(p. 18) akaṭavikaṭamu akaṭa-vikaṭamu. [Tel.] adj. Adverse, contrary, awkard, inverted, contrariwise. తారుమారైన, విరుద్ధమైన, ప్రతికూలమైన, అకటవికటమైన మాట an incoherent speech, a prevarication, అకటవికటపు మాటలాడుట to shuffle, prevaricate, అకటవికటమైన పని an awkward, confused or troublesome affair.

(p. 19) akīkat akīkat. [H.] Account, narration, explanation, affairs, events, సంగతి.

(p. 20) akkara akkara. [Tel.] n. Necessity, occasion, want, need, desire, అగత్యము. అక్కరతీర్చు to relieve from want. అది నాకక్కరలేదు I do not want it. దీనితో నీకేమి అక్కర what have you to do with this? నీవక్కడికి రావలసిన అక్కరయేమి what business had you to come there? అక్కరకొద్దీ మాట్లాడుట to speak as necessity demands. అది అక్కరకురాదు it will be of no use. వాడికి ఆ పని అక్కరపట్టలేదు he does not care for it. అక్కరకాడు one who is in need. అక్కరగలవాడు; అక్కరగండడు one who has an interest in an affair. శ్రద్ధగలవాడు; అక్కరపడు, అక్కరగొను to feel an interest in a thing. అక్కరకలిగియుండు, అక్కరపాటు a state of necessity. అక్కరపడుట.

(p. 23) agatyamu agatyamu. [Tel.] n. Necessity, need. అవశ్యకత. అగత్యము adj. Urgent, important, needful. అవశ్యమైన, అగత్యములేని unnecessary. అగత్యమైనపని an urgent affair. ఆ మాటనుగురించి నీకేమి అగత్యము what is that to you? అగత్యముగా adv. Urgently, assuredly, positively, by all means. అవశ్యముగా అగత్యముగా రా you must certainly come.

(p. 113) ātma ātma. [Skt.] n. The soul, the living principle. జీవుడు. Self, the individual, a person. The body శరీరము. Nature. స్వభావము. Mind, intellect, reason, understanding. బుద్ధి, మనస్సు. పుణ్యాత్ముడు a pious minded man. పాపాత్ముడు a bad hearted man. God, spirit. ఆత్మ. adj. Own; peculiar. ఆత్మకము ātmakamu. adj Consisting of: as స్థావరజంగమాత్మకమైన consisting of real and personal goods. ఆత్మ కార్యములు private affairs, one's own business. ఆత్మజ or ఆత్మతనయ ātma-ja. n. One's own daughter. ఆత్మకుడు ātmakuḍu. [Skt.] adj. Formed of. అమృతాత్మకుడు one who has a sweet nature. ఆత్మగతమున ātama-gatamu-na. adj. Mentally, in the heart. ఆత్మఘాతకుడు ātmā-ghātakuḍu. n. A suicide or self murderer. ఆత్మజుడు ātma-juḍu. n. A son, as springing from oneself. ఆత్మజ్ఞుడు ātmagnyuḍu. n. A sage, who knows God and his own heart. ఆత్మనేపదము ātma-nē-padamu. n. The grammatical name for the middle voice in కొను; as వ్రాసికొను. ఆత్మవంచన ātma-vanchana. n. Self delusion. ఆత్మస్తుతి ātma-stuti. n. Self applause. ఆత్మార్థము ātmārthamu. adv. For oneself. ఆత్మీయము ātmīyamu. adj. One's own. తనది.

(p. 135) iṭu iṭu. [Tel. lit. this way.] adv. Thus; ఇటుకితము heretofore. ఇటువంటి iṭuvaṇṭi. [Tel. వంటి = వంటివలెనుండు] Such ఇట్టి. ఇటువంటిపనికి to such an affair. See అటువంటి. ఇటువలె iṭu-vale. Similarly. ఇట్లు.

(p. 206) oka oka. [Tel. Not derived from Skt. వొక, as other words denoting the numerals col show, but cognate with it] adj. A, an, one: ఒక్క. ఒక కోవందరు a few or some few. కొండొక some, some little, as కొండొకసేపు a little time. ఒకరీతిగా after a manner. ఒక పని నిమిత్తము about a certain affair. Adding the intensive ఏ it gives the sense of only: thus ఒకే యిల్లు, or ఒక యిల్లే only one house. వారు ఒక చెయ్యిగానున్నారు they are hand in hand, leagued together. ఒకనాడును ఒప్పడు he will never assent. ఇది ఒకలాగున ఉన్నది this is after a fashion, i.e., is odd, such as cannot be defined. నాకు ఒక విశముగానున్నది I feel very queer, I am out of sorts. ఒకప్పుడు at one time, once. ఒకవేళ at one time, perhaps. ఒకవేళ అట్లా చేసినా if he ever does so, in case he does so. ఒకింత or ఒక్కింత okinta. (ఒక+ఇంత) n. So much: a little, some trifle, ever so little.

(p. 247) kamāyiṣu or కమాయషు or కమామిషు kamāyishu. [H.] n. Business, public business; affairs, details. Management of affairs. నిర్వాహకము, వ్యవహారదక్షత. News. Time of management. అతని కమామిషులో in his time, during his management. మా కమామిషుచూచేవాడు our agent.

(p. 254) kartṛkamu kartrukamu. [Skt.] n. Doing, agency, action. కర్తృత్వము karṯrutvamu. n. Agency: the act or property of an agent. Deglegated authority: అతిని మీద కర్తృత్వము ఉంచినారు they made him plenipotentiary, they entrusted the affair to him. అది చేయవలసిన కర్తృత్వము నాయందున్నది the right to do this rests with me.

(p. 276) kāryamu kāryamu. [Skt.] n. An act, deed, work, doing, business. An affair. An object. An effect, result. Use, good, profit, advantage. పని, ఫలము. అందువల్ల ఏమికార్యము what is the good of it? The thing to be done or which ought to be. Bhāskara § 41. కార్యాకార్యము తెలియక not knowing good from bad. కార్యవాది one who looks to the main point opposed to ఖడ్గవాది a brawler. కార్యస్థుడు kāryas-thuḍu. n. A clever man, a man of ability. కార్యస్ధానము an office, a place of business. కార్యదర్శి a secretary. గౌరవకార్యదర్శి an honorary secretary.

(p. 347) gaṇḍamu ganḍamu. [Skt.] n. The side of the head. చెక్కిలి. An elephant's temple. ఏనుగుచెక్కిలి. The baleful influence of a star. గ్రహయోగము. An evil event, a narrow escape, గొప్ప అపాయము. దినగండము నూరేండ్లాయిస్సు to live long in daily peril of ruin. నాకు దినగండముగా జరుగుచున్నది I am daily living from hand to mouth. గండము గడిచి బయలుపడ్డది the affair is over and this is the result. Lit the trouble is over, the child is born. అతడు తండ్రి గండమునకు పుట్టినాడు he was born to be the cause of his father's ruin. గండపాళి ganḍa-pāḷi. n. The temple or side of the head. గండమండలము ganḍa-manḍalamu. n. The temples of the head.

(p. 384) gṛhamu gṛihamu. [Skt. cf. Prakrit గేహము & Eng. 'Home'] n. A house, abode, dwelling. ఇల్లు. గృహకలహములు domestic troubles or quarrels గృహకృత్యములు household affairs. గృహపతి gṛiha-pati. n. A householder, the head of a family. గృహప్రవేశము entering a new house. గృహమృగము a dog కుక్క. గృహస్థుడు, గృహస్థు, గృహమేధి or గృహి gṛihasthudu. n. A householder ఇలురేడు An honest man, a good citizen. A respectable man. గృహస్థాస్రయము householdership, the state of being a householder. గృహాయమాన habitable, used as a house. గృహారామక్షేత్రములు house, grove and field, i.e., one's entire property, one's all. గృహిణి gṛihiṇi. n. A mistress of a house, a wife. ఇల్లాలు. గృహోపకరణములు furniture, chattels, goods, utensils. గృహ్యము gṛihayamu. adj. Dependant, పరాధీనమైన. n. A tame or domesticated animal. పెంపుడు మృగము.

(p. 398) grāmamu grāmamu. [Skt.] n. A village. ఊరు. A scale in music. షడ్జాదిస్వరము. గ్రామత్రయము the three tones, treble, tenor and base. A crowd or multitude సమూహము. as గుణగ్రామము or శబ్దగ్రామము. గ్రామకార్యము grāma-kāryamu. n. Village affairs: worldly matters. గ్రామకంఠము grāma-kanṭhamu. n. The glebe, or pasture land appertaining to a village. గ్రామణి grāmaṇi. n. A chief: a head man. గ్రామాధిపతి. గ్రామణి adj. Chief, head, leading. ముఖ్యుడు నరగ్రామణి, the noblest of men. దుర్గ్రామణి a wicked ruler. గ్రామణ్యము grāmanyamu. n. The rule or headship of a town. Imperiousness, violence, outrage. గ్రామణ్యముగా scoffingly. గ్రామదేవత grāma-dēvata. n. A village god or goddess. These are the original Dravidian deities. Among them the male deities are chiefly these: పోతురాజు, కాట్రేడు, అంకాళు, గంగయ, చెన్నడు and మైలారు. The principal village goddesses are పెద్దమ్మ, కాట్రేణి, అంకాళమ్మ, ఎక్కళమ్మ, ఎల్లమ్మ, మల్లమ్మ, మామిళ్లమ్మ, మైసమ్మ or మైసూరమ్మ, (i. e. మహిషీ.) మారియమ్మ, మారెమ్మ (who probably is meant for 'Maria') యాగాతమ్మ (that is, Saint Agatha,) and సుంకలమ్మ or సుంకెళమ్మ, of whom one inflicts the cholera, another the small pox (see అమ్మవారు) another murrain, another blight. None have any beneficent powers, and they are worshipped to avert their displeasure. గ్రామసింహము grāma-simhamu. n. The lion of the village, i.e., a dog. గ్రామస్థుడు grāma-sthuḍu. n. A villager. స్వగ్రామస్థుడు a fellow citizen or neighbour. గ్రామాంతము grām-āntamu. n. The outlying portion of a village, i.e. the Panchama quarter. మాలపల్లె. గ్రామాదులు grām-ādulu. n. Villages. Lit. Villages, &c. గ్రామ్యము grāmyamu. adj. Village-born; produced in or relating to a village. Vulgar, rude, rustic. Common, colloquial, unclassical, inelegant: The opposite of శాస్త్రీయము. In Grammar the term is applied to conversational forms as వస్తాడు, తెస్తాడు, like they're, I'm, you're, he's, in English, which are supposed to be in admissible in literature, though they occur in all even the best poets. గ్రామ్యధర్మము grāmya-dharmamu. n. Sexual intercourse. సంభోగము. Lit. what is usual or the fashion, or way of the world.

(p. 531) tirugu tirugu. [Tel.] v. n. To turn, rove, roam, travel. సంచరించు To be giddy. పరిభ్రమించు. To go back. వెనుకకుమరలు. To come again. మరలవచ్చు. To cease, go off, as, disease, be revoked, as an order. To fail, miss, be fruitless, to break one's faith. అతడు ఈ పనిలో తిరిగినాడు he was engaged in this business. వానికి ఒళ్లు తిరిగినది he felt giddy, he was sick, or vomited. మధ్యతిరుగు to intercede, act between others, be an agent. వానికి నోరు బాగా తిరగదు he does not pronounce well. ఆ మాట నా నోట్లో తిరగదు. I cannot pronounce that word. కావలితిరుగు to stand sentry. తిరగదీయు to tamper with or corrupt a witness తమ మాటకు తిరుగులేదు you are supreme: your word is law. హుండి తిరిగిపోయినది the bill was dishonoured. చుక్కలు తిరిగినది the stars have turned, i.e., it is past midnight. తిరుగాణి (తిరుగు+ఆణి.) a screw. సందుల తిరిగిరి they went round by the alleys. తిరుగు v. a. To go round, encircle. సరివేష్టించు. తిరుగు or తిరుగుడు tirugu. n. A turning, a turning back, తిరుగుట, భ్రమణము. A change మారుపాటు. A screw, a rivet, a carpenter's vice. మర. A bend or turn (as in a road.) The point on which an affair turns. తిరుగుడుబండి a return cart. లెక్కలో తిరుగుడు వచ్చినది or తిరుగుళ్లుపడినవి there is a difficulty, a question, a point to be cleared. తిరుగుడుచీల or తిరుగుడునొక్కు a screw, మర. తిరుగుడు పువ్వు tiruguḍu-puvvu. n. The turning flower, i.e., the sun flower. A sort of gold jewel worn by women. తిరుగుడుత్రాడు a noose, ఉరి, ఉచ్చు. తిరుగుదల tirugudala. n. A turn. మరలుట. వ్యాధి తిరుగుదలగా నున్నది the disease is on the turn. తిరుగుడుపడు to turn, to be giddy పరిభ్రమించు. తిరుగుడుపాటు tiruguḍu-pāṭu. n. Rebellion, resistance. తిరుగబడు or తిరగబడు tiruga-baḍu. v. t. To turn against, to rebel against, to oppose, to attack angrily. తిరగబాటు or తిరుగబాటు tiraga-bāṭu. n. Disobedience, rebellion, turning against. తిరగబోయు or తిరుగబోయు tiraga-bōyu. v. a. To spice, or season (a curry.) తిరగబోత or తిరుగబోత tiraga. n. Seasoning, putting spice, &c., to food. తిరగవేయు or తిరుగవేయు tiraga-vēyu v. a. To turn a thing over. తిరుగ or తిరుగా tiruga. adv. Again. తిరుగడ tirugaḍa. (తిరుగు+గడ.) n. A pipe which is turned by a screw. మరపెట్టినగొట్టము. తిరుగలి or తిరగలి tirugali. (తిరుగు+కల్లు.) n. A hand mill. (or తిరుగు+కలి.) Turning భ్రమము. తిరుగుబోతు tirugu-bōtu. n. A rambler, rover, giddy fool. తిరుగుమొరుగు or తిరుగుమరుపు tirugu-morugu. n. An intricacy, refinement. Ila. iii. 16. తిరుగుమొగము tirugu-mogamu. n. Turning away the face. విముఖము. తిరుగుపారు tirugu-pāru. v. t. To surround. పరివేష్టించు.

(p. 552) tella tella. [Tel. తెల్ white.] adj. White, pale, pallid. Plain, evident. స్పష్టము. తెల్ల, తెల్లన or తెల్లదనము n. Whiteness, paleness. తెలుపు. తెల్లకాగితము blank paper. తెల్లజనాలు or తెల్లవారు white people, Europeans. తెల్లబంగారు pale gold. తెల్ల యెర్రవన్నె light red. మొగంబుతెల్లనై turning pale. తెల్లనికండ్లు bright eyes. తెల్లకాకి a white crow. తెల్లకొక్కెర a white crane. తెల్లగడ్డ a onion వెల్లుల్లి. తెల్లడాలు మెకము the lion. సింహము. తెల్లబోరవ tella-bōrava. n. The white Scavenger Vulture. తెల్లతీగ tella-tīga. n. A large woody climbing creeper called Dalbergia rubiginosa. Rox. iii. 231. తెల్లదీవి telladīvi. n. The white island, one of the sixteen divisions of the world. శ్వేతద్వీపము. A. iv. 127. తెల్లన or తెల్లని tellana. adj. White, light coloured, pale, sallow, bright. తెల్లనాకు Same as తెలనాకు. (q. v.) తెల్లనార tella-nāra. n. A kind of fish, a whiting. తెల్లనిదొర tellani-dora. n. Lit. the white lord, i.e., Siva or Balarāma. తెల్లబారు tella-bāru. v. n. To turn white. తెల్లబారిన whitish, glassy or glazed as an eye. తెల్లబోవు tella-bovu. v. n. To turn pale, to be thunderstruck. తెల్లమి or తెల్లము tellamu. adj. Apparent, evident, obvious, clear, స్పష్టము, స్ఫుటము. తెల్లముగా clearly. తేటతెలల్లముగా as clearly as possible. తెల్లవారు tella-vāru. (తెల్ల+పారు.) v. n. To dawn, ఉదయమగు. తెల్లవారినప్పుడు when the day dawned. ఈరాత్రి యెట్లా తెల్లవారునా అని ఉంటిమి we were in a fix, not knowing how this grief would terminate. 'తెల్లవారగనువచ్చెన్' he came at dawn. తెల్లవారకముందు before break of day. To turn white. తెల్లనగు. తెల్లవారలేస్తే from the hour of awaking. To be ruined or lost సారహీనమగు. అతని పని తెల్లవారినది his affair has lost all colour, i.e., he is ruined. తెల్లవారులు or తెల్లవార్లు tellavārulu. adv. Until morning. తెల్లవారగట్ల tella-vāra-gaṭla. adv. At daybreak. తెల్లవారి tella-vāri. n. The dawning, morn. (A verbal noun in ్ర as వినకరి and పలుకుబడి.) ఆ తెల్లవారి the following morning. తెల్లవారించు or తెల్లవార్చు tella-vārinṭsu. v. a. To cause the day to dawn, to watch all night. To clear up, explain, settle. అతనిపని తెల్లవారించినారు they arranged his matter.