(p. 13) antā antā. [Tel. Colloquial for అంతయును] adj. All, whole (always used after the noun,) as ఊరంతా all the town. adv. Completely, wholly, altogether. బొత్తిగా; n. యావత్తు, సమస్తము. అంతా ఆయనకు తెలుసును he knows everything.

(p. 29) ajasramu ajasramu. [Skt. √ jas = do injure.] adv. Constantly, always. ఎల్లప్పుడున్ను, నిత్యమున్ను.

(p. 40) ati ati. [Skt. prefix.] Over, beyond, exceeding, very much; extreme, vast. అధికమైన. A rhyme says అతిదానాద్ధతఃకర్ణః , అతిలోభాత్సుయోధనః, అతికామాద్ధశగ్రీవః, అతి సర్వత్సవర్జయేత్. ఎందుకును అతి కారాదు excess is always hurtful.

(p. 103) asura or అసురుడు asura. [Skt. lit. 'Assyrian'.] n. A demon, giant. రాక్షసుడు. The Asuras were such as Rāvaṇa and Bana, who were adorers of Siva. అసురకృత్యము a horrible deed. అసురధ్రువము asura-dhruvamu n. The south pole. దక్షిణధ్రమము. అసురసంధ్య asura-sandhya n. The dusk, the evening. సాయంకాలము. (In the Vedas and in the cuneiform inscriptions, the word అసుర is used in the sense of (1) a nobleman, (2) a powerful being, (3) a god. In later Skt. literature, it is always used in an evil sense.)

(p. 189) ennaḍu en-naḍu. [Tel. ఏ+నాడు] adv. When, what day. Ever, always. ఎన్నడును for ever, always. ఎన్నడో some time or other. I know not when. ఎన్నటికిని con stantly, ever. ఎన్నటికైనా ever, at any time. ఎన్నాళ్లు how many days, how long.

(p. 189) eppuḍu ep-puḍu. [Tel. ఏ+పొద్దు] adv. When. ఏకాలము; ఎప్పటి of what time. ఎప్పటికి at what time, at any time, for ever. ఎప్పటికిని ever, at all times, always. ఎప్పటికైనా at any time. ఎప్పటివలె as usual. ఎప్పటిపని the usual employment. ఎప్పుడెప్పుడని కాచుకొనియుండినాడు he waited impatiently. ఎప్పుడో some time or other, I know not when.

(p. 404) cakramu chakramu. [Skt.] n. A wheel. A discuss or sharp-edged plate of steel, hurled at a foe like a quoit: the thunderbolt or weapon of Vishṇu. A realm, region. రాష్ట్రము. A figure, diagram or sign in astrology. The name of a coin. The bird called చక్రవాకము. A region or division of the body. చక్రధరుడు or చక్రపాణి Vishṇu. కటి or కటిచక్రము the loins, the region of the lions. అష్టకోణచక్రము an octagon. చక్రవర్తి chakra-varti.. n. An emperor or sovereign. రారాజు, సార్వభౌముడు. చక్రవర్తిని chakra-vartini. n. An empress. సార్వభౌమురాలు. చక్రవాకము chakra-vākamu. n. The Brahminy-duck or Ruddy Casarca rotila (F.B.I.) జక్కవపక్షి. The poetical swan, always described as being in pairs, to which poets liken fair breasts. చక్రవాళము chakravāḷamu. n. A range of mountains supposed to encircle the earth. చుట్టుకొండ. చక్రవృద్ధి chakra-vṛiddhi. n. Compound interest వడ్డికివడ్డి. చక్రాంకనము or చక్రాంకితములు or చక్రాంకములు chakrānkanamu. n. Marks branded on the front of the shoulders, representing the disc and shell of Vishṇu. (It is a rite similar to absolution.) చక్రాంగము chakrāngamu. n. A swan. హంస. చక్రాంగి a female swan. చక్రి chakri. n. The discus-wielder, i.e., Vishṇu. A snake, because rolled in a ring. A potter, because using a wheel.

(p. 432) cevi chevi. [Tel.] n. An ear. A key. మాట చెవినిపెట్టు to give ear to, to hearken. చెవులు గడియలు పడ్డవి his ears were ringing through faintness. పత్రముయొక్క చెవి the tip or margin of a written bond. పత్రపు చెవి చించు to cancel a bond by tearing the leaf so as to disengage it from the cord on which palm leaf volumes are strung. చెవికొన or చెవికొణక the tip of the ear. చెవిటి cheviṭi. [చెవి+అవిటి.] adj. Deaf. n. A deaf man. బథిరుడు. చెవిటివ్యవహారము an unspeakable or unutterable iniquity, lit. one which makes one story one's ears. చెవిటిమూగ cheviṭi-mūga. n. A deaf mute. చెవుడును మూగతనమును గలవాడు. చెవినిల్లుగట్టుకొని చెప్పు to reiterate a precept, as though keeping ti always dwelling in the ear. Mrityanjaya Vilasam ii. 38.--40. 'నిచ్చలు చెవినిలల్లుగట్టుకొని చాటితి నన్నుగణింప వైతిపెన్బలియుని తోడి పోరిది.' Rāghava Pāndaviyam. iv. 52. Vēma. iii. 2. P. i. 533. చెవియాకు or చెవ్వాకు chevi-y-āku. n. An ear ornament చెవికట్టు chevi-kaṭṭu. n. The iron ring on an axle tree. చెవుడు (చెవి+అవుడు) chevuḍu. n. Deafness. (The inflected form is చెవిటి.) చెవుడుపడు chevuḍu-paḍu. v. n. To become deaf. చెవుడుపరుచు to deafen. చెవులపిల్లి chevula-pilli. n. The black-naped Hare, Lepus nigricollis. (F.B.I.) కుందేలు. చెవులపోతు chevula-pōtu. n. A buck hare కుందేలు, శశకము.

(p. 549) tera tera. [Tel.] n. A screen, curtain, a blind. A veil, a cover of any kind. సురుగుచీర, అడ్డువల. A plain or space. బయలు. A billow or surge అల. దోమతెర a mosquito curtain. నాతెర the lips. A time, one bout. ఒకతెర once మరియొకతెర again. తెరయెత్తన్ wave upon wave, in waves, tumultuously, 'పొంగికరుడులెత్తగా.' Vijaya. ii. 19. తెరతెర wave after wave. a series పరంపర. adj. Spread out, open as a plain. Gaping, open as the mouth. తెరనోరుగల open mouthed. తేనెతెర tenetera. n. A honey comb. తెరపారు terapāru. v. n. To curdle, to coagulate, to congeal as water or other liquid. తెరకట్టు ఎండతెరతీసి బయలు వెడలినది the sun broke through the clouds. వైష్ణవులకు తెరచాటుకద్దు the Vaishnavas always are behind a screen, particularly while cating. తెరల గాగిన overpowering, terrible, ఉల్భణమైన. తెరలాడు tera-l-āḍu. (A. vi. 142.) v. n. To hide. To gleam or shine through a veil తెరలుతిరుగు, తెరలో ప్రకాశించు. తెరగంటి tera-ganṭi. n. A god, or goddess. అనిమిషుడు. Nila Parin. i. 2. తెరనోటి మొకము a lion. తెరకట్టు tera-kaṭṭu. n. A screen. మొగము తెరకట్టుతో ముచ్చటాడుట to hold the handkerchief before the mouth while speaking (a custom of Musulman origin.) H. v. 99. తెరకట్టు tera-kaṭṭu. v. n. To form into flakes, to coagulate. మీగడకట్టు, to harden గట్టిపడు. తెరకాడు tera-kāḍu. n. A thief: a concealed agent. తెరచాప tera-ṭsāpa. n. A screen, or mat. A ship's sail; (lit:) a screen - cloth, or veil. తెరతెరగా tera-tera-gā. adv. At intervals, now and then. తెరనాటకము teranāṭa-kamu. n. A puppet show or other play in which a curtain is used. P. iv. 255. తెరయీగ tera-y-īga. n. A bee. తేనెటీగ. M. VII. i. 236. తెరవేటు tera-vēṭa. n. 'Screen hunting.' in which the huntsmen use screens to conceal themselves, a hunt wherein hurdles or screens are placed around the hunting ground. A. iv. 154.

(p. 563) tōka tōka. [Tel.] n. A tail. తోకత్రొక్కిన పామువలె like a snake whose tail has been trodden on. తోకగుం౛ a slanting post or pillar అదోకగా నేర్పరచిన స్తంభము. తోకకష్ప tōka-kappa. n. A tadpole. తోకచిచ్చు a trail of fire. నిప్పులు తగిలించిన పిడకలవరుస. తోకచుక్క tōka-ṭsukka. n. A comet: a star with a tail. ధూమకేతువు. తోకతలవరి tōka-talavari. n. A long slender fish called Ophidion (Russell. No. 39.) తోకపీకుళ్లు tōka-pīkuḷḷu. n. Plagues, hobbles, squabbles. తోకపీకుడుగాడు one who is always stirring up strife నలతగొట్టు. తోకపురుగు an insect with a tail. తోకమిరియములు cubebs, చులవమిరియాలు.

(p. 570) tri tri. [Skt. cf. Eng. 'Three.'] pron. Three మూడు. త్రింశత్ or త్రింశత్తు trimṣat. n. Thirty. ద్వాత్రింశత్ Thirty two. త్రికము trikamu. n. The thigh bone, ముడ్డిపూస. A water wheel. కపిల. త్రికటుకము tri-kaṭukamu. n. Lit: The three spices, viz., black pepper, dry ginger, and long pepper. సొంటి, పిప్పలి, మిరియాలు త్రికరణము tri-karaṇamu. n. The three elements of action, i.e., thought, word and deed. త్రికరణశుద్ధి pure in thought, word and deed. త్రికరణశుద్ధి pure in thought, word and deed. త్రికాలము tri-kālamu. n. The three times, i.e., morn, noon and night. త్రికాలమందున్న always, ever, day and night, at all hours. త్రికూటము tri-kuṭamu. n. A certain hill. త్రికోణము tri-kōṇamu. n. A triangle. మోచేతివంపు. త్రికోణకుండలి ṭri-kōṇa-kunḍali. n. The pineal gland, the part of the brain wherein the soul is imagined to dwell. త్రితయము tri-tayamu. pron. Three, మూడు. త్రిత్వము tritvamu. n. Lit: Three-ness, Trinity-a term used in Christain Theology. త్రిదండము tri-danḍamu. n. A staff, formed of three slips of split bamboo, six feet long bound together as one cane, each slip being intended to represent Thought, Word and Deed. మనోదండము, వాగ్దండము, కర్మదండము అను మూడు దండములు; ఈ మూడు దండములుగల సన్యాసాశ్రమము. త్రిదండి a mendicant bearing such a staff. త్రిదశుడు tri-daṣuḍu. [త్రి+దశ = three states or thrice ten (years)] n. One who enjoys the three stages of live, viz, infancy, youth and manhood, but no old age. A god: so named as being 'thirty years old:' this being considered the prime of a man: and the age at which immortals always continue. త్రిదశాలయము tri-daṣ-ālayamu. n. Lit: The abode of the immortals, i.e., Heaven, స్వర్గము. త్రిదివము tri-divamu. n. Heaven. త్రిదివుడు tri-divuḍu. n. A god. Padma. ix. 86. త్రిదివేశుడు a god; or, Indra, as lord of the gods. త్రిదోషము tri-dōshamu. n. Disorder of the three humours, viz., phlegm, bile, and strabilis. వాత పిత్త శ్లేష్మములు. త్రినేత్రుడు or త్రిలోచనుడు tri-nētruḍu. n. The three eyed god, that is, Siva. త్రివథగ tri-patha-ga. n. The stream which runs in 'three beds,' i.e., the Ganges, fabled to flow through heaven, earth and hades. త్రిపుమడ్రము tri-punḍramu. n. The triple mark worn across the forehead by Saivites. (ఊర్ధ్వపుండ్రము is the upright line worn by the Vaishnavites.) త్రిపుట tri-puṭa. n. The name of a certain musical metre. ఏడక్షరములకాలము. త్రిపురము tri-puramu. n. The name of a district of Bengal (now called Tipperah) called after its kind, Tripura, a giant who was vanquished by Siva: who, as 'slayer of Tripura' derives hence the name త్రిపురజిత్తు, త్రిపుసూదనుడు, త్రిపురాంతకుడు, త్రిపురారి, &c. త్రిపురదేవి or త్రిపురసుందరి the Bonạ Dea, Venus. త్రిఫలము tri-phalamu. n. The three species of myrobalan; the Phyllanthea emblica కరక, Terminalia chebula తాడి, and Terminalia speciosa ఉసిరిక.

(p. 596) disamola or దిస్సమొల disa-mola. adj. Naked: stark naked. n. Nakedness of the body. దిసమొలతోనుండే stark naked. దిస్సమొలవేల్పు. Bhairava (భైరవుడు.) , the kind of spirites, who are always spoken of as naked.

(p. 605) dūla dūla. [Tel.] n. Itchcing. దురద, జిల,నవ. దూలగొండి dūla-gonḍi. n. The plant called Cowach, Dolichos pruricus or Carpopogon pruricus. Rox. iii. 283. 575. The hemp-leaved Tragia; T. cannabina. Ains. i. 92. ii. 61. దురదగొండి. దూలగోవెల dūla-gōvela. n. The Indian Birthwort, Aristolochia indica. ఈశ్వరవేరు. దురదగోవెల. Ainslie ii. 298. దూలపోతు dūla-pōtu. n. One who is always scratching his body on account of an itching sensation. ఎప్పుడును దూలగలవాడు.

(p. 657) niratamu niratamu. [Skt.] adj. Very eager. మిక్కిలి ఆసక్తిగల. Ever, always. నిరతాన్నదానము daily alms. నిరతి nirati. n. Great eagerness. మిక్కిలి ఆసక్తి. నిరతుడు nira-tuḍu. n. One who is engaged or interested in anything.

(p. 661) nilcu or నిలుచు niluṭsu. [Tel.] v. n. To stand. To remain, exist, last, live. continue. To stay, stop, halt. నిలిచిపోవు. To be still or quiet, as a fluid in a vessel. To be firm or steadfast. To bear, be patient, restrain one's feelings. To be repressed, allayed, slackened. వాని మాట నిలిచినది he kept his word. నిలిచికురియదు it does not rain steadily. ఆ బడి నిలిచిపోయినది the school is now closed. పని నిలిచిపోయినది the work has stopped. M. XII. v. 459. నిలుపాటి or నిలువుపాటి long, పొడుగైన. నిలువబెట్టు to set up , erect. నిలువతీయు to set one on his legs. నిలుచుండు or నిల్చుండు niluṭs-unḍu. (నిలిచి+ఉండు.) v. n. To remain standing, to continue to stand. నిలుచుండు. నిలుడుకొ Same as నిలుచుండు. నిల used for నిలువ. నిలబడు, నిలువబడు or నిల్వబడు nila-baḍu. v. n. To stand. నిలుచుండు. To be stopped. అడ్డుపడు. To be set up, ప్రతిష్ఠతమగు. నిలక, నిలకడ, నిలుకడ or నిల్కడ nilaka. n. Standing; steadiness, constancy, firmness. స్థైర్యము. ఈ యేరు నిలక యివ్వదు I cannot keep my footing in the current. కాలు నిలకడచేసికొను to gain a firm footing నిలకడయిన ఉద్యోగము permanent (not acting) employement. నిలుకడగానుండే firm. నిలితము nilitamu. n. Delay: endurance, (Vizag.) నిలువెడుఎత్తు or నిలువుఎత్తు niluveḍu-y-ettu. n. A fathom high, lit: one man's stature. నిలుపు nitupu. v. a. To cause to stand, నిలువబెట్టు. To fix, to set up, to place, to erect, ప్రతిష్ఠించు. To stay, restrain, interrupt, repress, అడ్డగించు. To support, maintain, keep firm, establish, స్థిరపడు. To retain, keep back, reserve, నిలిపిఉంచు. To set aside, exclude. నిలుపు n. Standing, a halt, &c. నిలుచుట, ఉండుట. అది నిలుపుగానున్నది it is suspended or in abeyance. నిలుపుచేసినారు they stopped the work, &c. detained (me) &c. నిలుపు or నిల్పు nilupu. adj. That which stops. నిలుపునది. Firm, స్థిరమైన. నిలుపోవు nilup-ōpu. (నిలుపు+ఓపు.) v. n. To endure, to bear, to put up with, ఓర్చు. సహించు. నిలుపుదల nilupu-dala. n. Stopping. suspension. నిలువ or నిల్వ niluva. n. A remainder, something that is left over, శేషము, నిలిచియున్న వస్తువు. నిలువరి niluv-ari. adj. Steadfast. n. A steady man. నిలువు niluvu. n. Standing. నిలుచుట. Stature, height, ఎత్తు. A fathom or a man's height, మనిషి ఎత్తు. Form, shape, figure, ఆకృతి. A storey, మీది అంతస్తు. The standing crop. మూడు నిలుపుల నీళ్లు water three fathoms deep. వాని నిలువెల్లా విషము he is a villain from head to foot. నానిలువెల్లదోచుకొన్నారు they fleeced me or stripped me. వానికి నిలువుగుడ్లు పడినవి his eyes are set, he is dying. నిలువాటి, i.e., నిలువుపాటి standing, erected. నిలువు adj. Upright, standing, High, tall. నిలువుచెంబు a cup with upright sides, a mug. నిలువుఅంచనా reckoning upon the standing crop. నిలువుటద్దము niluvu-ṭ-addamu. n. A pier glass, a full length mirror. నిలువుకొలువు or నిలువుజీతము service in which one has to stand up always and is not allowed to sit. నిలుచుండిచేయు సేవ. నిలువుకాళ్లు stilts. నిలవరము, నిలువరము or నిల్వరము nilava-ramu. n. Firmness, steadfastness. The truth, certainity. A deposit, money lodged. adj. True, certain, fixed, firm, stable, sure, స్థిరమైన. నిలవరించు, నిలువరించు or నిల్వరించు nilavarinṭsu. v. n. To stand firmly. చలింపకనిలుచు. v. a. To cause to stand firmly. చలింపకనిలువు. To stop, to cause to halt; to support, to manage, to sustain.