(p. 50) anavaṭillu anavaṭillu. [Tel.] v. to. To settle, dry and cool a little so as to be fit for eating, as boiled rice. ఉమ్మగిల్లు. అన్నము ఉడికి చల్లారు.

(p. 52) anipiñcu anipinṭsụ. [Tel. causative of అను.] v. n. To cause one to say. జ్వరములో ఉరికె నీళ్లు తాగవలెననిపించును in a fever one is inclined to drink constantly. ఇంత చల్లగాలి కొట్టితే ఎండకాలమనిపించదు while this cool breeze blows it does not seem to be summer (lit.) the heat is not felt. యోగ్యుడనిపించుకొన్నాడు he was considered a good man.

(p. 91) allitemmara or అల్లితెమ్మెర alli-temmara. [Tel.] n. A cool breeze. చల్లని గాలి.

(p. 122) āru or ఆరిపోవు āru. [Tel.] v. n. To dry, be dried up. To be quenched, or extinguished. To be cooled, to cool. To be appeased, allayed, mollified. To heal or be cured, as a wound. To be blunted. చేతడి ఆరదు the hand is yet wet: i.e., I have this moment finished the work. ఆరుచు అరసోయు to put to dry. ఆరవేయు or ఆరపెట్టు to dry or cause to dry by exposure to the sun or air. ఆరని without intermission, unceasing.

(p. 123) ārcu or అరచు ārṭsu. [Tel.] v. n. To cry aloud, about, roar. కూయు, కేకవేయు. ఆర్చు or అరుచు v. a. To dry up, to quench, extinguish, to cool, dry, appease, allay, to heal or cure, destroy, to dry in the sun, to expose to heat, to cause to dry; to move to and fro. ఆడించు. to move the eyelid. పోకార్చు to ruin, destroy. విక్రయమార్చు to sell. BD. v. 526.

(p. 141) ivataḷiñcu or ఇవతాళించు ivataḷinṭsu. [Tel.] v. n. To become cool, to be chill or cool. చల్లపడు, చల్లగానుండు. ఇవతాళింపు ivatāḷimpu. n. Coldness, chillness. చలువ కలుగుట.

(p. 143) īṭēru īṭēru. [Tel.] v. n. To cool as food.

(p. 305) kūli kūli. [Tel.] n. Hire, hired labour. Tax పన్ను. కూలికిచేయు to work for hire. కూలి or కూలివాడు, or కూలిమనిషి n. A hired labourer, a workman, a cooly. plu. కూలీలు. కూలినాలి kūli-nāli. n. Drudgery, hired labor (నాలి is an Anuk.)

(p. 311) kaijītamu or కయిజీతము kai-jītamu. [Tel.] n. Wages, daily cooly , batta. బత్తెము.

(p. 443) cali ṭsali. [Tel.] n. Cold, coolness, a chill. శీతము, శీతబాధ. చలిజ్వరము cold and fever, i.e., ague. నాకు చలిపెట్టినది I felt cold. చలి. adj. Cold, cool. చలికూడు cold food, breakfast. చలియిసుక camphor. Vasu. ii. 36. చలిగురువు ṭsali-garuvu. n. A soil composed of marl or sand covering black earth. మీద ఇసుకగలరాతిపారునేల. చలికొండ ṭsali-konḍa. n. The Himalaya mountains. చలిచీమ ṭsali-chīma. n. A black ant. చలిది, చచద్ది or చల్ది ṭsalidi. n. Breakfast. Lit: cold food left over from supper. చలిపందిలి ṭsali-pandili. n. A place where passers-by are supplied with water to drink. చలిపండ్లు ṭsali-panḍlu. n. The teeth being set on edge. (A. iv. 151. on which the note says 'జువ్వున పులుసు తిన్నందువల్ల తీసుక పొయ్యేనోటిపండ్లు.') చలిపని a cooling operation, శైత్యోపచారము. చలిబిండి ṭsali-binḍi. n. The name of a certain plant. చలిమల ṭsali-mala. n. The hill of snow, i.e., హిమాచలము. చలిమిడి ṭsalimiḍi. n. A mixture of rice flour and sugar బెల్లము కలిపిన పిండి. చలిమిరి or చల్మిరి ṭsali-miri. n. Coolness చలువ, శైత్యము. A cake G. i. 114. చలివావు ṭsaliv āpu. (చలి+పావు.) v. n. To warm, to soothe or comfort బు౛్జగించు. చలివాలు ṭsali-vālu. (చలి+పాలు.) n. A sign ఆనవాలు. చలివెలుగు ṭsali-velugu. n. The moon. చంద్రుడు, శీతకరుడు.

(p. 444) caluva or చలవ ṭsaluva. [Tel.] n. Coolness, coldness, cold, శైత్యము. Any thing of a cooling or refreshing nature, such as beneficence, liberality, benignity. Bleaching, a bleaching green. Clothes newly washed. ఉదికినబట్ట. adj. Cold, cooling, comfortable, bleached. white. చలువచేయు ṭsaluva-chēyu. v. t. To bleach, as cloth. To cool the body. చలువడి ṭsaluvaḍi. n. Coolness, cool air. శైత్యము. చలువమిరియము ṭsaluva-miriya-mu. n. Long pepper, cubebs. తోకమిరియము. చలువరాయి ṭsaluva-rāyi. n. White marble, alabaster. చంద్రకాంతము. చలువరేడు ṭsaluva-rēḍu. n. The moon చల్ది ṭsaldi. See చలి. వానికి చలువలు కమ్మినవి a chill came over him, i.e., he is deadly cold or in the extremity of death. చలవపందిలి ṭsalava-pandili. n. A canopy, or triumphal arch, an ornamented booth for an idol. చలువచప్పరపుకోళ్లమంచము a comfortable bed decked out with a coverlet, tilt and pillars. చలువజ్యోతి ṭsaluva-jyōti. n. A poetical word for the moon.

(p. 444) calla ṭsalla. [Tel.] n. Curds beaten with water, buttermilk. మజ్జిగ. చల్లకైవచ్చి ముంత దాచనేల, చల్లకు పోయి ముంత దాచడమేమి why conceal your pot when you come for buttermilk, i.e., why do you beat about the bush? or, why mince the matter? చల్ల or చల్లని adj. Cool, cold. శీతము. Benign, merciful, healing. Comfortable. చల్లకము ṭsallakamu. n. Sprinkling. Watering, irrigation. చల్లుట. చల్లకడి ṭsalla-kaḍi. n. Flummery: buttermilk mingled with fenugreek. మెంతిమజ్జిగ. చల్లకవ్వము ṭsalla-kavvamu. n. A churn-staff: The bird called King-fisher: also a name for the insect called గొల్ల భామపురుగు mantis precatoria. చల్లగడ్డ ṭsalla-gaḍda. n. The linear leaved asparagus. Asparagus sarmentosus, Willden. Hamsa. iv. 12. Ainslie. ii. 409. Rox. ii. 151. Watts. శతమూలి. చల్లగా ṭsalla-gā. adv. Easily, gently, well, safely, comfortably: in good health, softly, deliberately. చల్లగాచూచు to look at or regard with satisfaction. చల్లగామాట్లాడు to speak coolly or gently. మీదొరతనము చల్లగా నుండవలెను may your reign be peaceful! వాని చెయ్యి చల్లగా నుండవలెను may his hand be blessed! 'తే అందరికి నన్నివగల నానాందమిచ్చి, చల్లచేయగ.' (Ila. i. 79.) with her graces she charmed them all, cheering and refreshing their hearts. కన్నులచల్లచేసె. (T. ii.38.) it cheered his eyes. చల్లని చెయ్యగల వైద్యుడు a physician with a lucky hand. చల్లనిప్రభువు a kind master. చల్లచప్పుడు ṭsalla-ṭsappuḍu. n. A fool జడుడు. చల్లచీమ or చలిచీమ ṭsalla-chīma. n. A black ant, so called because it is benign or merciful in not stinging as the red ant does. చల్లజంపు ṭsalla-zampu. n. One who kills in cold blood. A cruel man భయంకరుడు. చల్లటి ṭsllaṭi. adj. Cool Convex. చల్లటిబిళ్ల a convex plate of glass. as distinguished from అద్దపుబిల్ల a pane. చల్లడము or చల్లాడము ṭsallaḍamu. n. Tight drawers or breeches: short trousers, which reach as far as the middle of the thigh. The loose skirt end of the waist band that hangs in front: ఇ౛ారు, సగముతొడవరకు తొడుగుకొనే గుడిగి. చల్లదనము or చల్లన ṭsalla-danamu. n. Coolness, coldness. చల్లనీరుకణితి ṭsalla-nīru-kaṇiti. n. A sort of fish. A species of sparus. Russell's fishes. No. 104. చల్లలపడు ṭsalla-paḍu. v. n. To cool. చల్లన గు. చల్లరసము Same as చల్లకడి. చల్లరాడు tsalla-rāḍu. n. The post (తరికంబము) round which the string passes, which works the churning stick. చల్లవడియము tsalla-caḍiyamu. n. A kind of cake. వడియములలో ఒకభేదము. చల్లచేయు ṭsalla-chēyu. v. t. To cool. చల్లపరుచు. చలల్లారు tsallāru.v. n. To grow cool. చల్లపడు. To become calm, to be allayed, restrained or pacified ఉపశమిల్లు. To be extinguished. చల్లార్చు tsall-āruṭsu. v. a. To cool or calm, to allay, restrain or pacify, to extinguish.

(p. 447) cāra ṭsāra. [Tel.] n. A line, a streak. చారలచీర a striped petticoat. చారలమెకము. lit. the striped beast, i.e., the tiger. చార, చారమామిడి or చారచెట్టు n. A jungle tree, Buchanania latifolia. (Watts.) చారపండు is its fruit; and చారపప్పు or చారబియ్యము its kernel. చారకంద ṭsāra-kanda. n. An esculent and medicinal root, described as sweet, cooling and diuretic. Colocasia nymphaenefolia. చారలగాడు ṭsārala-gāḍu. The Magpie Robin. Copsychus sanlaris, పెద్ద నల్లంచి, సకలచారలగాడు the Large Pied Wagtail. Motacilla maderaspatensis (F.B.I.)

(p. 430) ceyi, cēyi or చెయ్యి cheyi. [Tel.] n. A hand The arm. A sleeve. An elephant's trunk. Five (in counting, as three hands, i.e., fifteen.) అరచెయ్యి or లోచెయ్యి the palm of the hand. మీదిచెయ్యి or మీజెయి the back of the hand. ముంజెయ్యి the wrist. మోచెయ్యి the elbow. దండచెయ్యి the upper arm. చెయిదము, చెయిది or చెయ్దు cheyidamu. [Tel. from చేయు.] n. An act, action, doing. కృత్యము, చేష్ట. 'చేతకానిచెయిదములు చేయక.' M. XII. ii. 415. చెయిపట్టు cheyi-paṭṭu. v. n. To adopt, protect, take by the hand. To seize or ravish a woman. To marry. To foster. చెయ్యిన్రాలలలు or చేవ్రాలు cheyi-vrālu. n. Handwriting, a signature. వారందరు ఒక చెయ్యిగానున్నారు they are all hand in hand, hand and glove with each other. ఆ పని చెయ్యికూడివచ్చినది the business turned out well. చేతికిందిమనిషి a servant, a slave. చేతిపని hand-work. చేతిసొమ్ము money in hand, cash. అతని చేతివాడు one of his creatures or hangers on. చెయ్యివెల sale for ready money. రొక్కపు వెల. చెయ్యి సాగినంతలో when your hand is in, when you have the opportunity. In some phrases the word may be left untranslated: as నా చేతికిచ్చెను he gave it to me; lit. to my hand చెయికావలి means a supply of rice, &c., provided for dinner at a future stage in a journey. చెయ్యికావలికి నాలుగు రూపాయలు ఎత్తిపెట్టుకొన్నాడు he laid up something to meet contingencies. కరిడిచెయ్యి అద్దము like a looking glass in the hand of a bear. చేతకాని idle, paltry, incapable. In some compounds it means extra, as చెయ్యికావలి or చెయ్యిజాగ్రత a reserve, or extra ground; చెయ్యితడి ఆరకముందు తీర్చివెయ్యి do it before your hand cools. చెయ్యియీటె a small spear. తాళపుచెయ్యి a key. నీచేతినుంచి తగులుతుంది, or, చెయ్యికరుచును you will have to lay out some money. చెయ్యిచేసికొను to handle, interfere, meddle with, to use the hand: to take the law into one's own hands and beat. చెయ్యివిడుచు to abandon, desert, give over (a person.) చెయ్యిచూచు to feel the pulse. చెయ్యితిరిగిన cheyyi-tirigina. adj. Experienced, expert, handy. చెయువు or చెయ్వు cheyuvu. n. An act, an action.

(p. 507) tanupu or తన్పు tanupu. [Tel. causal from తనియు.] v. a. To satisfy: to nurse or nourish తనియజేయు, తృప్తిపొందించు. n. Satisfaction. తనివి, తృప్తి. Coolness శైత్వము, శైత్యపచారము. Wet తడి. M. XII. iii. 445. తనుపెక్క the cold having increased. చలువ హెచ్చగా. తనువడు to cool చల్లపడు. తనుపారు (తనుపు+ఆరు.) Same as తనియు.