(p. 96) avastha avastha. [Skt.] n. State, condition, situation: trouble, difficulty, atrait. దశ, సంకటము. వాడు నిండా దురవస్థలోనున్నాడు he is in a wretched state. అవస్థాత్రయము, అనగా జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తులు the three states: viz., waking, sleeping and dreaming. అవస్థాచతుష్టయము, అనగా బాల్యావస్థ the period of childhood. యావనావస్థ the period of youth. వార్ధకావస్థ old age. మరణావస్థ the agony of death.

(p. 283) kiduku kiduku. [Tel.] v. n. To fret, or be cross on waking from sleep. 'మేల్కొన్న తెరగున మెల్లన కనువిచ్చి, క్రేగంటజూచుచు గిదికి నీల్గి. అవులించుచు చేతులాదరంబున ౛ాచి.' B. X. § VI. 14. 'అమ్మమ్మనీవివుడగ్నిలోనురుక సమ్మదంబోవదవంగజనియెదవేని వత్తునేనునునన్నువదలకతిగిచి యెత్తుకొమ్మనుచుబెలల్లెసగుదైన్యమున గిదుకుచుచిన్నికెంగేలపైకొంగు గదియించిబుడిబుడికన్నీరుదెచ్చి.' H. i. 2241.

(p. 284) kirupu kirupu. [Tel.] v. a. To twitch, or stretch, as a limb , or the ears, or the eyelids in winking. మైగిగుపు to stretch the body on waking. కరుపురొను to wince. కండ్లను కికురించుట to wink. M. X. i. 121. A. iv. 222.

(p. 368) girupu girupu. [Tel.] v. a. To twitch, or stretch, as a limb, or the ears, or the eyelids in winking. మైగిరుపు to stretch the body on waking గిరుపుకొను to wink కండ్లను కికురించు. A. iv. 222. To cause to move, to shift కదలించు. గిరుపు or కనుగిరుపు To wink. 'స్ఖాలిత్యములబయలుచేయుగనుగిరుపుసభన్,' A. iv. 73. హేళన చేయమని సభవారికి నేత్రముచేత సూచించును. గిరుపు girupa. n. A wink. బెరుకు చూపు.

(p. 461) jāgaramu జాగారము or ౛ాగారము jāgaramu. [Tel.] n. A vigil. sitting up all might, waking, matching, watchfulness. BD. iv. 1412. Vipra. i. 75 Kalah ii. 134. Vasu. iv. 121. L. i. 363. Armour కవచము. The name of a piece or man, at backgammon. G. X. 88. జాగరించు or జాగరిల్లు jāgar-inṭsu. v. n. To wake, watch, sit up all night. జాగరూకలే jāga-rūkata. n. Heedfulness, waking, watching. జాగరూకుడు jāga-rūkuḍu. n. One who is wakeful, a careful man.

(p. 461) jāgaramu జాగారము or ౛ాగారము jāgaramu. [Tel.] n. A vigil. sitting up all might, waking, matching, watchfulness. BD. iv. 1412. Vipra. i. 75 Kalah ii. 134. Vasu. iv. 121. L. i. 363. Armour కవచము. The name of a piece or man, at backgammon. G. X. 88. జాగరించు or జాగరిల్లు jāgar-inṭsu. v. n. To wake, watch, sit up all night. జాగరూకలే jāga-rūkata. n. Heedfulness, waking, watching. జాగరూకుడు jāga-rūkuḍu. n. One who is wakeful, a careful man.

(p. 549) teragu , తెరంగు, తెరవు, or తెరువు teragu. [Tel.] n. Way, path, manner, style, fashion. విధము. Beauty చక్కన. Order క్రమము. A treaty of peace సంధి. భార. ఉద్యో iii. ఇత్తెరంగువ thus, in this way. వానితెరుపుకు పోవద్దు do not meddle with him. తెలిసితాకలగన్న తెరగున నుండె he was as though in a waking dream or reverie. 'అత్తెరంగెరుంగింపవె.' tell me the way of it. M. XIII. iv. 306. తెరగుపడు ṭeragu-paḍu. v. n. To conclude a peace. సంధియగు. తెరగుపరుచు to cause to conclude a peace.

(p. 552) tella tella. [Tel. తెల్ white.] adj. White, pale, pallid. Plain, evident. స్పష్టము. తెల్ల, తెల్లన or తెల్లదనము n. Whiteness, paleness. తెలుపు. తెల్లకాగితము blank paper. తెల్లజనాలు or తెల్లవారు white people, Europeans. తెల్లబంగారు pale gold. తెల్ల యెర్రవన్నె light red. మొగంబుతెల్లనై turning pale. తెల్లనికండ్లు bright eyes. తెల్లకాకి a white crow. తెల్లకొక్కెర a white crane. తెల్లగడ్డ a onion వెల్లుల్లి. తెల్లడాలు మెకము the lion. సింహము. తెల్లబోరవ tella-bōrava. n. The white Scavenger Vulture. తెల్లతీగ tella-tīga. n. A large woody climbing creeper called Dalbergia rubiginosa. Rox. iii. 231. తెల్లదీవి telladīvi. n. The white island, one of the sixteen divisions of the world. శ్వేతద్వీపము. A. iv. 127. తెల్లన or తెల్లని tellana. adj. White, light coloured, pale, sallow, bright. తెల్లనాకు Same as తెలనాకు. (q. v.) తెల్లనార tella-nāra. n. A kind of fish, a whiting. తెల్లనిదొర tellani-dora. n. Lit. the white lord, i.e., Siva or Balarāma. తెల్లబారు tella-bāru. v. n. To turn white. తెల్లబారిన whitish, glassy or glazed as an eye. తెల్లబోవు tella-bovu. v. n. To turn pale, to be thunderstruck. తెల్లమి or తెల్లము tellamu. adj. Apparent, evident, obvious, clear, స్పష్టము, స్ఫుటము. తెల్లముగా clearly. తేటతెలల్లముగా as clearly as possible. తెల్లవారు tella-vāru. (తెల్ల+పారు.) v. n. To dawn, ఉదయమగు. తెల్లవారినప్పుడు when the day dawned. ఈరాత్రి యెట్లా తెల్లవారునా అని ఉంటిమి we were in a fix, not knowing how this grief would terminate. 'తెల్లవారగనువచ్చెన్' he came at dawn. తెల్లవారకముందు before break of day. To turn white. తెల్లనగు. తెల్లవారలేస్తే from the hour of awaking. To be ruined or lost సారహీనమగు. అతని పని తెల్లవారినది his affair has lost all colour, i.e., he is ruined. తెల్లవారులు or తెల్లవార్లు tellavārulu. adv. Until morning. తెల్లవారగట్ల tella-vāra-gaṭla. adv. At daybreak. తెల్లవారి tella-vāri. n. The dawning, morn. (A verbal noun in ్ర as వినకరి and పలుకుబడి.) ఆ తెల్లవారి the following morning. తెల్లవారించు or తెల్లవార్చు tella-vārinṭsu. v. a. To cause the day to dawn, to watch all night. To clear up, explain, settle. అతనిపని తెల్లవారించినారు they arranged his matter.

(p. 911) bōdha or బోధము bōdha. [Skt.] n. Wisdom, intellect, understanding, awaking, arousing; teaching, instruction, doctrine, తెలియడము, తెలివి, జ్ఞానము. 'బోధకళమాన్పెన్ మోహవిభ్రాంతి.' Swa. ii. 37. టీ బోదకళ, నిరంతరజాగ్రత. 'పుత్రకునివాక్య విస్ఫురద్బోధమునకు, తల్లిదండ్రులు సంతోషముల్లసిల్ల.' H. i. 208. బోధకుడు bōdhakuḍu. n. A teacher, preacher, instructor: బోధించువాడు, ఉపాధ్యాయడు, గురువు. బోధపడు bōdha-paḍu. v. n. To be known, to be understood, to become intelligible. ఆకళింతకువచ్చు. అది నాకు బోధపడినది or బోధఅయినది I understand it. బోధపరుచు bōdha-paruṭsu. v. a. To teach, explain, or make intelligible. బోధన or బోధనము bōdhana. n. Teaching, informing, awaking, arousing, counsel. వాని బోధన వినవద్దు I do not listen to his counsel. బోధ్యము or బోధనీయము bōdhyamu. adj. Fit to be taught. బోధింపదగిన. బోధించు or బోధచేయు bōdhinṭsu. v. a. To teach, to explain, to inform, తెలియజేయు. To persuade, advise, admonish, induce, నేర్పు వానికి బోధచేసేశక్తి లేదు he is unable to convey his knowledge, i.e., to teach. బోధితుడు bōdhituḍu. n. One who is taught. బోధింపబడినవాడు. బోధిద్రుమము bōdhi-drumamu. n. The sacred fig tree: Ficus religiosa. రావిచెట్టు.

(p. 1031) mēlu mēlu. [Tel.] n. Good, kindness. ఉపకారము. Good fortune, prosperity, favour, happiness, క్షేమము, శుభము. Profit, advantage, లాభము. Righteousness, పుణ్యము, సుకృతము. Excellence, superiority, విశేషము. Love, మోహము. Pride, మదము. 'చదువుల మేలులేదొ.' P. iv. 119. అక్కడికి పోతే మేలు it would be better to go there. అదేమేలు so much the better. మేలెరుగు to be grateful, remember kindness. కీడుమేలు తెలిసినవాడు one who knows good and evil. 'మేలుకలిగేవాడు in time of prosperity. 'తత్సుతశతకంబుకంటె నొక సూనృత వాక్యము మేలుభూవరా.' Bhārat మేలు or మేలి adj. Upper, higher. ఉపరి, అధికము, పై. Good, better. Noble, fine, excellent, superior, శుభమైన, శ్రేష్ఠమైన. మేలుమిద్దె an upper storey. 'లోపలియంతస్తులోని మేల్మిద్దె.' Sārang. D. 113. మేలుగోడ the top wall, battlement, parapet or rail wall. మేలుముసుకు the outer cover. మేలుమాట or మేలువార్త happy news. adv. Up, above, over, మేలు or మేలుమేలు interj. Well done! excellent! better and better! జయ, జయ జయ. మేలుకట్టు mēli-kaṭṭu. n. An awning, a canopy. వితానము. 'మేలిమిమీరగా మేలుకట్టులుగట్టు, రమణీయ చీనాంబరములుగట్టి.' N. ix. 124. మేలుకమ్మిచీర mēlu-kammi-chīra. n. A cotton cloth woven with a coloured border three inches broad. మేలుచెయ్యి mēlu-cheyyi. n. Superiority. హెచ్చు, ఆధిక్యము. adj. Superior, హెచ్చైన. Victorious, గెలుపుగల. మేలుచెయ్యిగానుండు to prevail, to have the advantage. 'అట్లు తమవారు మేలుచెయ్యైన భంగివిని.' M. VI. ii. 2. మేలిమి mēlimi. n. Fineness, excellence. Pure gold. తప్త కాంచనము, అపరంజి. మేలిమి or మేలి adj. Fine, excellent. B. X. 207. మేలిల్లు mēl-illu. n. A upper storey, మేడ, సౌధము. మేలుకొను, మేల్కొను, మేలుకను, మేల్కను, మేలుకాంచు or మేల్కాంచు mēlu-konu. v. n. To awake, rise. To be aroused, stand on one's guard, be alert. నిద్రతెలియు, జాగ్రతపడు. మేలుకొలుపు mēlukolupu. v. a. To awaken. నిద్రలేపు. మేలుకొలుపులు mēlu-kolupulu. n. Matinsong, reveille, music in the dawning. సుప్రభాతములు. cf. 'the dulcet sounds at break of day, &c. మేలుకోలు mēlu-kōlu. n. The act of awaking, మేలుకొనుట. మేలుదురంగి or మేల్దురంగి mēlu-durangi. [H. dorangi] n. Fine velvet. Fine shot silk. ఒకవిధమైన చక్కనిపట్టు. 'పటికంపుమెట్లను జిగిరంగు మేల్దురంగి.' T. iv. 202. మేలువడు or మేల్పడు mēlu-paḍu. n. To fall in love, be enamoured, మోహిమచు, ఆశపడు. 'ఎవ్వనిచూచి మేలుపడితే యరవింద దళాక్షి.' Vijaya. iii. 37. మేలుబంతి mēlu-banti. n. The top line, the copy set to a schoolboy learning to write. A pattern, మాదిరి. One who is or sets an example; a paragon of excellence, an example, ఉదాహరణము. adj. Excellent, శ్రేష్ఠము, శ్రేష్ఠుడు, శ్రేష్ఠురాలు. 'మేదినీనాధులకునెల్ల మేలుబంతిగా బ్రవర్తింపకేల, దుష్కర్మివైతి.' Vish. ii. 116. 'నిజచరిత్రంబు భావిబూభుజులకెల్ల మేలుబంతిగవసుమతియేలుచుండె.' ib. vi. 63. మేలలుమచ్చు mēlu-maṭsṭsu. n. An upper storey, చంద్రశాల. మేలుమచ్చులు a kind of game played by boys. మేలురాసి mēlu rāṣi. n. The top part of a heap of winnowed grain. తూర్పెత్తిన ధాన్యపుసోగు. మేలువాడు mēlu-vāḍu. n. A lover, విటుడు, వలపుకాడు, మంచివాడు. 'అంతరాధకుమేలు వాడైమురారి.' A. v. 56.

(p. 1374) svapnamu svapnamu. [Skt.] n. A dream, vision, dreaming, కల. Sleep, నిద్ర. జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తులు waking, sleep and deep sleep. స్వప్నమగు to dream. రాత్రి నాకొక స్వప్నమైనది I had a dream last night. స్వప్నదోషము pollutio nocturna. స్వప్నావస్థ the condition of being asleep.