(p. 108) āku āku. [Tel.] n. A leaf of any sort. A petal. పత్రము, దళము. A betel, or palmyra leaf; also the leaf on which the Hindus eat their food. విస్తరాకు An ear-ring. చెవి కమ్మ. Young rice (paddy) not yet transplanted. Any herb: young sprouts of corn. A flake as ఆకు ఉప్పు a flake of salt. Any filament. The radius or spoke of a wheel. The shutter of a blind. ఆకులతలుపు a venetian door. Also, a chit, note or short letter. చీటి; a loan bond. ఇచ్చిపుచ్చుకోలు పత్రము. This word prefixed to others generally denotes green; as ఆకుతేలు a green scorpion, and ఆకుమిడత a green cricket. ఆడంగులకంటె మగవారు ఏడాకులు ఎక్కువ చదివినారు men have read seven pages further than women; that is, men are tenfold worse than women; or, are their masters in wickedness. నీ పేరు ఆకునపోకన అంటకుండా చెప్పుతాను. I shall mention (or use) your name with great caution. ఆకు అలము āku-alamu. n. Greens, herbs, vegetables. (The word అలము here has no definite sense.) ఆకుకూరలు or కూరాకులు āku-kūralu. n. Potherbs, garden stuff. ఆకు చాటున āku-ṭsāṭana. adj. In ambush, hidden, veiled, screened. ఆకుచిరుతపులి āku-chiruta-puli. n. A small species of leopard. ఆకుచిలక āku-chilaka. n. A butterfly, or a green parrot. ఆకుజెముడు āku-jemuḍu. n. The oleander-leaved spurge. Emphorbia Neriifolia. (See జెముడు.) ఆకుటిల్లు āku-ṭillu. n. A booth or hut of leaves, an arbor of leaves. ఆకుటింట in a booth. ఆకుతీగ the vine that produces the tamala (or betel) leaf. ఆకు తోట a betel garden: a garden in which plants are reared. ఆకుపచ్చ āku-paṭṭsa. n. The colour called sap green. ఆకుపత్రి చెట్టు āku-pattri-cheṭṭu. n. The clove tree. Cassia lignea. a certain game. (H. iii. 190). āka-rarugu. n. A green caterpillar. ఆకుపోత āku-pōta. n. Transplantation of a green crop. ఆకుపోయు āku-pōyu. v. a. To transplant corn. To set the sprouts. ఆకుమడి āku-maḍi. n. A field sown, but the sprouts of which are to be transplanted. (also, called నారుమడి.) ఆకుమడుపు āku-maḍupu. n. A roll of betel leaf. A mode of measurement. ఆకు మొలకాకు The self planting herb. ఆకురాయి āku-rāyi. n. A file (i.e., ఆకు a filament రాయు to rub off.) Also the name of a bird, the cuckoo (F.B.I.) బలుపాకురాయి or ముల్లాకురాయి (from ముల్లు a thorn) a rasp. కత్తి ఆకురాయి a sharp thin file for cutting combs. కమ్మి ఆకురాయి a very small file. వట్రనాకురాయి a three sided file.

(p. 109) āgu āgu. [Tel.] v. n. To stop, to stay, asbtain, refrain. To bear (as a cord does a weight.) To be confined, set aside, or reserved. ఆయింటను ఆగబడి యున్నదేవకి (B. X. 75.) Devaki who was kept in restraint. తల్లిదండ్రులులెని బాలురు ఆగ నీవు దిక్కు thou art the refuge of the helpless. పశువులకు ఆరినబీడు land set aside or reserved for pasture. ఇది లేనిది నాకు ఆగదు I cannot get on without this. నా నోటిలో ఆ మాట ఆగదు I cannot keep that word a secret. ఆగు, ఆగించు, ఆచు, ఆపు the causal of ఆగు: āgu. [Tel.] v. t. To stop, check, hinder. To keep, tend. To look to, superintend, guard, protect, preserve. To fold or gather as a flock. నోరాచి మాట్లాడిరి they spoke cautiously. చెయ్యి ఆపక (T. v. 22.) without intermission. నిద్ర ఆచుట to refrain from sleep, keep away drowsiness. రాత్రిళ్లు ఇక్కడ మందులు ఆచుకొని యుండేవారు they used to keep cattle here at nights.

(p. 111) āṭu āṭu. [Tel.] v. n. To suffice: to last, to be enough దాన్ని పోడిమిగా వాడితే యింకా నెల దినములకు ఆటివచ్చును with caution it may suffice for a month. అది ఆటదు or ఆటి రాదు it is not enough. కట్టెలు ఒక మాటుగా తీసికొంటే ఆటివస్తుంది, చిల్లరచిల్లరగా తీసికొంటే ఆటిరావు if you buy your firewood in the lump it will last; if you buy only a little at a time it will not. ఆటు n. Striking. కొట్టుట. Shooting, or rheumatic pain: పోటు (M. VIII. i. 218:) throbbing. నాకు ఆటుపోటుగానున్నది I am in great pain. ఆ పుంటిలో ఆట్లుపోట్లు ఎత్తినవి the boil throbbed much.

(p. 124) ālanapālanamu ālana-pālanamu. [Skt.] n. Care and caution. See పాలనము. (The word ఆలన is an anuk.)

(p. 183) eccariñcu or ఎచ్చరికించు eṭṭsarinṭsu. [Tel.] v. a. To warn, challenge, hail, call to. To hint, allude to, advert to. To invoke. remind, or implore. To rally troops. ఎచ్చరికచేయు. చరిర or ఎచ్చరము or ఎచ్చరింత eṭṭsarika. n. Hint, caution, warning, challenge, reminder. సూచన. ఎచ్చరికచేయు to caution or warn. ఎచ్చరికతప్పు to be off one's guard. ఎచ్చరికపడు to be on the alert, to be forewarned.

(p. 461) jāgrata or జాగ్రత్త jāgrata. [Skt.] n. Vigilance, carefulness, caution, activity, adj. Vigilant careful, cautious, active, ready. జాగ్రద్భావము presence of mind. జాగ్రత్తగా with care. జాగ్రతచేయు to take care, to be careful, to make ready, to secure.

(p. 461) jāgrata or జాగ్రత్త jāgrata. [Skt.] n. Vigilance, carefulness, caution, activity, adj. Vigilant careful, cautious, active, ready. జాగ్రద్భావము presence of mind. జాగ్రత్తగా with care. జాగ్రతచేయు to take care, to be careful, to make ready, to secure.

(p. 593) diṭa diṭa. [Tel.] n. Strength, power. దార్ఢ్యము, శక్తి. 'దిటచెడిలోబడెదైత్యుడు.' భాగ. iii. దిటము diṭamu. n. Courage. Resolution, firmness. ధైర్యము. adj. Strong. దృఢము. దిటమరి diṭam-ari. n. A hero, a spirited energetic person. ప్రౌఢుడు, ప్రౌఢ. దిటమర losing heart. దిటవు diṭavu. n. Courage, bevery. Plumpness. దార్ఢ్యము. adj. Strong. దృఢము. దిట్ట diṭṭa. n. A hero, an enthusiast, a brave man. Firmness. Strength, దార్ఢ్యము, శక్తి. దిట్టడు Same as దిట్ట. దిట్టతనము diṭṭa-tanamu. n. Heroism, galantry, firmness, pluck, spirit. దిట్టకూళ diṭṭa-kūḷa. n. A wicked man. దిట్టపడుdiṭṭa-paḍu. v. n. To fit, answer. To be stout or trim. To be verified, come true, be fulfilled. దిట్టపరచు diṭṭa-paraṭsu. v. a. To regulate, order, ordain, trim, establish, ratify. దిట్టము diṭṭamu. n. Firmness, stoutness, tenacity, tightness, good order. దృఢత్వము. A statute or order, నిర్ణయము. దిట్టముచేయు to arrange, settle. అతడు అరవకుండా దిట్టముచేసినారు they took precautions against his crying out. A scheme; a statement showing what land each man cultivates and the respective assessment. దిట్టము adj. Settled, arranged. Firm, stout, tenacious, solid, tight, orderly. దిట్టము an affix. About. అరదిట్టము about half. ముక్కాలు దిట్టము about three quarters.

(p. 705) padilamu padilamu. [Tel.] n. Steadiness. స్థైర్యము. Care, caution, security, carefulness, జాగరూకత. adj. Careful, steady. భద్రముగా. carefully, పదిలముచేయు or పదిలపరుచు padilamu-chēyu. v. a. To secure or take care of, to put by. పదిలించు padilinṭsu. v. a. To keep safely, to lay up. పదిలపరుచు. 'పరుసవేదిదీని పదిలింపుమనుచు.' Navan. p: 203. పదిలుడు padiluḍu. n. One who is careful, జాగరూకుడు. A steady man, స్థిరుడు. 'మొదటతనమతమువదలక, తుదనెవ్వరితమమునైన దూషింపకయున్, బదిలుడయికోర్కిగోరక, ముదమునజరియించువాడెముక్తుడువేమా' Vēma. 158.

(p. 1190) vivēkamu vi-vēkamu. [Skt.] n. Discrimination, judgment, the faculty of distinguishing, prudence, discretion, సదసద్వివేచన, విభేదజ్ఞానము, తెలివి. 'వినువివేకమనెడు వింతగొడ్డలిచేత నలయవిద్యయనెడునడవినరికి.' Vema. 341. 'తనవివేకములోకమువారు మెచ్చగా.' T. ii. 38. వివేకములోకమువారు వివేకముకలిగియుండు to come to oneself, reflect, be wise. తెలివి తెచ్చుకొను. వివేకి vi-vēki. n. One who is cautious or prudent. తెలివిగలవాడు. వివేకించు or వివేచించు vi-vēkinṭsu. v. a. To reason, discriminate, distinguish. విమర్శచేయు, విచారించు, వివేచనచేయు. 'చదువులన్ని జదివి చాలవివేకింప కపటికెన్ననేలకలుగుముక్తి.' Vema. 429. వివేదన or వివేచనము vi-vēchaṇa. n. Discrimination, examination, investigation. విమర్శ, విచారణ. వర్ణవివేచన discrimination of caste.

(p. 1210) venu Same as వెన్ను. (q. v.) వెనుక, వెనక or వెన్క venuka. [Tel. from వెను.] n. The back part or side, the rear, పశ్చాద్బాగము. The front, ముందు. The west, పడమర. Indifference, ఉపేక్ష. adj. Behind or before (in place, order or time.) పశ్చాద్భాగముననున్న, ముందరనున్న. adv. and affix. Behind, after (in time or place.) Formerly, పశ్చాద్భాగమందు, తదనంతరము, లోగడ. Afterwards, పిమ్మట. దీనిని నావెనుక నాకొడుకులు అనుభవింపవలసినది after me this is to be enjoyed by my sons. ముందు వెనుకలు విచారించి మాట్లాడు Speak with much caution; lit: looking forwards and backwards. వెనుక ముందుతోచకుండా not knowing which way to turn. వెనుకసారి on the latter occasion. ఆ వెనుక (wrongly pronounced ఆనక) thereafter. వెనుకకు, వెనకకు, వెన్కకు or వెనక్కు venuka-ku. adv. Backwards. వెనుకతట్టుకు, పశ్చాద్భాగమునకు. వానిని వెనుకకుపడదోసెను he thrust him down backwards. 'వెన్కకునీడ్చుపాదములతో' T. iv. 52, stepping forwards reluctantly. వెనుకచిక్కు venuka-chikku. v. n. To hang behind, to lag, fall back. వెనుకపడు. వెనుకచూపులమెకము venuka-tsūpula-mekamu. n. A bear. ఎలుగుబంటి. వెనుకటి or వెనకటి venukaṭi. adj. Former, previous. Subsequent, following, latter, hinder. ముందరి, ఇటీవలి, వెనుకనుండే. వెనుకటికాళ్లు the hind legs. వెనుకటి సంగతులు the former matters; also, the latter particulars. వెనుకటికర్మము or వెనుకటి పని obsequies, funeral ceremonies, ఆపరకర్మము. వెనుకటివాడు venukaṭi-vāḍu. n. A younger brother, తమ్ముడు. The former man. The latter man, ముందరివాడు, ఇటీవలివాడు. వెనుకటివారు those who precede: also, those who come after. వెనుకదీయు venuka-dīyu. v. n. To retreat, draw off, fall back, hesitate. వెనుకకు మరలు, సంకోచించు. వెనుకద్రొక్కు venuka-drokku. v. n. To fall back, retreat. వెనుదీయు. వెనుకపడు venuka-paḍu. v. n. To hang behind, lag, fall back. వెనుకచిక్కు. To remain on hand, as a remainder or surplus. మిగులు, వ్యయముకాకుండా నిలుచు. వెనుకపాటు venuka-pāṭu.n. The act of lagging behind, or of remaining over, వెనుకపడుట. వెనుకముందగు venuka-mund-agu. v. n. To be topsy-turvy, to be thrown into confusion. తలక్రిందగు. వెనుకమేను venuka-mēnu. n. The back, వీపు, చరమంగము. వెనుకమ్రాను venuka-mrānu. n. A piece of wood on which the man who works a picota sits. వెనుకల or వెనుకాల venukala. (వెను+కలను) affix. Behind, పశ్చాద్భాగమునందు, వెనుక. వెనుకవేయు venuka-vēyu. v. a. To save, lay up, keep in store. కూడబెట్టు. వెనుకసారి venuka-sāri. adv. The last time, on a former occasion, on a latter occasion, పుర్వమొకప్పుడు. కడపటిపర్యాయము. వెనుకొను, వెన్కొను, వెనుచరుచు, వెనుతవులు, వెన్తవులు, వెనుదవులు or వెన్దవులు venu-konu. v. a. To pursue closely, to follow, వెంబడించు. 'సౌమిత్రివెనుకొని చని పట్టంబుగట్టికొమ్ముపొమ్మని పని చిన.' R. v. 325. వెనుదన్ను Same as వెన్నుదన్ను. (q. v.) వెనుదీయు venu-dīyu. v. n. To turn back, retreat, వెనుకకుమరలు. 'వెయ్యారుచందముల వెనుదీయక కాలువలునరులు త్రిప్పినదిరుగున్.' Vema. 450. వెనుబడు or వెన్బడు venu-baḍu. v. n. To be grieved, to be sorrowful, విషాదించు, ఖేదపడు. వెనుబాటు or వెన్బాటు venu-bāṭu. n. The act of grieving, the state of being sorrowful, grief, sorrow. వెనుబడుట, విషాదము, ఖేదము. వెనువెంట venu-venta. adv. Along with. మిక్కిలి వెంబడి.

(p. 1302) samāhitamu sam-āhitamu. [Skt.] adj. Well placed, settled, assembled, compiled, చక్కగా ఉంచబడిన. Promised, agreed, or assented to, అంగీకరింపబడిన, అంగీకృతమైన. Absorbed in meditation, engaged in devout meditation. Attentive, cautious. సమాధియందున్న, సమాధిస్థము, వినిహితము, సావధానమైన, సమాహితుడు sam-āhituḍu. n. One who is well placed. చక్కగా ఉంచబడినవాడు.

(p. 1385) havaṇiñcu or హవనించు havaṇinṭsu. [Kan.] v. a. To wear, to put on, to adorn, to set right. To perform, accomplish. To lay. ధరిమచు, అలంకరించు, చక్కబరచు, చెల్లించు, ఉంచు, పెట్టు. 'కమ్మబంగరు చాయ కర్ణికల్ హవణించి హంసకస్ఫూర్తిచే నతిశయించి.' T. iv. 154. 'ఆడినపంతంబు హవణించుకొంటి.' L. viii. 95. అనగా, చెల్లించుకొంటిని. హావణిల్లు havaṇ-illu. v. n. To shine, bloom, be slpendid. విలసిల్లు, వెలుగు, ప్రకాశించు. 'హవణిల్లుముత్యాల రవికదొడిగి.' Ila. i. 80. హవణింపు havaṇ-impu. n. Beautification, adorning, అలంకరణము. Vigilance, precaution, జాగరూకత. 'అసురూపరుచిసంపదలా హవణింపు సొంపులన్ హాళిమెయిన్ గనుంగొని.' T. ii. 78. హవణి, హవణిక or హవణు havani. n. Beauty. ఒప్పిదము. Carefulness, caution, పదిలము. జాగ్రత్త. ఎచ్చరిక. హవణుగ havaṇu-ga. adv. Carefully, cautiously. పదిలముగా. జాగ్రతగా.