(p. 181) ekku ekku. [Tel.] v. a. & n. To rise, increase, swell. To appear (by its effects as wine, water, poison, or medicine.) To affect the mind. To prevail as a report; to come to notice వాని తలకు మదము ఎక్కినది he is beside himself with pride or lust. వానికి మత్తెక్కినది he is intoxicated. వడ్డియెక్కినది interest has accrued. ఎక్కినవడ్డి the interest that accrued. వాని దుష్టగుణములు నీకు ఎక్కినవి you have caught his bad habits, or, followed his example. వార్తకెక్కు to become the theme or topic of discourse. వన్నెకెక్కినాడు he became celebrated, rose to distinction. వాసికెక్కిన celebrated, honoured. ఎన్నికకెక్కినాడు one who has risen to reputation. పది గంటలపొద్దు ఎక్కిన వేళ when it was ten o'clock, lit. when the sun has mounted (to) ten hours. ఆ పనికి ఎవరును ఎక్కలేదు no one came forward, or volunteered for the business. అతని మాట యెక్కదు his word will not do, or avail. తలకు నీళ్లెక్కి ౛లుబుగానున్నది the water has got into the head and I have a cold. To mount on, get upon. మంచమెక్కు to take to one's bed. ఎక్కుకొను ekku-konu. v. a. To mount on ఆరోహించు.

(p. 205) oṇṭi onṭi. [Tel.] n. One (of a pair or couple) Privacy. ఏకాకిత్వము. ఒంటికిపోవు to go to pass water. ఒంటి adj. Single, only one. ఒంటిపార a single fold. ఒంటికొయ్య a single masted (vessel.) ఒంటిగంటకు at one o'clock. ఒంటి (genitive of ఒడలు or ఒళ్లు) adj. Of the body. ఒంటెత్తుగానుండే headstrong, self-willed.

(p. 316) koṭṭu koṭṭu. [Tel.] v. n. To strike. గంట కొట్టినది the clock has struck. గాలి కొట్టుచున్నది the wind is blowing. కంపు కొట్టినది it smells badly. కొల్లగొట్టినాడు he plundered. పిడుగు ఆ చెట్టును చీలగొట్టినది the thunder bolt struck and split the tree. దాన్ని పురుగులుకొట్టినవి insects have attacked it. వానికి ముఖము కొట్టినది he is surfeited or gorged. వానకొట్టినది there was rain. వానికి ఎండకొట్టినది he was exposed to the sun. కొట్టినపిండి a well bruised flour, -- a phrase implying thorough knowledge of any subject. వానికి రామాయణము కొట్టినపిండి he is thoroughly acquainted with the Rāmāyaṇa. 'కోమలినాకునెట్టియెడ కొట్టినపిండి సమస్తలలోకముల్ నీమదికింపులైనయవి నిర్భరశక్తినిదేసమర్థుడన్.' KP. vi. 30.

(p. 352) gaḍiya gaḍiya. [Tel.] n. A bolt or bar. గడెమ్రాను. గడియజేయు to bolt or fasten a bolt. గడియకన్నము a hole bored by a thief, through which he puts his hand to draw back the bolt. గడియ or ఘడియ n. A Hindu hour which consists of twenty four English minutes, and thus forms the sixtieth part of a day. గడియకు ఒక మాట చెప్పెను he changed his opinion hourly. గడియ యేడైయుండగా each hour seemed a year. గడియారము gaḍiyā-ramu. n. A clock, originally a cup for measuring the hours by sinking in water. జేబుగడియారము a watch.

(p. 399) ghaṭīkāramu ghaṭī-kāramu. [Skt.] n. A clock. గడియారము.

(p. 683) nokku nokku. [Tel.] v. a. To press, pinch, compress, squeeze. అదుము. To nip with the nails. To indent. N. IX. 363. రెండుకొమ్ములనొక్కి butting with the horns. నొక్కు or నొక్కుడు. n. A squeeze. An impression, or a dent, as with the tooth or nail. The tooth of a saw or clock wheel. A dimple or ripple.

(p. 1011) mullu mullu. [Tel.] n. A thorn, a spur, a prickle. A fish bone, a spine. The tongue of a balance. A small needle or pin, as the hand of a watch or clock. ముల్లిడు to plant thorns. A. iv. 265. ముల్లిడి setting up a hedge. చుట్టూకంపవేసి. ముండ్లుపోయిన గడియారము a clock that has lost its hands. ముల్లాడించు mull-āḍinṭsu. v. a. To chip (stone with a chisel.) To chisel. వడ్లముండ్లు the beards of grain. ముంటికత్తి a sharp instrument to extract thorns with. ముండ్లపంది a porcupine. ముండ్లబంతి or ములుబంతి a cluster of prickers used by thieves. 'కత్తెరనిసుము నక్షతలు ముండ్లబంతియు నీలికచ్చడమును.' BD. v. 676. ముల్లుచూపు or ములుచూపు mullu-ṭsūpu. v. n. To excel, అతిశయించు. To turn the balance, i.e., be superior. ముల్లాకురాయి mull-āku-rāyi. (ముల్లు + ఆకురాయి.) n. A rough file. ముల్లుచిత, ములుచిత or ముండ్లమునై mull-uchita. n. The name of a thorny plant. whose leaves are eaten. ఒకవిధమైన కూరాకు.

(p. 1300) samayamu samayamu. [Skt.] n. An opportunity, occasion. An age, period. Time, season, juncture, crisis, కాలము, ఉచితకాలము. Leisure, తీరుబాటు. An oath, imprecation. ప్రతిజ్ఞ, శపథము. An established moral or ceremonial custom, ఆచారము. A settled conclusion, a demonstration, a decision. A contract, engagement, covenant. A sign, సంకేతము. A school of philosophy, దర్శనము, మతము. A doctrine, సిద్ధాంతము, శివసమయము the Saivite sect. విష్ణుసమయము the Vaishnavite sect. సమయము చూస్తూ ఉన్నాడు he is looking for an opportunity. సమయములో సహాయము చేసినాడు he helped me in time of need. సమయపుసందుకట్టు a time of difficulty. సమయములో చెయ్యివిడుచు to forsake a man in the time of need. సమయమైనప్పుడు when an opportunity arises.నేను లేని సమయమునందు when I was absent. నాలుగు గంటలసమయమందు when it was about four o' clock. సమయముకొద్దీ మనిషి a time server, a fickle man. సమయస్ఫూర్తి a quick memory or understanding. సమయస్ఫూర్తిగలవాడు a quick-witted man. సమయమైన or సమయమగు samayam-aina. adj. Opportune, seasonable. యుక్తమైన. 'సమయంబగువేళ.' H. ii. 53. సమయపడు samaya-paḍu. v. n. To attempt, యత్నించు. To watch for an opportunity. To become opportune. To resolve on secrecy, సంకేతితమగు. 'సమయపడి వనవాసంబు చేయవచ్చితిమి.' భార. అర. సమయోచితము samay-ōchitamu. adj. Seasonable, suitable to the occasion, appropriate, కాలోచితమైన. సమయోచితమైన మాట a word in season, an appropriate word.

(p. 481) zāmu or ఝాము ḍzāmu. [Tel.] n. A watch, or space of time equivalent to three English hours. The day from sunrise to sunset, and the night until sunrise is reckoned in four quarters, or watches; the second watch expires at twelve o'clock. Hence రెండు౛ాములు is midday or midnight, and రెండు౛ాములున్నర is about 2 p.m. ఎనిమిది ౛ాములు the eight watches, i.e., 24 hours; or a day and night. తెల్లివారి౛ామున in the morning. The plural is ౛ాములు or ౛ాలు.

(p. 481) zāmu or ఝాము ḍzāmu. [Tel.] n. A watch, or space of time equivalent to three English hours. The day from sunrise to sunset, and the night until sunrise is reckoned in four quarters, or watches; the second watch expires at twelve o'clock. Hence రెండు౛ాములు is midday or midnight, and రెండు౛ాములున్నర is about 2 p.m. ఎనిమిది ౛ాములు the eight watches, i.e., 24 hours; or a day and night. తెల్లివారి౛ామున in the morning. The plural is ౛ాములు or ౛ాలు.