(p. 73) abhyudituḍu abhy-udituḍu. [Skt.] n. A man asleep at sunrise. సూర్యోదయకాల మందు నిద్రపోవువాడు.

(p. 290) kukka kukka. [Tel.] n. A dog. ఆడకుక్క a bitch. కుక్కపిల్ల a pup, or whelp, a puppy. కుక్క adj. Inferior. కుక్కగొర్రె kukka-gorre. n. The rib-faced deer or barking deer, Cervulus muntjac. (F.B.I.) కుక్కతులసి kukka-tulasi. n. The white basil: (Ainslie. ii. 91.) ocymum album, as distinguished from the proper Tulasi called ocymum sanctum. కుక్కపాల kukka-pāla. n. A plant from the fibrous leaves of which bow strings, &c. are made. Aletris hyacinthoides; Sansevicra zeylanica. (Roxb.) చాగచెట్టు. A wild species of the పాలచెట్టు, Periplocā Tunicata:. అజగంధీ, వటపత్రిక. కుక్కముల్లు kukka-mullu. n. An eruption like measles, miliary eruption or nettle rash. కుక్కమూతి పిందె kukka-mūti-pinde. A blasted fruit. A proverb says చెట్టుచెడేకాలానికి కుక్కమూతి పిందెలు పట్టుతవి producing blasted fruit is a mark that the tree will never thrive again. Metaphorically, wild behaviour portends ruin. కుక్కవావింట kukka-vāvinṭa. n. A plant called the Dog Mustard, Cleome viscosa. శ్వాసబర్బర.

(p. 295) kunuku kunuku. [Tel.] v. n. To nod. తూగు. n. Nodding with sleep, dropping asleep. కునికిపాటు or కునుకుపాటు kuniki-pāṭu. n. Nodding, dropping asleep, drooping, or winking the eyes. Drowsiness. Ambling.

(p. 304) kūruku or కూర్కు kūruku. [Tel.] v. n. To slumber, doze or sink in sleep. నిద్రించు. నా కన్నులు కూరుకపోతవి my eyes are closing, I am dropping asleep. n. Sinking to sleep, slumber, dozing. నిద్ర 'కూర్కుల్ కూర్కొనెన్.' R. iii. 93. కూర్కుడు to drop asleep. నిద్రించు.

(p. 535) tīru tīru. [Tel.] v. n. To end, stop, cease, elapse. To be finished, ended, complete, or ready. To be paid, delivered, discharged, avenged. To be qualified, accomplished, finished, adorned, trim, decked. To be gratified, satiated, wreaked (as passion;) to be assuaged or allayed, to go off. ముగియు, చిక్కబడు. తనివితీర to the full; so as to satisfy one's desires. తీరలేదు it came to nothing, it was ineffectual. కోరికతీసి having gained his end. ఇది నాచేత తీరదు this is out of my power. నాకు తీరీతీరక ఉన్నది I am hardly at leisure. తీరిపోవు to die. To be practicable, or possible. అక్కడికి రాతీరదు I cannot come there, I have not leisure to come. రాకుంటే తీరదు (you) must positively come. వెళ్లక తీరదు I cannot help going. తీరినగుండెగా నున్నాడు he is quite hackneyed. తీరా tirā. (Root in A of తీరు, with the intensive affix ఆ) adv. Ultimately, at last; fairly; just, merely, in short, simply. తీరా మధ్యాహ్నమయ్యేటప్పటికి when it was high noon. ఆ గోడ తీటా పడ్డది the wall actually fell down. తూరా పండుకొనేటప్పటికి when he was fairly asleep. ఆ సంగతి తీరా బయటపడేటప్పటికి when the matter at last became known. తీరా చెల్లించెను he paid it in full. తీరిక or తీరికె tīrika. n. Leisure. పనిలేక యూరకుండుట. తీరికచిక్కిన having no leisure. Adorning, trimming, decoration. దిద్దడము. తీరిన tīrina adj. Full. finished, accomplished, cured, settled. తీరు. n. Manner, way, mode, fashion, style, arrangement, విధము. Beauty చక్కన. వాడు బకతీరుమనిడషి he is an odd man. వాడుబకతీరుగానున్నాడు ఒకతీరుగానున్నాడు he is but so and so, he is not well, he is not at ease. ఈ తీరు thus. తీరుతప్పి ఉన్నాడు it is all over with him. తీరుగా tirugā. adv. Properly, duly, aright. దాని ముక్కుకండ్లు తీరుగానున్నవి her nose and eyes are pretty. తీరుగడ or తీరుదల tīru-gaḍa. n. Ending. ముగియుట. తీరుపు or తీర్పు tīrupu. n. End, finishing. A decision, judgment, sentence, decree. తీర్పుచెప్పెను he gave his decision. Justice. న్యాయము. Setting right చక్కబాటు. తీరుపరి or తీర్పరి tīrup-ari. n. A judge. న్యాయాధిపతి. An agent or ambassador చారుడు. A superintendent. అధికారి, కార్యనిర్వాహకుడు. తీరుపడు to be destroyed నశించు. తీరుబడి tīru-baḍi. n. Leisure. సావకాశము. తీరుపాటు tīru-pāṭu. n. A settlement, payment. Leisure. తీరుపాటుగా నుండే unoccupied, at leisure. తీరుమానము or తీర్మానము tīru-mānamu. n. An ending, settlement, rectification. Pause. A decision, resolve. తీరుమానించు or తీర్మానించు to settle, to come to a decision. తీరువ tīruva. n. A settlement, discharge, payment. Duty, dues, fees. గడ్డతీరువ levelling the ground. తీరుపవేయు or తీరువకట్టు to levy a fee or contribution. తీరువజాస్తి tīruva-jāsti. [H.] n. An additional or supplementary assessment నిర్ణయించబడిన పన్నుకంటె పైగా కట్టినపన్ను. తీర్చు, తీరుచు, తీరుపు or తీర్చు tīrṭsu. v. a. To end, finish. To do with, accomplish, perform or play (his part,) go through. ముగించు. To order, arrange. చక్కబరుచు. To cool, quiet, assuage. To adjust, liquidate (a debt). To trim, deck, adorn, straighten, correct, rectify, regulate. దిద్దు. To set, place, draw (as the mark on the forehead). To pass (time, day, or night). To pay give or issue (wages or batta). To settle. To determine, to resolve, to decide. To do away with. పొపు, తొలగించు. To destroy నాశముచేయు. వాయసముతీర్చినది the crow gave a good omen (by crossing my path from left to right.) కోపమునుతీర్చు to revenge oneself, wreak one's anger. చలముతీర్చు, పగతీర్చు to satiate spite. దాహముతీర్చు to quench thirst. తమిదీర్చి satiating one's lusts. వాని పని తీర్చినారు they settled his business or they ruined him. తీర్చుకొను tīrṭsu-konu. v. a. To end, do away with. To settle or pay up as a debt, &c. తీర్పించు tīrpinṭsu. v. a. To cause to decide, or determine.

(p. 652) nidra nidra. [Skt.] n. Sleep. నిద్రపుచ్చు nidra-puṭsṭsu. v. t. To put to sleep, as an infant. జ్ఞాననిద్ర a mesmeric trance. నిద్రమబ్బు or నిద్రమత్తు nidra-mabbu. n. Drowsiness. నిద్రలేపు nidra-lēpu. v. a. To awake from sleep. నిద్రాణము nidrāṇamu. adj. Sleepy, drowsy. నిద్రాణుడు or నిద్రాళువు nidrāṇuḍu. n. A sleepy fellow, నిద్రపోతు. నిద్రించు, నిద్రచేయు, నిద్రిలు, నిద్రిల్లు or నిద్రపోవు nidrinṭsu. v. n. To go to sleep, repose. నిద్రింతము let us sleep. M. X. i. 65. నిద్రితుడు nidrituḍu. n. One who is asleep or reposing.

(p. 689) paṇḍu or పరుండు panḍu. [Tel. Short for పడిఉండు.] v. n. To lie down. శయనించు. పండబెట్టు panḍa-beṭṭu. v. a. To lay down, put to sleep, put to bed. పండుకొను panḍu-konu. v. n. To go to bed, to lie down or recline. జ్వరముతో పండుకొన్నాడు he is laid up (or in bed) with fever. అతని వర్తకమంతా పండుకొన్నది his business is asleep, or stagnant.

(p. 800) poṅgu pongu. [Tel.] v. n. To effervesce; to boil or bubble up, overflow, boil over. To swell. To forment. To exult, to be overjoyed, elated, to be in ecstasy. సంతోషించు. To become proud, గర్వించు. పొంగి బోర్లపడు to boil over with pride or delight. ఎండచేత కండ్లు పొంగినవి the eyes are inflamed by the glare. పొంగునీళ్లు boiling water. పొంగు pongu. n. Effervescence, boiling or bubbling up, overflowing. Excess of joy. సంతోషము. Pride, గర్వము. Eruption of the measles. Boiling water in which rice is to be cooked, ఎసరుకాగిననీళ్లు, చిట్టుడుకునీళ్లు. ఎసరుపొంగి పోతున్నది the water is boiling over. నీ పొంగుకుంగ may your pride perish. ఇదియేమి చూచుకొన్న పొంగు on what do you pride yourself? పొంగులక్షణము symptoms of an eruption of measles. పొంగుప్రాలు pongu-prālu. n. A sort of grain. పొంగలించు pongalinṭsu. v. n. To stand erect; to be proud, నిక్కు. పొంగారు pong-āru. (పొంగు+ఆరు.) v. n. To be full, నిండారు., To swell out, ఉబుకు. To rejoice, సంతోషించు. To excel, to be proud, అతిశయించు, విజృంభించు, నిక్కు 'తూర్యములపటుధ్వాన మడరినింగి పొంగారె నత్యంత నిశ్చలంబులయ్యె సైనికినికరంబులద్భుతముగ.' M. VIII. iii. 273. పొంగించు ponginṭsu. To boil. To delight, to please much. చేరెడుబియ్యము పొంగించుకొనినాడు he boiled a handful of rice.

(p. 1050) mruccu or ముచ్చు mruṭsṭsu. [Tel.] n. A thief, దొంగ. See ముచ్చు. మ్రుచ్చిలు or మ్రుచ్చిలించు mruchchilu. v. a. To steal, దొంగిలించు. To deceive, వంచించు. మ్రుచ్చిలి or మ్రుచ్చిమి mruchchili. n. Theft. దొంగతనము, చౌర్యము. మ్రుచ్చిలిపోటు mruchchili-pōṭu. n. Attacking or stabbing a person when he is asleep, నిద్రపోవుచచుండగా పైబడిచేయుయుద్ధము. మ్రుచ్చుగోర mruṭsṭsu-gōṛa. (మ్రుచ్చు + కోర.) n. A notorious thief, పెద్దదొంగ. మ్రుచ్చుప్రొద్దు mruṭsṭsu-proddu. n. Midnight, అర్ధరాత్రము.

(p. 1345) suṣupti su-shupti. [Skt.] n. Sound or deep sleep. మంచినిద్ర. ఒళ్లెరుగని నిద్ర. దీర్ఘసుషుప్తి the long sleep, i.e., death. చావు. సుషుప్తము su-shuptamu. adj. Fast asleep, బాగా నిద్రపోవుచుండే.

(p. 1357) somma somma. [from Skt. శ్రమః.] n. Faintness, swoon. మూర్ఛ. Torpidity, lack of sensation, తిమురు. నా కాలు సొమ్మగా నున్నది my leg is asleep. 'సొమ్మ తెలిసి.' అచ్చ. యు. కా. సొమ్మసిల్లు, సొమ్మసిల్లు, సొమ్మగొను, సొమ్మపోవు or సొమ్మలుపోవు somma-silu. v. n. To faint, to swoon. మూర్ఛపోవు. 'క అనియొక గుహకుంజని తెచ్చిన సొమ్ములు గాంచి సొమ్మసిలితెలిసి, దురంతనితాంతచింత మనమునగనుగొని.' R. v. 279.

(p. 1374) svapnamu svapnamu. [Skt.] n. A dream, vision, dreaming, కల. Sleep, నిద్ర. జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తులు waking, sleep and deep sleep. స్వప్నమగు to dream. రాత్రి నాకొక స్వప్నమైనది I had a dream last night. స్వప్నదోషము pollutio nocturna. స్వప్నావస్థ the condition of being asleep.

(p. 485) zō or ౛ో౛ో ḍzō. [Tel.] interj. Hush! a word used in lulling a child to sleep. ౛ోకొట్టు ḍzō-koṭṭu. v. t. To lull asleep.

(p. 485) zō or ౛ో౛ో ḍzō. [Tel.] interj. Hush! a word used in lulling a child to sleep. ౛ోకొట్టు ḍzō-koṭṭu. v. t. To lull asleep.