(p. 164) upāyamu upāyamu. [Skt.] n. A contrivance, expedient, means, method, agency. వెరవు. ఉపాయము కల్పించు to contrive. చతురుపాయములు or ఉపాయచతుష్టయము, the four devices, i.e., సామము using gentle or pacific means, దానము giving presents or bribing, భేదము sowing dissensions among the enemy or dividing his force or strength, దండము punishment. ఉపాయముగా upāyamu-gā. adv. Cleverly, artfully. ఉపాయశాలి upāya-ṣāli. n. A clever man, a man of tact, a man of many devices.

(p. 178) ūha or ఊహము ūha. [Skt.] n. Thought, reasoning, a guess, supposition, idea, contrivance. Probability, prospect. ఊహ మీద on a guess, probably. ఊహ చేయు ūha-chēyu. v. n. To think, form an opinion. ఊహపోహలు ūha-pōhalu. n. Thoughts and imaginations. (పోహ is anuk). ఊహించు ūhinṭsu. v. n. To think, reason, guess, contrive, consider, reflect on. బుద్ధినూహించుమా think within yourself అట్లు ఊహింతురు men think so.

(p. 187) ettu ettu. [Tel.] n. 1. Height. ఉన్నతము. 2. Weight: బరువు, తూనిక. The weight of a quarter of a maund, i. e., two viss, or, six pounds and a quarter రెండువీసెలకొలది. (A. v. 96.) A wreath of flowers. పువ్వుటెత్తు, పుష్పసరము. A move at chees చదరంగపుఎత్తు; hence (metaphorically) a contrivance, a trick, ఉపాయము; an effort. ప్రయత్నము. ఎత్తులమారి a clever man. ఎత్తుకట్టు or ఎత్తుచూచు to weigh, to try. ఎత్తుకు ఎత్తు a Roland for an Oliver, one device against another. ఎత్తు ettu adj. High, heavy. ఎత్తుపయనము a sudden journey.

(p. 187) ettugaḍa ettu-gaḍa. [Tel.] n. An endeavour, project. A contrivance. A manœuvre, device, trick. యత్నము, ఉపాయము. ఎత్తుగడ చేయు to endeavour.

(p. 1399) oḷavu> oḷavu. [Tel.] n. A secret, a contrivance. మర్మము, ఉపాయము. ఒళనరి one who knows a secret, ముర్మజ్ఞడు; a man of tact, ఉపాయమేరిగినవాడు.

(p. 334) kriya kriya. [Skt.] Doing చేయుట. Act, action. పని. Manner విధము. Use, advantage, means, an expedient, a contrivance ఉపాయము. A verb. ధాత్వార్థము. Rite, ordinance, ceremony, obsequies, పూజ. Medical treatment or practice చికిత్స. Fact, truth, utility, effect. తేలినక్రియ the result. క్రియమాట the matter in question, the point on which the thing hinges, a word to the purpose. adv. like, similalr to. విధమున, లాగున. క్రియావంతుడు kriyā-vantuḍu. n. A man of diligence. పనియందు పూనికగలవాడు.

(p. 355) gati gati. [Skt.] n. Way. త్రోవ. Going, gait, pace, march, passage. గమనము. Means, resource, fund, contrivance, expedient, remedy. ఉపాయము. Refuge, resort, help, aid. దిక్కు. Fate, lot, destiny, state, hap, condition, situation. విధి. An adventure. (In the Līla, the different cantos are called గతులు.) Salvation, rescue రక్షణము. Ability, power శక్తి. నాగతి యేమి what is to become of me? ఇందుకు వేరేగతి ఉన్నది for this there is another remedy. దైవగతి divine providence. గతిలేని helpless, destitute, abject. వానికి దానిని చెల్లించుటకు గతిలేదు he is unable to pay it, he is without means of payment. పుత్రుడులేనివారికి గతిలేదు the childless have no hope (or prospect) of heaven. పటుగతి strongly దిట్టముగా. గతించు gatinṭsu. v. n. To pass away, elapse, కడచు. To die. చచ్చు. గతికల్పించు to devise an expedient. గతికుడు gatikuḍu. n. He who has a resource. అనన్యగతికుడై having no other resource. గతుడు gatuḍu. n. One who is gone or entered. ఆనందాబ్ధిగతుండనై I plunged in a sea of bliss. గత్యంతరము gat-y-antaramu. n. An alternative: an other means, or resource.

(p. 499) tantramu tantramu. [Skt.] n. A device, contrivance. ఉపాయము. A theory, system సిద్ధాంతము, Scheme, plan, invention. An art. A trick, intrigue, plot. కుట్ర. రాజ్యతంత్రము a system of government, polity, the officer of state. దుస్తంత్రు a wicket device. ఈశ్వరతంత్రము the interposition of Providence; the finger of God. The పంచతంత్రము or 'Five modes,' whereby men secure success: the name of a celebrated book. తంత్రగ్రంధములు tantra-grandhamulu. n. Apocryphal books teaching a secret code of worship, prescribing the adoration of demons and women with magical rites, with the use of flesh and wine, and extraordinary lewdness. తంత్రజ్ఞుడు tantra-gnyuḍu. n. A conspirator, an accomplice. తంత్రవాది tantra-vādi. n. A clever, ingenious man.

(p. 597) dīmasamu dīmasamu. [Tel.] n. Courage. ధైర్యము. Cleverness; a contrivance, a stratagem, యుక్తి, ఉపాయము, ప్రజ్ఞ, ఆలోచన, నైపుణ్యము. P. i. 250.

(p. 678) nera , నెరవు, నెరా or నేరా nera. [Tel.] adj. Full. నిండైన. Fine, grand, excellent; great, large, big. నెరమంట a great flame or a great pain. 'పౌరజన కోలాహలంబుతో జంటయై మింటికెగయు నెరమంట గనుంగొని.' S. iii. 269. నెరగొయ్యి a large gully. నెరమాటలు queer speech. 'నెరమాటలు కోడిగములు నరమాటలు జాణతనము.' H. v. 86. నెరకాడు nera-kāḍu. (నెరవు+కాడు.) n. A perfect man. పూర్ణుడు. నెరక neraka. n. A hair. వెంట్రుక. 'నెరకలు తాకినయమ్ముల జొరజొర నెత్తురులువడియ.' Hari vamsa. ii. 192. నెరకొను nera-konu. v. n. To fill, నిండుకొను. 'తమమను కాలాహిప్రపంచము నెరకొని.' Swa. v. 43. నెరడు neraḍu. adj. Rough. గొగ్గి, విషయము. ఆ నేల నెరడుగా నున్నది that ground is rough or uneven. నెరతనము nera-tanamu. n. Respectability 'విజయవివేకశీలతలచే ననుకూలమును నెరతనము నేర్చి.' V. P. ii. 245. నెన్నడుము nen-naḍumu. n. A slender waist. నెన్నుడురు or నెన్నొసలు nen-nuduru. n. The forehead. నెమ్మనము nem-manamu. (నెర+మనము.) n. The heart. నెమ్మొగము or నెమ్మోము nem-mogamu. (నెర+మొగము.) n. A fair face. నెరయు or నెరియు nerayu. v. n. To fill, నిండు. To be fulfilled, నెరవేరు. To become grey, తెల్లనగు. To extend, grow, swell, వ్యాపించు. To shine, ప్రకాశించు. 'సీ కాటుక నెరయంగ కన్నులునలుపుచు.' B. X. §9. 16. నెరయ neraya. adv. Fully, much, greatly. గొప్పగా నెరపు or నెరువు nerapu. v. a. To fill. నించు To fulfil, నెరవేర్చు. To spread, extend, పరచు. To make, చేయు To enlighten, ప్రకాశింపజేయు. 'మధుర భాషల హరిమిద మైత్రినెరపి.' B. viii. 438. adj. Much, great, అధికము. n. The act of spreading. వ్యాపనము. Greyness of hair. నెరయుట. నెరయిక nerayika. n. Filling, నిండుట. Spreading, వ్యాపించుట. The act of turning grey, as hair, తెలుపగుట. నెరపంది or నెరవెంద nera-vanji. n. A kind of plant. అలక్ష్య. వెరవడి or వెరవణి nera-vaḍi. n. Ful speed. A scrawl or device. నెరవడిగా వ్రాసినాడు he scrawled or flourished in writing. Wit, skill. నెరవాది nera-vādi. n. A skilful, or clever man, సమర్థుడు, నేర్పరి. P. iii. 205. నెరవాదితనము skilfulness. నెరవిద్దె or నెరవిద్య nera-vidde. n. Conjuring, sleight of hand. హస్తలాఘవము, జాలవిద్య. Foppery, conceit. నెరవు neravu. n. Fulness. పుర్తి. Spreading, వ్యాపనము. A way, మార్గము. Understanding, తెలివి. A contrivance. ఉపాయము. The name of a certain tree. 'నెరవుగలుగువారు నెరుపుగలవారు, విద్యచేత విర్రవీగువారు పసిడి గలుగువారి బానిస కొడుకులో.' Vēma. 140. నెరవుగలుగువారు, ఉపాయశాలులు. adj. Full. పూర్ణము. Much, great, అధికము. Proper, యుక్తము. Broad, spacious, విశాలము. Spreading, spread, వ్యాపకము, వ్యాప్తము. నెరవేరు nerar-ēru. [From నెరవు much, and ఏరు.] v. n. To be fulfilled, to prosper, thrive, succeed, నెరవేరిన mature. నెరవేర్చు nerav-ērṭsu. v. a. To accomplish, effect, manage, discharge. నెరయ neraya. adv. Entirely, vastly, extremely. In the least, at all. ముగుల, బొత్తిగా.

(p. 681) nērucu or నేర్చు nēruṭsu. [Tel.] v. a. To learn. Added to other infinitives it is translated by the English verb Can. రానేరను I cannot come. తెలియనేరరైరి they were unable to know. చూడనేర్తునే can I bear to see it? నేర్చినేర్చి మాట్లాడుతాడు he is talkative or chatters. నేరక nēraka. adj. Being unable to. రాజరక being unable to come. adv. Unawares, unconsciously, involuntarily. నేర్చినేరక చేసినపని an act committed unconsciously or ignorantly. నేరకచేసినాను I did it unintentionally or unconsciously. నేరరు they cannot do it. 'నీవు ఇచ్చిన శాపంబు గ్రమ్మరింపనేర్తేని గ్రమ్మరింపుము.' M. I. i. 150. నేరబోతు nēra-bōtu. (నేరమి+పోతు.) n. An ignorant man, తెలియనివాడు. నేరమి nērami. n. Ignorance. అజ్ఙానము A mistake, fault, దోషము. అడనేరమి ignorance of acting, want of power to act. పాడనేరమి inability to sing. నేరము nēramu. n. A criminal offence, a crime. తప్పు, అపరాధము. నేరస్థుడు nērasthuḍu. n. A criminal, an offender. నేరిమి nērimi. n. Knowledge, skill, dexterity. నేర్పు, సామర్థ్యము. నేరుచుకొను, నేర్చుకొను or నేర్చికొను nēruṭsu-konu. v. a. To learn. నేరుపరి, నేర్పరి, నేరుపుకాడు, నేర్పుకాడు or నేరుపులాడు nērup-ari. n. A wit, an ingenious or skilful person, a genius. సమర్థుడు. నేరుపు or నేర్పు nērupu. v. a. To teach, నేరవజేయు. n. Art, skill, craft, cunning. A pretext. నేర్పులు arts, wiles, contrivances. నేరుపుగా or నేర్పుగా nērupu-gā. adv. Artfully, duly, skilfully. నేర్పించు nērpinṭsu. v. a. To make one learn, to teach, to cause to teach.

(p. 786) pekku pekku. [Tel.] pron. Many, అనేకము. పెక్కేల why so many? పెక్కులు many (things.) అనేకము. adj. Many, plentiful. పెక్కు ఉపాయములు numerous contrivances. పెక్కువగల in many ways.పెక్కుమాటలేల why so many words? పెక్కుమారులు many times. పెక్కువ pekkuva. n. Increase, growth: tallness; greatness, వర్ధనము, అధిక్యము. 'నీవు పెక్కునొలేక నేను పెక్కువొయంచు సరినిల్చువాని భుజంబుపోక .' T. ii. 97. టీ నీవు పెక్కవొ, నీవు పొడవా, నేను పెక్కువొ, నేను పొడవా, అంచు, అని. Prettiness, elegance, గోము. పెక్కండ్రు or పెక్కురు pekkanḍru. pron: plu. Many persons, several persons. అనేకులు.

(p. 887) bisa bisa. [Tel.] n. The spring as of a watch, &c. యంత్రపుకీలు. A machine, యంత్రము. A contrivance, device, ఉపాయము. 'అచ్చటం గ్రుచ్చికానరాకుండ మునుమున్ను మృగయుండు బిసయొడ్డిసంఘటించిన కాలి బోనులంబడి.' Swa. iv. 55. అగ్రంథమును తెప్పించడానకు మరికొక బిసపెట్టి ఉన్నాను I have laid another plan for obtaining that book. బిసబిస bisa-bisa. adv. Rapidly, with a spring. B. X. 257.

(p. 1052) yantramu yantramu. [Skt.] n. A contrivance, machine, implement, instrument, apparatus. A diagram or figure of a mystical nature, an astrological character: a talisman, or amulet. A pump. సాధనము, యుక్తియుక్తమైనకరణము. 'జిలుగుకెంపుల యంత్రములమేతలంటక చాలసోలుచుతూలు శారికలను.' Ila. iv. 58. ఇక్షుయంత్రము a sugarcane mill. A. ii. 94. 'కలయంత్రధారలకప్పికప్పి.' Zaccaya. v. 47. యంత్రకారుడు yantra-kāruḍu. n. A maker of engines, an engineer, an artillery man, a gunner. యుక్తియుక్తమైన సాధనకారుడు. 'కందళితాహర్ముఖయంత్రకారుడు.' A. v. 89. టీ యంత్రకారుడు, పిరంగులుకాల్చేవాడు. యంత్రధారకుడు yantra-dhārakuḍu. n. An engineer, one who manages an engine. యంత్రమును తిప్పేవాడు. L. xv. 126. యంత్రపాతితము yantra-pātitamu. n. A kind of cake. జంతికలు. యంత్రించు yantrinṭsu. v. a. To contrive: to plan: to make a diagram or figure of a mystical nature, to put under a spell, యంత్రమువేయు. 'యంత్రించి మంత్రించి యంత్రించుడంచు.' Pal. 98. యంత్రితము yantritamu. adj. Spell bound, కట్టబడిన.

(p. 1056) yuktamu yuktamu. [Skt.] adj. Joined, combined, united, కూడుకొనిన. Right, fit, proper, ఉచితమైన, న్యాయమైన. యుక్తమైనమనిషి a proper person. n. Fitness, propriety, justice. ఉచితము. న్యాయము. దాన్ని నీవు చెల్లిస్తే యుక్తము it will be better for you to pay the money. నీవు యుక్తాయుక్తము విచారింపవలసినది you must look on both sides of the question. యుక్తపడు yukta-paḍu. v. n. To fit or suit. అనుకూలపడు. యుక్తి yukti. n. Union, కూడిక. Wit; a contrivance, expedient, stratagem, artifice; a plot, a happy thought. ఉపాయము, యోచన. యుక్తుడు yuktuḍu. An affix meaning. Accompanied by, possessed of, characterised by. కూడుకొన్నవాడు. భార్యాయుక్తుడై being accompanied by his wife. పాపయుక్తులు sinners. దోషయుక్తురాలు she who is sinful, a sinner.