(p. 462) jāti jāti. [Skt.] n. A kind, rank, sort, class, tribe or caste. కులము. Birth పుట్టుక. The nutmeg tree జాజిచెట్టు --adj. Fine, first rate. జాతికస్తూరి fine musk. జాతిస్ఫటికము a fine crystal. జాతివజ్రము a fine diamond. జాతివాడు a European. జాతిది an English woman. జాతిపత్రి jati-patri. n. Mace, the membraneous covering of the nut-meg. ౛ాపత్రి జాతివృత్తములు jāti-uṛittamulu. n. Uniform metres. See ఉపజాతి. జాతీయము jātīyamu. adj. Appertaining to a tribe or caste. Natural. n. A dialect. An idiom. Local pronounciation. The constitutional effect. జాత్యము. jātyamu. adj. Born in a good caste or family మంచికులమందుపుట్టిన. Fine చక్కని Excellent మేలైన.

(p. 462) jāti jāti. [Skt.] n. A kind, rank, sort, class, tribe or caste. కులము. Birth పుట్టుక. The nutmeg tree జాజిచెట్టు --adj. Fine, first rate. జాతికస్తూరి fine musk. జాతిస్ఫటికము a fine crystal. జాతివజ్రము a fine diamond. జాతివాడు a European. జాతిది an English woman. జాతిపత్రి jati-patri. n. Mace, the membraneous covering of the nut-meg. ౛ాపత్రి జాతివృత్తములు jāti-uṛittamulu. n. Uniform metres. See ఉపజాతి. జాతీయము jātīyamu. adj. Appertaining to a tribe or caste. Natural. n. A dialect. An idiom. Local pronounciation. The constitutional effect. జాత్యము. jātyamu. adj. Born in a good caste or family మంచికులమందుపుట్టిన. Fine చక్కని Excellent మేలైన.

(p. 465) jitamu jitamu. [Skt.] adj. Conquered, mastered, overcome. జయింపబడిన. జితక్రోదజితశ్రమాః (Lalito. XI. 9.) free from the passion of anger and the pressure of difficulties. Firm స్థిరము. జితపడు jitu-paḍu. v. n. To become firm. స్థిరపడు. To become familiar. వాడుకపడు. ఆ గుణములు దానికి జితపడ్డవి she became accustomed to these whims. జితనారిధి jita-vāridhi. n. The conqueror of the ocean: a title of Rama or Hanuman or Agastya. జితించు jitinṭsu. v. n. To become familiar, (as a climate.) To agree (with the constitution.) తిన్న అన్నము జితించదు the fog does not digest. జితేంద్రియుడు jitēnariyuḍu. n. One who is free from lusts, one who is chaste and not a slave to any passion. జితేంద్రియుడై యున్నాడు he has great self-command.

(p. 465) jitamu jitamu. [Skt.] adj. Conquered, mastered, overcome. జయింపబడిన. జితక్రోదజితశ్రమాః (Lalito. XI. 9.) free from the passion of anger and the pressure of difficulties. Firm స్థిరము. జితపడు jitu-paḍu. v. n. To become firm. స్థిరపడు. To become familiar. వాడుకపడు. ఆ గుణములు దానికి జితపడ్డవి she became accustomed to these whims. జితనారిధి jita-vāridhi. n. The conqueror of the ocean: a title of Rama or Hanuman or Agastya. జితించు jitinṭsu. v. n. To become familiar, (as a climate.) To agree (with the constitution.) తిన్న అన్నము జితించదు the fog does not digest. జితేంద్రియుడు jitēnariyuḍu. n. One who is free from lusts, one who is chaste and not a slave to any passion. జితేంద్రియుడై యున్నాడు he has great self-command.

(p. 632) nanayu , ననచు or ననుచు nanayu. [Tel.] v. n. To expand, bloom, blossom, sprout, పూచు, పుష్పించు, పల్లవించు, చిగిరించు. To be pleasant or fine, ఇంపగు. To excel, అతిశయించు. A. v. 133. ననుపు nanupu. v. n. To agree with one's health or constitution. ఈ దే శము నాకు ననుపలేదు this country does not agree with me. n. Amiability, agreeableness, seductiveness. అనురాగము, ఇంపు, అతిశయము. adj. Agreeable. Swa. ii. 81. ననుపుకాడు or నన్పుకాడు nanupu-kādu. n. A lover. విటుడు. ననుపు కత్తె a sweetheart. ప్రియురాలు, జారస్త్రీ. ననుపుపడు nanupu-paḍu. v. n. To become friends with, or be acquainted with, స్నేహితుడు.

(p. 637) nalugu , నలగు or నలియు nalugu. [Tel.] v. n. To break. To be broken, bruised, crushed, crumpled or reduced to powder. నలియగు. To rub with a fragrant paste నలుగుపెట్టు. To become easy, smooth, or familiar by acquaintance. To wither, be weakened or debilitated. ఆ పాఠము అతనికి నలిగినది the lesson has become familiar to him. దోవ యింకా నలగలేదు the road is not yet trodden smooth. వారు జగడమాడగా నేను నలిగిపోతిని they were the disputants but I was the sufferer, I was crushed between them. వారు నలిగిపోయినాడు they are in reduced circumstances. ఒళ్లు నలిగియున్నది the limbs are quite tired. నలుగు nalugu. n. Rubbing, scrubbing the limbs with fragrant paste made usually of పెసలు. నలుగుపెట్టు to rub the limbs with paste. నలుగు or నలుగుపిండి n. A sort of fragrant paste used as soap. నలుగుడు or నలగుడు naluguḍu. n. Difficulty, trouble, pain, suffering. పిడనము, సంకటము, తొందర, ఇబ్బంది 'అతండు నలుగుడుబడరాదో మగువ.' Suca. iii. 333. That which is thrashed or bruised. నలిగినది. నలుగుడుపెట్టు to oppress, to harass. నలగగొట్టు nalaga-goṭṭu. v. a. To pound, to bruise. వాణ్ని నలగకొట్టినారు they thrashed him severely. నలత or నల్త nalata. n. Debility: a weak state: the remains or constitutional effects of a disease. పురాణించిన రోగము. Convalescence, a bad state of health, lingering indisposition, a low fever. నలతగొట్టు nalata-goṭṭu. n. A make-bate, a thorn in one's side. నలుకువ or నలకువ nalukuva. n. Ailing, an ill state of health. వ్యాధి. Suffering, శ్రమము, బాధ. Weariness, ఆయాసము. నలుచు, నలచు or నలుపు naluṭsu. v. a. To crush. To rub the skin. నలియజేయు, తోము.

(p. 683) naisargikamu naisargikamu. [Skt. from నిసర్గము.] adj. Natural, inborn, constitutional, స్వాభావికము.

(p. 689) paṇḍuga, paṇḍugu, paṇḍuva or పండువు panḍuga. [Tel.] n. A feast or festival, a treat. ఉత్సవము. దాన్ని చూడగా వానికన్నులకు పండుగ అయినది the sight of her was a feast to his eyes. ఇల్లలుకగానే పండుగ యగునా? does the decking of a house constitute a feast? చెవులపండువు a treat to the ears.

(p. 732) pākamu pākamu. [Skt.] n. Cooking, dressing food, boiling, వంట. Maturity, natural or artificial, as the state of being cooked or ripened. పరిపాకము. The style of an author: the chief distinctions of which are కదళీపాకము the plantain style, which is easily comprehended, the plantain being quite soft and without stones: ద్రాక్షాపాకము or grape style, which is very superior and more difficult, to understand, and నారికేళపాకము or cocoanut style, which is puzzling and dry, requiring time and consideration to digest it. దేహపాకము the constitution of the body. ఆమెకు పాకశుద్ధికద్దు she is a good cook. లేహ్యపాకము the concoction or preparation of medicine. పాకగేహము pāka-gēhamu. n. A kitchen. వంటయిల్లు.

(p. 770) purāṇamu purāṇamu. [Skt.] adj. Old, ancient, పురాతనము. n. An ancient story, or legend, a mythological tale, a rhapsody or string of stories. The name of a class of books in Indian literature. పూర్వకథ. స్థలపురాణము local archives, a book regarding the origin of a town, &c. పౌరాణికకథ an old tale or romance. పురాణముచెప్పు to chant or read a legend to an audience. పురాణమువిను to be an auditor of a legend which is recited. పురాణభట్టుడు a mere block-head, one who recites a legend without knowing the meaning of it. పురాణించు or పురణించు purāṇinṭsu. v. n. To recite a Purāṇa, పురాణము చెప్పు. To become inveterate, chronic, or constitutional, as a disease, వర్ధిల్లు, విజృంభించు. వ్యాధి పురాణించినది the disease became chronic. పురాణ దంపతులు. purāṇa-dampatulu. n. The 'primeval pair,' a phrase for Siva and Pārvati, or Vishṇu and Lakshmi. A phrase like Adam and Eve.

(p. 1103) liṅgamu lingamu. [Skt.] n. A mark, sing, token, symptom, characteristic. చిహ్నము. An element, principle. The male organ of generation. The phallus, i.e., emblem symbolic of Siva. సాంభ్యోక్తప్రకృతి, శివమూర్తివిశేషము. Nature as an active power in creation. అబ్లింగము hydrogen, the watery element. పృధివీలింగము the earth. తేజోలింగము caloric. Gender, in grammar, as పుంలింగము the masculine gender. స్త్రీలింగము the feminine gender. నపుంసకలింగము the neuter gender. అనియతలింగము or త్రిలింగము common gender. బాణలింగము a cylindrical oblong pebble or crystal worshipped as the emblem of Siva. గురులింగము a father confessor. శివలింగము an image of Siva. జంగమలింగము a man of the Jangam sect. ప్రసాదలింగము what is dedicated to Siva. లింగశరీరము the subtile or atomic body, the active and causative principle in animated creatures, the quintessence or ethereal substance constituting the soul or spirit, మనోబుద్ధిదశేంద్రియ పంచప్రాణములగల సూక్ష్మదేహము. లింగకట్టుమాత్ర linga-kaṭṭu-mātra. n. A particular kind of pill made of factitious cinnabar. లింగాకారముగాచేసిన రసవస్తువులగుళిక. లింగకాయ linga-kāya. n. The solitaire or small case usually made of silver to keep the lingam or phallus in and worn on the breast, suspended by a cord round the neck. స౛్జకాయ. లింగడు lingaḍu. n. A name of the god Siva. జంగమయ్య, శివుడు. లింగదొండ linga-donḍa. n. A creeper with a red conical fruit. Bryonia laciniora. దొండలోభేదము. లింగధారి or లింగవంతుడు linga-dhāri. n. One who wears the lingam or phallus. లింగమును కట్టుకొనియుండువాడు. లింగపొట్ల linga-poṭla. n. A kind of snake gourd. లింగాకారవు విత్తులుగల ఒకదినుసు పొట్ల. సిధ్రకము. లింగబలిజలు linga-balijalu. n. Plu. People of the బలిజ caste, who wear the lingam in a case hung round their necks. లింగవంతులైన బలుజవాండ్రు. లింగవృత్తి. లింగవృత్తుడు or లింగి linga-vritti. n. A religious hypocrite, one who assumes the dress, &c., of an ascetic in order to get a livelihood. ధర్మధ్వజి, పొట్టపోసికొనుటకు జటలు రుద్రాక్షలు ధరించువాడు.

(p. 1122) vajramu vajramu. [Skt.] n. A diamond, రవ, నవరత్నములలో నొకరత్నము. Adamant: a thunder-bolt; the weapon of Indra. వజ్రాయుధము. వజ్రశుంఠుడు a block head. వజ్రకీటము vajra-kīṭamu. n. A worm that bores through hard stone. వజ్రదండము or వజ్రదండపురుగు vajra-danḍamu. n. An insect engendered in an ulcer. వ్రణములోపుట్టే పురుగు. వజ్రదేహము an adamantine frame, a strong constitution, a constitution of flint. వజ్రదేహి vajra-dēhi. n. A man of iron constitution. వజ్రవిర్ఘోషము vajra-nirghōshamu. n. A clap of thunder. పిడుగుచప్పుడు, ఉరుము. వజ్రపుష్పము vajra-pushpamu. n. The blossom of the sesamum. నువ్వుపువ్వు. వజ్రవల్లి vajra-valli. n. The plant termed Cissus quaḍrangularis. నల్లేరు. వజ్రాంగి or వజ్రాంగిజోడు vajr-āngi. n. Admantine armour, వజ్రమయకవచము. వజ్రి vajri. n. One who has or carries a thunder-bolt. వజ్రాయుధముగలవాడు. An epithet of (Indra) as armed with the thunderbolt. ఇంద్రుడు.

(p. 1313) saḷlu or సడలు saḷḷu. [Tel.] v. n. To become slack or loose. వదలు, ౛ారు. వాని ఒళ్లునిండా సళ్లిపోయినది his constitution is much broken down. నడుముసళ్లు to be gone in the loins. 'శబరకాంతల గుట్టుసళ్ల బెట్టు.' Swa. iv. 115. n. Looseness, slackness, వదులు. సళ్లించు saḷḷinṭsu. (for సడలించు.) v. a. To loosen, slacken. వదలు చేయు. A. v. 161. See సడలు.

(p. 1341) sunnamu sunnamu. [from Skt. చూర్ణం.] n. Lime made of shells or stone Carbonate of lime. Chunam. కారపుసున్నము unslaked lime. సీమసున్నము white chalk. రాతిసున్నము stonelime. గుల్లసున్నము lime made of small shells. పాలసున్నము fine lime. సున్నముకొట్టు or సున్నముపూయు to white-wash. సున్నపుకాయ a small box in which lime, which is used with betel, is kept. వాడు చచ్చి సున్నమైనాడు he was in dreadful trouble. వాణ్ని సున్నానికి ఎముక లేకుండా కొట్టినారు they broke all his bones. సున్ని sunni. n. Powder. పొడుము. సున్నిపిండి sunni-pinḍi. n. A paste used as soap in bathing. నలుగుపిండి. కందిసున్ని powdered Bengal gram. సున్నితము sunnitamu. adj. Delicate, susceptible. రవంతైనను హెచ్చిగా తగ్గినా తాళని. మీ దేహము నిండా సున్నితము, మోటదేహముకాదు your constitution is easily affected, it is not tough. రోగులశరీరము మహా సున్నితముగానుండును sick persons are easily affected by any thing. n. Delicacy, susceptibility. రవంత హెచ్చినను తగ్గినను తాళలేకపోవడము.