(p. 623) dhura dhura. [Skt.] n. A burden. బరువు. ధురంధర dhuran-dhara. adj. Bearing a burden, able, clever, talented. బరువు మోయునట్టి. ధురంధరత్వము dhuran-dharatvamu. n. Supporting, upholding, patronage, responsibility. ధురంధరుడు dhuran-dharuḍu. n. One who bears a burden, one who is responsible, a clever or able man. భారమువహించువాడు. ధురీణుడు dhurīṇuḍu. n. He who bears a burden. బరువుమోయువాడు. An able or clever man. ధుర్యము dhuryamu. adj. Bearing a burden, entrusted with, sustaining. Fit to bear a burden బరువుమోయగల. ధుర్యుడు dhuryuḍu. n. One who sustains a burden. భారము వహించువాడు. గర్వధుర్యుడు one who is inflated with pride. ప్రౌఢవాగ్ధుర్యుడు an eloquent man.

(p. 624) dhurvahamu dhūrvahamu. [Skt.] adj. Able to hear or sustain a burden. బరువుమోయగల. ధుర్వహుడు dhūr vahuḍu. n. One who sustains a burden. ధూర్వహత dhūr-vahata. n. Sustaining, bearing. బరువుమోయుట.

(p. 624) dhaurēyamu dhaurēyamu. [Skt.] n. A beast of burden. బరువుమోయుజంతువు. adj. Able to bear a burden. బరువుమోయునడి. ధౌరేయుడు dhaurēyuḍu. n. One who is able to sustain a burden or responsibility.

(p. 654) nimitamu nimitamu. [Skt.] n. An engagement, settling. నియమనము, ఏర్పాటు. నిమితకాడు nimita-kāḍu. n. One who is engaged to carry a burden or load, బరువుమోసే పనివాడు.

(p. 727) pallavi pallavi. [Skt.] n. The chorus or burden in songs. వెనుకటి చరణములందలి అర్థమునను సరించి సంగీతము మొదట చెప్పెడు వాక్యము.

(p. 869) baruvu or బళువు baruvu. [Tel.] n. Weight, heaviness. A load or burden. భారము. adj. Heavy. బరువుబండ్లు laden carts.

(p. 871) balupu or బళువు baluvu. [from Skt. బలము.] n. Weight, a load or burden; బరువు. Strength, బలము. A charge, or obligatory duty; onus; oppression; anguish; acuteness (as of a boil), heaviness, severity of sickness. Importance, consequence. భారము. మీ చిత్తమునకు బలువు తోచును you would be displeased. బళువుసుళువు ఎరుగనివాడు one who knows no care. దానిని నెరవేర్చే బళువు తమది it is your business to settle this. బలబళవు ఇంకా తీయలేదు the heaviness or stupor is not yet gone off. నెత్తి బళువు తీరినది there is a weight off my mind. ఆ కురుపు నానాటికి బళువుచేస్తున్నది the boil becomes more painful day by day. adj. Heavy, onerous; obligatory; difficult, acute, severe (as illness), irksome, indisposed. అధికము, మిక్కుటము. Large, పెద్ద. See బలు. వాడు బలువైన పనిచేయలేడు he cannot do any heavy work. బలువుగా or బళువుగా baluvu-gā. adv. Heavily. అతనికి ఒళ్లు బలువుగానున్ణది he is very ill. ఆ ఊరు బలువుగా కోసెడు ఉన్నది the village is fully two milles off. బలువుడు baluvuḍu. adj. Strong. బలముగల. n. A strong man, బలవంతుడు, బలియుడు.

(p. 878) bārakamu or భారకము bārakamu. [from Skt. భారము.] n. Weight, heaviness; a burden, load.బరువు. A crisis, ముమ్మరము. జ్వరము నిండా బారకముగానున్నది the fever is at its height or crisis. బారకించు or భారకించు bārakinṭsu. v. n. To become severe, as fever. బారమగు. నాకు ఒళ్లు బారకించులాగున నున్నది I have a prospect of illness. బారకాడి bāra-kāḍi. n. A break, or yoke in which bullocks are trained. క్రొత్త యెద్దును పాతయెడ్లతో కట్టేకాడి. బారవట్టె or వారపట్టె bāra-paṭṭe. n. A chief beam lying on pillars.

(p. 921) bhāramu bhāramu. [Skt.] n. Weight, heaviness, a burden. బరువు. Responsibility, incumbent or bounden duty. Hardship. A certain weight. బారువ. 'కావున నాకుండలములు గైకొనుమివి. సంభావనముతో నిత్యము మహావరసౌవర్ణ భారమిచ్చుచునుండున్.' G. vii. 142. నాకు ఒళ్లు భారముగానున్నది I am unwell. నావంటి దీనులరక్షించే భారము తమదే it rests with you to relieve poor men like me. దూరభారములో నున్నాడు he is afar off. భారకము bhārakamu. n. A crisis. ముమ్మరము. జ్వరము నిండా భారకముగానున్నది the fever is at its height or crisis. భారకర్త bāra-karta. n. One who sustains or is responsible. Thus, దేవుడు మా భారకర్త God is our refuge. భారకించు bhāra-kinṭsu. v. n. To become severe, as fever. నాకు ఒళ్లు భారకించేలాగుననున్నది I have a prospect of illness. భారవాహుడు or భారకుడు one who carries a burden, బరువు మోయువాడు, భారీ bhārī. adj. Big, high, stout, bulky. Rich. respectable.

(p. 1027) mēka mēka. [Tel.] n. A goat. మేకపిల్ల a kid. మేకవన్నెపులి a tiger of the color of a goat. i.e., a wolf in sheep's clothing. వెంటిమేక a she-goat. మేకపోతు a he-goat. పిల్లలుమేకలుగలవారము I am the head of a large family containing many individuals of both sexes. The Indians goat has excrescences like teats on the neck: as these are useless, వాడు వట్టిమేక మెడచన్ను denotes He is a mere useless burden or appendage. మేకతిండి meka-tinḍi. n. That which feeds on goats, i.e., a wolf, తోడేలు, మేకము [borrowed by Skt. from Tel.] n. Same as మేక. మేకమేయనాకు mēka-mēyan-āku. n. A certain poisonous herb. H. iv. 14. (As Shakespeare says, 'The green sour ringlets whereof the ewe not bites.')

(p. 1037) moggu or మ్రొగ్గు moggu. [Tel.] v. n. To incline, to lean on one side. To be depressed, as a scale in weighing, to bow down under a burden, to show an inclination toward, to be inclined to, వంగు, వాలు, తూలు. 'అంబరంబిలమ్రొగ్గె నహిపతిస్రగ్గె.' BD. v. 268. n. Leaning, inclination. ఒకతట్టుకై తూలడము, వంగడము, వాలడము, 'దిగ్గనలేచియోబసవధీమణి మీ మదిదోచుమార్గమే మొగ్గగుగాన పోదమని ముందచారునిబంప.' Chenna. iv. 358. మొగ్గగు, విశేషముగానున్నది, ఘనముగానున్నది. మొగ్గటిలు, మొగ్గటిల్లు మొగ్గతిలు or మ్రొగ్గతిల్లు moggatilu. v. n. To bend down, to stoop. వంగు. To kneel down, మోకరిల్లు. 'చదికిలబడిదిగ్గజములుసరి మ్రొగ్గతిలన్.' BRY. ii. 437. 'ముందటికాళ్లుతునిసి మ్రొగ్గతిలంబడియును, మొదలుపరియలైన, నెరిదప్పగూలియు.' M. VI. iii. 218. మొగ్గరము moggaramu. n. An array, వ్యూహము. 'అరసం౛కెం౛ాయకెదురు మొగ్గరములై కనుపట్టువల్కలాగ్రములు దూల.' R. v. 112. M. IX. i. 318.

(p. 1046) mōpu mōpu. [Tel. from మోయు.] v. a. To load, place a burden on (another,) మోయుజేయు. To lay (a fault) upon (a person.) To impute, or charge (against another,) ఆరోపించు. To prop up, ఆనించు. చేతులునేలమోపెను he laid or rested his hands on the ground. 'నారిచేసినతప్పు నామీద మోపి.' Sār. D. 545. 'వాడిసూది మోపినయంతటి భూమి ధర్మనందనునకునీక' as much land as the point of a sharp needle can cover, or rest on. Kanyaka Puran. vii. 116. n. A bundle, load, burden. గడ్డిమొదలైనవాటికట్ట, భారము. A bowstring. వింటినారి. adj. Much, heavy, అధికము. ఉత్తరమున వాన నిండామోపుగానున్నది there is rain impending in the north. దెబ్బలు మోపుగాపడినవి the blows fell thick. మోపుగానుండే గాయము a severe wound. 'నగరోపకంఠంబునను మోపువైచి.' B. P. v. 113 మోవరి or మోపుకాడు mōp-ari. n. A sustainer, a supporter, one who props. మూయువాడు, భావవాహకుడు.మోపాది mōpādi. (మోపు + అది.) n. Danger, risk అపాయము, సంకటము. మోపి mōpi. A widow, విధవ, ముండమోపి. ముండమోసినది she wears a shaven pate. మోపించు mōpinṭsu. v. a. (Causal of మోయు.) To cause to bear a burden. To impose. మోయునట్టుచేయు, నిందపెట్టు. ఆ కట్టెలను వానిచేత మోపించిరి they made him carry the fagots of wood. ఆ తప్పును వానిమీద మోపించిరి they caused the fault to be laid upon him. 'మోపరికగుతగ్గు మొగ్గులభరము, మోపించుకొనునట్టి ముగ్ధునికగునె.' BD. page 129. మోపిక mōpika. n. Weight, భారము. Help, aid. కాండ్లమోపికచేసి by the help of the plough. మోపిడు mōp-iḍu. (మోపు + ఇడు.) v. a. To string a bow, విల్లు ఎక్కిడు. మోపుకొను mōpu-konu. v. a. To take upon one's-self. మోపుదల mōpu-dala. n. A charge or accusation. ఆరోపణము. A load, భారము. ఈనమోపుదలగానుండే ఆవు a cow on the point of calving. ఇవ్వ మోపుదలయైన రూకలు money still due, బాకీ ఉన్న సొమ్ము. చాలా మోపుదలగా చెప్పెను he spoke very impressively. వానిమీద నేరము మోపుదల అయినది he was charged with the offence. మోపుదలచేయు mōpudala-chēyu. v. a. To lay, charge, to bring as a charge, impose, ఆ రూకలను నేను ఇచ్చేటట్టు మోపుదలచేసిరి they made the money payable by me. మోపెట్టు mōp-eṭṭu. (మోపు + పెట్టు.) v. a. To place a weight upon, బరువుపెట్టు. ఆ కాగితనములపైని ఈరాయి మోపెట్టు put this weight on those papers. To brace a bow, విల్లు ఎక్కుపెట్టు. 'అర్జునుడు గాండీవంబు మోపెట్టె.' M. v. i. 261.

(p. 1047) mōyu mōyu. [Tel.] v. a. To bear, sustain, bring, convey, take or carry as a burden, వహించు. ఆ పాము ముక్కు మోయ తిని మసలుచున్నది the snake is gorged. ముక్కుమోయతాగెను he drank till the milk ran out at his nose. See మోపు and మోత. మోయించు mōyinṭsu. v. a. To cause to bear a burden, to load (with a burden.) మోయునట్లుచేయు.

(p. 1101) lāḍi lāḍi. [Tel.] n. A large ulcer, a galled sore, a sore on the back of any animal of burden produced by its load. పెద్దపుండు, లొట్టెపుండు. Matter or pus exuding from the ear, చెవిపుంటిలోనుండి కారేరసి. 'లాడికి మూగుకాకుల బలలాయనమొందజేయ.' H. v. 35. A sacrifice, బలి.

(p. 1162) vāhanamu vāhanamu. [Skt.] n. A vehicle, or conveyance of any kind; a carriage, car, horse, &c. పాలకీగుర్రము మొదలైనవి. వాహము vāhamu. n. A horse. గుర్రము. వాహకుడు vāhakuḍu. n. A porter, a carrier; a bearer of dead bodies. మోసేవాడు, పీనుగనుమోసేవాడు. వాహితము vāhitamu. adj. Borne, carried, supported. వహింపబడిన. వాహిని vāhini. n. A river, a stream. నది. An army, or force. సేన. Eloquence, వాగ్ధోరణి. వాహినీపతి vāhinī-pati. n. The leader of an army. సేవానాయకుడు. The ocean, సముద్రుడు. వాహ్యము vāhyamu. n. A carriage, a vehicle, a beast of burden. వాహనము, బరువులు మోయుపశువు. adj. Fit to be carried or borne. మోసికొనిపోదగిన. వాహ్యాళి vāhyāḷi. n. An excursion, trip. విహారము, స్వారి. An expedition.