(p. 127) āśa āṣa. [Skt.] n. Love, attachment, desire, wish, hope, passion, inclination, curiosity, avarice. ఆశాపాశము or ఆశాబంధము the chain of our lusts, fleshly ties. ఆశకొలుపు āsa-kolupu. v. t. To cause to desire, to allure, tempt, incite, encourage, to hold out prospects. ఆశపడు āṣa-paḍu. To desire, covet, long for. ఆశాపాతకుడు āṣā-pātakuḍu. n. A covetous man. ఆసపెట్టు āṣa-peṭṭu. To raise hopes or expectations, give hopes, tantalize. ఆశాబంధము āṣā-bandhamu. n. The bond of love or desire.

(p. 170) ulavaramu or ఉల్లరము or ఉల్లారము ulavaramu. [Tel.] n. A drain. Land enriched by drains. The smart caused by the sting of a nettle. ఉలవరించు ulavarinttod;su. v. n. To be enriched or fattened as land by manure. ఉలవరించిన rich.

(p. 500) tagavu tagavu. [Tel. from తగు.] n. Justice, virtue, uprightness. ధర్మము, న్యాయము. Also, presents given to a daughter by her parents when she is married. A dispute జగడము. A lawsuit వ్యాజ్యెము. 'క తనుమాలు ధర్మమేలా తనగురు తెరుగంగలేనితనువదియేలా తనబుద్ధిగానిదేలా తనతనకేగాకయున్న తగవియేలా. ' (Rama Stava Rajam viii. 203, 188.) తగవుగోరి a peacemaker. సంధిచేయువాడు. తగవరి tagavari. [తగవు+అరి.] n. A judge or arbitrator. న్యాయాధిపతి. తగవేది tagav-ēdi. [తగవు+ఏది.] n. Sacrificing justice, unjust, wicked. తగవుమాలి. M. IV. ii. 40 and 193.

(p. 512) tarapari , తరపలి or తరవారి taravari. [Tel.] n. A broadsword. పట్టాకత్తి.

(p. 517) talavari talavari. [Tel.] n. A beadle, porter, guardsman. A watchman. తలారివాడు. తోకతలవరి a certain fish, resembling a sole: a species of ophidium. Russell, plate XXXIX.

(p. 563) tōka tōka. [Tel.] n. A tail. తోకత్రొక్కిన పామువలె like a snake whose tail has been trodden on. తోకగుం౛ a slanting post or pillar అదోకగా నేర్పరచిన స్తంభము. తోకకష్ప tōka-kappa. n. A tadpole. తోకచిచ్చు a trail of fire. నిప్పులు తగిలించిన పిడకలవరుస. తోకచుక్క tōka-ṭsukka. n. A comet: a star with a tail. ధూమకేతువు. తోకతలవరి tōka-talavari. n. A long slender fish called Ophidion (Russell. No. 39.) తోకపీకుళ్లు tōka-pīkuḷḷu. n. Plagues, hobbles, squabbles. తోకపీకుడుగాడు one who is always stirring up strife నలతగొట్టు. తోకపురుగు an insect with a tail. తోకమిరియములు cubebs, చులవమిరియాలు.

(p. 583) daḷamu daḷamu. [Skt.] n. A leaf. ఆకు. A petal. A part, భాగము. A hemistich, or half verse. A bar in music. దూర్వాదళము a blade of grass. దళకర్త daḷa-karta. n. A general: a magistrate. Satyabh. i i. 88. దళవరి daḷavari. [Tel. దళము+వరి.] n. Much grain. Substance, property, ఆస్తి. A general, సేనాధిపతి. దళవరికాడు a man of property or substance. దళవరిలేని poor, indigent. దళవాయి daḷa-vāyi. n. A general, chieftain or minister of state. దళసంచు daḷa-sanṭsu. (దళము+సంచు.) n. A class of troops. దళము జాతి. దళితము daḷitamu. adj. Split, divided. ఖండింపబడిన, భేదింపబడిన. Blown, expanded (as a flower.) వికసించిన. దళించు dalinṭsu. v. t. To cut, split, divide. ఖండించు, భేదించు. దళనము daḷanamu. n. Breaking, cutting, severing. ఖండించుట, భేదించుట.

(p. 600) duḥ duh. [Skt.] A negative prefix. Bad, evil, wicked. చెడు, చెడ్డ. In compounds it changes into దుశ్ or దుస్ according to the rules of Sandhi. Such compounds as usually occur in Telugu literature are here brought together and explained. దురంతము dur-antamu. adj. Endless, eternal, without limit, boundless , unfathomable, అంతములేని. దురదృష్టము dur-adṛishṭamu. n. Ill luck, misfortune. adj. Unfortunate. దురదృష్టుడు dur-adṛishṭuḍu. n. An unfortunate man. దురభిమానము dur-abhimānamu. n. Arrogance, presumption. దురభ్యాసము dur-abhyāsamu. n. An evil practice, a bad habit. దురవగాహము dur-avagāhamu. adj. Hard to understand, inexplicable, puzzling. దురవస్థ dur-avastha. n. Mishap, evil plight. దురహంకారము dur-ahankāramu. n. Presumption, arrogance. దూరాకృతము dur-ākṛitamu. n. An evil act, a misdemeanour. దుర్మార్గము దురాక్షేపణ dur-ākshēpaṇa. n. A quibble or groundless objection; a finesse. దురాగతము dur-āgatamu. n. An outrage. దురాగ్రహము dur-āgrahamu. n. Groundless anger. దురాబారము dur-āchāramu. n. A bad custom. దురాచారుడు a man of bad habits or conduct. దురాత్ముడు dur-ātmuḍu. n. A bad hearted man. దురాపము dur-āpamu. adj. Intolerable, unbearable. దురాపకోపము prodigious rage. దురాలోచన dur-ālōchana. n. Bad intent, a plot. దురాశ dur-āṣa. n. Covetousness, vain hopes, avarice, greed. దురాశపరుడు dur-āṣa-paruḍu. n. A covetous, avaricious man. దురుక్తి or దురాలావము dur-ukti. n. Hard words, harshness of language. దుర్గంధము dur-gan-dhamu. n. A bad smell , stink. దుర్గతి dur-gati. n. Ruin, perdition, నరకము. Poverty, బీదతనము. దుర్గమము dur-ga-mamu. adj. Inaccessible, impossible. పొందగూడని, పోగూడని. దుర్గుణము dur-guṇamu. n. An evil nature, a bad quality, a bad symptom. దుర్ఘటము dur-ghaṭamu. adj. Hazardous, hard, impracticable. దుర్జనుడు dur-januḍu. n. A bad man, a wretch. దుష్టుడు. దుర్జయము dur-jayamu. adj. Unconquerable, invincible, invulnerable. దుర్దశ dur-daṣa. n. Misfortune. దుర్జాతుడు dur-jātudu. n. A man of low birth. దుర్దినము dur-dinamu. n. A cloudy or foul day. ముసురుపట్టియుండు దినము. దుర్ధరము dur-dharamu. adj. That cannot be worn. ధరింపగూడని. దుర్ధర్షము dur-dharshamu. adj. Despicable. తిరస్కరింపదగిన. దుర్నయము or దుర్నీతి dur-nayamu. n. Wickedness, immorality. దుర్నిరీక్ష్యము dur-nirīkshyamu. adj. Dazzling, that dazzles, which is hard to look at. Terrific. దుర్బలము dur-balamu. adj. Weak, not valid, unreasonable, groundless. దుర్భలముచేయు to weaken. దుర్బుద్ధి dur-buddhi. n. Folly, weak reason; evil intent. దుర్భోధన dur-bōdhana. n. Evil counsel, instigation, temptation. దుర్భోధనచేయు to give evil advice, to instigate. దుర్భరము dur-bha-ramu. adj. Insupportable, భరించశక్యము కాని. దుర్బాష dur-bhāsha. n. Abuse, revilling, evil words. దుర్భాషలాడు to use foul language, to revile or scold. దుర్భిక్షము dur-bhikshamu. n. Dearth, famine. దుర్భిక్షకాలము hard times, a period of scarcity. దుర్మతి dur-mati. n. Folly. An evilminded man, దుర్భుద్ధికలవాడు. The name of a year. దుర్మదము dur-madamu. n. Arrogance. దుర్మరణము dur-maradṇa-mu. n. An unfortunate end, a violent or untimely death. దుర్మాంసము dur-mar-samu. n. Proud flesh (that grows in a sore or wound.) దుర్మార్గము dur-mārgamu. n. Misconduct, an offence. adj. Wicked. దుర్మార్గుడు dur-mārgudu. n. A wicked man, sinner, villain, evildoer. దుర్యశము dur-yaṣamu. n. Infamy, disgrace. దుర్యోగము dur-yōgamu. n. Misfortune, hard circumstances. దుర్లభము dur-labhamu. adj. Hard to get, scarce, rare. Difficult. దుర్వచనము dur-vachanamu. n. Foul language, abuse. దుర్వర్ణము dur-varṇamu. adj. Tarnished (as copper.) దుర్వృత్తుడు dur-vṛittuḍu. n. He who is wicked, he who leads a low or infamous life. దుశ్చరితుడు. దుర్వారము dur-vāramu. adj. Inevitable, irresistible. దుర్వ్యాపారము dur-vyāpā-ramu. n. Misconduct. దుశ్చరితము duṣcharitamu. n. Wicked conduct, wickedness. దుశ్చేష్ట duṣ-cheshṭa. n. A wicked deed. దుశ్చకునము duṣ-ṣskunamu. n. An evil omen. దుష్కరము dush-karamu. adj. Difficult, hard. చేయగూడని. దుష్కృతము dush-kṛitamu. n. A sin, an evil deed. పాపము. దుస్తంత్రము dus-tantramu. n. Craft, guile. కపటోపాయము. దుస్తరము dus-taramu. n. Difficulty. adj. Difficult bad, vile, inevitable, unavoidable. తరింపగూడని. దుస్సంగము dus-sangamu. n. Unlawful intercourse. దుస్సంధి dus-san-dhi. n. An error in grammatical elision. A base introduction: an acquaintance formed through the medium of vile persons. దుస్సహము dussahamu. adj. Insufferable, intolerable. సహింపగూడని దుస్స్వప్నము dus-svapnamu. n. An evil dream.

(p. 661) nilcu or నిలుచు niluṭsu. [Tel.] v. n. To stand. To remain, exist, last, live. continue. To stay, stop, halt. నిలిచిపోవు. To be still or quiet, as a fluid in a vessel. To be firm or steadfast. To bear, be patient, restrain one's feelings. To be repressed, allayed, slackened. వాని మాట నిలిచినది he kept his word. నిలిచికురియదు it does not rain steadily. ఆ బడి నిలిచిపోయినది the school is now closed. పని నిలిచిపోయినది the work has stopped. M. XII. v. 459. నిలుపాటి or నిలువుపాటి long, పొడుగైన. నిలువబెట్టు to set up , erect. నిలువతీయు to set one on his legs. నిలుచుండు or నిల్చుండు niluṭs-unḍu. (నిలిచి+ఉండు.) v. n. To remain standing, to continue to stand. నిలుచుండు. నిలుడుకొ Same as నిలుచుండు. నిల used for నిలువ. నిలబడు, నిలువబడు or నిల్వబడు nila-baḍu. v. n. To stand. నిలుచుండు. To be stopped. అడ్డుపడు. To be set up, ప్రతిష్ఠతమగు. నిలక, నిలకడ, నిలుకడ or నిల్కడ nilaka. n. Standing; steadiness, constancy, firmness. స్థైర్యము. ఈ యేరు నిలక యివ్వదు I cannot keep my footing in the current. కాలు నిలకడచేసికొను to gain a firm footing నిలకడయిన ఉద్యోగము permanent (not acting) employement. నిలుకడగానుండే firm. నిలితము nilitamu. n. Delay: endurance, (Vizag.) నిలువెడుఎత్తు or నిలువుఎత్తు niluveḍu-y-ettu. n. A fathom high, lit: one man's stature. నిలుపు nitupu. v. a. To cause to stand, నిలువబెట్టు. To fix, to set up, to place, to erect, ప్రతిష్ఠించు. To stay, restrain, interrupt, repress, అడ్డగించు. To support, maintain, keep firm, establish, స్థిరపడు. To retain, keep back, reserve, నిలిపిఉంచు. To set aside, exclude. నిలుపు n. Standing, a halt, &c. నిలుచుట, ఉండుట. అది నిలుపుగానున్నది it is suspended or in abeyance. నిలుపుచేసినారు they stopped the work, &c. detained (me) &c. నిలుపు or నిల్పు nilupu. adj. That which stops. నిలుపునది. Firm, స్థిరమైన. నిలుపోవు nilup-ōpu. (నిలుపు+ఓపు.) v. n. To endure, to bear, to put up with, ఓర్చు. సహించు. నిలుపుదల nilupu-dala. n. Stopping. suspension. నిలువ or నిల్వ niluva. n. A remainder, something that is left over, శేషము, నిలిచియున్న వస్తువు. నిలువరి niluv-ari. adj. Steadfast. n. A steady man. నిలువు niluvu. n. Standing. నిలుచుట. Stature, height, ఎత్తు. A fathom or a man's height, మనిషి ఎత్తు. Form, shape, figure, ఆకృతి. A storey, మీది అంతస్తు. The standing crop. మూడు నిలుపుల నీళ్లు water three fathoms deep. వాని నిలువెల్లా విషము he is a villain from head to foot. నానిలువెల్లదోచుకొన్నారు they fleeced me or stripped me. వానికి నిలువుగుడ్లు పడినవి his eyes are set, he is dying. నిలువాటి, i.e., నిలువుపాటి standing, erected. నిలువు adj. Upright, standing, High, tall. నిలువుచెంబు a cup with upright sides, a mug. నిలువుఅంచనా reckoning upon the standing crop. నిలువుటద్దము niluvu-ṭ-addamu. n. A pier glass, a full length mirror. నిలువుకొలువు or నిలువుజీతము service in which one has to stand up always and is not allowed to sit. నిలుచుండిచేయు సేవ. నిలువుకాళ్లు stilts. నిలవరము, నిలువరము or నిల్వరము nilava-ramu. n. Firmness, steadfastness. The truth, certainity. A deposit, money lodged. adj. True, certain, fixed, firm, stable, sure, స్థిరమైన. నిలవరించు, నిలువరించు or నిల్వరించు nilavarinṭsu. v. n. To stand firmly. చలింపకనిలుచు. v. a. To cause to stand firmly. చలింపకనిలువు. To stop, to cause to halt; to support, to manage, to sustain.

(p. 721) paruḍu paruḍu. [Skt.] n. Another man, one's neighbour, an alien, a stranger. అన్యుడు. An enemy, శత్రువు. God, పరమాత్ముడు. adj. Addicted to, attached to, a lover of. పరులపాలయిన alienated, given to others. సత్యపరుడు one given to (or addicted to) truth. ముక్తిపరుడు one devoted to holiness, bent upon salvation. చిత్తచాంచల్యపరుడు one addicted to change of mind. శస్త్రాస్త్రపరుడు a lover or arms and weapons. అత్యాశపరుడై being very avaricious. కుతూహలపరులైరి they were full of joy. యజ్ఞపరుడు bent upon performing a sacrifice. M. XII. v. 479. నీతిపరుడు a righteous man. పాపపరుడు one addicted to wickedness. పరహననపరుడు a murderer. కైంకర్యపరుడు one who delights in worship. న్యాయపరుడు a just, upright, or honest man. దానపరుడు a charitable man. భక్తిపరుడు a pious man. ధర్మపరుడు a righteous man. యుక్తిపరుడు a man of tact, a clever or ingenious man.

(p. 724) palavariñcu, palaviñcu or పలవు palavarinṭsu. [Tel.] v. n. To use broken words or exclamations. ప్రలాపించు, విలపించు. పలవరింత or పలవరము palavarinta. n. Prattling, talking confusedly, ప్రలాపించుట. ప్రలాపము.

(p. 740) pāmaramu pāmaramu. [Skt.] adj. Common or ordinary. Low, base, undignified. vulgar, stupid, senseless, illiterate. Lustful, cupidinous, avaricious. n. Nonsense, folly. దలానిమీది పామరము వానికి ఇంకా వదలలేదు he has not yet ceased to dote on her. ద్రవ్యము మీది పామరము చెడ్డది it is miserable to have the heart set upon money. A sort of plant. నీళ్లపామరము Myriophyllum tetrandrum. Rox. i. 451. పామరుడు pāmaruḍu. n. A common or ignorant man. an illiterate man, అజ్ఞుడు. A wretch. a sinner. నీచుడు.

(p. 857) baṅka banka. [Tel.] n. Slime, mucus, gum, glue, gluten, gelatine, any thing glutinous, sticky or clammy like jelly or like clay. Stinginess, avarice. బంకలుసాగు bankalu-sāgu. v. n. To be gummy or sticky. వానికి నెత్తురుబంక పడుచున్నది he has got dysentery. బంకచెట్టు banka-chetṭu. n. A tree from which gum arabic is obtained. బంకతుత్తెర a kind of shrub. బంక తెవులు banku-tevulu. n. A The 'gum evil,' a disease of corn. బంకపిట్ట banka-pitta. n. A name applied to various kinds of Swallows because they build their nests of mud. బంకపురుగు banka-purugu. n. A snail, lit: the 'sticky insect.' బంకభేది banka-bhēdi. n. Dysentery. బంకమన్ను banka-mannu. n. Clay. రేగడమన్ను. బంకముచ్చు banka-muṭsṭsu. n. An avaricious man, a miser. పిసినారి, లోభి.

(p. 873) bavari , బవిరి or బవ్రి bavari. [Tel.] adv. గుండ్రము. n. Riding a horse round a ring. వేడెము. బవరి, బవ్రి, బవిరి, బవరి గడ్డము or బవిరిగడ్డము n. A well trimmed beard. దిద్దినటువంటిగడ్డము. 'బవిరిబడ్డమువాడు, పన్నిదంబిడిడాగవచ్చునందంపు వెన్నుమచ్చువాడు.' Vijayavilāsam. ii. 271. 'ఎంత గడ్డంబైన జింతలేదొసపరి తీరుగా బవిరిదిద్దింపవచ్చు.' R. ii. 109. 'పసనింపునిద్దంపు జవరిగడ్డముసొంపు.' Rasikajana. i. 114. బవిరిటాకు or బవరిటాకు baviri-ṭ-āku. n. An emerald, cut in a certain way. 'ఉదరిబంగరుబవిరిటాకుల పచ్చలడంబుమీరుజిన్నెలు.' T. iv. 202.

(p. 1105) lubdhamu lubdhamu. [Skt.] adj. Covetous, greedy, desirous, avaricious. లోభముగల. లుబ్ధకుడు lubdhakuḍu. n. A selfish man, a miser. పిసినిగొట్టు. A fowler, huntsman. బోయవాడు. లుబ్ధత్వము lubdha-tvamu. n. Covetousness, avarice. లోభిత్వము. లుబ్ధు or లుబ్ధుడు lubdhu. n. A miser. లోభి. A huntsman, బోయవాడు.