(p. 3) aṅkuśamu ankuṣamu, [Skt.] n. An elephant goad, an elephant driver's hook. Also, a check, a bar, a poser, a ruling case or argument. అంకుశమున నిలిపినాడు he made them stop short. ఇది జ్వరాంకుశము this is a specific against fever, that which arrests the disease. కవిగజాంకుశము (title of a book) a code to guide the poets. అంకుశమునకురాని ungovernable, head-strong, untractable, indocile.

(p. 4) aṅke anke. [Tel.] n. A numerical figure అంకము. Opportunity, time. One pack, half a bullock load. A form of అణక. Bringing the yoke under the neck, as by a troublesome bullock. ఎద్దులు అంకె వేసికొన్నవి the bullocks turned restive, bringing the yoke under the neck. A command, authority, control, restraint, check. అంకెగొను v. i. To cover oneself with కప్పుకొను. అంకెచేయు v. i. To obstruct అడ్డగించు.అంకెకురాని,(భాస్క.2.) ungovernable. అంకెకురావు, అనగా అక్కరకురావు they will not be of any use. అంకెవేసికొను or అణకవేసికొను v. n. To be restive, as a bullock in the yoke. ఎద్దయకాడికెదురు తిరుగుట. నాడు తేపతేపకు అంకెవేసికొనును. he turns restive every now and then.

(p. 5) aṅgamu angamu. [Skt.] n. The body, a limb, member, part, division or branch. అంగవంచకము = ఉపాయము, సహాయము, దేశకాలవిభజనము, ఆపదకు ప్రతిక్రియ, కార్యసిద్ధి. అద్భుతాంగులు beings having wondrous forms. అష్టాంగములు = the eight forms or stages of meditation, i. e, యమము, నియమము, ప్రాణాయామము, ప్రత్యాహారము, ధ్యానము, ధారణ, మననము, సమాధి. చతురంగములు the four divisions of an army, i. e., రథములు, ఏనుగులు, గుర్రములు, బంటులు. పంచాంగము the Indian calendar giving particulars of each day, as తిథి, వారము, నక్షత్రము, యోగము, కరణము. రాజ్యాంగములు the various departments of Government. షడంగములు or వేదాంగములు the six sciences dependent on the Vedas. i. e., శిక్ష, కల్పము, వ్యాకరణము, నిరుక్తము, జ్యోతిషము, ఛందస్సు. సప్తాంగములు = the seven constituents of a Government. స్వామి, అమాత్యుడు, సుహృత్తు, కోశము, రాష్ట్రము, దుర్గము, బలము. సాష్టాంగ ప్రణామము prostrate homage, touching the ground with eight members of the body, i. e., eyes or chest and forehead, hands, knees and feet.

(p. 17) ambāramu ambāramu. [H.] A heap of grain. ధాన్యరాశి. Also, the government share in a crop. (Vizag) అంబారసొఝు to heap up grain అంబారములుగా పడియుండు to lie in heaps. ఉభయరాశి అంబారము a heap of grain containing both the shares due to government to the landholder.

(p. 25) agu agu. [Tel.] (commongly written అవు), v. To be, to become, to prove to be. The present p|| is అగుచు, or అవుచు as అగుచున్నాడు or అవుచున్నాడు he is becoming. మిక్కిలి సిరి అగును much fortune will result. The past p|| is అయి as దొంగ అయి turned a rogue, become a thief. The root in A of అగు is కా as అట్లా కారాదు it cannot happen so. Aorist p|| అగు, అగునట్టి, అయ్యే, అయ్యెడి as క్రూరుడగు cruel. శాలివాహనశక వర్షంబులు 1466 అగునట్టి క్రోధి సంవత్సర కార్తీకశుద్ధ 5 శనివారము Saturday the 5th of the bright fortnight of the month Kārtika in the year Krodhi 'which is' the year 1466 (of the Salivahana æra.) ఇది దొంగతనము అయ్యేపనిగనుక as this is a matter in which a man might prove a rogue. Past Rel. p|| అయిన as నాది అయిన గుర్రము a horse of mine. The imperatives are కమ్ము plu. కండి. Causal forms కాజేయు or కావించు. Negative aorist కాదు, &c. అగుర = అగను+ర = అవును. It is so. 1. To be, to become, as కాకి కోకిలయగునె can a crow become a cuckoo? వాడు ఏమయినాడు what has become of him? దొంగ అయినాడు he proved to be a thief. వాడు నేరస్థుడైనాడు he was found guilty. ఆ పని అవును కాకపోవును that undertaking may or may not be accomplished. వానికి ఆకలి అవుతున్నది he is hungry. ఇట్లు రాత్రియగుట as it was now night. బాలుడగుట as he is but a child. 2. To be made, to be finished, to be spent or expended, to elapse, as పని శీఘ్రముగా కావలెను the work must be done soon. వివాహమగుము marry her. ఆ పెండ్లి అయినది the marriage took place. భోజనమయినది dinner is over. రాజదర్పనమయినది I got a sight of the king. అయినదాన్ని చూపు shew what has been done. ఆ పని అయినది the work is over, it is done. కావచ్చినది it is nearly done. రూకలు అయిపోయినది the money is expended. సంవత్సరము అయినది a year has passed. నెల అవుతున్నది it is about a month since. అర్థమయినదా do you understand it? సాకు భావముకాతేదు I do not understand it. భావముయనది I understand it. స్నానము కావించు to bathe, or to cause to bathe. తీర్పుకాలేదు no decision has been given. మ్రుచ్చిలితెచ్చుట మగతనం బగునె is it a manly thing to steal? 3. To be proper or fit, to be agreeable, as ఇచ్చట నుండనగునే మనకు is it fit for us to remain here? కాని పని an improper or unbecoming act. అట్లా చేయనవునా is it right to do so? పగలు కాచినపాలు ఆ రాత్రికి అవును milk boiled the same day is fit for use that night. అతనికీ నాకు కానందున as we are not on good terms. అయినవాండ్లున్ను కానివాండ్లున్ను friends and enemies. 4. To grow, as ఈ తోటలో ఏమి అవుతవి what is grown in this garden? ఇక్కడ వరి కఅదు rice does not grow here. 5. (Governing a dative) To stand in relation, as వాడు నీకేమవుతాడు how is he related to you? నాకు కావలసినవారు my relations. వానికి మేము ఏమీకాము we are in no way related to him. 6. Added to some nouns it gives them a verbal significance, as వారు ఎప్పుడు ప్రయాణమవుతారు when will they start or set out? విభాగాలు అయి వేరింటి కాపురము చేస్తున్నారు they seperated and live apart.

(p. 27) agrahāramu agra-hāramu. [Skt.] n. A street or village inhabited by brahmins. A village of which the old and hereditary cultivators are brahmins. A village granted to brahmins by government for charitable or religious purposes; either rent free, or at a favourable assessment. The conditions on which these villages are held are specified thus, సర్వాగ్రహారము a village free from all tax. శ్రోత్రియాగ్రహారము a village granted at a certain fixed assessment. జోడి అగ్రహారము, or బిల్మకా అగ్రగారము or, కట్టుబడి అగ్రహారము a village granted at a rent which fluctuates with the produce. అగ్రహారికుడు a brahmin belonging to such a village. అగ్రహారమనుభవించేవాడు he who enjoys a village free from tax.

(p. 29) accukonu aṭṭsu-konu. [Tel.] v. n. To pay, pay wrongfully, liquidate. దండగపెట్టు. వాడు దివాణమునకు పది రూపాయలు అచ్చుకొన్నాడు he paid ten Rupees to government. ఆ నేలకుగాను నలభైరూపాయలు అచ్చుకొనియున్నాను. I have suffered, on account of that land, a loss of forty rupees. మేము అచ్చుకొనువారము we will make it good.

(p. 29) ajā ajā. [H.] Amount. The whole, grand total. Also, the gross produce of a land including both the ryot's and government shares. [Vizag.]

(p. 46) adhikaraṇamu adhi-karaṇamu. [Skt.] n. Support. ఆధారము. In metaphysics, a substratum, a cateogry; in grammar, government, the dependence of words in a sentence, which agree together. అధికరించు adhikarinṭsu. [Skt.] v. a. and v. n. To excel, surmount, increase. పొడుగగు, ఎచ్చు. అతిశయించు. ఆ పాప మధికరించుచున్నది that vice is on the increase. అధికరించు v. a. (colloq.) To study, acquire a science. చదువు.

(p. 60) anvayamu anvayamu. [Skt.] n. Race, lineage. In grammar, the government of words in a sentence. Syntax. వంశము. పదముల యొక్క పరస్పరాకాంక్షాయోగ్యత, ఇమిడిక. ఈ. శ్లోకమునకు అన్వయము తెలియలేదు I do not perceive the syntax of this verse. దురాన్వయము a far-fetched allusion. కౌరవాన్వయుడు one of the Kuru race. అన్వయజ్ఞుడు a genealogist. అన్వయవ్యాప్తి (in Logic,) an affirmative argument అన్వయించు v. a. To arrange words in their natural order, explain the syntax. పదముల సంబంధమును చెప్పు, పొందికపరుచు.

(p. 68) abvābu abvābu. [H.] n. (Lit. Doors, chapters.) Miscellaneous revenue accounts. 'The usual heads in Revenue accounts are Mal and Abwab. The Mal or Regular revenue is collected on land and customs, including taxes on liquors, &c The Abwab, or Miscellaneous includes the difference of exchange (often considerable) between that of the market and the fixed rate at which the revenue of the district is paid, casual aid or support of the Government officers, fees to the shroff, and contributions to various feasts.' Malcolm, vol. ii. p. 48.

(p. 69) abhijṅānamu abhi-gnānamu. [Skt.] n. A mark, a sign. చిహ్నము. Intelligence, cleverness. అభిజ్ఞుడు n. A learned man, he who is skilled or conversant; a genius ప్రవీణుడు, నిపుణుడు, గట్టివాడు, తెలిసినవాడు, అభిజ్ఞురాలు n. A genius, an apt or sensible woman. ప్రవీణురాలు, గట్టిది.

(p. 74) amalu amalu. [H.] Authority, reign, sway, government. An office or post, a public charge. Execution, fulfilment, the period of one ruler's government. ఏలుబడి, దొరతనము, హయాము. అతని అమలులో in his reign or sway. ఆ కలెక్టరు గారి అమలులో in that Collector's days. ఆ తీర్పు అమలులోకి తేబడిన తరువాత after the decision was executed. వాని మీద అమలుచేసినారు they took steps against him, they put in force against him. అమల్దారుడు an Amildar, i.e., one who exercises authority. One who puts government orders into force. A Tahsildar or revenue officer in charge of Taluq.

(p. 74) amāni amānī. [H.] Land in charge of a revenue collector on the part of the government, as distinguished from that which is farmed out. అమానీగ్రామములు villages under the immediate care of a collector. ఆముఠా అమానీ అయిన తరువాత after the land was taken into the collector's own charge. ఆశ్రోత్రియమును అమానీదాఖలు చేసుకొన్న తరువాత after the land held on private tenure was taxed. అమానిభూములు Crown lands, lands that are in the hands of a collector on behalf of Government. అమానీబాజీబాబు sundry farms under a Collector's management. పన్ను లేకుండా మేడిపాలు ఇచ్చే భూమి.

(p. 80) ari ari. [Tel.] Affix denoting possession. నేర్పు skill, నేర్పరి skilful, సిగ్గు shame, సిగ్గరి timid. అరి ari. [Tel.] n. A bowstring. Tax, tribute. వింటినారి, ప్రజలవద్ద రాజులు మర్యాదకు పుచ్చుకొనేపాలు. అరివెట్టు to pay revenue. ఆరిగోరులు the share both of the government and of the inhabitants, i.e., the total produce. పుల్లరి tax on grazing lands. 'అరులుమిగుల గొనిరాజులు, నరులకు నెంతయును భయమొనర్తురు.' M. III. v. 302.