(p. 141) iṣṭamu ishṭamu. [Skt.] n. Wish, inclination, liking, pleasure, choice. ఇష్టము. adj. Desired, dear, beloved. ఇష్టమయినదాకా as long as one liked. ఇష్టదేవత ishṭadēvata. A patron saint or tutelary god. ఇష్టపడు ishṭa-paḍu. v. n. To wish. To consent. ఇష్టాగోష్ఠిగా ishṭā-gōshṭṭhi-gā. adv. Agreeably, comfortably. ఇష్టాలాపము ishṭā-lāpamu. n. Pleasant conversation. ఇష్టి ishṭi. n. Wish. inclination. A sacrifice, rite, ceremony. కోరిక, యజ్ఞము, ఇష్టించు ishṭinṭsu. v. a. To desire, wish for. BD. iv. 1051. ఇష్టుడు ishṭuḍu. n. A friend.

(p. 163) upaśruti upa-ṣruti. [Skt.] n. A good or bad omen gathered from overhearing a conversation.

(p. 333) krāra or క్రారవడి or క్రారావడి krāra. The name of the letter R. U in a conjunct letter as in క్రా. Also a conversational word used instead of శ్రాద్ధము.

(p. 395) gōṣṭhi gōshṭi. [Skt.] n. An assembly, or meeting for conversation, a secret assembly of the initiated. సభ. A discourse, conversation or talk సల్లాసము.

(p. 398) grāmamu grāmamu. [Skt.] n. A village. ఊరు. A scale in music. షడ్జాదిస్వరము. గ్రామత్రయము the three tones, treble, tenor and base. A crowd or multitude సమూహము. as గుణగ్రామము or శబ్దగ్రామము. గ్రామకార్యము grāma-kāryamu. n. Village affairs: worldly matters. గ్రామకంఠము grāma-kanṭhamu. n. The glebe, or pasture land appertaining to a village. గ్రామణి grāmaṇi. n. A chief: a head man. గ్రామాధిపతి. గ్రామణి adj. Chief, head, leading. ముఖ్యుడు నరగ్రామణి, the noblest of men. దుర్గ్రామణి a wicked ruler. గ్రామణ్యము grāmanyamu. n. The rule or headship of a town. Imperiousness, violence, outrage. గ్రామణ్యముగా scoffingly. గ్రామదేవత grāma-dēvata. n. A village god or goddess. These are the original Dravidian deities. Among them the male deities are chiefly these: పోతురాజు, కాట్రేడు, అంకాళు, గంగయ, చెన్నడు and మైలారు. The principal village goddesses are పెద్దమ్మ, కాట్రేణి, అంకాళమ్మ, ఎక్కళమ్మ, ఎల్లమ్మ, మల్లమ్మ, మామిళ్లమ్మ, మైసమ్మ or మైసూరమ్మ, (i. e. మహిషీ.) మారియమ్మ, మారెమ్మ (who probably is meant for 'Maria') యాగాతమ్మ (that is, Saint Agatha,) and సుంకలమ్మ or సుంకెళమ్మ, of whom one inflicts the cholera, another the small pox (see అమ్మవారు) another murrain, another blight. None have any beneficent powers, and they are worshipped to avert their displeasure. గ్రామసింహము grāma-simhamu. n. The lion of the village, i.e., a dog. గ్రామస్థుడు grāma-sthuḍu. n. A villager. స్వగ్రామస్థుడు a fellow citizen or neighbour. గ్రామాంతము grām-āntamu. n. The outlying portion of a village, i.e. the Panchama quarter. మాలపల్లె. గ్రామాదులు grām-ādulu. n. Villages. Lit. Villages, &c. గ్రామ్యము grāmyamu. adj. Village-born; produced in or relating to a village. Vulgar, rude, rustic. Common, colloquial, unclassical, inelegant: The opposite of శాస్త్రీయము. In Grammar the term is applied to conversational forms as వస్తాడు, తెస్తాడు, like they're, I'm, you're, he's, in English, which are supposed to be in admissible in literature, though they occur in all even the best poets. గ్రామ్యధర్మము grāmya-dharmamu. n. Sexual intercourse. సంభోగము. Lit. what is usual or the fashion, or way of the world.

(p. 407) cāṭuvaya chāṭuvu. [Skt.] adj. Watty, pleasant. ప్రియమైన. చాటుభాషణము rambling talk. చాటుపద్యములు or చాటుధార పద్యములు stray verses: a current epigram, fugitive verses: a current epigram, fugitive verses or couplets. చాటువు. n. Pleasing or entertaining conversation.

(p. 453) coppaḍu ṭsop-paḍu. [Tel. చొప్పు+పడు.] v. n. To be convenient. సరిపడు, అమరిఉండు. To proceed, follow a course. To accrue to, కలుగు, దొరకు. మాటలచొప్పడిన is she fell into conversation. కళలంజొప్పడు శశి the moon who is liable to diminution of light. సైల్యమును పొందుచంద్రుడు. 'వైద్యుడు నెప్పుడు నెడతెగకపారు నేరును ద్విజుడున్ చొప్పడినయూరనుండుము చొప్పడకున్నట్టి యూరు చొరకుము సుమతీ.' చొప్పరుచు or చొప్పరించు ṭsopparaṭsu. v. t. To cause to be convenient చొప్పడజేయు. See చొప్పు.

(p. 714) parāku parāku. [Tel.] n. Oversight, error. Carelessness, forgetfullness. ప్రమాదము, పరధ్యానము. పరాకువ unawares, by error. పరాకుచెప్పు to warn, call attention to. (Interj.) Take heed! Take care. Also used as a conversational phrase like I beg your pardon! please listen to me!' హెచ్చరిక, పరాకుడు [Skt.] a cunning man, కుత్సితుడు. పరాకుపడు parāku-paḍu. [Tel.] v. n. To forget, be off one's guard. ప్రమాదపడు, భ్రమపడు, పరాకునుందు.

(p. 738) pādamu pādamu. [Skt.] n. A foot. అడుగు. A root, వేరు. A quarter, పాతిక. A foot or line of verse being a quarter of a stanza. పద్యములో నాలుగవభాగము. A ray of light, కిరణము. A small hill at the foot of a mountain. కొండదరి దిబ్బ. తమ పాదాలనే నమ్మివచ్చినాను I came in reliance on your honour as my protector. This is a mere conversational compliment, like 'I kiss your hands' in Spanish. పాదతీర్థము water made holy by washing a saint's feet. పాదపద్మములు lotus-like feet. పాదలాక్ష red paint for the feet of women, పారాణి. తమపాదాలసముఖానకు నా కుమారుణ్ని తెచ్చి అప్పగిస్తున్నాను permit me to introduce my son to your honour's protection. వాడు తండ్రిపాదాలమీద పడెను he fell on his father's feet. తమపాదాలవద్ద before your honour, in your presence. తమపాదాల శరణుచొచ్చినాను I throw myself on your goodness. పాదచారి pāda-chāri. n. A foot passenger. కాలిబంటు. One who goes walking, నడచి పోవువాడు. పాదజుడు pādajuḍu. n. A Sudra, because born from the feet of Brahma. పాదత్రాణము pāda-trāṇamu. n. A shoe or boot. పైజారు. పాదపము pādapamu. n. A tree. పాదపూర్ణము pāda-pūrṇamu. n. An unnecessary word inserted in verse, to fill up the measure, such as in Sanskrit the words తు, హి, చ, స్మ, హి, వై, or, in Telugu poetry the words, ఒగి, తగ, మరి, ఇల, మహి , or verbs, చెలగు, ఒప్పు, &c. పాదరసము pāda-rasamu. n. Quick-silver, mercury. రసము. పాదలి pādali. n. A base or low man, అధముడు. 'పాపపు విప్రుని పనికిగామున్ను, తాపికాడైన పాదలిమందడీడు.' HD. iii. 110.

(p. 840) prasaṅgamu pra-sangamu. [Skt.] n. Addiction to, connection with. A conversation, talk, discussion. ప్రస్తావము, సల్లాపము, సంగతి Connected reasoning or argument. విషయ విస్తరము, వాదము. A discourse, speech, sermon, lecture. ఆ పండితుల ప్రసంగము చేయుచుండిరి the Pandits were holding a disputation. ఇకను ఆ ప్రసంగము మానుకొండి have done with that discussion. ప్రసంగ సంగత్యా in the course of conversation. అధికప్రసంగము talkativeness. ప్రసంగించు prasang-inṭsu. v. n. To talk about, to discuss, ప్రస్తావించు, వాదించు. To make a speech. ప్రసక్తి pra-sakti. n. A topic, or subject of conversation. ఆ ప్రసక్తి నాకు తెలియదు I know nothing about the matter. ప్రసక్తించు prasakt-inṭsu. v. n. To talk about, to be related to (a subject). ప్రస్తావమునకువచ్చు.

(p. 841) prastāvamu pra-stāvamu. [Skt.] n. An opportunity, occasion, కార్యోచిత సమయము, అవసరము. A conversation, narration, mentioning. Mention. Incidental reference to a person or thing, ఒకనినిగూర్చి మాటయెత్తడము, ప్రశంసించుట, చెప్పుట. ప్రస్తావించు prastāvinṭsu. v. n. To tell in the course of conversation, to talk about, ప్రస్తావమునకు తెచ్చు. ప్రస్తాపము or ప్రస్తాపన prastāpamu. (corruption of ప్రస్తావము.) ఆ సంగతిని నాతో ప్రస్తాపము చేసినాడు he made a mention of this to me. వాడు ఆ ప్రస్తాపమెత్తలేదు he did not mention it.

(p. 855) phaṇitamu phaṇitamu. [Skt.] adj. Told, said, cited, adduced, praised. ఫణితి phaṇiti. n. Speech, a word, వాక్కు. Mode, way, course of conversation. ఫక్కిక, సరణి. 'పరమాత్ముడైన విష్నునిచరితములన్నియును నీప్రసాదంబున విస్తరఫణితి వినగగలిగెను.' Vishṇu. viii. 328.

(p. 998) muccaṭa muṭsṭsaṭa. [Tel.] n. Conversation, discourse, talk. సల్లాపము. A story; news, tidings, వృత్తాంతము. Wish, desire, longing, కోరిక. Love, ప్రేమము, వేడుక. వెర్రి ముచ్చట prattle, tattle. మనకువచ్చిన నష్టము వట్టిముచ్చటకాదు the loss we suffered is no mere talk, or is no trifle. అది నాకు ముచ్చటగుచున్నది I am fond of it. వానికి మాట్లాడడమే ఒకముచ్చట he is fond of conversation. 'ఒచ్చెంబులేనికూరిమి ముచ్చటలాడుచుమ.' T. iii. 7. 'వచ్చి నా ముచ్చటలదీర్పు మెచ్చుగాను.' N. vii. 182. ముచ్చటగానుండే elegant, handsome, attractive, charming, pleasing, ముద్దుగానుండే. ముచ్చటకాడు muṭsṭsaṭa-kāḍu. n. One who desires, కోరికగలవాడు. ముచ్చటపడు muṭsṭsata-paḍu. v. n. To fall in love with, be enamoured of, to wish, long for, desire, ఆశపడు, కోరు. ముచ్చటించు, ముచ్చటలాడు or ముచ్చటాడు muṭsṭsaṭ-inṭsu. v. n. To converse, to talk. సంభాషించు.

(p. 1147) vākku or వాకు vākku. [Skt.] n. Speech, speaking. A word, పలుకు, మాట. 'పాలవంటి వారుపన్నుబెట్టెడువారు, వాకెరుగరుకాపవారు.' Vēma. 1314. మనోవాక్కాయకర్మంబుల by mind, word, limbs or acts. వాగ్దత్తము a promise. వాగ్దానము giving a promise. వాక్సహాయము interest, recommendation వాక్పటుత్వము power of speech, eloquence. వాకొను vā-konu. v. a. To tell, say, utter, speak. చెప్పు, మాటాడు. To cry out. అరచు. వాక్పతి or వాగీశుడు vāk-pati. n. Lord of speech. A name of Brahma or of Brihaspati, బ్రహ్మ, బృహస్పతి. An eloquent person. కవీశ్వరుడు. వాక్యము vākyamu. n. A sentence, కర్తృకర్మ క్రియా సంబంధముగల పదసమూహము. Speech, a word, utterance, dictate. మాట. (In astronomy,) the process for astronomical computations. వాక్రుచచ్చు vā-kruṭsṭsu. (వాకు+కూర్చు.) v. a. To say, utter. చెప్పు. To name, పేరుచెప్పు. 'గారాబుసంతతిగలుగమి మనకుస్థిర మపుత్రత్యగతిర్నాస్తియనుచు వరవేద వాక్యముల్ వాక్రుచ్చుచుండు.' L. iii. 105. వాక్సరణి vāk-saraṇi. n. The course of conversation. వాగ్ధోరణి. వాగ్జాలము vāg-jālamu. n. A mass of words, loquacity. శబ్దచచయము, వాగ్దేవత or వాగ్దేవి vāg dēvata. n. The goddess of speech, Sarasvati, సరస్వతీదేవి. వాగ్ధాటి vāg-dhāṭi. n. Readiness of speech, వాగ్ఝరి. వార్బంధనము vāg-bandhanamu. n. Silencing, stopping any one's speech. నోరుమూయడము. వాగ్మి vāgmi. n. A man of eloquencce an orator. One who is talkative, or talks much. నలుగురిలో నిర్భయముగా మాట్లాడేవాడు, యుక్తి యుక్తముగా మాట్లాడువాడు. మాటకారి వాగ్వాదము vāg-vādamu. n. A verbal dispute or altercation, an argument. వాక్కలహము. వాఙ్మూలము vāng-mūlamu. (from వాక్ mouth and మూలము origin.) n. A deposition, an oral statement. వాచాచెప్పినది వాచాచెప్పినదానిని వ్రాసినది. వాఙ్మూలము వ్రాయించు or ఇచ్చు vāng-mūlamu-vrā-yinṭsu. v. n. To depose, to make a deposition. వాఙ్మూలము వ్రాసికొను to take down a deposition. వాఙ్మూలముగా vāng-mūla-mu-gā. adv. Orally, by word of mouth. నోటిమాటగా.

(p. 1157) vārta vārta. [Skt.] n. Tidings, intelligence, news, talk, conversation, a report. వర్తమానము, వృత్తాంతము, మాట, సంభాషణ. వారు వెళ్లినాడన్న వార్త ఒకటే కాని వాడు నిజముగా వెళ్లలేదు the report is that he went, but in reality he did not go. 'కలలోనగన్న వార్తలకింతవలవంత కేమి కారణమనియెంచుకొంటి.' Anirudh. ii. 158. వార్తకాడు vārta-kāḍu. n. A talkative person. మాటకారి. 'నేర్తునన్న వారువార్తకాడు.' Vēma. 450. వార్తకెక్కు vārto-k-ekku. v. n. To obtain notoriety. ప్రసిద్ధినిపొందు. 'గువ్వకొరకుమేనుగోసిచ్చి శిబిరాజు వార్తకెక్కి చాలవన్నెకెక్కె.' Vēma. 289. వార్తలాడు vārtaḷ-āḍu. v. n. To talk, speak, converse. మాట్లాడు, సంభాషించు. వార్తావహుడు or వార్తికుడు vārtā-vahuḍu. n. A messenger, వెళ్లి వర్తమానమును తెలిసికొని పోయి చెప్పువాడు.