(p. 75) amṛtamu a-mritamu. [Skt.] n. Nectar, ambrosia. Water, milk, clarified butter, the residue of a sacrifice. Final emancipation from matter and absorption in the Deity. సుధ, ఉదకము, దుగ్ధము, ఘృతము, యజ్ఞశేష ద్రవ్యము, మోక్షము, (వాడుకగా) మజ్జిగ. పంచామృతములు the five nectars, namely, water, milk, curds, ghee and honey. అమృతమునకు అంటులేదు nothing can defile buttermilk. వానిది అమృతహస్తము. he has a healing hand. వానిది అమృతవాక్కు his tongue is inspired. అమృతముహూర్తము n. An auspicious hour. శుభముహూర్తము. అమృతాంధసుడు n. One whose food is ambrosia, a god. దేవత. అమృతాంశువు n. That which gives forth soft beams of light, i.e., the Moon. చంద్రుడు.

(p. 94) avabhṛthamu ava-bhrithamu. [Skt.] n. Ablution after a sacrifice, a purification made at the termination of a sacrifice or any auspicious ceremony. యజ్ఞాంత స్నానము.

(p. 94) avayōgamu ava-yōgamu. [Skt.] n. A bad sign, an inauspicious omen. అవలక్షణము.

(p. 95) avalakṣaṇamu ava-lakshaṇamu. [Skt.] n. Evil omen, an inauspicious sign. అవయోగము, చెడు లక్షణము. అవలక్షణము adj. Deformed, inauspicious. వికారమైన.

(p. 99) aśubhamu a-ṣubhamu. [Skt.] n. Inauspiciousness. అమంగళము. శుభాశుభములు good and evil. వారిని శుభాశుభములకు పిలవడము లేదు they never invite them on any occasion either of joy or sorrow.

(p. 285) kīḍu kīḍu. [Tel.] n. Evil, harm, misfortune, danger. అశుభము, ఆపద. Fault తప్పు, దోషము. Sin పాపము. (plu. కీళ్లు) adj. Bad, evil, base, low. అధమము. కీడుజాతులు low castes. Inauspicious అశుభకరము. Wicked దుష్టము. కీడుపడు, కీడ్పడు or కీడ్వడు kīḍu-paḍu. v. n. To be vanquished. తక్కువపడు. కీడుపరచు or కీడ్పరచు kīḍu-paraṭsu. v. a. To vanquish. 'పరయోధవరుల గీడ్పరచినసరణి.' Dab. P. 239. కీడుమేళ్లు kīḍu-mēḷḷu. Both good and bad: both sides of a question.

(p. 694) pacca paṭsṭsa. [Tel.] n. Lit: Leaf colour. Green, yellowish green, yellow colour, (a leaf being first green, then fading into yellow.) An emerald, మరకతము. Any figure punctured or tattooed into the skin, because it is coloured green. A green plant or tree. cf. 'పైరుపచ్చ' adj. Green, yellow, sallow. (The word పచ్చ radically means Bright, fair-coloured.) పచ్చ పొడుచుకొను to tattoo the skin. ఆకుపచ్చ or హరిదళపచ్చ yellow. కలంకారిపచ్చలు a sort of cloth, or painted chintz. See on పచ్చి. Various shades of green are called కప్పుపచ్చ a still lighter tint, రాతిపచ్చ emerald green, చిలకపచ్చ bright green, మక్కిపచ్చి dirty dark green. వాని కండ్లు పచ్చపారినవి he has the jaundice. వారు ఇప్పుడు పచ్చగానున్నారు they are now in prosperous circumstances. కాపు పచ్చగా నుంటే రాజు చూడలేడు the king cannot bear to see a thriving farmer. పచ్చనరాలు the blue veins. పచ్చగువ్వ a bright yellow green bird; the green pigeon. పచ్చపైకము a good coin. HD. ii. 153. పచ్చకట్లపాము a green snake. పచ్చకన్నులమెకము paṭsṭsakannula-mekamu. n. Lit: The yellow eyed beast, i.e., a lion, హర్యక్షము. పచ్చకర్పూరము paṭsṭsa-karpūramu. n,. Green coloured camphor: crude camphor. This is the name of a brilliant white drug, used to curve the eye, which real camphor injures. It is not in lumps but is a powder. పచ్చకామెరలు paṭsṭsa-kāmerulu. n. Jaundice. పచ్చజిట్ట paṭsṭsa-jiṭṭa. n. The common Iora (a small green and yellow bird.) Ӕgithina tiphia. (F.B.I.) పచ్చజీనువాయి paṭsṭsajīnu-vāyi. n. The Red-headed Bunting, Emberiza luteola. (F.B.I.) పచ్చన or పచ్చదనము. paṭsṭsana. n. Greenness or yellowness. పచ్చని paṭsṭsani. adj. Green, yellow. పచ్చబంగారు yellow or pure gold. పచ్చగానున్న yellow or golden: prosperous, fortunate. పచ్చబ్రాలు paṭsṭsa-brālu. n. Yellow rice, i.e., rice coated with saffron and used to sprinkle over persons on auspicious occasions. పచ్చరెక్క poṭsṭsa-rekka. n. The Indian Bee-eater, Merops viridis. పెద్దపచ్చరెక్క or కొమ్మపచ్చరెక్క pedda-paṭsṭsa-rekka. n. The blue tailed Bee-eater. Meropus philippensis. (F.B.I.) పచ్చవలువదారి paṭsṭsa-valuva-dāri. n. Lit: One who wears a yellow cloth, i.e., Vishṇu, పీతాంబరుడు. పచ్చవారుపవు౛ోదు or పచ్చవార ్వపు౛ోడు paṭsṭsa-vāruvupuḍzōdu. n. Lit: One who rides on a green animal, i.e., the sun or Manmadha. హరిదశ్వుడు, శుకవాహుడు. పచ్చవిలుతుడు. పచ్చవిల్తుడు or పచ్చవిలుకాడు paṭsṭsa-vilutuḍu. n. Lit: The green bow-man, i.e., Manmadha, whose bow is green, being made of a sugar cane. పచ్చారె చెట్టు paṭsṭs-āre-cheṭṭu. [పచ్చ+ఆరెచెట్టు.] n. A large forest tree with a very fragrant flower, Banhenia spicata.

(p. 767) puṇyamu puṇyamu. [Skt.] n. Virtue, holiness, merit, excellence, purity. ధర్మము. A good deed, a good or meritorious work or action, a work of supererogation, that which is more than required as a matter of duty. సుకృతము. adj. Virtuous, sacred, holy, pure, righteous. పవిత్రము. Good, excellent, మనోజ్ఞము. Charitable, generous. పుణ్యశ్లోకుడు a celebrated man. పుణ్యకథలు godly legends. పుణ్యకాలము an auspicious time. పుణ్యస్త్రీ (corrupted into పునిస్త్రీ) a happy woman, one whose husband is living. నన్ను ఉత్త పుణ్యానికి కొట్టినాడు he beat me without cause, meaning the same as నిష్కారణముగా. నీపుణ్యముచేత తొందరవచ్చినది (ironical) for this trouble we may thank you. ఇది అంతా మీ పుణ్యము this is all due to you goodness. నీపుణ్యముండును వాని జోలికిమాత్రము పోకు for goodness' sake do not meddle with him. పుణ్యానికి ఇచ్చినపొలము a field granted in free gift. A well known verse says. శ్లోకార్ధేన ప్రవక్ష్యామి యుదక్తం గ్రంథకోటిభిః, పరోపకారః పుణ్యాయపాపాయ పరపీడనం. పుణ్యజనుడు puṇya-januḍu. n. A man of excellence, a holy man, సుజనుడు. A Rākshasa, an evil spirit, రాక్షసుడు. పుణ్యజనేశ్వరుడు puṇya-janēṣvaruḍu. n. Kubēra. పుణ్యబూమి puṇya-bhūmi. n. The Holy land (of the Hindus), i.e., Hindustan, the land between the Himalayas and the Vindhyas. పుణ్యలోకము puṇya-lōkamu. n. Heaven. పుణ్యవంతుడు puṇya-vantuḍu. n. One who is holy or virtuous. ధార్మికుడు, అదృష్టవంతుడు. ఈ విషయములో అతడు చాలా పుణ్యవంతుడు. in this respect he is very lucky. పుణ్యస్త్రీ or పుణ్యాంగన puṇya-strī. n. A good housewife, good woman, lady. పుణ్యాత్ముడు puny-ātmuḍu. n. A holy, pious or charitable person, పుణ్యస్వరూపుడు. పుణ్యాహము puṇy-āhamu. n. A holy or sacred day, పుణ్యదినము. పుణ్యాహవాచనము puṇy-āha-vāchanamu. n. The consecration or hallowing of a ceremony. A ceremonial purification. పుణ్యుడు puṇyudu. n. A holy or virtuous man. పుణ్యులారా O holy men!

(p. 932) maṅgaḷamu mangalamu. [Skt.] n. Happiness, good fortune, well-being, welfare, prosperity. శుభము, క్షేమము. The lines at the opening of a poem in praise of some deity adj. Happy, lucky, fortunate, auspicious, prosperous, faring well. శుభమైన. నీకు మంగళమగుగాక blessings upon thee. మంగళదేవత mangaḷa-dēvata. n. Lakshmi. మంగళవారము mangaḷa-vāramu. n. Tuesday. అంగారకవారము. మంగళసూత్రము mangaḷa-sūtramu. n. The cord or necklace with which the తాళిబొట్టు or token of marriage is fastened on the neck of the bride. బొట్టుదారము. మంగళహారతి or మంగళారతి mangaḷa-kārati. (మంగళ + ఆరతి.) n. A lamp used for waving before an idol, శుభకరమైన ఆరతి. Also, the closing verse of a play, the denouement. మంగళాష్టకము a particular kind of song. మంగళాశాసనము mangaḷā-ṣāsanamu. n. A benediction, ఆశీర్వాదము. మంగళుడు man-gaḷuḍu. n. A name of Angāraka, who corresponds to Mars, అంగారకుడు. మంగళ్యము mangaḷyamu. n. The peepul tree. రావిచెట్టు, ౛మ్మిచెట్టు.

(p. 966) mahat mahat. [Skt.] adj. Great, గొప్ప. మహతి mahati. n. The name given to the Vina or lute, of Narada. The feminine gender of Telugu nouns. మహత్తరము mahattaramu. adj. Greater, more. మిక్కిలి. మహత్తు mahattu. n. Glory, greatness. బుద్ధితత్వము, ప్రభావము The masculine gender of Telugu nouns. మహత్తైన mahattaina. adj. Great, large, bulky. గొప్ప. Best, excellent, illustrious. శ్రేష్ఠము. మహత్వము mahatvamu. n. Greatness, celebrity, glory. మహాత్మ్యము mahātmyamu. n. Greatness, glory. A legend or chronicle regarding a town. మహదాశ్రమము. dependency on the great, బలమైన ఆధారము. మహర్దశ a lofty position a high station in life. గొప్పదశ. మహనీయము mahanīyamu. adj. Holy, sacred, blessed, excellent, celebrated. శ్రేష్ఠ మైన, దివ్యమైన. మహనీయుడు maha-nīyuḍu. n. A great man, గొప్పవాడు. మహర్షి maharshi. (మహత్ + ఋషి.) n. A great saint. మహస్సు or మహము mahassu. n. Light, lustre. తేజస్సు. మహేంద్రము mah-ēndramu. n. A mountain. కొండ. మహేంద్రుడు mah-ēndruḍu. n. A name of Indra, ఇంద్రుడు. మహేశ్వరుడు mah-ēṣvaruḍu. n. The 'great Lord.' గొప్ప ప్రభువు. An epithet of Siva. శివుడు. మహోత్పలము the lotus, తామర. మహోత్సవము a high day, a great feast, మహోత్సాహుడు or మహోద్యముడు an extraordinarily enterprising man, an adventurer, అద్భుతకార్యారంభము గలవాడు, మహోదధి the great sea, మహాసముద్రము. మహోదయము auspiciousness, prosperity, అభివృద్ధి , మహోదరము dropsy, బల్లచేత కడుపువాచేరోగము, ప్లీహోదరము. మహోద్యమము great energy, great exertion. అధిక ప్రయత్నము. మహోన్నతము highly elevated, very high; noble, great. అత్యున్నతమైన. మహోష్ట్రము a dromeday. See ఉష్ట్రము. మహోక్షము a large bull or ox. అబోతురి మహౌషధము a great medicine, a panacea, an epithet applied to Strychnine (అతివస), onion (వెల్లుల్లి), or dry ginger, (సొంటి.)

(p. 1096) lagnamu lagnamu. [Skt.] n. The rising of a Sign or Constellation. That portion of the equator, which rises in succession with each Sign in an oblique sphere. A period astrologically selected for any auspicious ceremony, such as a marriage, &c. రాశియొక్క ఉదయము. adj. Attached to, adhering to, in contact with, joined to, connected with, intent on, తగులుకొన్న. లగ్నకుడు lagnakuḍu. n. A security, or surety. పుటకాపు. పూటపడినవాడు. ప్రతిభువు. లగ్నపత్రిక lagna-patrika. n. A wedding notice.

(p. 1246) śāntamu ṣāntamu. [Skt.] adj. Calm, patient, tranquil, meek, humble; appeased, calmed, stilled, శమితము. n. Patience, mildness, gentleness, tranquility. ఓర్పు, తాలిమి, సమానము. శాంతి ṣānti. n. Tranquility, calmness, quietness, rest, peace, serenity. Stoicism, absencce of passion, quietism. Convalescencce, cessation or alleviation of disease. A religious rite to avert inauspicious accidents or to procure remission of disease. కామక్రోధాదిరాహిత్యము, ఉపళమసము, రోగాదులమట్టుపడడము, క్రూరగ్రహాదులకు ఉపశమనముగా చేసే క్రియ. గ్రామశాంతి a ceremony on completing a village to propitiate evil spirits, &c. ఋతుశాంతి the consummation of a marriage. రోగశాంతి the curing of a disease. తాపశాంతి allaying heat or excitement. దాహశాంతి quenching thirst. శాంతించు ṣāntintsu. v. n. To become calm, to be pacified, శాంతిని పొందు. To improve in health, to become better. మట్టుపడు. గుణపడు. శాంతిపరచు ṣānliparaṭsu. v. a. To mitigate, alleviate, calm, మట్టుచేయు.

(p. 1255) śubhamu ṣubhamu. [Skt.] adj. Good, happy, lucky, blessed, fortunate, మంగళ కరమైన, కళ్యాణమైన. n. Good fortune, welfare, any auspicious ceremony. మంగళము, మంగళమైన కార్యము. శుభకార్యము or శుభప్రయోజనము a happy or auspicious affair, a happy occasion or festival. శుభసూచన a favourable omen. శుభవార్త good news. శుభమస్తు let it prosper. శుభాశుభములు good and evil. శుభకృత్తు ṣubha-kṛittu. n. The name of a Telugu year. శుభరేఖ ṣubha-rēkha. n. A letter containing happy news of a wedding.

(p. 1256) śūla or శూలము ṣūla. [Skt.] n. A darting or throbbing pain, a racking pain, a twitch, నొప్పి, పోటు. పక్కశూల a stitch in the side. కడుపుశూల the colic. హృదయశూల pain or distress of mind. గ్రహణశూల inauspiciousness. శూలము ṣūlamu. n. A sharp pointed weapon, a lance, pike, or dart; an iron pin or spit; a stake for impaling. A trident. సలాక, కొర్రు, త్రిశూలము. 'శూలపృథవణిజ్ వ్యాయము.' A. iv. 285. 'శూలాంగద్దపైసొరిది గూర్చుండి.' Pal. 374. శూలపాణి or శూలధరుడు ṣūla-pāṇi. n. Lit. one who bears the trident: an epithet of, Siva, శివుడు. శూలవ్యాధి ṣūla-vyādhi. n. Piercing pain in the side, కడుపునొప్పి. శూలాకృతము or శూల్యము ṣūlā-kṛitamu. adj. Roasted on a spit. ఇనుప సలాకయందు గ్రుచ్చి పక్వముచేసిన. శూలి ṣūli. n. One who bears a trident; an epithet of Siva, రుద్రుడు.

(p. 1259) śōbha ṣōbha. [Skt.] n. Lustre, radiance, light, splendour, beauty. ప్రభ, కాంతి; సౌందర్యము. శోభకృత్తు ṣōbha-kṛittu n. The name of a year. శోభనము ṣōbhana-mu. adj. Auspicious, propitious; shining; handsome. మంగళమైన, ప్రకాశమానమైన, అందమైన. n. Happiness, good fortune. The consummation of a marriage. మంగళము, నిషేకము. శోభనముచేయు to finish or complete a marriage. శోభనములు ṣōbha-namulu. n. plu. Songs, each foot of which has the word శోభనే as a chorus, హారతిపాటలు. 'అక్కరతో సువ్వాలలుంశోభనములు ధవళాలున్ మొదలైన పాటలన్ దగనేర్పున్.' S. i. 483. శోభనాక్షతలు grains of raw rice, made yellow with turmeric and sprinkled on the heads of persons with a benediction on auspicious occasions. పసుపురాచిన ముక్కు విరగని బియ్యము. శౌభించు, శోభిల్లు or శోభిలు ṣōbhinṭsu. v. n. To shine, be splendid. ప్రకాశిమచు. శౌభితము ṣōbhitamu. adj. Beautified, decorated. అలంకరింపబడిన, విభూషితమైన. Bright, splendid. శోభితత్వము ṣōbhi-tatvamu. n. Splendor, lustre. ప్రకాశము, తేజస్సు. 'శోభి తత్వముడిగి.' M. XIII. iv. 402. శోభితుడు ṣōbhituḍu. n. One who is decorated, అలంకృతుడు. శోభితురాలు ṣōbhitu-r-ālu. n. She who is adorned. అలంకృతురాలు. కుంకుమశోభితురాలయిన మా అక్క my sister who is adorned with the red powder on her forehead.