పడుతుకనిత్యమైదుగు రుభక్తులకన్న మొసంగికానివే, కడువవు నీగృహంబు ననుగుమ్ములుగాదెలుగానిమెక్కడన్.' Chenna. iv. 102. గుమ్మి n. Mire, a morass, a swamp. బరద, పర్ర.

(p. 723) parra parra. [Tel.] n. A marsh, bog, fen, swamp, ఉబ్బిలి. A plain, బయలు ఉప్పు పర్ర a salt marsh. పర్రమన్ను the soil of a salt swamp, చవు డు. A certain measure of capacity, ధాన్యాదులకొలిచే తూకము. పర్రమీను parra-mīnu. n. A genus of fish, called Scomber, or Zeus, of which there are many species.

(p. 762) puṃzu or కోడిపుం౛ు punḍzu. [Tel.] n. A cock. కుక్కటము, మగకోడి. పుంజుతాలుపు an epithet of Kumārāswamy.

(p. 876) bāḍava or బాడవపాలము bāḍava. [Tel.] n. A low lying moist land into which water drains, a boggy spot. A piece of low, swampy ground, వాకపొలము లేక నీరువాక.

(p. 967) mahā mahā. [Skt. for మహత్ in compounds.] adj. Great, much, eminent. మహా క్షుద్రుడు a base wretch. adv. Exceedingly, vastly, excessively, much, very abundantly, frequently. మహాచెడ్డ very bad. మహామంచి very good. ఉప్పు మహావేసినావు you have put too much salt. మహా అరిచినాడు he roared out loud. మహా వచ్చినారు they have come in great numbers. ఏటిలో నీళ్లు మహాపారుచున్నవి the water flows abundantly in the river. మహాంగము mah-āngamu. n. A camel, ఒంటె. మహాకాయుడు mahā-kā-yuḍu. n. A bulky or stout man. మహాకాళి mahā-kāḷi. n. The name of the wife of Siva; a terrific form of Durga. మహాకాలుడు mahā-kāluḍu. n. A name of Siva. శివుడు. మహాకులము mahā-kulamu. n. A good or respectable family. మహాకులుడు mahā-kuluḍu. n. A man of a respectable family. సత్కులప్రసూతుడు, కులీనుడు. మహాగ్రీవి mahā-grīvi. n. (Lit. Long necked.) A camel. లొట్టిపిట్ట. మహాజనము mahā-janamu. n. The upper classes, the higher ranks of society. The principal people; a multitude of people, the masses. జనసామాన్యము. మహాదేవుడు mahā-dēvuḍu. n. Lit. the great god. A name of Siva: మహాధనము mahā-dhanamu. n. Gold, బంగారు. Cultivation, tillage, husbandry, కృషి. మహానందము mah-ānandamu. n. Bliss, eternal emancipation or beatitude. మహానటుడు mahā-naṭuḍu. n. The great dancer, i.e., Siva. మహానది mahā-nadi. n. The name of a river near Cuttack. మహానవమి or మహర్నవమి mahā-navami n. The name of a feast called the Dasara, which falls on the ninth day of the bright fortnight in the month of Aswayuja, (October.) At this time all tools, arms, books, &c., are worshipped. మహానసము mahānasamu. n. A kitchen, వంటయిల్లు. M. III. i. 50. A. vi. 83. మహానాడు or మహనాడు mahā-nāḍu. n. A council held by headmen. మహానిశ or మహారాత్రము mahā-niṣa. n. Midnight. అర్ధ రాత్రము. మహానుభావుడు mahānubhāvuḍu. n. An exalted personage, a great man, a gentleman. మహాపద్మము mahā-padmamu. n. A certain very high number, a million of millions. మహాపురుషుడు mahā-purushuḍu. n. A hero, a heaven-born person-age, a supernatural being. మహాప్రళయము mahā-praḷayamu. n. The end or destruction of the world, లోకనాశనము. మహాబలుడు mahā-baluḍu. n. A very strong man. Wind, వాయువు. మహాభాగుడు mahā-bhāguḍu. n. A pure or holyman. మహాభారతము mahā-bhāratamu. n. The Mahā-Bharata, a celebrated poem. మహామృగము mahā-mṛigamu. n. An elephant. ఏనుగు. మహాయుగము mahā-yugamu. n. Eternity, a great age or revolution of ages. చతుర్యగకాలము. మహారజితము mahā-rajatamu. n. Gold, బంగారు. మహారజనము mahā-rajanamu. n. The Safflower. కుసుమపువ్వు. Gold, సువర్ణము. మహారణ్యము mah-āraṇyamu. n. A great forest, గొప్పఅడవి. మహారథుడు mahā-rathuḍu. n. A great charioteer, one who can fight single-handed against 11000 bowmen. మహారా౛ు mahā-rādzu. n. A sovereign, or emperor. మహారాజా O mighty Sire! O great king! మహారాజులైన మా ప్రభువు my gracious lord. మహారాజులాగు by all means! of course! నీవు మహారాజుగా నుండవలెను I wish you all good fortune! వాడు మహరాజుఅయినాడు he became opulent. మహారాజరాజశ్రీ the usual ascription at the beginning of a letter. మహారాష్ట్రము the Maharata Country. మహారౌరవము mahā-rauravamu. n. The name of a particular hell, నరకభేదయ. మహార్ణవము or మహాశయుడు mahā-rṇavamu. n. The great ocean. మహాలక్ష్మి mahāla-kshmi. n. The goddess of fortune. A good woman. మంచియాడుది. మహాలయము mahā-layamu. n. Offerings made to the manes of departed ancestors, for the fifteen days from full moon to new moon in the month of Bhadrapada. మహావిద్య mahā-vidya. n. Magic, as being 'the great knowledge. Byron in Manfred. ii. 2. మంత్రశాస్త్రము. మహాశూద్రుడు mahāṣūdruḍu. n. A shephard, గొల్లవాడు. మహానేసుడు mahā-sēnuḍu. n. One who has a large army; an epithet of Kumaraswami. మహాలు or మహలు mahāḷu. [H.] n. A house, mansion, seraglio, రాజుగారి, లేక. నవాబుగారిమహలు.

(p. 1004) muddu muddu. [Tel.] n. A kiss. చంబనము. Sweetness, fondness, delight; caressing, toying. మనోజ్ఞత, చిన్నవాండ్లయందలి ప్రేమ. ముద్దుచూపు to show love. ముద్దుపెట్టుకొను muddu-peṭṭu-konu. v. a. To kiss, చుంబనముచేయు. ముద్దాడు or ముద్దులాడు mudḍ-āḍu. v. a. To caress, to fondle, లాలనముచేయు, ఆదరించు. ముద్దిచ్చు, ముద్దిడు or ముద్దుపెట్టు to give a kiss. దాన్ని చూస్తే ముద్దువస్తున్నది I am delighted to see her, she is very charming. ఆ బిడ్డ ముద్దులు మూట కట్టుచున్నది the child is a lump of charms, a perfect beauty. ముద్దులతమ్ముడు my ḍaṛling little brother. ముద్దయ్య an epithet of Kumaraswami. ముద్దులయ్య my sweet lord. ప్రయోగముల ముద్దు కనుక్కొనడము మహాకష్టము it is very difficult to perceive the niceties (or delicacies) of local adaptation or meaning. కాకిపిల్ల కాకికి ముద్దుకాదా surely the crow's chick is dear to the crow, i.e., every beggar will love her brat. adj. Darling, pet, sweet, charming, lovely, dear. నాముద్దుసుతుడు my beloved son, my darling boy. ముద్దు పేరు a pet name. ముద్టుటుంగరము or ముదుటుంగరము a pet ring, worn on the little finger, a signet ring. ముద్దుమాటలు sweet words. ముద్దుమొగము a sweet face. ముద్దుగా muddu-gā. adv. Charmingly, tastily. అందముగా. ముద్దులగుమ్మ muddula-gumma. n. A beauty, a charming woman. ముద్దులాడి or ముద్దురాలు muddulāḍi. n. A charming woman, ముద్దులుగులికే స్త్రీ, మనోజ్ఞురాలు. ముద్దులాడు muddulāḍu. n. A charming or pleasant man, మనోజ్ఞుడు.

(p. 1191) viśākha vi-ṣākha. [Skt.] n. The name of the 16th lunar mansion. విశాఖము vi-ṣākhamu. n. The act of standing with the legs about a foot apart from each other. విలుకాడు రెండు కాళ్లలనడుమ జేసెడెడము గలుగ నిలుచుట. A spindle, నూలువడికేకదురు. adj. Branchless, శాఖములేని. విశాఖుడు vi-ṣākhuḍu. n. A name of Kumaraswamy. కుమారస్వామి.

(p. 1266) ṣaṭ shat. [Skt.] adj. Six. ఆరు. షట్కర్మములు the six acts, or duties enjoined on Brahmins, i.e., అధ్యయన, అధ్యాపన, దాన, ఆదాన, యజన. యాజనములు. షట్కర్ముడు shaṭkarmuḍu. n. A Smarta Brahmin who performs the six acts above enumerated. షడక్షరమంత్రము a spell which has six syllables. షడ్గుణము six-fold, six times as much. ఆరంతలు. 'సాహసంషడ్గుణంచైవ.' షడ్గుణములు అనగా సంధి. కలహించడము, దండెత్తడము, యుద్ధానకు సమయము చూడడము, భేదము పుట్టించడము బలవంతునిని చేపట్టడము. షట్కము shaṭkamu. Six. ఆగు. షట్పదము shaṭ-padamu. n. Lit, the six-footed, i.e., a bee, the large black bee. అళి, భ్రమరము. షదాననుడు or షణ్ముఖుడు shaḍ-ānanuḍu. n. Lit. the six faced; a name of Kumaraswami, the Hindu Mars. కుమారస్వామి. షడ్జము shaḍjamu. n. A shrill musical tone like the peacock's cry. The fourth or middle note (tenor) of the Hindu gamut. సప్తస్వరములలో నొక స్వరము. షడ్భాషలు shaḍ-bhāshalu. n. plu. The six languages, i.e., అచ్చతెనుగు, దేశీయము, గ్రామ్యము, కన్నడి, హళేకన్నడి, అరవము. షడ్రసములు or షడ్రుచులు saḍ-rasamulu. n. plu. The six flavours used in cookery; viz., astringent, ఒగరు; sweet, తీపి; salt, ఉప్పు; pungent,కారము; bitter, చేదు; sour, పులుసు. షడ్రసాన్నము a ragout, highly seasoned food. 'చలువలుగట్టించు షడ్రసాన్నములుంచున్.' Ila. i. 87. అనగా మృష్టాన్నము పెట్టును. షడ్విద్యలు shạd-vidyalu. n. plu. The six magic arts; which are called ఆకర్షణము, స్తంభనము, మారణము, విద్వేషణము ఉచ్చాటనము, మోహనము. షణ్మతములు shaṇ-matamulu. n. The six Schools or doctrines of Philosophy, ఆరుదశములు. They are పాషండ, చార్వాక, బుద్ధ, జైన, వామన, గాణాపత్యములు. But a verse says బౌద్ధంవైదిక, శైవంచ, సౌరంవిష్ణుచ శాక్తకం. షష్టాష్టమము shashṭ-āshṭamamu. n. Enmity, animosity, పగ, విరోధము. వారికి షష్టాష్టమముగానున్నది they are on bad terms. షష్టి shashṭi. n. Sixty. ఆరువది. షష్టిపూర్తి shashṭi-pūrti. n. A feast held on a man's attaining his sixtieth year. అరువదియేండ్లవయసు రాగానే చేయు ఉత్సవము. షష్ఠము ṣhashṭhamu. adj. Sixth. ఆరవది. షష్ఠి ṣhashṭhi. n. The sixth day of the lunar fortnight, ఆరవతిథి. In grammar, the sixth case. ఆరవ విభక్తి. షష్ఠికము or షష్ఠిక shashṭhikamu. n. A kind or rice of quick growth. వ్రీహిభేదము. షష్ఠ్యంతములు shashṭh-y-anta-mulu. n. Dative verses, i.e., a set of verses in the preface of a Telugu peom, having every phrase in the dative thus: To the prince, to the hero, &c., &c. అవతారిక కొననుచెప్పే షష్ఠీవిభక్తిగల వాక్యములు గల పద్యములు. షష్ఠ్యంతమైన శబ్దము a word in the sixth case. ఆరవ విభక్తియందుండు శబ్దము.

(p. 1290) saḍḍakuḍu saḍḍa-kuḍu. [from Skt. సడ్ఢకుడు.] n. A co-son-in-law. తోడియల్లుడు. తన సడ్డకుడైన రామస్వామిని పంపినాడు he sent Ramaswami who had married his wife's sister. వీరు సడ్డకులు these men are married to sisters.

(p. 1291) satti satti. [from Skt. శక్తి.] n. Power, ability, energy, strength, force, vigour. శక్తి, బలము, బలిమి. A goddess, కాళికాదేవి, పార్వతి. 'బలిమిదార్కొని కల భాషివేనలి యొకకేల బట్టివేరొక్కకేల, నొరగత్తిబెరికినీ కొప్పనమీదె యంచు సత్తికిగత్తిచెయ్యెత్తిమ్రొక్కి.' KP. iii. 131. ఇక్కడ సత్తి అనగా దేవత. The name of Vasishtha's son, వసిష్ఠుని కొడుకు. A kind of weapon. సత్తితాలుపు satti-tālupu. n. An epithet of Kumāraswami, శక్తిధరుడు.

(p. 1342) subrahmaṇyuḍu su-brahmaṇyuḍu. [Skt.] n. A name of Kumaraswami, the god of war, కార్తికేయుడు.

(p. 1353) sēna sēna. [Skt.] n. An army, forces. చతురంగబలముగల సమూహము, దండు, సైన్యము. సేనాంగము sēn-āngamu. n. A component part of an army, as elephants, chariots, cavalry or infantry. హస్త్యశ్వరథపదాతిసమూహము. సేనాధిపతి or సేనాపతి sēn-ādhi-pati. n. A general, commander; a leader or headman. సేనానాయకుడు, దండుకుయజమానుడు, మొనగాడు, సేనాధిపత్యము or సేనాపతిత్వము sēn-ādhi-patyamu. n. Generalship, leadership, command of an army, సేనానాయకత్వము, దండుయొక్క ఆధిపత్యము. సేనాని sēnāni. n. A general. Also, an epithet of Kumaraswami, the god of war. దండుకుయజమానుడు. కుమారస్వామి. సేనాముఖము sēṇā-mukhamu. n. The front or van of an army. సేనయొక్క అగ్రబాగము.