(p. 79) arapu arapu. [Tel.] n. Blame, censure. (Vizag).

(p. 108) ākṣēpamu , ఆక్షేపణ ākshēpamu. [Skt.] n. Censure, blame, reproach, criticism, scruple, objection, a question. ఆక్షేపించు ākshēpinṭsu. v. t. To criticise, to object, to question. ఆక్షేపకుడు akshēpakuḍu n. One who criticises or objects. అక్షేపించువాడు. అక్షిప్తుడు akshiptuḍu. n. One who is blamed or censured. నిరాక్షేపముగా above all question, blame or reproach, unquestionably. దురాక్షేపణ a groundless cavil.

(p. 120) āraḍi āraḍi. [Tel.] n. Scandal, disgrace, censure. నింద. ఆరడి adj. Vain, useless. వ్యర్థము. ఆరడిపడు āraḍi-paḍu. v. n. To incur censure, to be blamed. నిందింపబడు. ఆరడిపెట్టు āraḍi-peṭṭu. v. a. To scorn, slight, To grieve, afflict. ఆరడిపోవు āraḍi-pōvu. v. n. To be the sport of scandal, to be slandered. To grieve. ఉ 'మొల్లసుగంధినామనసు మోహమునారడిబెట్టినీవు న న్నొల్లకవీడనాడెద వయో తగవా.' V. P. ii. 240.

(p. 360) garhiñcu garhinṭsu. [Skt.] v. n. To blame, revile. నిందించు. గర్హణము garhaṇamu. n. Blame, censure. నింద. గర్హితము garhitamu. adj. Blamed, censure, base. నిందింపబడిన. గర్హ్యము garhyamu. adj. Contemptible, scandalous, base. నిందింపదగిన.

(p. 411) cikkoṭṭu chik-koṭṭu. [Tel. చీ+కొట్టు.] v. n. To cry shame, to censure. చీచీయను.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 496) ḍogaru ḍogaru. [Tel.] n. A fault, transgression. అపరాధము. Blame, censure నింద.

(p. 527) tiṭṭu tiṭṭu. [Tel.] v. a. To abuse, rate, scold, rail at, curse. To use obscene language. To express anger: to blame, to condemn. శపించు, నిందించు. n. Abuse, scolding, violent language, a violent rebuke, an abusive or obscene expression. నెయ్యంపుతిట్టు a friendly scolding. Blame, censure నింద. తిట్టుపడు to incur blame or censure నిందింపబడు. తిట్టుపాటు tiṭṭu-pāṭu. n. Blame or censure. నింద. తిట్టుపోతు tiṭṭu-pōtu. n. A scold, a woman who uses obscene language.

(p. 546) tegaḍu tegaḍu. [Tel.] v. a. To scorn, revile, censure, chide. తిరస్కరించు, నిందించు. అడ్డంబు తెగడెడుమోము the face that scorned the brilliance of the looking glass. 'తే దేవతలు చేయు పనులకు దెగడదగునె.' Das. vii. 78. 'ఒకపరిదెగడు వేరొకపరిబెగడు.' ND. i. 711. v. n. To be scorned. ఉపేక్షింపబడు. n. Scorn, censure. నింద.

(p. 605) dūru dūru. [Tel.] v. a. To reproach, curse, rebuke, abuse. నిందించు. To enter, penetrate, rush in. చొచ్చు. To be introduced or inserted. ప్రవేశించు. చీమదూరని అడివి a forest impenetrable even to ants. n. Rebuke, censure, reviling, abuse, scandal దూరుచు or దూర్చు dūruṭsu. v. a. To thrust in, push in. దూరుపడు dūru-paḍu. v. n. To be censured. నిందింపబడు.

(p. 1405) depvaramu depparamu. [Tel.] n. A word of censure, a harsh word, నిఘ్ఠరవచనము, దుస్సహవచనఘు.

(p. 648) ninda ninda. [Skt.] n. Blame, censure, reproach, dishonour. అపవాదము, దూరు. అపదూరు. నిందాస్తుతి nindā-stuti. n. A sneer: ironical praise: irony. నిందాస్పదము nind-āspadamu. adj. Scandalous. slanderous. నిందించు nindinṭsu. v. a. To blame, abuse, vilify, or accuse. దూరు. నిందితుడు nindituḍu. n. One who is censured. నిందింపబడినవాడు, నింద్యుడు one who deserves to be censured. నిందింపదగినవాడు.

(p. 657) nir nir. A Sanskrit particle prefixed in words of that language and implying negation, privation, &c. This prefix varies in accordance with the rules of Sanskrit sandhi. In some cases it becomes నిష్ as నిష్ఫలమైన fruitless. When attached to a word which begins with S, it becomes నిస్, as నిస్సందేహముగా doubtlessly. When it is followed by a vowel, it remains unaltered as నిరాటంకముగా unchecked. The compounds in which this prefix is used are here put together. నిరంకుశము nir-ankuṣamu. adj. Unrestrained, free, uncontrolled, resistless. అడ్డములేని. నిరంజనము nir-anjanamu. adj. Free, void of passion or emotion, stainless. నిర్దోషమైన. నిరంతరము nir-antaramu. adj. Continued, continuous, without interval. Interminable, endless. ఎడతెగని, దట్టము. adv. Always, constantly, frequently, generally. నిరపరాధుడు nir-aparādhamu. adi. Blameless, innocent, harmless. నిరపరాధి or నిరనరాధుడు nir-aparādhi n. One who is innocent. నిరపాయము nir-apāyamu. adj. Harmless, అపాయములేని. నిరపేక్షము ṇir-apēkshamu. adj. Undesired, అపేక్షలేని. నిరర్గళము nir-argalamu. adj. Unobstructed, unrestrained, unimpeded. Resistless. అడ్డములేని, నిరర్థకము nir-arthakamu. adj. Vain, fruitless, improfitable, unmeaning. ప్రయోజనములేని. నిరవగ్రహుడు nir-avagrahuḍu. n. One who is unimpeded, independent. అడ్డపాటులేనివాడు, స్వతంత్రుడు. నిరవద్యము nir-avadyamu. adj. Unobjectionable, unexceptionable. నిర్నిరోధకమైన. Vasu. ii. 99. నిరవధికము nir-avadhikamu. adj. Unlimited. మేరలేని. నిరహంకారము nir-ahankāramu. n. Humility, modesty. నిరాకరించు nir-ākarinṭsu. v. a. To transgress, disobey, disregard, neglect, contemn, తిరస్కరించు. నిరాకారము or నిరాకృతి nir-ākāramu. n. Disregard. తిరస్కారము. What is viewless or invisible. The sky, ఆకాశము. adj. Viewless, shapeless, invisible. నిరాకారుడు nir-ākāruḍu. n. One who is without form, the Deity. పరమాత్ముడు. నిరాకృతము nir-ākṛitamu. adj. Removed, rejected, despised, expelled, disregarded. నిరాక్షేపముగా nir-ākshēpamu-gā. adj. Unquestionably, without objection. నిరాఘాటము nir-āghāṭamu. adj. Irresistible, మీరరాని. Easy, unobstructed, without hesitation. నిరాంతకముగా nir-ātankamu-ga. adj. Without scruple or fear, నిర్భయముగా, నిశ్శంకముగా. నిరాదరణ nir-ādaraṇa. n. Helplessness. Disregard. నిరాధారము nir-ādhāramu. adj. Groundless, helpless. నిరాపనింద nir-āpa-ninda. n. Blame, censure, అపదూరు. నిరాబారి nirābāri. n. A saint, sage. ముని. Nila. i. 29. నిరామయము nir-āmayamu. adj. Well, hale, recovered from sickness, free from disease. నిరామయుడు nir-āmayuḍu. n. One who is free from disease. నిరాయాసముగా nir-āyāsamu-gā. adv. Easily, without difficulty. నిరాయుధహస్తుడు nir-āyudha-hastuḍu. adj. Unarmed. నిరాలంబము ṇir-alambamu. n. Independent, అవలంబములేని. నిరాశ nir-āṣa. n. Despair, despondency. ఆసలేమి. నిరాశ్రయుడు nir-āṣrayuḍu. adj. Unprotected, unpatronaized, helpless. అశ్రయములేని. నిరాశకము nirāsakamu. adj. Opposing, rejecting, expelling. Antagonistic, as the potency of medicine. n. A specific, or panacea. నిరసించునది. నిరాస్పదము nir-āspadamu. adj. Groundless. నిరాహారము nir-āhāramu. adj. Fasting. ఆహారము లేని. నిరాళుడు nir-āḷuḍu. n. One who is unrestrained, ప్రతిబంధకము లేనివాడు 'నిన్నొరు లెరుగంగరామి నిశ్చయము, నిరాళుండ వీవు.' L. ii. 210. నిరుద్యోగము nir-udyōgamu. n. Unemployedness: the being in a state of idleness. adj. Passive, inert, unengaged, at leisure. నిరుద్యోగి nir-udyōgi. n. One who is umemployed. నిరుపద్రవము nir-upadravamu. adj. Harmless. ఉపద్రవములేని. నిరుపమానము nir-upamānamu. adj. Incomparable, matchless, సాటిలేని. నిరపహతి nir-upahati. adj. Undisturbed, untroubled, unchecked. నిరుపాధి nir-upādhi. n. Ease, freedom from pain. నిరుపాధికము nir-upādhikamu. adj. Causeless, నిర్హేతుకమైన. నిర్గుణము nir-guṇamu. adj. Indescribable. incomprehensible. Devoid of quality or definable attribute. నిర్గుణుడు nir-guṇuḍu. n. One (the Deity) who is devoid of properties or qualities. The Indescribable One. నిర్ఘటము nir-ghaṭamu. n. A crowded bazaar or shop, బహుజనసమ్మర్ధము గల అంగడి. నిర్జనము nir-janamu. adj. Devoid of human beings, lonely, private, solitary, జనములేని. నిర్జరుడు nir-jaruḍu. n. One who is not subject to decrepitude. An immortal or god. నిర్జరసతి a goddess. నిర్జలము nir-jalamu. adj. Waterless, జలములేని. నిర్దయత nir-dayata. n. Unkindness, దయలేమి. నిర్దయుడు or నిర్దయాత్మకుడు nir-dayuḍu. n. An unkind man, దయలేనివాడు నిర్దోషము nir-dōshamu. adj. Faultless, innocent దోషములేని. నిర్దోషులు the innocent. నిర్దోషముగా nir-dōshamu-gā. adv. Faultlessly, innocently. నిర్దోషత్వము nir-dōshatvamu. n. Innocence, faultlessness. నిర్ధనుడు nir-dhanuḍu. n. One who has no money, a poor man, ధనములేనివాడు. నిర్ధూమధామము nir-dhūmadhāmamu. n. Utter destruction: utter ruin and ashes. 'మీరు తొక్కిన చోటు నిర్ధూమధామంబు.' Dab. 232. నిర్నిద్రము nir-nidramu. adj. Sleepless, awake. నిర్నిమిత్తము nir-ni-mittamu. adj. Needless, causeless. నిర్నీతి nir-nīti. n. Immorality. నిర్భయము nir-bhayamu. adj. Fearless. నిర్భయతన్ fearlessly. నిర్భరము nir-bharamu. adj. Unbearable, సహింపగూడని. Much, excessive, great, అధికము. నిర్భాగ్యుడు nir-bhāgyuḍu. n. One who is luckless, unlucky, or cursed భాగ్యములేని వాడు, దరిద్రుడు. నిర్భీతి nir-bhīti. n. Fearlessness. నిర్మత్సర nir-mastsara. adj. Tolerant, free from jealousy. నిర్మర్యాద nir-maryāda. n. Dishonour, an insult, impudence. నిర్మలము nir-malamu. adj. Pure, transparent, clear, clean, free from dirt or impurities. నిర్మలుడు nir-maluḍu. n. One who is pure: a good man. నిర్మోగమోటము nir-moga-mōṭamu. n. Unkindness. నిర్దాక్షిణ్యము. నిర్ముక్తము nir-muktamu. adj. Loosed, set free from, disjoined, sundered, separated. n. A snake that has lately cast its skin. నిర్ముక్తపరిధానయై dropping her petticoat. నిర్ముక్తుడు nir-muktuḍu. n. An ascetic, a monk. సన్యాసి. నిర్మోకము nir-mōkamu. n. A snake's skin. కుబుసము నిర్మూలము or నిర్మూలనము nir-mūlamu. n. Extirpation, eradication, utter ruin నిర్మూలమైన ruined. నిర్మూలించు nir-mūlinṭsu. v. a. To eradicate, నిర్మూలముచేయు. వేరులేకపోవునట్లు చేయు. To ruin, నాశముచేయు. నిర్లజ్జము nir-lajjamu. adj. Shameless. సిగ్గులేని. నిర్లేపుడు nir-lēpuḍu. n. Devoid of pride. నిరహంకారి. నిర్వంశుడు nir-vamṣuḍu. n. One who is childless, barren. నిర్వచనీయము nir-vachanīyamu. adj. Inexpressible, undefinable. నిర్వాతము nir-vātamu. adj. Windless or close, as a place. గాలిలేని (చోటు.) నిర్వికారము nir-vikāramu. adj., Unchanged, unaltered, uniform, changeless, immutable. వికారము లేని. నిర్వికారుడై or నిర్వికారచిత్తుడై stead fastly. నిర్విఘ్నము nir-vighnamu. adj. Unobstructed. నిఘ్నములేని. నిర్విణ్ణుడు nir-viṇṇuḍu. adj. Earnest, absorbed, overcome, enrapt. విన్నదనములేని (వాడు.) నిర్వివాదము nir-vivādamu. adj. Undisputed, unquestioned. వాదములేని, నిశ్చయమైన నిర్విషము nir-vishamu. adj. Venomless, నిషములేని. నిర్వైరము without enmity, వైరములేని, నిర్వ్యాజము nir-vyājamu. adj. Without deceit: without obstruction. Honest. నెపములేని, నిర్గేతుకముగా nir-hētukamu-gā. adv. Without cause, causelessly.

(p. 692) paga paga. [Tel.] n. Enmity. విరోధము. An enemy, విరోధి. పగపట్టు or పగగొను paga-paṭṭu. v. n. To bear a grudge, to cherish enmity, విరోధపడు. పగచాటు paga-ṭsāṭu. n. Blaming, censure, దూషించుట. పగతుడు pagatuḍu. (పగ+అతడు.) n. An enemy, foe, శత్రువు. పగతురు or పగతులు enemies. M. v. ii. 80. పగతురాలు a woman who is an enemy. పగదారి paga-dāri. n. An enemy విరోధము వహించినవాడు. పగరు pagaru. (పగ+వారు.) n. Enemies, foes, శత్రువులు. పగలు pagalu. n. Enmities, శత్రుత్వములు, పగవాడు paga-vāḍu. n. A foe, an enemy. ఇది నా పగవారికైనా కారాదు I would not wish even my enemies to suffer this.