(p. 99) aśvamu aṣvamu. [Skt.] n. A horse. గుర్రము. అశ్వగతి the pace of a horse. అశ్వదూత a messenger who rides on horseback. అశ్వపాది horsefooted. అశ్వమేథము the sacrifice of a horse, performed anciently by Hindu rajahs. అశ్వరథము a carriage drawn by horses. గుర్రపు బండి, గుర్రాలబండి. అశ్వవైద్యుడు a veterinary surgeon. అశ్వశాల a stable. అశ్వశాస్త్రము veterinary science. అశ్వశిక్ష the training of horses. అశ్వశిక్షకుడు a rough-rider, a horse-breaker. అశ్వారూఢుడు or అశ్వారోహుడు one who is mounted on horseback. రవుతు.

(p. 242) kannagāḍu kanna-gāḍu. [Tel. from కన్నము.] n. A house breaker.

(p. 242) kannamu kannamu. [Tel.] n. A hole made by burglars through a wall. నేలకన్నము a way dug under a wall by thieves. BD. v. 701. కన్నపుకత్తి kannapu-katti. n. A housebreaker's wrench. A sharpened bar of iron to bore a hole through a wall. కన్నపుముట్టు or కన్నకోల kannapu-muṭṭu. A crowbar used in digging such a hole; called in thieves' slang, a jemmy, betty, or a rook. కన్నముపెట్టు or కన్నమువేయు kannamu-peṭṭu. v. n. To commit burglary, to dig through a wall.

(p. 348) gaṇḍi or గండిక ganḍi. [Tel.] n. A hole, a chink, a breach, an orifice, an opening a gap. రంథ్రము. A chasm, a strait, a fisure గొంది. A pass, or gorge between hills. A lane సందు గండిదొంగ. a house breaker కన్నపుదొంగ.

(p. 355) gadda gadda. [Tel.] n. A kite. గృధ్రము. అడవినల్లగద్ద the black eagle. Ictinaetus mālāyensis. తెల్లగద్ద or పీతిరిగద్ద the white scavenger vulture, Neophron ginginianus తేనెగద్ద the crested Honey Buggard Pernis cristatus. పాములగద్ద the short toed eagle, Circaëtus gallicus. నల్లపాముల గద్ద the crested serpent eagle. Spilornis cheelā. పిల్లిగద్ద the Pale Harrier, Circus macrurus. F.B.I. గద్దముక్కు a Roman nose, a sharp nose. గద్దగోరు gadda-gōru. n. An instrument used by house-breakers; lit. a kite's claw చోరసాధన విశేషము.

(p. 372) guggiḷlu guggiḷḷu. [Tel.] n. Boiled gram for horses or cattle. ఇనుపగుగ్గిళ్లు a jaw-breaker, a puzzling book. L. XI. 117. మినుపగుగ్గిళ్లు కావలె. యినుపగుగ్గిళ్లువలదు give me what I can understand. గుగ్గిళ్లగంప a kind of fee paid in harvest time.

(p. 580) dabbili or దబ్బలి dabbili. [Tel.] n. Trouble. A popular ferment or fray. An insurrection. A liar, a makebate, a rascal. దబ్బిలితనము or దబ్బలితనము dabbili-tanamu. n. Vileness, rascality. దబ్బిలిపదము dabbili-padamu. n. A jaw-breaker or hard word, a distracting puzzle. దబ్బిలిదేశము troubled or unsettled district.

(p. 645) nārasamu nārasamu. [from Skt. నారాచం.] n. An iron style or arrow: a pin or spike run through a volume to keep it together. A tool used by housebreakers for boring walls. Proverbially used for a piercing glance. వాని నాలుకమీద నారసము జేసినారు they have put a padlock on his lips. నారసము or నారసగంటము an iron style (గంటము) of which each end is pointed, but with different tips for writing on harder and softer leaves.

(p. 904) bokka bokka. [Tel.] n. A hole, a pit, an orifice, రంధ్రము. A grave, సమాధి. 'ద్వి ఎడసెడబొక్కలనిడినబాలకుల వెడలించిభక్షించుబేతాళతతులు.' హరిశ్చ. ii. అపుంటిచేత దానిదవడలో బొక్కపడినది the sore made a hole in her cheek. నిన్ను బొక్క పెట్టుతాను I will bring. you to your grave, I will ruin you. నేనే బొక్కలో దూరుదును where can I hide my head? బొక్కలాడు bokka-l-āḍu. n. A snake, సర్పము. A house-breaker, thief. కన్నగాడు. బొక్కబెరడు bokka-beraḍu. n. A kind of snake. సర్పభేదము.

(p. 970) māṭa māṭa. [Tel.] n. A word, పదము. A promise, వాగ్దత్తము, ప్రతిజ్ఞావచనము. Slander, నింద. Opinion, rumour, వృత్తాంతము. అతడు నీ మాట చెప్పలేదు he did not speak of you. ఇది వేరే మాట this is another affair, another thing. వానిమాటకాదు this is not about him, I am not talking about him. గడియకు ఒకమాట చెప్పినాడు he changed his mind every hour. మంచిమాట (interj.) Very well. దాన్ని గురించి రెండో మాటలేదు there is no alternative. వారివిద్ద మాటలుపడినాడు he was reproached or reprimanded by them. In some phrases the word మాట need not be translated. Thus, ఆమె తిరిగీ వస్తున్నదనేమాట తెలిసి knowing that she would return. నేను దానిని కొన్నమాట రూఢి it is very true I bought it. ఆమాటే యెరుగను I know nothing of it. ఇందుచేత మాటవచ్చును by this you will get into disgrace. అతడు మాటతప్పలేదు he did not fail in his promise. మాట తప్పినవాడు మాలవాడు a promise breaker is a pariah, i.e., is a mean wretch. నేను పోయినమాట వానికి ఎట్లా తెలిసినది how did he know that I was gone? అతడు పోయేమాట ఉండేమాటా does he propose to go or stay? వాడు ఉండేమాట యింకా తెలియలేదు I do not as yet know that he will remain. మాటకుమాట word for word, literally. నా మాట అడుగుదాటకు transgress not my command. తనమీద మాటరాకుండా ఇట్లా చేసెను he did this to avoid blame. మాటవినుట to obey. ఎంతమాట what nonsense! వానిమాట వాని ఒడిలో వేసినాను I acted as he desired. నీకు మాట నాకు మూట a command is easy to give but hard to perform, or a word from you will make me rich. వెయ్యిమాటలేల why discuss it at length, in a word. ఆ పెండ్లి మాట యీ గ్రంథములో లేదు there is no mention of the marriage in this book నామాటవేరు, నీమాట వేరు I say one thing you say another, my opinion is different from yours, my case is quite different from yours. వానికి నాకు మాటలు లేవు he and I are not on speaking terms. వానితో నీకేమిమాటలు why do you speak with him? ఈమాట వింటే ఆయన యేమనును if he hears of this what will he say? కడపటిమాటయేమి what was the upshot of the business? ఇప్పట్లో వాని మాట సాగదు he has now no influence. కడకు వానిమాటే ముందరికివచ్చినది at last his words proved true. దానిని గురించి ఇంకా యేమాటా తెలియలేదు I do not yet know the result. మాటలకు పట్టుకొంటే విడవడు if he begins talking he will never stop. అదెక్కడిమాట what nonsense! such a thing is impossible. మాటలు మంచివే కాణి మనసు మంచిదికాదు he talks well but has a bad heart. ఇంకా మాటలు రాని బిడ్డ a child that cannot yet speak. వానికి ఆ ఊరిలో మాట వాసికద్దు లేక మాట సాగుతుంది he has influence in the town. ఆయన మాటకు ఎదురులేదు his word is law. మాటలకుమాత్రము పేదరికములేదు as far as words go he is rich enough. ఒక మాట యిచ్చి పదిమాటలు తీసుకొన్నాడు his reproaches were returned ten-fold. మాటకాడు māṭa-kāḍu. n. A good public speaker, సభయందు భయములేక మాటాడువాడు, వక్త. మాటకారి māṭa-kāri. n. A skilful speaker, యుక్తిగా మాటాడువాడు. A talkative person, వాచాలుడు. మాటలమారి māṭala-māri. n. A talkative person, మిక్కిలి మాటాడువాడు. మాటలాడు, మాటాడు or మాట్లాడు māṭa-l-āḍu. v. n. To speak, talk, converse, to reproach. నన్నెందుకు ఊరికె మాటలాడుతావు why reproach me for nothing? S. iii. 41.

(p. 999) muṭṭu muṭtu. [Tel.] v. a. and v. n. To touch, తాకు. To attack as an enemy, శత్రువును తాకు. To touch or strike a sensitive part of the body, మర్మమునుతాకు. To besiege, ముట్టడించు. To be ended or finished, కడముట్టు. To arrive, be received, obtained. నాకు రూపాయిలు ముట్టలేదు I did not receive the rupees. ముట్టగొలుచు to worship to the end, or with unfailing devotion, కడవెళ్లకొలుచు. 'ముట్టగొలిచినఫలం బిట్టుండవలదె.' BD. v. 457. రాత్రి తుదముట్టగానే (Vasu. iv. 170.) as soon as night came to its close. ఇది తుదముట్టేదెన్నటికో when will this be finished? వానిని సర్పము ముట్టినది a snake bit him. n. Contact, touching, తాకుడు. Defilement by contact. Hence, the menses. A tool or instrument, ఉపకరణము. వానికి అంటుముట్టులేదు he does not care about being touched. పనిముట్టు or కొరముట్టు a tool. కన్నపుముట్టు (B. v. 807.) a house breaker's tool for boring walls adj. Defiling, foul, unclean, menstruous. ముట్టయిన menstruous. ముట్టుకొను muṭṭukonu. v. a. To touch, తాకు. To besiege, ముట్టడించు. To surround, encroach upon, ఆక్రమించు. ముట్టుకొలుపు muṭṭu-kolupu. v. a. To cause to touch or besiege. రామా. vi. ముట్టుకోలు muṭṭu-kōlu. n. A siege, ముట్టడి. ముట్టుకొలుగొను, ముట్టుకోల్గొను, ముట్టుకోలుపట్టు, ముట్టుకోల్పట్టు or ముట్టుకోలుపరుచు Same as ముట్టడించు. ముట్టుది or ముట్టుత muṭṭudi. n. A menstruous woman. ముట్టచెప్పు muṭṭacheppu. v. a. To assign. చెల్లగట్టు. నాకు పదిరూపాయలసొమ్ము ముట్టజెప్పినాడు. he paid or gave me ten rupees. ముట్టడి muṭṭaḍi. n. A siege, blockade. ఊరుచుట్టుకొని అరికట్టడము. ముట్టడించు or ముట్టడివేయు muṭṭaḍ-inṭsu. v. a. To besiege. ఊరుచుట్టుకొని అరికట్టుకొను. ముట్టడము or ముట్టణము muṭṭaḍamu. n. Compulsion, oppression, నిర్భంధము. The act of laying siege to a place, ముట్టడించుట. ముట్టించు muṭṭinṭsu. v. a. To cause to touch. To light a candle, to kindle, i.e., communicate (fire) తాకిమచు. ముట్టికాళ్లు muṭṭi-kāḷḷu. n. Knees that touch. ముట్టికాళ్లవాడు. a knock-kneed man. ముట్టికాళ్లువేసికొను to kneel down. ముట్టుపడు muṭṭu-paḍu. v. n. To be troublesome, సంకటమగు. ముట్టుపాటు muṭṭu-pāṭu. n. Trouble, సంకటము. ముట్టుసందు muṭṭu-sandu. n. A blind alley. ఆవల పోవుటకు దారిలేనిది.

(p. 1022) meḍa or మెడకాయ meḍa. [Tel.] n. The neck, కంఠము, గళము. మెడమీది జందెము the Brahminical cord worn over the shoulder. మెడకొంకులు the collar bones. మెడనుకట్టు to tie on the neck, i.e., to oblige, to constrain. ఈ ముసలిదానిని నామెడను కట్టిపోయినాడు he left the old woman as a weight upon my neck. మెడబట్టినూకు to push by the neck. మెడనులిగాడు meḍa-nuli-gāḍu. n. The bird called the Wryneck. మెడనూలు meḍa-nūlu. n. A necklace made of gold threads plaited together. మెడవిరువు ప్రశ్నలు teasing questions. నీకు మెడచాచినది మొదలు ever since I took you for my husband. మెడపొంపు the back of the neck. మెడపిసుకు. n. A neck break, i.e., a puzzle or jaw-breaker. మెడపిసుకు. v. To press the neck, to throttle. మెడపిసికి చంపినాడు he strangled him. మెడ నులుము, i.e., to twist the neck. మెడవాలు, మడివాలు or మడివేలు meḍa-vālu. n. A washerman, a washer-woman, చాకలవాడు, చాకలిది.

(p. 1087) rēvantuḍu rēvantuḍu. [Skt.] n. A horse breaker, a horse trainer. అశ్వశిక్షకుడు. 'రేచిపట్టగలేరు రేవంతులైవ.' Pal. 53.

(p. 1210) vennu vennu. [Tel.] n. The back. వీపు. An ear of corn, వరిమొదలైనవాటి ఎన్ను. 'వెనుకచిక్కితిరోయని వెన్నుచరచి.' Lavan. 30. 'చెరకువెన్ను పుట్టిచెరచదాతీ పెల్ల.' Vēma. 17. వాడు నా వెన్నుదన్నుకొని పుట్టినవాడు he was born next after me. వరి వెన్నుతీసినది the crop of grain sprouted. వెన్నుకట్టె or వెన్నుగుదియ vennu-kaṭṭe. n. A back breaker: that is a cudgel. నడుమువిరగకొట్టే కర్ర, భంజకము. 'కుచ్చితవృత్తులకును వెన్నుగిదియ.' L. xv. 107. వెన్నాడు or వెన్నడు venn-āḍu. v. a. To follow closely, to pursue, వెంబడించు. 'ఇట్లు వెన్నాడియలసి కాదిదిమృగంబుమాయయోయేమొ.' R. v. 160. v. n. To toss about (supine) on the back. వీపున ఇటుఅటుకదలు. 'గుదిగొనివెన్నాడు కుసుమపుంజముతోడ.' (Ila. i. 10.) టీ వెన్నాడు. వీపునకదలుచుండే. వెన్నిచ్చు venn-iṭsṭsu. v. n. To retreat, run away. వెనుకదీయు. 'పగతురకు వెన్నియ్య పాటిగాదయ్య' Pal. 419. వెన్నదంతి vennu-danti. n. A kind of harrow. చోడకంకి జొన్నకంకి మొదలైనవి నూర్చునప్పుడు బయలుదేరు బూగరపోవుటకును నేముటకును సాధనమైన గొడ్డలివంటి నాలుగైదు పండ్లుగలమాను. వెన్నుదన్ను vennu-dannu. v. n. To stand behind, వెనుకనిలుచు. v. a. To follow, pursue, వెంబడించు. వెన్నుపట్టె, వెన్నుగాడి, వెన్నుబద్ద or వెన్నుమ్రాను vennu-paṭṭe. n. The roof tree, the chief beam or ridge of the roof. మొగటివాసము ఇంటినడికొప్పుమ్రాను. వెన్నుపట్టె vennu-paṭṭe. n. The spine or backbone, వీపు వడిమియెముక. వెన్నుపాము vennu-pāmu. n. The spinal marrow, కుండలి, వెన్నుఎముకలో నుండేమూలగ. వెననుపూస vennu-pūsa. n. The spine, వీపునడిమియెముక. One joint of the backbone. వెన్నెముకలోన ఒక గణువు. వెన్నెముక venn-emuka. n. The spine or backbone. కశేరుక. వెన్నంటు or వెన్నంటిపోవు venn-anṭu. v. a. To pursue closely, to follow. వెంబడించిపోవు. వెన్నడి or వెన్నడిని venn-aḍi. adv. Along with. వెంటనే, వెంబడి. 'ఇక్కడ ప్రాణముల్ విడిచియేదివికేగెదు నీదువెన్నడిన్ నిక్కమునీవు నవ్విడిచి.' BRK. 340. వెన్నడించు or వెన్నడికొను vennaḍ-inṭsu. v. a. To follow after, వెంబడించు. See వెను and వెనుక.